Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-06-05 · 21/59 (5.6.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
21/59 (5.6.1947)
Date
1947-06-05
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
67% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243325--449-7243038
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

ZAJT 2 אונדזער וואדיט DONERSZTIK, 5. JUNI 1947 Fabrik fun sintetiszn marmor in Chaifa. Lectns iz in Chaifa derefnt geworn a fabrik, wos arbet ojs sintetiszn marmor fun kalch-sztejn, wos wert importirt fun Ejwer Hajarden un fun E. J.-gufe. Der sintetiszer marmor iz sztarker un szener funm natirlechn. Di produkcje fun der naj-ojfgebojter fabrik iz forojsgezen ojf 50.000 marmorne cigl un 16 tojznt marmorene blokn in meszech fun 8 szo. Der nomen fun der firme iz ״Ajzyk Mandelblit limit“ un ir grunt-kapital batreft 1,200.000 dolar. Di fabrik farnemt a szetach fun 252 dunam bodn fun KKL un bazict di beste awtomatisze maszinen, gebrachte fun England un di P. Sztatn. ״Fruchtn“ fun der arbet . . . IV! bakant, iz mit a kurcer cajt curik ojfgerisn geworn durch jidisze teroristn der brunem in der kolonie ״Kirjat Chaim“, wos farmogt a bafelkerung fun 5000 nefaszes. In rezultat fun der doziker ״arbet“, zajnen di* * ajnwojner fun der doziker kolonie, mener, frojen un kinder geblibn on waser. Der szodn wert geszact ojf 5000 dolar. Prominente firer funm arbetndn Jiszuw hobn in szarfe werter farurtejlt azelche metodn fun politiszn kamf. Hamaapilim jaapilu! Jeruszolaim (DENA-INS). A szif mit 450 maapilim, wog iz geszwumen untern fon fun Panama iz szabeg fun a britiszn cerszterer arajngebracht geworn ln Chaifer port. Di maapilim wem opgetransportirt kajn Cypern. Arabisze lige legt for cu bojkotirn dl for« szungs-komisje fun UN. Kairo (DENA-Reuter). DI arabisze delegacje, wos hot fartretn di interesn fun di arabisze meluches ojf der ekstra-sesje fun UN hot ejnsztimik forgelejgt in a baricht cu der hecherer ekzekutiw-komisje, az di Araber zoln bojkotirn di forszungs-komisje fun UN. Der gen. sekretar fun der he oberer ekzekutiw-komisje Emile Ghouri, wos, iz nor wos curikgekumen fun New York hot do ojf a prese konferenc derklert, az er iz zicher, az di ekzekutiwe wet dem forszlag onnemen. G^eamensztojsn cwiszn Araber un Jidn in E. J. Tel-Awiw. Noch a niszt gelungenem arabiszn rojb-onfal ojf Petach-Tikwa hot a grupe fun der Hagana *durchgefirt an akcje ibern arabiszn dorf Taga, beejs wos es zajnen derszosn geworn 5 Araber. 1 Jid iz fun an ejgener bruder-kojl al-pi-toes derszosn geworn. Ojch Ramat-Gan iz ongegrifn geworn fun arabisze onfaler, 1 jidiszer policist iz farwundet geworn. Klejne cuzamensztojsn zajnen forgekumen in Chaifa un Tel-Awiw. Szpanung cwiszn Araber und Jidn ken derfirn cu a katastrofe. Jeruszolaim (DENA-Reuter). Der gen. sekr. fun arabiszn hechern Ekzekutiw-Komitet in E. J., Dr. Hussein Khalidi, hot in zajn sztelung cu Bevins ojsern-politiszer rede derklert, az er iz maskim mit Bevins ojserungen, az di E. J.-sztrejt-frage hot zieh farszarft un, az di szpanung cwiszn Jidn un Araber iz azoj sztark, az es ken derfirn cu a katastrofe. Di Araber zajnen der mejnung, az dos jidisze problem zol gelejzt wem in Europe un niszt men zol zej fun Europe farjogn. Grojsbritanie muz farrichtn ale umrechtn, wos zi hot geton di Araber, derklert der gen. sekr. Gelejgt a gruntsztejn far der ״Szchunat chajalim un poalim“ in Zichron-Jakow. In Zichron-Jakow hot zieh di fajerung fun 1. maj ongefangen mit der ceremonje fun tejgn dem gruntsztejn far derSzchunat chajalim un poalim. Di dozike szchuna wet zajn di erszte in der dermonter kolonie. Forlojfik wein gebojt wem 10 hajzer. Dos ort, wos anthalt 57 dunam iz antszprechnd far 36 dires. In der fajerung hot zieh batejlikt a grojser ojlom fun ale krajzn fun der kolonie. Noent funm dozikn ort in Giwa Rama, ejns fun di szenste winklech in der swiwe, gefint zieh ojch a szetach, wos iz bakumen geworn fun der Kupat Chojlim far a gezunthajts un opru-hojz. Der sekretar fun arbets-rat hot in homen fun der gaheer bafelkerung bagrist di gezelszaft ״Newej Owed“, wos zorgt far der bazecung fun arbeter in der mo&zawa un hot gedankt der farwaltung fun der kolonie far ir hilf specjel in szneln ajnordnen di waser-nec, troc der wajtkajt cu der moszawa. Men hot ongewizn ojf di halwoes,!wos mitglider fun der lejtung hobn geszafn far di demobilizirte chajalim hagam zej hobn zej niszt gekent. A hejse broche di naje kolonistn un dem arbeter-rat, hot ojsgedrikt der forzicer fun Waad fun der kolonie Ab6 Szechter. A gras fun CYpern Der gew. bamberger lager-ajnwojner, Awrohom Eibaum, welcher iz ojf zajn szwern maapilim-weg kajn E. J. farwandlt geworn, wl tojznter andere, in a najem kaeötnik in Cypern un gefint zieh szojn dort lange chadoszim, hot di lecte teg eugeszikt a grus fun Cypern, welcher zogt; az der moraliszer psichiszer cusztand fun di asurim iz a guter. Men wart mit umgeduld ojf der all ja, ojf cu dermordet geworn fun a britiszn oficer. Emes, der doziker oficer un 2 soldatn zajnen arestirt geworn, ober dos lindert niszt dem wejtok un caar. Di lewaje fun kodesz iz farwandlt geworn in a mechtiker demonstraeje kegn undzere Di nechtike lagemikes un hafntik* chaliffim, batrachtn di drot arufncojjnung in najem cypernispn-kacep kenen arojs fun unter di sztechedike drotn un kumen in ojsgetrojmtn land, kedej oncuhojbn firn a konstruktiwe szeferisze arbet far geulas haam wehaarec. Ojf dem dozikn gebit take iz in monat april ge kumen cu hunger-sztrajkn, wos hobn ojch derflrt cu ofene kamfn, wos zajnen prowocirt geworn micad di englisze maszgichim un hobn gojrem gewen cum tojt fun a jungn 20 jerikn bocher, welcher iz ojf a brutaln ojfn oküpäntisze ‘frajnd“ un glajchcajtlk iz marilfestirt geworn der ajzerner wiln un ojsdojer fun 11.000 man, troc ale michszolim un gefarn, forcuzecn dem kamf far der dergrejchung fun a fuler bafrajung farn ganen jidiszn folk. — Es iz gewen a min szwueceremonje fun an umbojgzamen wiln fun a junger machne, wos hot szojn durchgemacht ale medurej gehenem un zajnen grejt makriw cu zajn zejer lebn in gerangl far a fraj Erec Jisroel. Emigracje un alija-ojszichtn fun der britiszer zone in Dajczland. v Hannover. A hecherer oficir fun der britiszer Militer-Regirung hot derklert ojf a prese konferenc, az 130.000 ojslender in elter fun 16 biz 50 jor wein als frajwilike ibergefirt wem kajn England. Di emigrantn wein genisn fun di zelbe arbeter-recht wi di Englender. Der doziker plan zet for a monatleche emigracje fun 12 000 perzon. Wajter hot der zelber oficir eugegebn, az es wem derwart andere plener wegn bazecn a gewise col ojslender in Brazilje, Kanade un Pojln. wi ojch di ojswanderung fun di Jidn kajn E. J. An engliszer cÜskreditirt dem Mufti Gruntsztejn far a Bet-Poalim in Chulun. Der wuks fun arbetndikn Chulun, wos *nemt kesejder arajn naje ojüm un demobilizirte chajalim, iz gekumen cum bojletn ojsdruk in der fajerung fun 1. maj, in weleher es hobn zieh batejlikt grojse masn. Der kulminacje-punkt fun der fajerung iz gewen dos lejg-n dem gruntsztejn far a Bet Poalim — der simbol fun der ajnworclung fun arbeter-cibur in dozikn ort. In di re des iz ongewizn geworn ojf ״dem hojz, wos wet dinen als kultureier un organizacjoneler center far di arbetnde fun Chulun, an ort fun arajnnemen un dereijen naje ojlim un jugnt, wos wein kumen cu undz“. Es hobn bagrist forsztejer fun di partejen un organizacjes. Ale hobn batont zejer wiln ontejl cu nemen in der arbet fun der Histadrut, cu sztarkn di widersztands-kraft in gerangl ׳far der eukunft fun folk. Kajn heskem cwiszn Mapaj ׳י־‘ un ״Hasz. Hacair“. Jeruszolaim (ITA). Di farhandlungen cwiszn MAPAJ un ״Haszomer Hacair“, benojgeja der farejnikung fun di ewej partejen zajnen durchgefaln culib di chilukej dejes in injen chaluke fun E. J. New York (ITA-PR). In 200 sztet in F. Sz. A. zajnen gegrindet geworn kristleche komitetn cu sztien dem United Jewish Appeal. Di ״American Jewish Conference“ hot zieh gewendet cum ojsern-min. Marshall, oncunemen mitlen, az dos amerikanisze gewer, wos wert gelifert far England lojtn Land- Lease-opmaeh, zol niszt ongewendet wern kegn Jidn in E. J. Jeruszolaim (ITA-PR). Di mandat-regirung hot opgeworfn dem jidiszn plan cu bawasern dem Negew, mit dem ojsrejd, az dos ken baajnfiusn di antszejdung fun UNO benojgeja E. J. Eksplozjes in Chaifa Jeruszolaim (DENA-Reuter). Cwej eksplozjes zajnen mitwoch forgekumen in Chaifer hafn. Ojsforszungen hobn festgesztelt az draj, mit ojfrajs-sztof fule kanes ^zajnen geworfn geworn in di rern fun an irakiszer naft-gezelszaft. 1 britiszer policist iz lajcht farwundet geworn. Antisemitisze untergruntbande in London. Lojt di barichtn fun ״Sunday Express“ iz gelungen dem Scottland Yard festcuszteln di ekzistenc fun an organizirter bande fun junge szturem-optejlungen, wemens ojsszlisleeher eil es iz, cu terorizirn di jidisze bafelkerung in London. Der firer fun der organizaeje iz a frijerer mitarbeter fun Sir Oswaldo Mosley. Di ojbndermonte cajtszrift dercejlt wajter, az a specjele grupe detektiwn, wos arbet lojt onwajzungen fun Scottland Yard forszt di tetikajt fun halb-gehejme antisemitisze organizaejes, welche sztejen in cuzamenhang mit di lecte ongrifn ojf synagoges un dem ejncajtik derklertn ״krig kegn Jidn“ durch dem Mosley-onhenger, Victor Burgess. Burgess iz erszt niszt lang bafrajt geworn fun tfise, wu er iz gewen internirt bemeszech funm krig. Di detektiwn hobn ojch festgesztelt, az der jesod fun der organizac je ligt in di distriktn: Edgware un Burnt Oaks, fertlen, wos zajnen bafelkert kimat in 50 % durch Jidn. Antisemitisze־ arojstritn hobn i zieh in dozikn. gebit«, azo jjvfamert, az jidisze weteranen hobn ajngeordnt in dozikn gebit arum di ortike synagoges a 24 szoedikn - wach-dinst. Ojch jidisze ajnwojner zajnen geworn badrot un gance gasn zajnen ojsgebrukirt geworn mit antisemitisze hant un flug-bleter; Di ojsforszung fun Scottland Yard hot arojsgewizn, az di hojpt-tetikajt fun di antisemitisze grupn gejt arojs fun a bande fun junge szturm-optejlungen, wos ruft zieh: ״Northwest Task Group for Racial Defense“. A 22jeriker, gew. szul-lerer iz der onftrer fun der bande, welche hot ojf Ire mit-, glid-kartn ojfgeszribn in dajcz dem moto fun der dajezer naci-untergrunt; ״Wir kommen wieder“. ״Muter heldin“ in Ratnfarband Di rebecin Nechome Ciwje Krul, di froj fuji horaw Mordchaj Krul, wos wojnt in Karinstroj (Kijewer Oblast) iz baert geworn mitn ordn ״muter-heldin“. Di balojnung iz ir gegebn geworn far di fil kinder in der miszpoche, 6 zin un 6 techter. 6 fun di zin un techter hobn gedint in der sowietiszer armej in ranges fun ofleim mit ojscejchnungen, fun zej ejner in der ränge fun p. palkownik un di techter in di sanitäre optejlungen. Ejner fun Ire zin, der bchor iz der szrajber Cwi Krul, wos wojnt in E. J. In Erec geflnen zieh ojch ir alter foter r’ Szlojme Lojberman, brider un szwester. ״This Modern. Age“ iz dos englisze kegnsztik cum amerikaniszn ״March of Time“. Es iz a monatleche fim-rewie fun der äles arumnemender organizac je fun Arthur Ranks. Der film hojbt zieh on mit zeltene scenes fun far 30 j., er wajzt Lawrence fun Arabien, dem Emir Fajzal, di midbor-rewolte un dem arajnmarsz fun Allenby kajn Jeruszolaim. Dos jidisze ojf boj werk wert gewizn fun di farszejdnste zajtn. Men zet di chalucisze arbet in sztot un dorf, di szwerikajtn un dem endlechn derfolg. Der ton un euglajeh der Inhalt fun di komentarn zajnen a bawajz fun echter bawunderung. Di arabisze Problemen wern gewizn mit waremkajt un simpatie, der film sztrajeht unter dem mangl in socjale ajnrichtungen un moderne ajnordnungen. fun wos di arabisze bafelkerung lajdt, der film batont, az di Araber, wos geflnen zieh ojser Palestine gibn niszt kajn geld far der antwiVclung fun Palestine un wajzt ojsfirlech di s7׳״r׳<v’י”"’ ״- struktiwe bamijungen — wi dos bojen a szule durch an arabiszer dorfiszer bafelkerung — mit der bamerkung, az der doziker fal iz a farejnclter un wert fun kejnem niszt nochgeton. Wajter kumen bilder fun arabisze umruen fun 1936—39 un dan scenes fun *der cajt fun jidiszn widersztand. Der interesantester tejl funm dozikn film — a tejl, wos wet zicher wirkn als sibe fun a farbot funm dozikn film in Palestine — baszeftikt zieh mit der fargangenhajt funm jeruszolaimer mufti. Fotos fun dajeze cajtungen ilustrirn im mit muzulmenisze trupn fun der Wehrmacht. Der komentator git cu, az di Araber bahojptn ject, az di bilder zoln zajn falszungen fun di nacis culib propagande-ewekn un zect wajter for mit sztolc, az ״This Modern Age“ git ject cu der doziker bahojptung ״a sensacjoneln eptfer“. Der film brengt dan ״For the first time for the free world“ (cum ersztn mol far der frajer weit), an ojssznit fun a derobertn naci-film. Men zet dort dem mufti in der onweznhajt fun naci-ofieern (welche men hert redn dajcz), wi er git op dem Hitler-grus, beejs an inspekcje baj di muzulmenisze SS-trupn. Farszejdene jidisze najs (Lojt ITA-PR un DENA-Reuter.) ' Prag. Paul Rafaelson, gewesener jidiszer kapo in lager Gosen, iz durchn prager folksgericht farurtejlt geworn cum tojt. New York. In der cajt fun dem 20. maj 1946 biz maj 1947 zajnen kajn USA ongekumen 21 000 Jidn. In der col gejen blojz arajn 7000 DP-is. Di iberike Jidn zajnen fun Szwedn, England, Frankrajch, Afrike, Dorem-Amerike un Shanghai. New York. Dem 7. 5. iz do derefnt geworn der erszter jidiszer muzeum in di F. Sztatn, wos iz warszajnlech der grester in der weit. Di gebajde farn muzeum hot geszonken Felix Warburg. Inm muzeum wet reprezentirt wern di skulptur-kunst, moleraj, architektur, muzik, literatur un religieze werk. Sofia. Dr. Kosturkow, mitglid fun bulgariszn pariament, wos hot zieh niszt lang curikgekert fun a bazuch iber E. J., hot in zaj ns ah artikl in der cajtung ״Radikal“ sztark gelojbt di dergrejehungen funm jidiszn Jiszuw in E. J. un ojsgedrikt zajn fule önerkenung far di jidisze sztrebungen benojgeja E. J. Jeruszolaim. Es hobn zieh farszprejt akszonesdike klangen, az in Libanon bahaltn zieh ojs wichtike nacis mit Bormannen berosz. Men halt ojch, az Marsei D'at, hak anter francojziszer faszist un kaloboracjonist, bahalt zieh ojf Cypern un gejt on als umlegaler jidiszer ״ojle“. New York. Di ״lige far jidiszer teritorjaler kolonizacje“ hot ojsgearfoet baj der regirung fun der Holendiszer Guyana (dorem Amerike) a meglechkajt cu bazecn dort 30 000 jidisze kolonistn. Di Jidn zoln szpeter ojch bakumen di ortike birgerszaft. Amerikaner prese un dos E. J.-problem. New-York (ITA). Di Statistik hot bawizn, az 66 % fun der amerikaner prese untersztict dem jidiszn sztandpunkt in UNO, 10 % — dem engliszn, di reszt hot bichlal kajn sztelung niszt genumen. ז

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.