Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-06-27 · 24/62 (27.6.1947) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
24/62 (27.6.1947)
Date
1947-06-27
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
61% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243328--481-7243067
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

2 entity mentions

»ונדזער ווארט ZAJT 3 •־ FRAJTIK, 27. JUNI 1947 FUN Politisier iberadit finen a szutfesdike szprach bajm ajnszteln aparatn fun cuzamenarbet. Hagam culib preetiztaamim iz zieh szwer cu rechenen mit dem, az Pakistan wet rezignirn fun an ejgener armej, wolt doch di cuzamenarbet fun bejde meluches gekent^üsztand kumen in der 'f9rm fun a szutfesdikn plan. Di armejen fun di ejnclne meluches woltn jede bazunder gewen wejnik wirkzam kegn a gut bawofntn kegner, bazunders Pakistan, *wos wolt niszt gekent a!engere cajt disponirn mit najcajtike arsenaln un gewer-fabrikn un wolt in a grojser mos ophengik gewen fun di rojsztofn fun Hindustan. A szutfesdiker fartejdikungs-plan fodert. ojeh a szutfedike ojsern-pölitik. Wen der doziker frumer wuncz fun England wolf zieh der- Alt, wolt di englisze regirung gehat di fule recht cu zajn cufridn. Di centrifugale tendenen, nemlech, fun bejde dominies woltn gesztelt Grojsbritanje ponim el ponim mit a szwerer situaeje, welche zi wil far jedn prajz ojsmajdn. Di szwerikajtn woltn zieh fargresert biz a maksimum, wen di riwalizacje fun bejde dominies wolt untersztict di ajnflusn fun zajtike grojsmachtn. Hagam Grojsbritanje git zieh op a din wecheszbn wegn dem, az es iz noch fricajtfk cu farnemen zieh mit newues ojf der eukunft, rechnt zi doch, banunedik zieh mitn warszajnlechkajts-rechenung, ojf 2 momentn: 1) az mitn bazajtikn di mojre fun der majorizaeje fun di Muzulmener durch di Hindusn durchn szafn Pakistan, wein zieh opkiln di lajdnszaftn fun bejde edodim un zejer fanatizm wet optretn zajn ort der realer politiszer kalkulacje, 2) az di szwerikajtn wos wein arojfszwimen bajm regulirn farszejdene problemen wein ewingen di nacionalitetn fun bejde lagern cu kegnzajtikn zuchn un dertejln hilf. Hojptzechlech Pakistan, konfrontirt mit der harter wirklechkajt, wet zajn gecwungen cu fargesn wegn etleche ibergetribene foderungen. Cu zajnen di dozike ojsrechenungen bichlal barechtikt un ojf wifil wet wajzn di eukunft. Der kompleks fun fragn, wos zamlt zieh on ojf di tiszn fun di indisze meluche-mener, sztelt for mit zieh a harte nus cum ceknakn. In der noenster eukunft wein hobn dos wort di naje ״balej-batim“ fun Indie. der weit Farefntlecht dos ungarisze wajsbuch. Budapest (DENA). Dos ungarisze infor-v maeje-ministerium hot farefntlecht dos ungarisze wajsbuch, wos anthalt noch niszt farefntlechte dokumentn wegn pucz kegn der republik Dos wajsbuch anthalt ojeh c. a. derklerungen fun sekr. fun gew. min. prezident Nagy, 10jt welche di klejne Landwirtn-partej hot« szojn in maj 1945 geplant an enderung in der regirungs-form un di unterszticung fun najem ungariszn sistem durch Grojsbritanje un USA, ojsmajdndik fulsztendik Sowjetrusland. Di dozike basztrebungen zajnen gelejtet geworn durch Nagy. Der inewiszn arestirter policej-szef Mikilos Jarmay hot ge- Art a szpionaztetikajt letojwas Grojsbritanje. Der gew. premjer Nagy wert in wajsbuch baszuldikt in hojehfarat, er hot bisztike cuzamengearbet mit USA un Grojsbritanje bichdej ״ojfcuhaltn di demokratizaeje in Ungarn.“ Ojsgefirt 4 tojturtejln iber krigsfarbrecher. Landsberg (DENA). 4 Dajczn, Gustav Deppe, Gustav Strok, Franz Dusch un Otto Striegel, wos zajnen onerkent geworn als batejlikte in bagangene krigsfarbrechns, zajnen frajtik ojfgehongen geworn in Landsberg. Striegel iz onerkent geworn als szuldik in farurzachn dem tojt fun heftlingen in KZ- Mauthausen. Di iberike 3 hobn zieh batejlikt in a mord iber 5 niszt-bawofnte amerikanisze luft-Aijer. Tildy: ״Mir muzn zieh orientirn ojf links". Budapest (DENA-INS).!Der prezident fun der ungariszer republik Zoltan Tildy hot in an interwiew derklert: ״Mir muzn zieh in der eukunft links orientirn un ojeh dos ungarisze folk Am ojf links“. Tildy hot eugegebn, az Ungarn muz zieh zichern dos fartrojen fun Sowjetrusland un glojbn in szolem. Di wos winczn zieh a milchome, kenen warszajnlech niszt dem kojech fun Rusland. 9 miljon szklafn derfun 700.000 in Arabie. London (DENA-Reuter). Wi es hot festgesztelt di specjele komisje fun der Internacjonaler Konferenc far mencznrecfat, lebn 9 miljon menczn ojf der weit als szklafn. Di konferenc, wos kumt ject for in London, hot gefodert baj di Farejnikte Nacjes opeuszafn di szklaferaj in ale tejln fun der weit un zichercuszteln di wirtszaftleche rehabilitirung fun di bafrajte szklafn. Lojt di jedijes fun der specjeler komisje lebn L miljonen szklafn in Abisinien un a glajehe col fun kinder-szklaf* in Chine. 700.000 sklafn ge finen zieh in Arabie, 300.000 in Liberie un in andere tejln fun Afrike un Indie, 4 miljonen gefinen zieh in di iatejnamerikanisze lender.'' Di konferenc baszlist forcuszlogn der UN, az ale sztatn, in welche di szklaferaj iz niszt opgeszaft, hen in gezec wehen in der Praktik, zoln ojsgeszlosn wem fun der mitglidszaft fun di Farejnikte Nacjes. Di firnde Politiker der weit wegn der UN New-York. (DENA)• Di grojse fir un di firnde perzenlechkajtn fun der UN hobn baj der gelegnhajt fun cwejtn jortog fun unterszrajbn di UN-Charta, dem 26. juni h. j., geredt cu der weit. Der indfszer pl«fh Nochn durchfal fun britiszn plan fun maj C. j. in injen fun an ejnhajtlecher Indie un nochn period fun blutike indisz-muzulmenisze umruen, iz der najer engliszer dominialplan ongenumen geworn saj durch der Kongres-partej saj durch der Muzulmeniszer Li ge. Der lecter wice-kpnig fun Indie, viscount Mountbatten, wet ibergejn in der geszichte, als tip fun a gesziktn engliszn diplomat, wos hot bemeszech fun 2 monat derfirt cum szwergebojrenem kompromis. .,Manchester Guardian“ drikt ojs zajn bawunderung far dem dozikn meluche-man, wemen es hot zieh ajngegebn, wi zeltn wemen far im, mit ejn sznit ibereuhakn azojfil komplicirte knupn. Kimat di gance englisze un amerikanisze prese un afile di opozieje fun di englisze konserwatistn (di markante onerkenungs-werter fun Churchilln) aprobirn dem dozikn plan, welcher zet for: 1) di cetejlung fun Indie ojf ewej meluches, Hindustan un Pakistan, wi ojeh dos dermeglechn di 563 ekzistirnde princ-meluches di frajhajt bajm basztimen zejer eukunftikn politiszn Status; 2) an opsztimung fun di gresere niszt-muzulmenisze bafelkerungs-grupn ojf di gebitn, ojf welche es hobn pretensjes di Muzulmener in der frage, cu darfn zej arajngejn in dem basztand fun Pakistan; 3) dos ajnszteln bazundere konstituantes, kedej ojscuarbetn bazundere konstituejes far bejde meluches; 4) dos baldike gehn bejde' meluches, ojfn smach fun gezeegeberiszn akt fun engliszn Parlament, dem dominiefl-statut mit dem, az nochn konstituim!Ich fun di antszprechnde macht-organen in bejde dominies, wein zej kenen decidirn, cu zej wiln ojf wajter farblajbn in di ramen fun der britiszer imperie; 5) dos ibergebn di macht in Indie in di hent fun di ajngebojrene bemeszech fun der noenster cajt, wos iz szpeter basztimt geworn mit der date fun 15. VIII. h. j. Dos genoje basztimen di grenecn fun bejde lender wet ongetrojt wem specjele komisjes. In algemejne konturn wet Hindustan basztejn fun 7 komplete prowinen, ceworfene iber der teritorie fun ganc Indie, wi ojeh fun tejln fun Pandzab, Bengalie un Assam. Di teritorie fun leerech 950 tojznt km2 mit a bafelkerung fun arum 230 miljon wet koncentrirn in ire grenecn di iberwignde tejl fun rajehtimer funm rajehn in rojsztofn land. In der erszter ' rej wet zieh do gefinen ajzn, sztol, bojm-wolfabrikn, wi ojeh der iberwignder tejl fun di wirtszaftleche rajehtimer. Di gresere sztet zajhen: Bombay, Madras, Kalkute un New- Delhi; di wichtigste portn Kalkute un Bornbay. Pakistan wet basztejn fun di cofn-mizrechdike un cofn-majrewdike tejln, fun Indie mit a bafelkerung fun korew 70 miljon ojf a szetach fun an erech 500.000 km2. Chuc der tejl fun di wejc-felder in Pandzab un der tejl rajz-felder in Bengalie wet di dozike meluche farmogn a szwach antwiklte industrie mit ejn port ojf cofn-mizrech, Karachi. Di grojse umbakante bildn di firsztntimer, wos cerszprejtn zieh, ojf a szetach fun korew 1.200.000 km2 mit a hundert miljoniker bafelkerung, fun wajtn cofn bizn wajtn dorem. Di dozike meluchelech bildn a mozaik fun grüntzeclech zieh unter sze jdndike szafungen saj in socjaln saj in wirtszaftlechn zin. Lebn di mer fortgeszritene, industrializirte un rajehere meluchelech gefint zieh a grupe fun halbfeodale un oreme teritories. Es iz warszajnlech, az a teil fun zej wet zajn geewungen culib geografisze oder culib gefilsmesike taamim cu bildn a federaeje mit Pakistan, oder mit Hindustan. Ejnike, wi c. b. Patiala un Baroda, wein warszajnlech arajngejn in basztand fun Hindustan. Der muzulmeniszer Kaszmir, regirt durch a hindusiszn firszt, wet zieh mim hastam farejnikn mit Pakistan, wajl in kegnfal wet im di dozike meluche inganen opszlisn fun der arumiker weit. Di grojse doremdike meluchelech (Hyderabad, Mysore un Tranvancore) wein figurirn ojf der indiszer mape, lojt ale warszajnlechkajtn, als zelbstsztendike meluchelech, arumnemendik gebitn, welche woltn lojt objektiwe kriteries cugefaln Hindustan. In der noenster eukunft, mindestns in meszech fun etleche monatn, wet di britisze imperie barajehert wem mit 2 dominies. Di dozike meludies wein zieh unterszejdn fun andere dominies fun britiszn commonweaith mit dem, wos zejer bafelkerung iz fun aziatiszer opsztamung un farmogt a rajehe aziatisze eiwilizaeje, wos iz specjel bojlet gekumen cum ojsdruk ojf der lecter pan-aziatiszer konferenc in New-Delhi, wi ojeh ejgene 3 niszt kajn kristleche religjes (Hindusn, Muzulmener un Sikh’s). Di menczn fun europeiszer opsztamung wein zieh gefinen in a derdriknder minderhajt un di alte metafore — lojt ״Manchester Guardian“ — wegn muter un techter-felker wet zajn on szum badajtung. Farn ibergangs-period ewiszn der likwidaeje fun ejn historiszn opsznit un dem geburt fun cwejtn zajnen gewejnlech charakteristisz szwere geburt-wejen. Der doziker opsznit iz ongepikewet mit szwerikajtn, wemens lejzung es wet lign in di hent ojsszlislech fun di hindusisze un muzulmenisze meluche-mener. Grojsbritanje, wos ken niszt szpiln — lojt ir ejgenem plan — di rol fun dem architekt fun Indies eukunft, wet zieh bagrenecn mit der rol fun a ojfmerkzamen obser- ^wator. Es ken nemlech far ir niszt zajn glajchgiltik di antwiklung fun di geszeeniszn inm dozikn land. Di stabilizirte regirungen in Indie, wos blajbn mit zieh in chawerisze bacijungen, woltn reducirt ad minimum di gefar fun milchome-ojsbruch fun di gebitn fun Inäiszn Ocean. A ״balkanizirt“ Indie wolt wider — lojt ״Manchester Guardian“ — fargresert di col fun faranene ojf der weit krigswulkanen. Grojsbritanje, zet ojs, bacit zieh mit a sach hofenung un optimizm cu der derklerung fun Jinna, az a najgeszafn,Pakistan wet zieh bamijen cu szlisn an opmach mit Hindustan. Di reakcje fun Hindustan wet warszajnlech zajn a pozitiwe, nemendik in acht di sztelung fun zejere flrer (Gandhi un Pandit Nehru), welche hobn sztendik gekemft far Indies ejnhajt un jeder zest fun cuzamenarbet traktirn zej wi a meglechn arajnflr cu Unterhandlungen ojf der teme fun Indies unifikaeje un dem szafn an aziatisze mamut-meluche. Di Englender zajnen in der mejnung, az di szansn cu dem zajnen in 2 Indies gresere, wi frier, wen di Muzulmener hobn mojre gehat far a majorizaeje durch di Hindusn. Ojb di meluche-mener fun bejde tejln fun Indie ,wiln zajn bahoftn funm gajst fun cuzamenarbet, saj culib politisze motiwn, saj culib tejlwajzer wirtszaftlecher ophengikajt fun Pakistan micad Hindustan, wein zej muzn ge- Najs fun I Untergeszribn opmach wegn amerikanisze krigs-materialn lieferungen far Iran Washington (DENA-Reuter). Frajtik iz do untergeszribn geworn an opmach ewizn USA un Iran wegn an amerikaniszn kredit fun 25 milion dolar, welcher zol durch Iran ojsgenuct wem cum ajnkojf fun krigs-materjaln fun di Farejnikte Sztatn. Englands hilf far Europe Lake-Success (DENA-Reuter). In nomen fun der britiszer delegacie in UNO hot Sir Alexander Cadogan in a briw cu Trygve Lie derklert, az der britiszer bajtrag cu di hilfslajstungen far Europe nochn awekgejn fun Unrra wet zajn in hojch fun 2 milion funt szterling. 26-tn }uni — 2 jor UNO Brüssel (DENA-Reuter). Di chefn fun 5 grojs-machtn wein zieh dem 26. juni, cum 2-tn jor-tog fun unterszrajbn di charte fun di Farejnikte felker wendn dufchn radier cu di felker fun der gorer weit. Paul Henry Spak, der forzicer fun UNO, wet baj der gelegnhajt haltn a radio-rede. Amerikaniszer Senator kegn grojsn emigracieplan Washington (DENA-Reuter). Der forzicer fun der ojsforszungs-komisie far emigraciefragn bajm amerikaniszn Senat Chapman Revercor hot zieh zuntik geoj sert in a radiorede kegn endern di ajnwanderungs-kwotes in di Farejnikte Sztatn. Frijer darf fulkom iberpruwt wem di politik fun di ejnclne nacies. Wajter hot er eugegebn, az men darf sztreng opklajbn pasike far emigracie, ״Mir ׳wein bagejn a tragiszn feler — hot Re vercor gezogt — ojb mir wein di politisze krankhajt fun Europe brengen.kajn USA“. Men muz azoj lang wartn biz men wet zieh hobn ibercajgt, az di eugob-kwotes wein nit kenen brengen szodn der waksnder sztarkajt fun amerikaniszn folk. Faszistisze organlzacje in Italic. London (DENA-Reuter).*Di ״Times“ hot montik farefntlecht a baricht fun ir korespondent in Rojm, lojt welchn in Italie iz antdekt geworn a faszistisze organlzacje, cu welcher es gehern 300.000 mitglider. Der eil fun der organizaeje hot gezolt zajn, mit der hilf fun farszejdene sabotazn cu kumen cu der macht. Prezident Harry 8. Truman. In zajn rede hot prez. Truman ojf gef odert di weit wajter cu untersztien di UN, bichdej cu dergrejehn a wirkleche weltzicherhajt, wi ojeh wirtszaftleche un socjale fortszritn, kedej di jesojdesdike recht un frajhajt fun der weit zoln respektirt wem. Di sztarkajt fun di Farejnikte Nacjes basztejt in dem, batont c. a. prez. Truman, az troc ale mejnungs-farszejdnhajtn ekzistirt a gemejnzamer interes cu bafestikn di internacjonale welt-zicherhajt. Premier Clement Attlee. Der bitiszer premier-minister hot bacejchnt di F. Nacjes, als an Instrument fun szolem, es iz di ojfgabe fun di felker cu machn zi far a wirkzam werkcajg. Di UN-Charta iz niszt inganen felerloz, ober wen men wendet zi richtik on, iz zi dos beste mitl far a dojerndn szolem ewiszn di felker. Premier Paul Ramadier. ״Der najer hejliker ojsdruk fun felkerrecht un moral — di Charta fun di Farejnikte Nacjes — ken sztolc zajn mit dem, wos ale szolem, jojszer un frajhajt-libnde felker hobn im cuzamengesztelt“, derklert in zajn rede der francojziszer premir. In di fargangene 2 jor ken men farcejchnen fll derfolgn, ober ez iz noch do asach arbet bichdej cu farszprejtn dem gajst fun szolem. Generalisimus Czang-Kai-Szek. Der chineziszer meluche-szef, generalisimus Czang-Kai-Szek, hot in zajn rede ojsgefirt, az di UN hot zieh noch zu bafasn mit asach Problemen, ale szwerikajtn ken men ober bazajtikn. Beejs zajn rede hot er dermont di fardinstn fun farsztorbenem prezident Rooseweit bajm organizirn di UNO. Der sowjetiszer delegat bajm Zidherhajts-rat Andrej Gromyko. Als fartreter fun generalisimus Stalin hot geredt Andrej Gromyko, sowjetiszer fartreter bajm Zicherhajts-rat, derklerndik, az di Farejnikte Nacjes bazien ales, wos es iz nojtik cu wem a wirkzamer Instrument in kamf farn szolem. Reasumirndik di arbet fun di ewej jor zint der untercejchenung fun der UN-Charta hot Geromyko ojsgefirt, az di cajt iz cu kure gewen bichdej cu antszejdn, ojb di arbet iz gekrojnt geworn mit a derfolg. Britiszer fartreter bajm Zicherhajts-rat Sir Alexander Cadogan hot derklert, az mit der hilf fun di F. Nacjes iz szojn fil dergrejeht geworn, es muz ober noch asach geton wem, wajl di UN iz noch niszt kajn ales-hejlndes mitl. General-sekretar fun UN Trygve Lie. Trygve Lie hot in zajn rede ojsgefirt, az ojfn jesod fun der kurcer derfarung bemeszech fun dem szwerstn period ojfn gebit fun internacjonale baeijungen ken men festszteln, az di felker zajnen imsztand ojfn jesod fun indiwidueler umophengikajt cuzamencuarbetn farn gernejnzarnen wojl. Gewezener forziender fun UN Paul Henry Spaak. Der gew. forziender fun der UN fulfarzam- Iung, *Paul Henry Spaak (Belgie), hot barirt, als ejnciker di antojszungen wos di fargangene 2 jor hobn gebracht. Spaak hot ' zieh baklogt ojfn ״sistem fun sjpaltung“ wos iz aj'ngetretn ewiszn di krigs-farbindete. Men muz endern di metodn, fartrajbn di fardachtsmomentn un endlech wajzn an erlechn wuncz fun enger cuzamenarbet.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.