Undzer Worṭ · 1947-08-01 · 29/67 (1.8.1947) · p. Seite 4

ZAJI 4 אונרזער ווארט FRAJTIK, 1. AUGUST 1947 פארבעסעכע אורפארנעסער מרדכי שמרינגלער האבן אמך צוגעשטעלט א פראגע־צייכן...) מעגן דעס, אז בערך א האלבער מיליא! י דישע קיג־ דער געפינען מך נאך, איבער גאנץ אייראפע, אין קריסטלעכע העינט... הויכע ציפערן גאז{ מך אפדינגען, לאזן זיך באצמ״פלען... פארן גי־יכטיקן אמג לויפן אבעו פארבי־ אזויפיל לענדער: אוני גארן, רומעניען, טשעבן, בעלגיען... ומפל זיינען דארט באהאלטן אוגטער אפאפירל? וויפל מאכן זיי אלע איים אין פראצענטער פון אינדזער געבליבן פאלק נאך דער'שחיטה? קען מען דען פעסטשטעלן וויפל עם האבן אויסגענוצט די בהלה, דעם כאאס פון דעיר צומשן־צייט? א בלומיאפלויף באך א בלוטיאפפלום... אין טייל לענדער זעט מך דער ייד צווישן דער אלטערנאטיווע פון זיין צווישן די באדראטע אדער צווישן די באדראער און ער זוכט דעם וועג צו זיין צווישן די, וואם - מיזאל אפילו בלויז מיינען. אז - ער איז' צווישן דיז באדראער... אין דייטשלאנד פילן זיך די יידן פארגעסן פון דער וועלט, פון דער יידישער וועלט - קע׳ נען שוואכע נישט מער אויסהאלטן און ווילן בעסער זיין אליין פארגעסער, איידער פארגעסענע. גאך די ערשטע צוויי יארן זייט דער בא־ פרייאוגג זעען מיד די ערשטע' שייד־ליגיעם צווישן די פארגעסער (אדער די וואם ווילן פארגעסן) און די פארגעסעגע... און שוין היינט ווייזן זיך סימפטאמען, מאס ווייזן, אז דאס מעט; זיך אפ שפינלען אומעטום... זייגען מיר גרייט דערציו? האבן מיר אגגענומען מיטלען דאקעגן? (לגדע קומט) צו ווייסטו אז... ... ווען טיט 66 יאר צוריק האט םען צום ערשטן מאל אייגגעפירט אץ גערליוטאויף דער הויטט־גאס אונטער חנן לינדען, עלעקטרישע לאשטערנעס, האט זיך די דאזיקע אינא־ וואציע דורכאוים נישט באגעגנט טיט דער אלגעמיינער אנערקענונג. עם האבן זיך אפילו געפוגען אזעלכע, וואט זיינען ארויסגעטר^טן קענן די "נאט די גשמה שולדיקע־‘ לאמפן פון מאראלישן שטאנדפונקט. אייגע פון די צייטשריפטן האט צו יענער ציים געשריבן: "דאם באלויכטן די גאסן דארף אויפהערף! 1. צוליב טעאלאגישע טעמים, ווייל עם שטעלט זיך קענן דער אררנונג וואס איז איינגעפירט געווארן פון נאט. לויט דער דאזיקער ארדגזגג, הערשט ביינאפט פינצטערניש, איבערגעריסן פון צייט־צו־צייט דורק שיין פון דער לבנה. קעגן דעם טארן טיר זיך נישט קעגנשטעלן, מיד טארן גישט ענדערן דעם גאנג פון דער וועלט און פארוואנדלען באבט אין טאג. 2. אויך צוליב געזונהייטכדטעמים. די באלייכטוגג פאר- לייכטערט די טענטשן דאס פארברעגגען ביינאכט אויפן נאם, וואם ברענגט אויך אלם רעזולטאט צום הוסטן, קאטער און הייזעריקייט. z צוליב פילאואפישע טעמים. דאם באלויבטן די גאסן האם א שלעכטן איינפלום אוץ* די זימן. דאס קינסטלעבע ליכט פארטויבט די מורא פאר דער פינצטערגיש, וואם האלט אפ נישט איין מענטש פון עבירת 4. צוליב פאליצייאישע טעמים. דאס באלייכטן די גאסן שרעקט די פערד און גיט־צו מוט די נגבים. 5 צוליב מלוכיש־ווירטשאפטלעכע טעמים. דאס באלויכטן פארשליגגט יערלעך באדייטנדע סומעם." ... אץ אמעריקע ווערט אויסגעארבעט א נייער סיסטעם פון זיכערחייט פון אויטא־־פארקער. די פארגדע אויטאם!אלן 'זיך קעגנזייטיק ווארנען טיט ראדיא־םיגנאלן. נען מך אמך גישט, אסימילירן פולשטענדיק"... אזוי שר״בט דער אנגעזעענער סוציאליסט פ״זשעט! און אויב אפילו מיר זיינען אביסל גערירט געווארן פון דער זארג, מאם געוויסע פעלקער האבן גענומען ארויסוו״זן' די4 "דעפלאסירמע פערזאנעך אין לאגער. האבן מיר דערביי, אין אונדזער געאיילטקייט, פארגעסן, אז אין די לא־ גערן זיינען אויך פאראן אנדערע, אויסער יידן... צווישן 408 עמיגראניטן קיין קאנאדע זיינען נע־ מען־ צוויי יידן פון אנדערם־ארמיי. די רעשם האבן זיך רעקרוטירט פון אנדערם־באנדעם, לעצטן, ליטווינער... אט וועמעןרער "הומאניטא־ רעח׳ פסוק האט געמייגט! דאס פוגקעלע קאס־ מאפאליטישער' רחמנות צו דיי פליטים, וואם א סך מדינות האבן ארוסגעוויזן אין די פראגין פון אריינלאזן, האט ארומגענומען אלע פעלקער. פאר אלעמען האט מען געקענט געבן אמנעם־ טיע - הגם זיי זיינען אלע בלוט־באפלעקט (סיווילט זיך שיער זאגן r דווקא דערפאר!) אוי׳ סער יידן, וואם מיקען נישט שענקען זיער לויפן פון די ערטער, ווו מישעכט זיי אויס... י אין די פארשיידענע אויספארש־קאמיסיעם האט שוין דער גרעסטער אפטיימיזם 'ביי יידן נעקענט פארלירן דעם גלוייבן, טא וואם־זשע בלייבט ביי יענע יידן - אן א ספיעציעלן ציל און אידעע - צו מאן אין פארצמ״פלונג? הייסן הייסט עם, אז מיפאיסט מך צו צום סאציאלן און עקאנאמשן לעבן פון די דייטשן... דאם געשעט איינצלוו״ז, פארבארגן... צו אונדז דערלאנגט זיך נאר דער גרויזאמיער, טיף־בושתדיקער הילך: זעקס־און־צוואנציק טויזגט יידן, וואס זיינען אוועק צו דייטשן! 2. א צוויייטע בשורה: לויט געגויע אפשאצוננען געפינען זיך שוין הייגט אין פוילן' ביי א 40 טויזנט יירישע "אריער“ (כימיל נישט באנוצן דאס ווארט "אנוסים“. ווי קאלעגן טוען עם אוי מעטום,' ווייל אין פוילן איז נאך - נאך אלעס - ווייט פון אן איגקוממציע! די היינטיקע פראווען גישט קיין יידישקייט אין קעלערם, נאר "ארימרך זיך! יעדן טאג מעל דן די ציימונגיען ווענן יידן, וואם בייטן זיך איבער די נעמען אויף עכט־פוילישע. דעס״ט״טש דערפון ווייסן אלע. די טראגעדיע דערביי איז נאך טיפער: אויב א פוילישער דעמאקראטיקען זיךמרעפן מיט א ייד, צוזאמענארבעטין מיט אים, חברן זיך -,מעט עם אבער גישט געשען מיט אייגעם פון אט די 40 טויזנט! אן עכטער פאליאק קען לאזן הערן זיין ווארט אין וועלכער 'געזעלשאפט יער זאל זיך נישט' נעפינען. אים זועט מען אין נאר־ גישט חושד זיין. ער קען זיך דערלויבן צו שטיצן יידישע פאדערוגגען אן שום פענטעם... מעלן עם אויך קענען די 40 'מויזנט? וועלן זיי נישט, צוליב מאסקע. זיך פאררוקן אין א ווינקל, אוני טערשמ״0.ען אונטערטעניק צו יעדן שונא אדער אין בעסטן פא ל שווייגן - מ־זאל אים נישט דערקענען, נישט חושד זיין? וועלן'זיינע קינדער נישט דערצויגן ווערן היפער־פויליש מער ווי אנדערע קינדער און אפילו אנטיסעמיט־ש (עם זיינען באקאנט אונדז אמך אזיעלכע פאלן), בכדי דער שאמן פון א פארדאכט אלם ייד זאל פארשומינדן? ... אזן זועלן דען יענע 26 טויזנט נישט זיין פון די ערשטע, וואם וועלן מיטרעדן, מיטהעצן אמך די יידן, בכדי... מיזאל עפעס גישט דער־ קענען אמך זיי? ... און אט ווידער א ידיעה (צו וועלכער מיר צו קלערן: וועט דען ו/עלפן? קען מען דען צוימען אן איבערשריפט, וואם קומט מיט וועדי טער, וועלכע פרעסן זיך איין ווי א ווארעם אין הארץ. קען מען דען אזע/כע ידיעות באווארע־ נען מ*ט א בלויזן פראגע־צייכן? א ידיעה וואם שטאמט פון יידישן צענט־ ראל־קאמיטעט אין מינכען: - לויט די לעצמע ציפער; האבן שוין 26 טויזנט יידן פארלאזן די לאגערן אין פארלויף פון די לעצטע 10 חדשים און זיך איינגעארדנט אין 180 דייסשע שטעט און שטעטלעיך. זיי העלפן זיך מיט געפעלשטע "ארישע,‘ דאקומענטן, אין וועלכע זיי ווערן באצייכנט אלם "פאלקם׳ דייטשך, וואם זיינען דעפארמירט געוואירן פון פוילן, סורעטנלאנד און אנדערע לעגדיער. 26 טויזנט יידן אין א דייטשער פעל! אוודאי קאכט אדף אין דיר דאם בלוט: וויאזוי האבן זיייעס געקענט פארגעסין!? דו געדענקסט, ווי די ערי שטע חדשים נאך דער באפרייונג האבן א סך דייטשן גענומ?ן זוכן זייער' "יידיש!" ייחום. אט האט מען ערשט לעצטנם געכאפט דעם ווילנער געסטאפא־מאן, גאטהארט ,וראם האט אין ליבעק געשפילט די ראל פון א הייסן יייד... א ז דער יידישער פאספיארט - אין רעזולטאט פון א באפרייטער וועלט - בלויז נעווארן א הרן פאר א מערדער און פארברעכער? י דערפאר אבער גייען אוועק אויף זייער ארט צו די דייטשן'צעני דליקער טויזנמער יידן, דיי, וואם האבן פון יענע הענט באקומען דעם ץזווערסטן בראך אין א מענטשלעך לעבן... קענען זיי טראג דעם שאנד" פלעק פון א דייטשן נאמען? פון צווישן די שורות אין די לאגער־צייטוג־ גען זוך איך דעם ענטפער, וואס ליגט שוין לאגג אין מה און כ־וויים נישט, וויער עם דארף זיך שעמען דערפאר. אין משך פון צווי' יאר האט קיץ לאנד - אויסער ארץ ישראל - ניישם אנגעבאטן ארייג־ צונעמען קיין יידן. האט זיך שויין נעטראפן איין פארשלאג פון... סורינאם און די יידישע' "פריי׳ לאנד״־יליגע האט אים צעפויקט איבער דער וועלט - און איירער מיר האבן נאך באוויזן אויסצוגעפינען די דאזיקע מדינה 'אויף דער וועלט־מאפע, איז שויין געקומען א הארבע הכ¬ חשה פון רער האלענדישער רעגירונג". אויב אפילו פראגרעסיווע קרייזן אין ענגלאנד האבן אנגעהויבן קילערן וועגן אריינלאזן פרעכד דע אלבעטער קיין עננלאנר. האט דער' פראגרע־ סיווער זשורנאל "ווארלד־רעווי"' אפנעדרוקט אן ארטיקל פון א סאצייאליסטישן דעפוטאט וועגן דע ר פראגע (צימיירט לויט דעם מאי־גומער פון "בטרם"), אין וועלכן ער באהאנדלט די פאזי׳ טיווע זייטן פון אזא עמיגראציע. ער ווייזטיאן, אז סימוי באנוצט זיך עגגלאנד מיט צענדליקער טויזנטער דייטשע קריגם־געפאנגענע (טיט וועלכע ענגלאנד גייט זיך אום אויסערגעוויינלעך איירל און האט אפילו געעפגט - לויט די אינפארמא־ ציעם 'פון דער "וועלט וואכע" ספעציעלעיהויכ* שולן פאר זיי, ווו מען דערציט זיי איבער אין "דעמאקראטישף גייסט און אין דער ערשטער ריי ווי... צוקונפטיקע קעמפער קענן ראטן־פאר־ באגד. - מ. ש.) און ער פירט אוים: - "מיר דארפן אויסקלויבן יונגע מענטשן פון פארשי־ דענע פעלקער, בכדי עם זאל זיך ביי אוגדז נישט שאפן קיץ מינדערהיייטס־פראנע... מיד דארפן אבער נישט אריינלאזן קיץ יידן, גישט דערפאר' ווייל מיר זיינען' אנטיסעמיטן, נאר ווייל זיי האבן גישט קיץ חשק זיך איבערציו׳ שיכטן ביי'אונדזער גרונט־אינדוסטריע; זיי קע־ 1. שוין עטלעכע מאל, אין פארלויף פון געצייל־ טע טעג, ברענגט מייר צו א רעדאקציע־קאלעגע א ידיעה, וואם א טרוקענער טעלענראך וויארפט אריין אין א פאר קורצע שורות. מיר קוקן ביי־ דע פארשעמט און דערשראקן: איז עם מעגלעך? מיר ווילן נישט ם־זא׳. זיין' אזוי, דערפאר גלויבן מיר נישט... עם קען נישט זיין! די מעילדונג איז אבער פאראן. זי מעט זיך סיי־ווי צעלויפן איבער אלע צייטונגען און אויך מיר מוזן זי ברענגען. ווי; ן מיר כאטש מאכן א קליינעם אפנויג, אויבי דריקן אונדזער נישט וועלן גלויבן אזעלכע נייעס און מיר פרעגן איינער ביים צומיטן: אפשר איז עם נישט אזוי? לאמיר אפשר צוגעבן צום קעפל א פראגע־צייכן? נאר שפעטער, מיט זיך אליין, הויבט זיך אן רער גרויסער נם פון ננב (המשך פון זייט 6) אויער, חברה האט כמעט גארניט גערעדט פון פאליטיק, און גארניט, טאיקע גארניט וועגן ליטעראטור, ווי מען מאלט זיך'געהיטן פון הויכע מאטעריעס. אפילו י קיץ איין מאל ניט דערמאנט מעגן העלדישקייט. מיען האט מיר דערציילט וועד זיי זיינען, די יאטן מיט די גראבע הענט און ווייניק רייד. א טייל פון זיי זיינען ניי־אנגעקומענע פון די לאי נערן און ערגעץ אנדעירשווו אין אייראפעאישן גהינום, דערשלאגן זיך, ווי עם איז, קייין ארץ׳ ישראל און גליייך געקומען אהער. זיי ארבעטן, זאגט מען מיר, מיט א מאדנעם פארצווייפלטן איימפעט, ווי זיי וואלטן מעלן אויסלאדן פון זיך די באהאלטענע, דיי לעצטע כוחות. גייי ווייס זיי, מאם עם טוט זיך אין מוח און אין הארצן פון אזיא איינעם, וואם איז דורכנענאגגען טרעבלינקע אדער דאכאו! 'אבער דער רוב פון די נגב-ער, גיט מען מיר אייבער, האט אייראפע מיט זיינע אוגיווערזיטעטן און קאנציענטראצייע־לאגערן קי׳נ׳ מאל אין די או^ן ניט אנגעזען. ער איז געבוירן איין לאנד, טאקע אין קיבוץ גופז!, זין פון יענע, מאם ארבעטן שמן לאנג אין די קיבוצים. "אמי זייינען זיי שמן". דערקלערט מען מיר, "די סאברעם", די ארץ־ישראלדיק־געבוירענע אוני דזערע. רק־ עם ציט זיי צו שווערע, צו די סאמע שמערסטע אונטערנעמונגען.. דו ביסט ביי דיין טאטן אין קיבוץ און האסט גענוג ארבעט' אין עין חרוד אדער אין 'דגניה; מץ־זשע דארט! אבער ניין' אים, דעם סאברע, ד,מבט אין דער לופטן. אים איז ומיניק צו זיין אין א קבוץ, מאם האט זיך שמן ווי מען זאגט ביי אייך. ארויפגעיארבעט. אים ציט דוקא אחין. ווו די ארבעט איז א שווערע, די שווערסטע, מייל א פיאנערישע. "מיין טאטע האט אויך אזוי געטאן”, זאגט ער דער, סאברע,' "ער איז געגאנגען איין די בלאטעם, ווו ס־האט אויף אים געווארט די מאלארייע, מעג איך גייין אין די הייסע זאמדן פון נגב". און אזוי קומען זיי פון אלע ווינקע־ לעך פון לאנד און שטעלן זיך ארבעטן דא ביי די סאמע שווערסטע און געפערלעכסטע ארבעטן אין נגב, די סאברעם אונחערע. פשוטע יונגען, אן שום ספק, נאר קוקנדיק אויף זיי, ווי זיי ארבעטן אין זאמיד און אין שטויב, האט זיך מיר געדאכט, אז איך זע, מי משה אמאיל, דעם פנה אין מרבר. , ("דער טאג" נימיארק) זאגט טיט א שמייכל - עם טוט נישט וויי, עס שמארצט נאר. און בראוו, ווי א העלד, האט ערמיראריינ׳ געקוקט אין די אמנן. און האט ווידער גערעדט, אזוי ווי אן ערנסטער דערוואקסעגער מענטש: - א,ר מיינט, או איך האב עם געטאן פאר זיך אליין? בנאמנות - ניין'! מיין טאיטע. .. עם געפינט זיך ניט קיץ ברעקל ברויט אין הויז. און מיין טאטע ליגט שווער פארווונדעט. מי איר זעט, מוז איך שווער ארבעטן. און דערצו זיינען מיר יידן - און יעדער לאבט פין אונדז. זייט געזוגט! ער האט גערעדט טיט א שמייכל, לעבעייק און מוטיק. א שאק; געטאן מיטן געקרוזטן קאפ, איז ער שנעל אוועק, פארבייגייעגדיק די הייזער, מאם האבן געקוקט אויף אים מיט זיי־ ערע גלייכניילטיקיע טויטע גלעזערנע אויגן. דאם אלץ איז אומבאדייטנדיק און פשוט. ניט אזוי? אבער דאך א סך מאל, אין די טונקעלסטע טעגיפץ מיין לעבן האב איך זיך דערמאנט מיט דאנקבארקייט דעם קוראזש און דעם'מוט פון דעם, קליינעם יידישן יינגל. און איצט אין די דאזיקע ביטערע טעג פון ליידו און בלוטיקע רציחות, מאם באפאלן אמף דעם גרויען קאפ פון דעם דאימקן אלטן פאלק, דעם באשאפער פון גאט איון רעליגיע, דערמאן איך זיך מידער אן רעם יינגל. ומיל אין אים זע איך א סימכאל פון אמת־דיקער מעגטשלעכער בראווקייט; ניט די בויגעמדיקע געדולר פון שקלאפן. מאס לעבן טיט אומזיכערע האפעגוננען, גאר דער קוראזש פון די שטארקע, י מאם זיינען זיכער מיט מיער נצחון. די צושויער זיינען געווארן אין כעס אויף דעם קינסטלער און האבן פון אים חוזק געמאכט, אים באליידיקט און האבן זיך אוועקגעלאזט צום פעלד. קיינער פון זיייהאט נישט געהאיט קיץ געלט. איך אליין האב נאיר ביי זיך געהאט זיבן קאפיקעם. איך תאב אריינגעלייגט צומי מטבעות אץ דעם "נגלים פארשטויבטער האנט. ער האט ז" ארומגעטאפט מיט זיינע פיגגער און מיטיא גוטמוטיקן שמייכל געזאגט: - א שיינעם דאנק! ער האט גלייך גענומען אוועקגיין; און איך האב באמערקט, אז דאם העמר אמף זיין רוקן האט געהאט שווארצע פלעקן און איז געווען ערטער־ ווייז צוגעקלעפט צו זיינע פלייצעס. - ווארט! מאם איז דאם? ער האט זיך אפגעשטעלט, אומגעדרייט צו מיר, מיך אנגעקוקט און האט קלאר ארויסגע־ רעדט מיט דיעם זעלבן גוטמוטיקן שמייכל: - איר מיינט די פלעקן אמך מיין רוקן? דאס זיינען געקומען, מען איך בין אראפגעפאלן פון דער גימנאסטיק־ווינ. דאס איז געשען פסחי צייט. מיין טאטע ליגט נאך' אין בעט. אבער איך בין שוין איצט גאנץ געזונט. איך האב אויפנעהויבן זיין העמד. אויף זיין רוקן, אין דעי ליגקער זייט, האט זיך געזען א ברייטער טונקעלער ראץ, וואס״איז'שמן געווען פארטריקנט און פארהארטעוועט. בעת ער האט באוויזן זיינע קוגצן, האט זיך די ווונד אויפגע־' עפנט אין עטלעכע פלעצער און בלוט האט נע׳ רונען פון די עפענינגען. עם טוט שמן מער ניט וויי - האט ער געי געשיקט. דורך די לעכער פון זיין העמד און הויזן האבן מיד געקענט זען די גרויע המט פון זיין דאר קערפערל. די ארויסשטארטשענדיקע ביינער פון זיינע פלייצעס, קני און עלנבויגגם. עם האט זיך אונה אויסגעוויזן, ,אז מיט נאך איין דיר" פון זיין קערפערל מעלן מיגע דארע ב״נער פלאצן און זיך צעברעכן אויף שטיקלעך. ער האט שוועד געארבעט, ביז דאם תעמד ארום זיינע פלייצעם איז נאם געווארן פון שוויים. נאך יעדער באזונדער געמאגטער קונץ האט ער אירייגגעקוקט אין די קינדערם פנימער ימיט א געמאכטן מידן שמייכל. עם איז נעווען אומאג־ גענעם צו זען זיינע מאטע צעווייטאקטע אמנן. מיער מאדנער און אומזיכערער בליק איז געיוען ניט ווי'ביי א קינד. די יינגלעך האבן א ים דערמוטיקט מיט הוי׳ כע אמסגעשרייען.'א סך פון זיי האבןאים גאב־ געמאכט, קייקלענדיק זיך אין שטויב און שריי׳ ענדיק פאר פרייר. ווייטאק און קנאה. אבער די פריילעכע מינוטן זיינען יבא לד אריבער, מען דער יינגל האט געענדיקט זיין פארשטעלונג און געי קוקט אויף 1י קינדער מיטי א ליבלעבן שמייכל פון אן עכטן קינסטלער, און אויסשטרעקנדיק די האנט האט ער געזאגט: - אייצט גיט מייר עפעם. מיר זיינען אלע געווארן פארשטומט. ביז אייגער פון די קינדער האט געפרעגט r - געלט? - יא - האט רער "נג/ געזאגט. - קיוקט אים א! - האבן מך די קינדער אפגערופן - פאר געלט קענעין מיר אלץן מאכן די קוגצן. צופרעסנדיק די פלייצעם צום פארקן און בא* האלטנדיק די הענט י הינטער זיין רוקן, האט ער זיך אויסגעצויגן, אז עם האט זיך אויסגעדאכט אז ער איז אויסגעוואקסן היעכער. אבער פלוצלונג האט ער ־גענומען ריידן מי¬ ער רואיק אין א קלארין און א קאועקטן יוסיש: - אויב איר ומלט, וועל איך אייך באווייזן קונצן. איך האב עם אנגענומען, אז ער טוט עם צוליב זע^בסטפארטיידיקונג. אבער די קינדער זיינען מיטאמאל פאראינטערעםירט געווארן. בלויז די ג״עסערע 'און חוצפהדיקערע יינגלעיך האבן געקוקט אמף דעם קליינעם "דישן יינגל מיט אומצוטרוי און פארדאכט., די קינדער פון אוני חער גאם האבן תמיד געהאלטן מלחמה מיט די קינדער פון אנדערע גאסן; און דערצו זיינען זיי געווען איבערצייגט אין מיער איבער־טח און זיי האבן ניט געקענט פארטראגן די קאנקורענץ פון אנדערע קינדער. די קלענערע יינגלעך זיינען צוגעטראטן צו דעם ענין פשוטיער. - אנו, באווייז אונדז! - האבן מי אמם* געשריען. . דער ש״נער, דארער יינגל האט זיך אפגע־ רוקט פון פארקאן, איינגעבויגן זיין' מאגעריקער* פערל אהינטער, און בארירנדיק די ערד מיט די הענט, האט ער אויפגעהויבן די פיסלעך אין דער המך 'און איז געבליבן "שטיין אמף די הענט, אויסשרייענדיק. - הא! האפ! האפ! דעריגאך 'האט ער מך געיצומען דרייען אין רער לופטן', וויגנדיק זיין קערפערל ל״כט און \ ו