Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 25/63 (4.7.1947)
- Date
- 1947-07-04
- Page
- Seite 3 (sequence 3)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243329--490-7243075- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
FRAJTIK, 4. JULI 1947 אונדזער וזארט ZAJT 3 POLIT B. B. Politisier iberacht Di naje amerik. arbeter-gezecgebung Di kodificirung fun der amerikaniszer arbeter-gezecgebung falt cu ojf di cajtn fun prezident Roosewelt. Di dozike ojfgabe iz legamre niszt gewen kajn lajchte, wajl dos Ojberszte Gericht hot zieh cwejmol kegngesztelt di ongenumene durchn Senat gezecri^ mit der bagrindung, az zej zajnen kegnzeclech cu der konstitueje. Cum ersztn mol hot es pasirt in j. 1933, wen der baszlosener durchn Kongres ״Gezec farn widerojfrichtn di nacjonale Industrie" iz niszt aprobirt geworn durch dem Ojbersztn Gericht. Ojch di a. g. ״Lex Wagner (Wagner-gezec) wegn di industriele baciungen" fun 5. 7. 1935, wos hot gebildet di baze fun der moderner amerikaner arbeter-gezecgebung, iz bemeszech fun 2 jor gesztanen unter a fragecejchn. Erszt in j. 1937 hot dos Ojberszte Gericht nochgegebn, onerkenendik di legalitet funm gezec-geberiszn akt fun dem Kongres. Di ״Lex Wagner^, batracht als di Magna Charta fun der arbeter-welt, hot forgezen dos recht fun di arbeter fraj zieh cu organizirn (koalicje-recht) un delegirn forsztejer bajm szlisn kolektiwe opmachn mit di arbetsgeber benojgeja arbets-badingungen. Dos 13-te kapitl funm gezec hot onerkent di legalitet fun sztrajkn. An umophengike instanc ״der naczonaler Rat fun industriele baciungen" (National Labor Relations Board), wos farmogt 22 filies ojfn szetach fun di F. Sztatn, iz basztimt geworn als organ, wos darf lejzn di konfliktn ewiszn di arbetsgeber un di arbeter. Der farbot far di arbetsgeber arajncumiszn zieh in di injonim fun di prof. farejnen, wi ojch dos onnemen jetwede szrit, wos ken farszmelern di onerkente arbeter-recht, hot gezeclech sankcjonirt di flicht fun erlechkajt (fair play) micad di arbetsgeber legabe di arbeter. Di 12 jor, wos es hobn farflichtet di ojbndermonte fortgeszritene norme8 fun der arbeter-gezecgebung, zajnen niszt foriber on ongrifn un pruwn cu endern di priwilegies fun di arbeter. Et leche mol un leetns cum sof fun 1945 iz arajngeflosn in Kongres a projekt, wos hot baewekt di restitueje funm arbets-recht cusztand fun far dem j. 1933. Ojch dos Ojberszte Gericht hot zieh niszt ejnmol gesztict ojf der kegnzeclecher praktik fun ״Lex Wagner“ un dem onwendn fun dem ״Sherman-gezec“ fun jor 1890, wos iz gerichtet gewen kegn di trustn, ojfn weg fun a farbrejterter interpretaeje kegn di prof. farejnen. Mit der hilf fun di ״richter farordenungen" hot men geewungen di prof. farejnen cu farcichtn fun ejnike akejes, hojptzechlech dos piketirn unternemungen. Di umgehorchzamkajt kegniber di farordenungen fun dem min hot gebracht mit zieh szwere geld-sztrofn. Di dozike praktik cit zieh noch fun di cajtn funm bundes-richter Taft, dem szpeterdikn prezident fun di F. Sztatn un dem foter fun Senator Taft, dem mitszefer fun der ject rewidirter arbetergezeegebung u. n. ״Hartley-Taft bill". Di szpaltung fun dem arbeter klas in di F. Sztatn hot in a badajtnder mos farlajehtert di sztelung fun di kegner fun dem ״Wagnergezec". Der cuerszt ejnhajtlecher prof. farejn ״American Federation of Labor“ (AFL) iz zieh cefaln in j. 1936 ojf ewej konkurimde ewiszn zieh prof. farejnen — AFL un CIO (Congress of Industrial Organisations). In j. 1942 iz wider antsztanen di drite arbeter centrale u. n. ״Di farejnikte prof. farejnen fun Amerike“, wos tret arojs kegn di metodn fun bejde grojse prof. farejnen, baj welche perzenleche ambiejes szpiln oft a gresere rol, wi der interes fun algemejnem arbeter-klas. A rej fun ״paralizirndike sztrajkn“ nochn farendikn di milchome, wos hobn ojf a lengere cajt opgesztelt di wichtikste cwajgn fun der amerikaniszer industrie, wi ojch dos arojsrufn farbisene sztrajtn in ejnike faln ewiszn di prof. farejnen gufe, wegn der kompentenc fun zejere interwenen, hobn zieh opgeszlogn negatiw ojf der amerjkaner wirtszaft, wi ojch ojf der alweltlecher. Mit a gewiser mos fun politiszer gesziktkajt hot zieh ganc lajcht ajngegebn der konserwatiwer, republikaniszer partej cu szlogn kapital fun di farhelteniszn un ibercajgn di brejte efntleche masn wegn der nojtwendikajt cu kiren di recht fun di prof. farejnen. Di psichologisz gut cugesznitene propagande, wos hot gebildet ejnem fun di hojpt-punktn fun der agitaeje-kampanje fun der republikaniszer partej far di waln, hot dermeglecht dos ophaltn dem zig in di nowember-waln fun forikn jor cum Kongres. Dos jectike rewidirn di arbeter gezeegebung durchn amerikaner Kongres bildet,י wi biz ject, ejne fun di wejnike farwirklechungen fun di republikanisze forwal-lozungen. Dos veto fun prezident Truman kegn dem Hartley-Taft-gezec (zajne szefer) iz ibergesztimt geworn mit der kwalificirter merhajt fun % sztimen fun bejde Kongres-kamern. Dos naje gezec farwert di bizjectike ״closed Shop“-opmachn, lojt welche nor a mitglidfun a prof. farejn hot gekent arajnkumen ojf a gewiser arbet. Lojt der mejnung fun di arbetsgeber, bazajtikt di ojbndermonte basztimung di diktatur fun di prof. farejnen, wos hobn gekent ewingen cu gehörchzamkajt mit der droung ojscuszlisn fun profesjoneln farejn un mit dem farlirn zejere recht ojf arbet. Lojt der mejnung fun di arbeter, wider, iz der doziker forszrift gerichtet, kedej opcuszwachn di arbeter-bawegung. Dos a. g. ״Union shop-control", wos lejgt arojf ojf dem arbeter, wos wert ongenumen cu an arbet, di flicht zieh cu farszrajbn bemeszech fun 30 teg in a prof. farejn, iz culozbar nor dan, wen di merhajt fun di arbeter wet zieh far dem arojszogn in an opsztimung, gelejtet durchn nacjonaln ״Labor Board“. Di arbeter zajnen der mejnung, az gewise arbetergrupn kenen öfter farlangen an opsztimung iber dem Union-shop-princip un ojf aza ojfn derfirn cu a chaos in der arbeter-bawegung. Di sztrajkn, was badroen dos gezunt, oder di zicherkajt funm klal, (di a. g. paralizimdike sztrajkn) kenen wem ojf a period fun 80 teg farwert durch ״richtleche farordenungen“. In cwiszncajt wert wajter unterhandlt ewiszn di arbeter un arbetsgeber un noch dem durchfal fun di Unterhandlungen, ken der NLRB durchfirn ewiszn di arbeter an opsztimung, cu zej antszejdn zieh far a sztrajk, oder nemen on di lecte oferte fun di arbetsgeber. In fal, wen es kumt niszt cu kajn farsztendikung ewiszn bejde edodim, ken der prezident forlejgn a baricht dem kongres. Dos naje gezec farbrejtert di ״fairness“- flicht fun di arbetsgeber lojt ״Lex Wagner“ ojch ojf di arbeter. Der NLRB, wos iz fargresert geworn fun draj ojf zibn mitglider ken fodern richter-farordenungen in fal: 1. fun a. g. kompetenc-sztrajkn, wen ejn prof. farejn damit zieh cu ewingen dem arbetsgeber cu onerkenen, az nor er un niszt kajn anderer prof. farejn iz der kompetenter in dem gegebenem fal, 2. ״secundäre Boykotte“, wen a prof-farejn damit zieh cu sztern an arbetsgeder, ewingendik di andere arbetsgeber niszt cu szlisn mit im kajn transakejes. Als ״niszt faire“ (niszt erleche) aktn wem wajter batracht: a) dos ojsibn a druk fun di prof. farejnen ojf ire mitglider, az zej muzn folgn di mosnamen, ongenumene durch di prof. farejnen, b) cu hojche mitglids-opcoln, c) ojsibn druk ojf di arbetsgeber, az zej zoln coln schires far niszt getuener arbet. In fal fun jurisdikcje-sztrajkn, secundäre Boykotte un baj opmach-farlecungen, kenen di arbetsgeber arajntrogn a gerichtleche onklage kegn di prof. farejnen. Ojf aza ojfn wem di prof. farejnen ojch materiel farantwortlech far zejere tatn. ׳ Reprezentatiwe funkcjonern fun di prof. farejnen muzn opgebn a szwue, az zej zajnen niszt kajn komunistn un in fal fun a falszer szwue kenen zej sztrof-rechtlech farfolgt wem. Di arbetsgeber kenen zieh direkt ר wendn cu (di arbeter in arbets-injonim on recht ober cu banucn droungen, oder cuzogn welche s‘ iz fortej ln. Geld-lajstungen fun di arbetsgeber letojwas di prof. farejnen zajnen nor derlozbar dan, wen di arbetsgeber wein mitfarwaltn iber di batrefende fondn. Azoj szteln zieh for in algemejne konturn di wichtikste forszriftn fun der najer arbeter-gezeegebung. Zejer szarf iz gewendet umcwejdajtik cum farklenern dem ajnflus fun di prof. farejnen in di F. Sztatn un der ojbndermonter akeent fun dem gezec iz gewen c. a. di sibe funm prezidents veto. Dos dozike gezec wet bilti sofek szpiln a wichtike rol baj der wal-kampanje fun a najem prezident in kumendikn jor, wen di wejler masn, wos blajbn untern ajnflus fun di prof. farejnen, wein kumen in fraje waln cum wort. Najs fun der weit Amerikanisze prese wegn wirtszaftlecher läge in Europe in szajches mitn Marshall-plan. Washington (DENA-PR). Di amerikanisze prese komentirt sztark dem% Marshall-plan. A Reuter-korespondent zet ajn di greste szwerikajt fun der ictiker läge in Europe in der grojser disproporc fun amerikaniszn grojsn eksport far ojsland cu dem zejer klejnem import. In monat maj lemoszl hobn di amerikanisze eksport-liferungen batrofn 1.390.600.000 dolar, in der cajt, wen der import grejeht 473.600.000 dolar. Di sibe derfun iz der dolar-״hunger“ fun der mizrechdik^r weit. Cum moment iz dos an inerleche ongelegnhajt fun Europe un deriber hot Amerike afile nit geszikt kejn oflciele baobachter cu der konferenc. Di cajtung ״Baltimore Sun“ bacejchnt di pariser konferenc, als a geszeenisz fun grojser badajtung un mejnt, az dos ken wem a wende-punkt in der geszichte fun ״umgliklechn europeiszn kontinent.“ Amerikaniszer komunistiszer firer farmiszpet. Washington (DENA-PR). Gerhard Eisler, der amerikaniszer komunistiszer firer iz farn balejdikn dem Kongres farmiszpet cu ejn jor Grichisze komunistn szafn ״fraje regirung fun Grichnland“. Paris (DENA-PR). Der firer fun di grichisze komunistn, Miltiades Profirogenis, hot ojf der konferenc fun di francojzisze komunistn derklert, az ojb es wet nit kumen cu a heskem ewiszn der regirung un di komunistn, wein di lecte szafn ojf di durch zej kontrolirte gebitn a ״fraje regirung fun Grichnland“. Czechoslowakisze regirungs-komisje sztimt cu cum Marshall-plan. Bad Neuheim (DENA). — Wi BBC meldet hot a komisje, wos iz basztimt geworn durch der czechoslowakiszer regirung, maskim gewen cum Marshall-plan far dem wirtszaftlechn widerojfboj fun Europe. Die komisje hot f orgele jgt mojdije cu zajn Grojsbritanie, Frankrajch un Sowiet Rusland wegn dem, az Czechoslowakaj iz grejt cu mitarbet. Jugoslawie protestirt kegn durchfli fun englisze eroplanen London (DENA/Reuter). — Jugoslawie hot protestirt bajm britiszn ojsern-ministerium kegn dem durchflijen fun ejnike britisze eroplanen fun Estrajch iber der teritorje fun Jugoslawie. Inm protest wert gezogt, az men ken dem fakt niszt cuszrajbn di szlechte weter-farhelteniszn oder enleche umsztendn. Kurce najs tfise un 1000 dolar. Far 20 000 dolar kaucie farblajbt Eisler ojf der fraj. /' Senator Austin wegn di grenec-sichsuchim in cofn tejl fun Grichnland. New York (DENA-PR). Der US-delegat in Weltzicherhajts-rat, Warren Austin, hot frajtik in ownt derklert, az wen di cofndike szchejnim fun Grichnland wein wajter farlecn di grichisze grenec, zet er ajn far richtik, az der Weltzicherhajts-rat zol onwendn ewangsmosmitlen. Lojt der charte fun di Farejnikte Felker hejst dos: ״an interwenc fun di Farejnikte Felker un der onhojb fun der depresie wet zajn a wirtszaftlecher bojkot mit a bawofnter interwenc. Austin hot forgeszlogn cu szafn a permanente UN-komisje, welche zol hobn di ojfzieht iber di cofndike grenecn fun Grichnland. Dekret fun italieniszer regirung wegn jidiszn farmegn Rom (ITA-PR). Di italienisze regirung hot arojsgegebn a dekret, lojt welchn ale jidisze farmegns, welche hobn nit kejn faktisze balejbatim gejen arider cu di jidisze kehiles als zejer ejgntum. Washington (DENA-INS). Dos amerikanisze Reprezentantnhojz hot zieh, mit 196 kegn 133 sztimen arojsgezogt far der rezolueye, lojt welcher Hawai wert derklert als der 49-ter sztat fun di F. Sztatn. Der baszlus darf noch baszetikt wem durchn Senat. Watikan (DENA-Reuter). Der Poj pst Pius der XII. hot ibergegebn dem argentiniszn prezident general Juan Peron dem ordn ״riter fun grojsn krejc fun Pojbst Pius dem IX“. Washington (DENA-INS). Beerech 2600 kojlbgrubn, welche zajnen bemeszech fun 13 monatn gewen in bazic fun der regirung, zajnen montik durchn inern-minister James A. Krug curikgegebn geworn cu zejere ejgntimer. Moskwe (DENA-INS). Dos prezidium fun Ojbersztn Sowjet hot farefntlecht a gezec, >^-! lojt welchn ale rusisze jinglech un mejdlech zoln mobilizirt wem cu der ojsbildung in industrie-arbetn. Als ppojej-jojce fun dozikn gezec zoln biz ende 1950 ojsgebildet wem 4,5 miljonen handls un industrie arbeter. Lisabon (DENA-Reuter). Di szpanisze monarchistn hobn bakumen onwajzungen niszt cu batejlikn zieh in der folksopsztimung, wos wet forkumen dem kumendikn zuntik. Di folksopsztimung zol antszejdn ojb der kop fun der eukunftiker szpaniszer monarchie zol zajn a kenig oder aregent. (Jednfals blajbt gen. Franco als sztatsszef. Red.) London. Der grichiszer damfer ״Heran" iz farzunken niszt wajt funm britiszn dorembreg. Amsterdam. Dem 27. juli iz in Holand gewen 66,1 grad iber nul. Dos iz di hechste hejse temperatur zajt 1849. Kopenhagen. Der deniszer farzorgungs-min. hot gemoldn a badajtnde redukcje fun di denisze lebns-mitl raejes. Bombay. Froj Vijava Lakshmi Pandit iz basztimt geworn als di erszte botszafterin in Ratnfarband. Durchfal fun der Panzer Konferenc Hemszech fun zajt 1 Bidault un Bevin cu Molotows ojsfirungen. Molotow’s derklerung iz bacejchnt geworn micad a szprecher funm francojziszn ojsernministerium als ״zejer szarf in ton un in inhalt“. Bidault hot gebracht cum ojsdruk zajn antojszung iber Molotows derklerung un hot opgeworfn Molotows wornung mit der derklerung, az ״Frankrajch hot getan aic, wos es sztejt in ir macht kedej niszt cu derlozn cu a tejlung fun Europe“. Bidault hot opgeworfn Molotows baszuldikungen, az der anglo-francojziszer plan zol wein ojsibn a druk ojf ejneine meluches. Ojf Molotows bahojptung, az der francojziszer forszlag wil barojbn di europeisze nacjes fun zejer umophengikajt, hot Bidault derklert: ״Es iz punkt farkert. Mir europeisze meluches muzn frijer banajen un modernizirn undzere produke je-mitlen un erszt dan kenen mir durch dem farkojf fun undzere produktn, bacoln far mamoszesdike importn. Erszt dan wein mir wirklech zajn umophengik. Wirkleche umophengikajt dergrejeht men niszt durch nojt un izolacje, nor durch menczlecher cuzamenarbet un wojlsztand.“ Der britiszer ojsern-min. Bevin, redndik als lecter ojf der mitwochdiker szlus-zicung hot derklert, az Molotows festsztelungen bazirn zieh ojf a ״fulsztendiker fardrejung fun di faktn“ un a falszer interpretaeje fun alem, wos di britisze regirung hot forgebracht far der konferenc. Er — hot Bevin gezogt — zet inm Marshall-plan a sznele widerojfsztelung fun der umophengikajt fun Europe, d. h. cu bafrajen zi ober niszt untercuminim un ojfszteln di forherszaft fun welcher s’iz meluche. Bevin hot badojert Molotows droung, az bajm fortzecn di dozike bamijungen wet men gesztelt wem far ernste rezultatn. Der sof fun der konferenc. Paris (DENA). Di pariser konferenc iz geszlosn geworn niszt dergrejehndik kajn szum rezultatn. England un Frankrajch hobn bedeje fortcuzecn zejere bamijungen wegn durchfirn dem Marshall-plan on dem Ratnfarband, mit def mithilf fun andere, cu mitarbet-grejte lender. Der ״czwok“ fun der szlus-zicung iz gewen Molotows baszuldikung, az England un Frankrajch wiln szpaltn Europe ojf ewej meluche-grupes un zajn wornung far di rezultatn fun aza handlung. Marshall git niszt kajn komentarn cu der pariser konferenc. Washington (DENA). Der amerikaniszer ojsern-min. Marshall hot zieh ojf a presekonferenc opgezogt cu gehn komentarn cum durchfal fun der pariser konferenc wegn zajn hilfs-plan, wajl er hot noch niszt bakumen kajn szum oficjele barichtn. Trygve Lie cum durchfal fun der konferenc. New York (DENA-Reuter). Der gen. sekr. fun di Farejnikte Nacjes, Trygve Lie hot ojsgedrikt zajn badojern ibern durchfal fun der pariser konferenc un derklert, az er glojbt niszt, dos zol szojn zajn dos lecte wort wegn dozikn injen. Der Sekretariat fun di Farejnikte Nacjes — hot Lie derklert — iz grejt oncunemen ale mosnamen, wos kenen brengen nucn di lajdnde felker. Estrajch badojert. Wien (DENA-INS). Estrajch badojert dem durchfal fun der pariser konferenc, wajl dos wet fareijen dos szlisn dem szolem-opmach mit ir. Amerikaner Kongres wegn ojsgang fun der konferenc. Washington (DENA-INS). Di mitglider funm amerikaniszn kongres zajnen niszt iberraszt funm ojsgang fun di pariser baszprechungen. Zejer mejnung iz, az men darf fortzecn di farhandlungen on dem Ratnfarband.