Undzer Worṭ · 1947-08-08 · 30/68 (8.8.1947) · p. Seite 2

פרייטיק, 8 אמגוסט 1947. L. 1 ז ייט 2 קבלת־ פנים פאול יצחק צוקערמאן. סייט גתים עגטוזיאזם איז אין יגור, איז גת * הפועלים, אויפגעגומען געמארן, איינער פון די הויפטאנפירער פון געטא־אויפשטאנד אין מארשע, יצחק צוקערמאן (אגטעק). מיר גיבן רא איבער רעם איגהאלט פון די מיכטיקסטע באגריסוגג־ רעדעס. י. שפרינצאק: איר בין אים דא מקבל־פנים אין אייער גאמען אלם מענטש, מאם האט זיך צוריק־־ געקערט אין זיין לאגד. אין רעם הויז קען מען רעם "דישן איגהאלט פוגם גויאישן צוגאמען "אנטעק", ראם קאפיט? פון "דיש! טרויער און כבוד. ראם קאפיט? פון טרויער וועט זיר פון אוגדז גישט רעד- ווייטערן. און ראם קאפיט? פון כבוד איז — ווי אזוי ראם דאזיקע ה" פ? פון יידישע יוגנטלעכע איז געשטאנען אין קאמף. מיד געדעג.קען די ערשטע באגעגעניש אויפן ציוניסטישן צוזאמענפאר אין לאגדאן, ווו יצחק צוקערמאן און ז ייגע חברים האבן״אונדז געבראכט א לעבעדיקן גרוס פון די, אין פויאן געראטעוועטע יידן, די בשורה פון דער יירישער פארטיזאנער באוועגונג, די בשורה פון די ווייגיקע, מאס זיינען א סך און מאס ז יי ער עיקר איז אין דער באוועגוגג, וואם האט געבויט דאס דאזיקע הויז. " איך באגעגן אים מיט א באגריסוגג אין גאמען פון ועד־הפוע? און אין גאמען פון אלע ארץ־ישרא? ארבעטער, אלם איינעם פון די, וואס האבן רעד- פילט זייער פליכט מיט א יונגער וואכזאמקייט, מיט אן איבערגעגעבגהייט צום ארבעטגדן ארץ־ ישראל. יצחק צוקערמאן האט געזאגט: - — פי? פון אוגדז האבן געטרוימט וועגן דער דאזיקער באגעגעגיש, אבער די מערהייט איז נישטא. פון צייט צו־צייט איז געקומען אייגער פון די ווייגיקע, וואס זיינען פארבליבן פון דער גרויסער יידישער עדה אין פוי?ן. די באגעגעגיש אין ארץ איז גישט בלויז א פרייד . נאד אויר א ווייטיק אויף די פי?, מאם האבן גע- קענט זיין מיט אונדז און זייגען גישטא. איר ווי? נישט דערציי?ן וועגן דעם טרויער פון דער גאעג- טער פארגאגגעגהייט. עם איז א גייער ווייטיק, דער גלות־מ״טיק, הוגדערטער טויזנטער, וואס שטייען אויפן שייד-וועג אין אייראפע. איר ווייס גישט, צו ס׳איז גישט קיין וווגדער, וו אם הוגדערטער טויזג* טער האבן געפוגען געגוג כוח און?יבשאפט אין זייער הארץ, נאד דעם א?עם, וואס זיי האבן דורכי געמאכט, ווידער אגצוהויבן וואנדערן. איר האב נישט געמוסט צו איד-האב:;.רעם-זכות צו זיין אי - ' גער פון די ערשטע צו ע?יה, און איר האב דאר פי? יארן געטרוימט ווענר ע?יה. און פאר דער עליה בין איר ווידער געשטאנען פאר א שייד־וועג — ווי קען מען איבער?אזן די §?יטים־מאסע, וואס גייט אויס אין דערווארטונג פון א שגע?ער ע?יה. איר ווייס גישט אויב אויר דער יידןשער ארבעטער האט ווי געהעריק אפגעשאצט רעם גאגצן פאטעגציע?ן כוח פון דער שארית־הפ?יטה. איר האב מורא, אז ער האט גישט אפגעשאצט, און דאם דאזיקע םא?ק באזיצט נאד א מעכטיקע קראפט. מיר האבן גע- זען גרויסע מאמעגטן, ווען צענער טויזגטער האבן א?ץ איבערגע?אזן און געגאנגען צוזאמען מיט די קינדער און ווען גישט דער ים ווא?טן ז יי אויר דערגאגגען צום?אגד. זיי ווארטן איר זא?ט זיי ארויסנעמען, איריזא?ט זיי איבערפירן צו אייר. א? יי ן קענען זיי שוין גישט. אין אייראפע האב איר גישט געהאט ראם געפי?, אז דער ישוב טוט א?עס, וואס איז אין ז ייגע כוחות, כדי ארויסצופירן זיי פון דארט. איר ח אב נישט געהאט דאס געפי?, אז א?ע שיפן וואם קענען אפשווימען, שווימען אפ און, אז דער ארבעטער אין ארץ־ישרא??עבט א?ע 24 שעה טיט זיין רעזערוו, וואס איז אין ג?ות. די גייע ישובים, וואס זייגען אנטשטאנען אין א"- ראפע ווערן א?ץ מער פארגוישט. און איד מיין, אז מיר האבן פארזוימט טייערע סיגוטן. און מיר פארזוימען זי;. אייראפע גייט צו םטאבי?יזאציע. א?אגד האט א גרעגעץ — אבער אויר?יידן ווי אויר האפעגונגען האבן א גרעגעץ. דאס איז וואס איר האב געווא?ט זאגן אין דער דאזיקער מסיבה. די דאזיקע מסיבה איז ראוי צו הערן דאס ווארט פון ג?ות. איר ווייס, אז ס׳איז דא א פא?ק, אז ס׳איז דא א גרויסער יידישער ישוב אין אמעריקע און, אז עס וועט קומען א טאג וועט ער זיין מיט אונדז צוזאמען. אבער דערוויי? ווערן יידן אין אייראפע פארגוישט, די יוגגט ווערט אסימי?ירט. די אויגן פון א?ע זיינען געוועגדעט צו אייר. די הערצער פון א?ע יידן ק?אפן און ווארטן אויפן גרויסן ווענדע ־ פונקט און די טאטן פוגם ישוב. איר ווייס, אז עם איז פי? געטאן געווארן. ס׳איז אבער געטאן געווארן פי? ווייגיקער, ווי עס האט געקעגט געטאן מוערן. אויב עס וועט גישט געטאן ווערן א?עס — ווע?ן-גרויסע טיי?ן פוגם ג?ות- יידגטום פאר?ויח גיי!• און איר ווייס גישט, וואס עס וועט זיין, אויב עם וועט גישט געסאכט ווערן די גרעסטע אגטשטרענגוגג־ ארויסצוציען די יידן פוגם גלות-א״ראפע. י. שפריגצאק: ווער עס איז א?יין מקיים — האט א רעכט צו פאדערן. די תביעה איז א שווערע. אבער עס איז פילםאר שמערער,צו זיין געמאגט. פון היינט און ווייטער געמט דער ח, צוקערמאן אויה זיר די?אסט זיין געטאגט צוג?ייך פיט .אוגדז. % \\0% פדן דער אר׳ץ־־י־טדאל ווידקלעבקייט עדי קאנטאר אין זיין לאבן און וויינען "פא?עסטין פאסט" גיט איבער וועגן דעם בא- רימטן יידיש ן קאמיקער אין אמעריקע, אז אין א געשפרער טיט 2 בהורים פון א״י ה$ט ער דער- ק?ערט: "מ׳האט מיר אנגעזאגט, איר זא? גישט רעד- ציי?ן קיין שום קריטיק איבער די בריטן אין א״י, וויי? זיי זייגען גרייט צו פארמערן מייגע פי?םען אין עגג?אגד. איר מוז אייר דערק?ערן, אז מיר ארט עס גאר־ נישט צו מ׳וועט יא זען מייגע םי?מען אין ענג?אגד, ארעד גיט. ע®. איז מיר גאגץ אומאגגעגעם צו וויי?ן די בריטן ווען מייגע ברירער וויינען" טאבאק־אויסארבעטונג אין ישוב . אין?אגד עקזיסטירן 4 יידישע פאבריקז, מאס ארבעטן אויס פאפיראסן טראץ־דעם,- וואס די גרע- סערע טיי?. טאבאק־פ?אגטאציעס און פאבריקן גע- פינעז זיר אין אראבישע הענט. די יידן אין?אגר רויכערן הייגט־צו־טאג פי? גרעסערע ציגארעטן ווי פאר רעם קריג, וואס עם איז א סימן פון דער פאר- בעסערונג פון דער עקאנאסישער?אגע פון א״י. אין יאר 3)194 האבן די יידישע פאבריקן פא,-- ברויכט 35)11 טאן טאבאק פאר דער פאפיראסן־ 'אויסארבעטוגג. עס איז אויר באמערקנסווערט, אז די יירישע פראדוקציע שטייגט, טראץ פארשיידע־ נע שוועריקייטן, וואם עם ווערן איר געסאכט מצד געוויסע פאראיגטערעסירטע קר" ז ן. ראם פאלן פון מאלאריע אין א״י די געזוגטהייטס־סטאטיסטיק פון א״י פאר 1946 וו" ז ט א באדייטנדן צוריקפא? פון מא?אריע־פא?ן. בעת אין 1944 און 1945 זיינען רעגיסטרירט גע- ווארן 1652 און 1456 פא?ן, זיינען געווען אין 1946?ויט דער סטאטיסטיק פון קופת־חו?ים, וואס בא- האנד?ט מעדיציניש 40% פון דער יידישער בא- פע?קערונג, ב?ויז 528 םא?ן. אין יאגואר און פעב- דואר ד״י זיינען רעגיסטרירט געווארן ב?ויז 20 גייע מא?אריע־פא?ן. בעטן און וועט זיין פארזארגט מיט מאדערנסטע מכש־רים. דערפאלג פון ב קראאט׳ס בוך אין א״י אין ארץ־ישרא? איז?עצטגס רערשינען אין העברייאישער איבערזעצונג ראם בור פון בארט?" קראאם, מיטג?יד פון דער פריערריקער אנגלא־ אמעריקאנישער אויספארשונגם - קאמיסיע פאר א״י, "הינטערן זיידעגעם פארהאנג". ווי וו יי ט די דאזיקע אויסגאבע האט פאראינטערעסירט די "ד ישע עפגט?עכע מייגוגג באווייזט דער פאקט, אז אין םאר?ויף פון איין.מאד איז אויספארקויפט געווארן די גאנצע ערשטע אויפ?אגע פון דער איבערזעצונג. די עגג?ישע צעגזור באציט זיר זייער שטרענג צום דאזיקן בור, אין ווע?כן עם ווערט שארף קריטיקירט די ענג?ישע פא?יטיק אין א״י. פי? קאפיטלען, ווו עם ווערט אנגעגריפן די מאג- דאט־מאכט, זיינען גישט דורכגע?אזן געווארן צום דרזק. - 900 טיילן פון בזאשינעם ווערן פרארוצירט אין לאנד די דערגרייכונגע! פון דער א״י מאשיגען פרא- דוקציע זייגען אויםגעשטע?ט געווארן אויף דער תע־ j רובה, וואס האט זיר געעפגט אין אינזשיגיערן־הויז אין ת?־אביב. 1 די אויסשטע?ונג איז איינגעארדנט געווארן דורר דער געזע?שאפט צו פראדוצירן מאשיגעס "אביעזר בע״ם", מאס א ז געגרינדעט געווארן, פון דער אי- ניציאטיוו פון• דער אגענץ, אי! 1943. די געזעל־ שאפט איז גערינדעט געווארן אין א שמערער תקו¬ פה פאר דער מאשין פראדוקציע אין?אגד, ווען דער איספארט פון ט״?ן פון מאשיגען האט געגצ־?ער אויפגעהערט, דאר האט זיר איר אייגגעגעבן . ארגאגיזירן און צו אנטוויק?ען די פאבריקאציע.- ה״ גט ארבעט די געזע?שאפט אויס 900 טיי?ן, מאם פאסן צו 16 מיגים מאשינעם. פאר דער צייט האט זי געשאפן טיי?ן אין א ווערט פון 300.000 פונגט. א טיי? איז אויר געגאגגען אויף עקספארט. נייע ארבעמן וועגן ווארשעווער געטא ־י דאס בור פון חורבן און אויפשטאנד פון די ווארשעווער יידן, וואס איז געזאמ?ט און רעדאק־ טירט געווארן דוהר מ. ניישטאט און מאס איז צום ערשטן מאל ארויסגעגעבן געווארן צוריק מיט א יאר, מערט בקרוב ארויסגעגעבז״אין דער צמייטער אויפ?אגע, נאכדעם ווי די ערשטע איז אויספאר־ קויפט געווארן און גאכדעם ווי עם זייגען צוגע־ קליבן געווארן נייע, וויכטיקע ארבעטן, באקומען געווארן בי?דער און דאקומענטן. עם מערן איצט געמאכט הכנות ארויסצוגעבן ראם בור אין יידיש אין רער איבערזעצונג פון ד. ב. מ?כין. ראם בור ווערט ארויסגעגעבן רורר דער גלות־ קאמיסיע ביים ועד הפוע? פון דער הסתדרות העובדים און מעט* אויר דערשייגען אין ענג?יש. קריסטלעבע קינדער העלפן פלאנצן 8 וואלד קיגרער, מאם?ערנען אין די רע?יגיעזע שו?ן פון דער פראטעסטאגטיש - עפיסקאפאטישער קירכע, האבן אגגעהויבן זאמ?ען א פאגד צו הע?פן פ?אנצן א ווא?ד אין ארץ־ישרא? צום אנדעגק פון א מי?יאן יידישע קיגדעוץ מאס זייגען אומגעבראכט געוואר^דווד די נאצים אין אייראפע. דער קיגדער־ מא?ד מעט געפ?אנצט מערן אין ג?׳?,?ויט דער איגיציאטיוו פום אמעריקאגישן קריםט?עכן א״י- קאמיטעט. ליגע פאר ק8מף קעגן טובערקולאז די?יגע פאר קאמף קעגן טובערקו?אז אין ת?- אביב נעמט ארום 4630 מענטשן. םערסטנטיי?ס פון די מזרח־יידן. א ט"? באזארגטע זייגען אויר מעפי־?ים. דער בודזשעט פון דער?יגע ה.י. איז 32000 פוגם שטער?ינג אנטקעגן 26000 פאראיארן. די?י¬ גע נעמט אדום 20.000 שפענדער און די איבעריקע הכנסות קומען פון פארשיידעגע אנשטאלטן. די רע- גירוגג באטיי?יקט זיר אין דעם ב?ויז מיט 3000 פונט. יאגואר 1940 מעט געעפנט מערן אין ת?-?יט- מינסק א נייער שפיטא? פון דער?יגע מיט 70—80 דער אויפבלי פון דער אינדוסטריע אין א די 3Y גרויס־מי?! אין?אנדגעפיגען זיר צו 50% אין יירישע און אראבישע העגט. חוץ רעם- איז אין יעדן.דארף טעטיק אן א" געגע פרימיטימע■ מי?.•‘ די- מי?ן־אינדוסטריע איז אייגע פון די ווייגיקע איג־ דוסטריעס מאם מערן נאד ביז איצט סובמענציא־ גירט פון רער מ?וכה. די קאפאציטעט פון רער "רי- שער א״?-מי?ן- איגדוסטריע באטרעפט 75000 טאן און איז ביז איצט ב?ויז ט״?מ״ז אויסגענוצט גע- מארן. אין 1943 זיינען איבערגעארבעט געווארן 47100 איי?־בירטן, מאם האבן געגעבן 9000 מאן איי?. אין 1945 האט די פראדוקציע פון א?ימן-בוימ? באטראפן 12663 טאן, פון זיי האט די מארגארין- אינדוסטריע פארברויכט 2000 טאן, די זייף־איג* דוסטריע 4600 טאן און דער באפע?קערונגס־פאר־ ברויר 6000 טאן. די פראדוקציע פון איי?־קוכנם האט באטראפן 14.000 טאן. אין רעזו?טאט פון די אייגשרענקוגגען פוגם פוטער־אימפארט איז בעת דער קריג שטארק איבערגעשטיגן די פראדוקציע פון דער מארגארין־איגדוסטריע און האט אין 1946 דער- גרייכט 4800טאן, פון מע?כע די אראבישע באפע?- קערוגג, מאס האט צום ערשטן מא? אין די מ?חמה־ יארן באקומען מארגארין 8?ס פעט־צוטגי?ונג, האט פארברויכט?ערר 15%, בעת די יידישע באפעלקע- דונג האט קאגסומירט דורכשגיט?ער ז עקם קג. פרא קאפ. (ווירטשאפטסרעווי) דער גארערוועלט ... און אין לאנדאן אין?אנדאן האט זיר געבי?רעט 8 קאמיטעט, צו מע?כן עס געהערן צוו. א. וויסקויגט סאמוע?, פראם. ז. בראדעצקי, דאב׳ ד״ר?. בעק, כדי דורב־ צופירז רעם פ?אן פוגם "קבר פוגם אומבאקאנטן "ד", דער פלאן באשטייט אין דעם, אז אויפן באדן פון א״י זא? געפלאנצט מערן א מא?ד אונטערן נאמען "יעסיזבור,,. אין רער מיטן וואלד זאל אין א בגין ברעגען אן אייביק יארצ״ט-ליבט. יעדעס יאר זא? דארט געזאגט מערן קדיש פאר די זעקס מיליאן יידישע טויטע, פון אייראפע. דער יע<-- יזכור,רער קבר פון אומבאקאגטן "ד. זא? באקו- מען א פראכטפולע גערטגערישע אויסצירונג. דער ערשטער יידישער ביכער־פ8רל8ג אין דייטשלאנד אין קאבלענץ (ענג?. זאגע) איז געגריגדעט גע- מארן רער ערשטער יידישער ביכער פארלאג "הו* י מאניטאם םאר?אג".?יצענץ־טרעגער איז רער פרע- זידעגט פון רער יידישער געמייגדע פאר ר״גלאגר- פפלאץ, אדרי בערגד. חוץ גייע־אויפלאגן פון ביכער פון יידישע אויטארן מי? רער פארלאג ארויסגעבן קו?טור " פאליטישע בראשורן און א צייטשריפט "יידיש מיסן׳,. שעפטיקט 3571 זעלבסטשטענדיק ארבעטגדע שליי- פער. די גארונגס־אינדוסטריע איז אין אראבישן טיי? פון א״י אומבאדיימנד דאקעגן אין יידישן׳ געביט זייער שטארק. די אראבער באזיצן א קליינע א"?- אינדוסטריע מיט 600 אייל־פרעסן קעגן 400 פאר רער מלחמה, פון וועלכע 150 זיינען מעכאגישע. די לעבגסמיטל־איגדוסטריע באזירט זיר אין גרויסן ט"? אויף די איגלענדישע רוי־ש׳טאפן. אזוי האט די מארמעלאדן און קאנסערמן־אירוסטריע אין 1943 איבערגעארבעט 55.000 טאן ציטרוס־פרוכטן קעגג־ איבער 3500 טאן אין 1937. די מארמעלאדן־פרא־ דוקציע אין אלגעמיין איז ביז 1943 געשטיגן דורר די באשטעלונגען פון די אליאירטע אויף 22000 טאן. אין 1946 איז זי דאר צוריקגעפאלן צו 6000 טאן. די אלקאהאל־איגדוסטריע איז נאד זייער יוגג. אין 1937 איז אנטשטאנען די ערשטע ביר־ברויעריי. די ביר פראדוקציע איז־געשטיגן פון 2 מיליאן ליטער אין 1939 צו 16,3 מיל. אין 1944 און 19,4 מיליאן אין 1945. די מיין־פראדוקציע איז געשטיגן פון 3,4 מ^ליאן ליטער אין 1939 צו 5,2 מי?. אין 1945. קאגיאק, אראק און אנדערע אלקאהאל־געטראנקען זיינען אין 1939 פרארוצירט געמארן 1,3 מיליאן ליטער און אין.1945 2,3 מיל. ליטער. ס׳איז אויר פאראן א זיסמארג־אינדוםטריע. פון ייד. לעבן אין דענקמאל פאר די נאצי־קרבנות אין ניוי־יארק אין גיו-יאדק האט זיר געבילדעט א קאמיטעט, מאם האט זיר געשטעלט אלם צי? צו שאפן אין אמעריקע א דערינערונג פאר די זעקס מיליאן "ר,- שע קרבנות אין אייראפע. מי די עקזעקוטיווע פון דער דאזיקער ארגאגיזאציע טיילט טיט, באשעם־ טיקט זיר רער בארימטער אמעריקאגער סקולפטאר דאמידזאן מיט רער אויסארבעטונג פון די סקיצן און מאדע? פוגם דעגקמאל. ראם אוועקשטעלן רעם דעגקמא? זא? פארקומען סעפטעמבער, מיט א פייערלעכע צערעמאניע, צו וועלכער עם מעט געבראכט מערן ערד פוגם מ א ר- שעווער נעטא און פון די טויט־לאגערן. בראש פוגם קאמיטעט שטייט רער באקאגטער מאלעד ארטור שיק. צווישן די שטיצער פון רער אידעע צו שאפן א דעגקמא? פאר די היטלער-קרבנות געפינען זיר; סענאטאר ראבערט מאגגער, פרעזידענט פון ניו* יארקער שטאט-ראט מיגצענט אימפעליטערי, דער געוו, מאיאר לא־גמארדיא, געוו. סענאטאר דזשעמם מיד, געוו. אוגטער שטאטם־סעקר. מאק לייש, ווי אויר פי? יירישע פערזענלעכקייטן פון. יידישן לעבן. די אינדוסטריע אין א״י. די א״י אינדוסטריע אין איר היינטיקער פארם איז א רעזולטאט פון א צמאנציק יאריקער אנטוגיק־?וגג. דורר רער יידישער עמיגראציע האט די איג- דוסטריאליזאציע געמאכט א גרויסן טראט פארויס, היות די עולים האבן מיטגעבראכט שאפגדן פאטעג- ציאנא? און קאפיטאל. אויר די צא? פאב?"ט איז באדייטנד נעשטיגן. דאקעגן האבן די אראבער איג־ מעסטירט זייערעקאפיטאלן ס׳רובאין האגד?, דארף, הייזער און פלאנטאציעם, מיי? פאר איגרוסטריע- לע איגמעסטיציעם האבן זיי א קלעגערן איגטערעס. א גרויסן אויפשטייג האט די אינדוסטריע רער- גרייכט בעת רער לעצטער קריג, מען עם איז פראק- טיש אומסענלער געמען אייגצופירן אינדוסטריע־ פראדוקטן פון אוים?אנד.דער צושטראם פון איגזשי- ניערן און טעכניקער האט דערמעגלעכט א ברייטערע אגטוויקלונג פון רער מאשיגען-איגרוםטריע,ראםזעל- איז נוגע אנדערע אינדוסטריעם, מאם האבן זיר בעת רער מלחמה שטארק אויסגעברייטערט און באמייזן, אז זיי קענעז זיר קעגנשטעלן רער אויסלעגדישער קאנקורעגץ הן אין רער היגזיכט פון פרייז והן קמא-?יפ1אטימ. די צא? איגדוסטריע־אונטערנעמונגען אין א״י איז געשטיגן פו! 270 אין יאר 1920 צו 970 אין 1933, 1556 אין 1937 און 2120 אין 1943. רי צא? אר- בעטס־כוחות פון 2330 אין יאר 1920 איז געשטיגן צו 14.419 אין 1933 און פון 21.964 אין 1937 צו 45.049 אין 1943. די יערלעבע פראדוקציע, מאס האט אין 1920 אויסגעמאכט בור 0,4 טיליאן פוגט איז אין 1933 געשטיגן צו 36,3 מיליאן ־#וגט.רער איגמעסטיציע ־ קאפיטא? האט אין 1920 אויסינע* מאכט 0,5 מיליאן פונט, אין 1933 5,1, אין 1937 11,1 טיל. און אין 1943 20,5 מיליאן פונט. לעבנסמיטל־אינדוסטריע אטשטארקסטן - אויסגעבוי־ט פאר דער מלחמה האט די א״י אינדוסטריע פרא- דוצירט 60% קאנסומציע־סחורות, 25% בוי-מא- טעריאלן און גאר לערר 15% פראדוקציע־מיטלען. בעת רער מלחמה איז איינגעטרעטן אן איבערגרו* פירוגג לטובת רער לעבגס־מיט? - אינרוס* טריע, בעת די שט״ןיאון צעמענט־אינדוסטריע איז געזוגקען. פון רער אלנעמייגער צא? 2120 אינדום־ טריע־אוגטערנעמוגגען אין יאר 1943 האבן 383 גע- הערט צו רער נארוגגם־מיטלען־אינדוסטריע, 184 צו ד ער באקליידונגס־אינדוסטריע, 191 צו רער מעטאל- אינדוסטריע, 208 צו רער מאשינען־אינדוםטריע, 180 צו רער האלץ־אינרוסטריע, 124 צו רער לע- דער־איגתסטריע, 193 צו-רער פאפיר־איגדוסטריע, 180 צו דער כעמישער, 72 צו דער בוי־סאטעריאלן־ אינרוסטריע, 54 צו דער עלעקטריציטעט־איגדוס־ טריע און 1310 צו אנדערע אינדוסטריע־צמייגן. אין דער דימעגטן־א*נדוסטריע,וואס איז אנטשטאנען ערשט בעת רער מלחמה זייגען אין 1943 געווען בא-