Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-08-01 · 29/67 (1.8.1947) · p. Seite 11

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
29/67 (1.8.1947)
Date
1947-08-01
Page
Seite 11 (sequence 11)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243333--538-7243119
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

FRAJTIK, 1. AUGUST 1947, 2r«w ZAJT 11 Protest-farzamlungen in Rajon Fürth Donersztik dem 24. juli hobn zieh farzamlt ale fürther lager-ajnwojner cu a protestdemonstraeje kegn dem britiszn teroristiszn ongrif ojf der szif ״Jeciat Europa 1947“, welche hot ibergeflrt maapilim in undzer hejmland Erec Jisroejl. Als forsztejer fun Reg. Komitet Bamberg zajnen ämjsgetrotn mit referatn di eh' eh' Frosz un Dr. Kodak. In di redes iz gekumen cum' EichstHtt Donersztik dem 24. juli iz baj undz in lager forgekumen a protest-miting, ajngeordnt durchn jidiszn komitet fun der Jäger kaserne. Szöjn fun ganc fri sztromen Jidn fun di szchejnesdike lagern un pinklech 11 a zejger gefint zieh szojn a grojser ojlom ojfn szulplac. > In der onweznhajt fun forsztejer fun der Militer Regirung un IRO derefnt dem miting der prezes funm jidiszn komitet h’ Hirszbajn, welcher tadlt in szarfe werter di englisze metodn, wos hobn leetns wider gebracht 3 jidisze korbones un fll farwundete. Mit a zejer gelungene rede tret arojs der forsztejer funm Regional Komitet eh' Szpric, wos es ruft arojs cufridnhajt baj di cuherer. Zajne werter rufn arojs a sZtarkn ojfbrojz, wos es lozt zieh merkn fun di ofte ojsrufn ojfn adres fun der engliszer imperjalistiszer Politik. Cum szlus fun zajn rede ruft der redner fortcuzecn di alija durch ale wegn, niszt kukndik ojf ale szterungen. In nomen fun lager Aneks B, C redt horaw Deutsch, welcher wendet zieh cu der amerikaner regirung un folk, az zej zoln undz helfn inm gerechtn kamf. Mit gezang fun ״Hatikwa“ wert der grandjezer protest-miting geszlosn, noch welchn es formirt zieh a protest-demonstraeje fun ale lager-ajnwojner. Hof Dem 24. 7. Iz in lager Hof forgekumen a protest-miting kegn dem blutikn iberfal funm engliszn flot kegn der Maapilim-szif ״Prezident Warflid“. Pinktlech 11 fri hobn ale warsztatn geworfn di arbet un di ajnwojner hobn zieh farzamlt in es-zal funm lager. Ale cijonistisze grupirungen zajnen gekumen mit zejere fener. Di farzamlung wert derefnt mit a hazkore noch di tragisz-umgekumene Maapilim. Mit redes tretn arojs Rabiner Steinberg, ch’Szechter —forsztejer fun Rajon Komitet un forsztejer fun״ale cijonistisze grupirungen. Ale redner kritikirn szarf di metodn fun der engliszer macht in baeug cu undz Jidn, mitn ewek cu sztern dem curikker inm ejgenem land. Di fajerleche protest-farzamlung wert geszlosn mit ״Hatikwo“. Zuntik dem 8. 6. 47 iz in Landsberger Bet- Ichud forgekumen a cuzamenfli fun ale czenstochower Jidn in der amerikaner zone. Di bine iz ge wen szejn dekorirt mit blumen un fll antszprechnde lozungen. Adwokat Estera Epsztejn bagrist mit wareme werter un szlogt for cu wejln a forziendn fun cuzamenfli, es wert ejnsztimik gewejlt Dr. Cwi Kantor, welcher dankt fam cutroj un bet baern di kedojszim durch ojfsztejn un a minut sztilszwajgn. Dan färbet er di forsztejer fun farszejdene lagern in prezidium. Es referirn adw. Estera Epsztejn un Henrik Pradelski. In zejere referatn bagrindn zej di nojtwendikajt cu szafn a landsmanszaft. Der forziender lejent ojsdruk a szarfer protest kegn di englisze majsim in E. J. un der hejser farlang fun der Szejrit Haplejta endlech szojn cu farlozn di tmejedike erd un cu kumen in ojsgetrojmtn land. Es iz öngenumen geworn a rezolueje far jedn prajz cu farwirklechn di hejlike cawoe fun di 6 miljon kedojszim, cu sztromen ojf ale wegn in undzer hejmland. Mit ״Hatikwa“ wert di protest-farzamlung farendikt. Münchberg Szojn ganc fri farzamlt zieh di jidisze bafelkerung fun Münchberg un Helmbrechts ojfn hojf fun jidiszn komitet. Di teme fun di geszprechn zajnen di lecte geszejeniszn in E. J. un di 3 frisze korbones. Der ojsdruk ojf di penimer farrat a gewaltike ojfregung, ober niszt kajn jejusz, ojf lehaches di sonim, wos wiln cu ot dem mawec derfirn. 12 azejger derefnt der ch’ B• Tszernocha dl. protest-farzamlung. Di ©nweznde baerndem ondenk fun di 3 gefalene gibojrim mit 3 minut sztilszwajgn. Der ch’ Tszernocha analizirt di geszejeniszn fun der lecter milchome un kritikirt ojfn szarfstn ojfn di miklojmerszte ״demokratisze“ englisze regirung wos lejgt undz kesejder sztejner ojf undzer bafrajungsweg un lejgt for di rezolueje wos wert ejnsztimik öngenumen. Mit a hejsn ״Hatikwa“ wert di protest-farr zamlung geszlosn. Gerszonowicz/ Ansbach-Bleidom / Dem 24. 7. hobn zieh in grojsn binjen fun Bleidorn-kaserne in Ansbach, farzamlt 500 Jidn ojscudrikn zejer protest kegn di rocchi- Kinder-Kolonie in Schierling baj Regensburg In dem sosnown wald, ojf der szejner natur fun der dajezer Oberpfalz, inm grojsn farcojmtn kibuc fun amolike grojse magazinen fun di klej-maszchis arum Regensbürg, hobn gefunen zejer ort far zumerferien di kinder fun der Szejris Haplejto. Di jugnt mit zejere madrichim fun Haszomer Hacair un Nocham, genisn dort fun der frajer natur un machn durch dem ersztn etap fun cuzamenleben zieh mit der natur un bakenen zieh mit ire sojdes, wos zajnen cucierisz far der junger jidiszer benknder neszome. Der tog iz far di kinder ajngetejlt mit a sztrengn sejder-hajom-program, wos fangt zieh on mit dem ojfsztejn 7 a zejger in der fri, wos es wert ongezogt mit der trua funm di ongekumene bagrisungen fun farszejdene sztet un organizaejäs. Noch di referatn antwiklt zieh a diskusje, es wert ojsgewejlt a permanenc-komisje, wos lejgt for a rezolueje un a liste fun a farwaltung, rewizjons-komisje un erngericht, wos wert fun plenum ejnsztimik öngenumen. Farwaltung: forz. Dr. Cwi Kantor, sekr. adw. Ester Epsztejn, Ing. Orlinski, Jakubowicz, Mlodinow, Rosenwein, Kurland, Birnholz, Munowicz, Lustiger, Ornstein un ewej lejdike plecer. In der rew. kom. gejen arajn 7 in erngericht 3 perzon. Cum szlus dankt der forz. Dr. Cwi Kantor E. Epsztejn för ir undermidlecher arbet bajm cugrejtn dem cuzamenfor. A. Szwabacher. sze tatn fun England kegn di Maapilim fun ״Jecijas Europe“. Inm protest-miting hot ontejlgenumen der forsztejer fun RK in Bamberg ch’ Rozenzon un ch-ra Zehawa fun Lochnut. Dem miting hot derefnt der lager-prezes ch’ Nebenzal ibergebndik dos wort der ch-ra Zehawa. Mit szarfe redes tretn arojs di ch’ ch’: Felzel, Rozenzon, Dtenger, Lorhejt, Fun jidiszn lebn in Dinstik dem 1. 7 hot di hebreisze szule in Waldstadt gefajert dem sijum funm szul-jor. Di derefenung fun der fajerung iz forgekumen untern frajen himl. Der lejter ch‘ Lewin redt arum ale momentn, wos men hot durchgemacht bajm brengen di szule cu dem macew, in welchn zi gefint zieh hajnt. Der lerer fun E. J. ch’ Cwi redt wegn E. J.- metodn welche er hot ongewendet do un hot ojeh barirt di frage fun golus inm E. J.-dikn lern-buch. 7 a zejger iz forgekumen dos fanandertejln di t’udot. Nochn opzingen Hatikwa, wert di fajerung geszlosn. Nochn fanandertejln di kinder ziswark hobn zej farbracht biz szpet in ownt baj muzik, gezang un E. J.-tenc. Dinstik dem 8-tn juli kof-tamuz iz in grojsn teater-zal forgekumen an impozante Herd- Bialik akademie, ajngeordnt durchn kulturamt un Waad szel KKL. In inhaltsrajche referatn wem balojchtn di 2 grojse gesztaltn fun jidiszn folk. Di akademje hot gehat a fajerlechn farlojf. Dem 14., 15., 16. un 17-tn juli hot do gewajlt di trupe fun Hofgeismar u. n. ״Mir lebn ojf“, gebndik dem hign teater-ojlem ewej melodrames ״Der iberiker mencz“ un ״Szuldik — umszuldik“. Di forsztelung iz gesztanen ojf a gewisn kinstleriszn niwo. Ober dem emes gezogt wiln di pockinger Jidn epes andersz. Wolt niszt beser gewen di talantn cu farwendn cu Asz’s ״Kidusz Haszem“, wos dermont in ״epes“? oder epes an andere nacjonale zach? Sof-kolsof iz doch di bine a dereijungs-hojz un di dramen ״Der iberiker mecz“, cu ״szuldik־׳umszuldik“ mä komaszme lön? Dos zajneft drames far andere cajtn, far andere gemiter. Dem 17. juli, kof-zajin iz do gafajert geworn durch di Betarim di jorcajt fun Zew Zabotinski z“l. Di fajerungen zajnen adurch impozant. Derefnung fun hejl-bod. A dank der iniciatiw fun IRO-direktor Mr. Pearl iZjdo ojfgesztelt geworn a hejl-bod far rewmatisz kranke. Dos bod trogt dem nomen fun szefer ״Pearl-bad“. Di geszichte fun bod iz folgende: In same mitn fun krig, in j. 1942, wen di dajeze archeologn zajnen gewen farnumen mit ojsgefinen naft un ejl-felder, zajnen zej gefaln do ojf di szpurn fun fetn bodn. Awekgesadran un cit zieh mit der sztrengster disciplin biz der nacht-trua 22,30 in ownt. Der tog fargejt, mit gimnastik, sportsspiin, sichot ojf farszejdene, cum elter fun kinder eugepaste, temes, lider un farwajiungen. Di kinder wajzn arojs bekijes ojf ale gebitn, zej zajnen ojeh gute artistn-amatorn, wos zej hobn bawizn in di forsztelungen, wos es hot ajngeordnt der ״Haszomer Hacair“. Specjel cejehnt zieh ojs der ״Haszomer Hacair“ mit zajn ejngartikn ojfn fun dereijen dem jungen dor In di ramen fun zajne Aseret Hadibrot, wos wem mit? der eajt der wegwajzer un der Inhalt fun zajn lebns-weg. DI kinder wem farflegt ojf a bafridikndn ojfn. Wojnen in klejne cimerlech cu 3 perzon. Zej hobn cu zejer farfigung a waserbasejn, wos wert fun di kinder eksploatirt, zogar ojser der far zej basztimter bodcajt, mit ejn wort: di kinder hobn dort badingungen far gut farbrengn di kurce cajt in a atmosfere fun an ideal-nacjonaler jugnt swiwe, wos wet zej gebn a gewisn zin in zejer wajterdikn wander-weg. Es wilt zieh derbaj winczn di kinder, az zej zoln wajter hitn zejer fon wos zej hobn opgehitn mit zejer kinderiszer mesiresnefesz in der kinder-kolonie, biz zej wein dergrejehn dem ort fun zejer sztendikn mokem-menuche in di grenecn fun a fraj E. J. Baj der doziker gelegnhajt iz kedaj cu dermonen di lajter fun der kinder-kolonie, wos hohn eugetrogn a ganc-hibsze doze arbet farn wojl fun di kinder, ewiszn zej gefint zieh di Joint-forsztejerin Miss Szpiro un der szolijach Chaim fun der Sochnut. Jaszer kochachem! Ch. G. Borenstein, Mitelman un der ch’ Hercog, wos hobn gemacht a grojsn ajndruk ojf ale farzamlte. Di ongenumene rezolueje iz geworn ibergelejnt funm sekretar fun komitet ch’ Zilberfenig. Der protest-miting iz geszlosn geworn mit Hatikwo un Techzakno. D. Drenger. sztelt di najeste grob-maszinen un ojsgegrobn 1500 meter tif (!) un es hot zieh bawizn.... kweledik hejs waser, wos hot genumen szprudlen on ojfher mit a sztarker kraft. Medicinisze fachlajt hobn tejkef festgesztelt, az dos waser iz zejer rajeh in szwebl un iz zejer ginstik far rewmatisz kranke. Es zajnen aber gekumen kranke fun ale weit ekn un dos waser hot gehat a wunderbare peule ojf di kranke, welche zajnen noch 10 beder a hejm gekumen gezunt. Ober ales iz gewen primitiw, ojfn frajem feld. Hajnt iz do ojfgesztelt geworn a rizike gebaj de mit komfort-ajnrichtungen, wanes, tuszn un a grojser basejn untern frajem himl. Sztromen take jedn tog hunderter ״amcho“ un wajln zieh ojf der plaze, jeder pruwt hejln do zajne kranke ejwerim fun di kacetn, öder fun di sztendik fajehte bunkers. Di teg iz do forgekumen di derefenung fun ״Pearl-bad“ baj der onweznhajt fun forsztejer fun der militer macht, IRO, Joint, Komitet un fll gest. Noch der bagrisung fun forz. fun jidiszn komitet h’ Slaminski, wert der district direkter fun IRO mr. Meri baert mitn ibersznajdn di lente. Noch dem hot a fachmann derklert di wichtikajt funm dozikn bod un zajne Wirkungen. Simche Kochaw Herman Jablokow in Fohrenwald In zajn turnee iber di jidisze lagern un jiszuwim fun der Szejrit Haplejta in Dajczland, hot der populerer un barimter kinstlerartist Herman Jablokow der a. g. ״Pajac“, ojeh bazucht undzer lager Föhrenwald, wu er hot inm grojsn ״Bamidbar“ teater gegebn zajn 40rtn ojftrit. . Es iz־ beemes cu ba wundern di kraft, wos es bazict der doziker aktior, wos bawajzt cu haltn alemen in szpanung in meszech funm ganen koncert. Dos szafn dem kontakt mitn Publikum, di kegnzajtike farsztendnisz farmögt in zieh zejer fll ejgnartikajt, specifiszes. Zejer rirnd falt ojs der numer ״Jisrolek der szomer“, wos iz gewidmet dem bojendn un kemfndn Jiszuw.Azoj ojeh di iberike numern, wos faln ojs gelungen un ajndruksful. Achuc di dank-ojsd'rukn, wos er hot bakumen micad dem kultur-lejter dem ch‘ Legal, muzn mir ojeh zelbst ojsdrikn undzere geflln fun dankbarkejt, wos mir flln cum artist un hareikn fraj nt Jablokow. Kursn far dentistn Rosenheim (PR). Do hot men derefnt kursn far dentistn un techniker. \ Mit di kursn lejtn 3 gute specialistn doktojrim, welche der Joint hot gebracht fun USA. Di kursn wern gefirt durch lekejes un film-faranszaltungen. Der ewek fun zej iz cu bakenen di fachmener mit di lecte deroberungen ojf dem gebit fun stomatologje un con-technik. Es hobn zieh szojn farszribn 200 stomatalogn un tech- 11iker. Undzere kinderlech hobn nochn farendikn dos szuljor bakumen zejer fardintn opru. Mit dei^hilf fun IRO un Joint iz niszt wajt fun Regensburg, ojf a szejnem ort ajngeordnt geworn a zumer-kolonje, wu undzere kinderlech gefinen zieh unter der ojfzicht fun madrichim. Zej derhaltn a gute farflegung azoj, az es iz cu hofn, az zej wein kumen munter un ojfgefriszt. Fun Bamberg-sztot hot di kinder baglejt der lerer Lajtenberg. Hole ojfn Winter. Welndik zajn farzichert, az ojfn kumendn Winter zol di bamberger jidisze bafelkerung zajn farzorgt mit hole un es zol zieh niszt iberchazern di geszichte fun leetn winter, wen familjes mit klejne kinderlech hobn culib mangl in bren-holc gemuzt frirn, hot der sztot-komitet organizirt a grupe jungelajt, welche forn arojs jedn tog in wald mit an ojto, wu zej grejtn cu dös hole. Es iz cu bagrisn di iniciatiw fun der grupe, wos hot farsztanen di wichtikajt fun der zach. Fach-szuln. Die produktiwizacje-optejlung iz eugetrotn cu bojen a barak, in welchn es wein zieh gefinen ale optejlungen fun di warsztatn. Cu dem ewek hot der sztotiszer birgermajster cugetejlt a pasik ort. Es iz forojsgezen dos ajnrichtn fun farszejdene fach-kursn. P. Der demonstraeje-eug in München Foto: Betneman. W₪äi Our׳, Grindung fun Czenstochower landsmanszaft in Landsberg Bamberger lager-szpi

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.