Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-05-30 · 20/58 (30.5.1947) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
20/58 (30.5.1947)
Date
1947-05-30
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
62% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243324--441-7243031
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

2 entity mentions

FRAJTIK, 30. MAJ 1947 אונדזער ווארם ZAJT 3 t BB Politisier Di antwiklung fun di geszeeniszn in Japan, nochn farendikn di milchome, iz awek ojf andere drochim, wi in Dajczland. In a kurcer cajt noch der bazecung iz nominirt geworn di erszte centrale regirung als ojsfir-organ fun dem ojbersztn komandir fun di okupacje-kreftn, gen. Mc Arthur. Culibn fein fun okupacje-zones hot dos politisze lebn in Japan zieh gekent fraj antwiklen un in di waln fun 10. 4. 46 cum pariament, wos hot forgesztelt mit zieh di erszte fajerprobe fun der fraj er farmestung ewiszn di politisze partejen, hot dem zig opgehaltn di liberale partej, deroberndik fun di 466 erter — 141. Di a. g. ״partej fun di fortgeszritene“ hot farnumen dos cwejte ort mit 93 mandatn, di ״umophengike“ hobn bakumen 75, socjalistn 92 un komunistn 5. Der rezultat fun di waln, in welchn es hobn zieh cum ersztn mol in der japaniszer geszichte batejlikt ojeh frojen, hot arojsgewizn ganc natirleche tendenen. Dem zig hobn opgehaltn di konserwatiwe krajzn, wemens ideologie es iz baszwert mitn balast fun tradicjonele, nacjonalistisze bagrifn. Di extremrechte pozieje hot farnumen di partej .fun di ״fortgeszritene“ un di liberale partej iz gesztanen ojfn bodn fun a mesikn kapitalizm un konstitucjoneler monarchie. Der zig fun di bejde partejen iz noch mer charakteristisz, wos zej hobn gefeit barimte politisze perzenlechkajtn, wos woltn gewen bejechojles mit zej er politiszer prominenc cu bildn a magnes far di wejler-masn. Dos gezec, nemlech, fun 4. 1. 46, der ekwiwalent cu dem dajczn gezec wegn denacifikacje un demilitarizaeje, szlist ojs fun dem aktiwn politiszn lebn ale di perzonen, wos hobn arajngefirt in a toes dos japanisze folk, ajnflusrajche mitglider fun di nacjonalistisze ,farbandn un ale perzonen, welche hobn geszpilt an aktiwe rol in der japaniszer agresie. Als korbn fun dem ojbndermontn gezec zajnen gefaln 378 mitglider fun pariament ojf der algemejner col fun 466 un culibn mangl fun a reprezentanc fun links-gerichtete politisze grupirungen in dem bizjectikn japaniszn pariament zajnen amwejtoksli'chstn getrofn geworn durch der durchgefirter rejnikung, take di ojbndermonte rechte partejen. Culibn fein fun a mitlsztand iz in Japan niszto kejn ort farn ״goldenem mitn“ in gesztalt fun a centrum. Di naj-antsztanene socjalistisze partej koncentrirt in ire rejen ale szatirungen fun linkn fligl, ojf wifl zej gehern nor niszt cu der komunistiszer partej. Aza konglomerat-fun farszejdene un oft unterszejdndike zieh in zejere onszojungen grupirungen, szlogt zieh op ojf der geszlosnkajt fun der socjalistiszer partej. Der bojletster bawajz fun der umejnikajt fun di onszojungen iz di frage fun dem wajterdikn gojrl fun der monarchje. Di komunistn dakegn, sztark geszlosn a dank zej er program, inganen niszt baiastet mit der farantwortlechkajt fun Japans owar, wi ojeh far ir kegnwart, hobn zej er gance ojfmerkzamkajt gewendet ojf cu baherszn di prof. farejnen uh ojfn szafn an ejnhajtleche arbeter-partej. In dem ersztn jor noch der kapitulaeje hobn di prof. farejnen, specjel zejere 3 greste opszpaltungen: ״der kongres fun der industrieler organizaeje“, ״di algemejne federaeje fun der unie fun prof, farejnen“ un ״der japaniszer kongres fun der arbeter-unie“, in zejere organizacjonele ramen koncentrirt iber 4 miljon mitglider. Der rezultat un di erszte waln hot arojsgewizn — wi szojn dermont — fulsztendik natirleche tendenen. Es iz szwer gewen forojscuzen, az in farlojf fun etleche chadoszim nochn faln fun ejnparteiszn rezim, wos hot dergrejeht zajn kulminacje-punkt in getlechn kult farn kejser un farn onnemen di naje un demokratisze konstitueje, zol kenen forkumen in der jeruszedik balasteter japaniszer mentalitet a pluclungdiker ker ojf 180° in der richtung fun demokratisze bagrifn. Men hot zieh gicher gekent richtn, az di ewolucje in dem dozikn zin wet gejn etapnwajz, ale bojleter arojstretndik in heskem mitn program, wos iz ojsgearbet geworn durchn ״Wajsn Hojz“ fun 6. 9. 45 un ajnsztimik mit di direktiwn fun der Wajt-Mizrachdiker komisje. Der analiz fun di 3-molike waln, wos zajnen forgekumen in Japan bemeszech fun monat april h. j. farentfert ober niszt di ojbndermonte logisze forojszeungen. Es hot zieh arojsgewizn, az di szowinistn fun di milchome-cajtn zajnen in algemejn arojs zigrajeh un es iz niszt kejn wunder, az ״News Chronicle“ ruft on dem rezultat fun di waln ״a klap far dem, wos di ojberszte hojptkwartir halt far a proces fun demokratizaeje“. In di erszte waln cu di administratiwe Organen fun di sztet un derfer, hobn di a. g. umophengike derobert arum 60% fun di erter un fun di 189 ojsgeklibene birgermajsters zajnen 137 arojs fun di rejen Iberacht fun di umophengike, 23 fun di demokratn, 21 fun di liberaln un nor 8 kandidatn hobn arajngebracht di socjalistn. Es iz noch mer charakteristisz, az hinter di kulisn fun di ojbndermonte partejen, wos legitimirn zieh ojf ojsn mit demokratisz-klingende etiketn un in toch genumen farmogn zej a bafarbung durch-un-durch areakcjonere, sztejen perzenlechkajtn, bazajtikte durch der rejnikung fun oflcjeln, politiszn lebn oder azelche, wos hobn zieh chitre arojsgedrejt fun ire forszriftn. Dos zelbe bild hobn gegebn di forgekumene waln dem 21. 5. h. j. cum ״Hojz fun di ratgeber“, di cwejte kamer fun japaniszn pariament. Di rechte un konserwatiwe partejen hobn derobert ojf 128 erter 104, di socjalistn^ 24 un di komunistn zajnen arojs on a mandat. Enlech wi beejs di mynicipale waln, iz ojsgewejlt geworn der gew. firer fun fartejdikungs-amt in Tokio, glajchcajtik der gew. firer fun der japaniszer policej, der gew. direkter fun kolonizacje-amt un der gewezener dir. fun iber-jamikn ministerium bemeszech fun krg, Yasui, azoj iz ojeh in di waln cum ratgeber-kamer ojsgewejlt geworn der gew. gezandter in London, Matauirades, der szwer fun Mikados bruder. Szajnbar, hobn nor an andern Charakter di rezultatn fun di waln cum ersztn kamer fun pariament, farordnte dem 7. 2. h. j. durch gen. Mc Arthur. Dos iberchazern di waln bemeszech fun ejn jor hot di okupacje-macht onerkent als ewekmesik, wen di politisze szpanung ewiszn der konserwatiwer regirung un der socjalistiszer partej hot dergrejeht ir kulminacje-punkt. Di prof. farejnen hobn als protest kegn der Politik fun kabinet baszlosn arojscurufn a general-sztrajk. Der sztrajk iz ober farbotn geworn durch gen. Mc Arthur culib Wirtszaftleche tajmim. Kedej cu gebn a wentil der umcufridnhajt fun di arbeter hot men farordnt naje waln farn arajngejn in lebn fun der najer konstitueje dem 1. 5. h. j. Di socjalistn hobn aflle dergrejeht 143 mandatn, ober der konserwatiwer blök disponirt ojeh dosmol mit a sztimen-merhajt, wos iz kimat cwejfachik greser fun di socjalistn. Di komunistn* zajnen widerarojs on a mandat. Azoj cu azoj, iz zicher, az der proces fun Japans demokratizaeje iz niszt gegangen forojs. Es iz meglech, az dos fein fun a Najs fun Forszlag cu wofnsztilsztand Paris (DENA-INS). Wi der vietnamesiszer radjo hot gemeldet hot der prezident fun der vietnamesiszer republik Ho-Chi-Minh forgelejgt a wofnsztilsztand, kedej cu farendikn dem konflikt mit Frankrajch. Der radjo barichtet wajter, az lojt jedijes fun Saigon hot Cho-Chi-Minh opgeworfn di francojzisze badingungen fun a kapjtulacje fun ale vietnamesisze kojehes un a bazecung funm land durch francojzisze trupn. Ho-Chin-Minh’s pruwn cu machn szolem hobn niszt gebracht kajn szum rezultatn. Britiszer ״atom-flot“ London (DENA-Reuter). Der britiszer flot wet in farlojf fun di manewres, wos hojbn zieh on dem 31-tn maj farwendn di derfarungen fun di atom-bombes-pruwn in Bikini. Jamflot krajzn szrajbn cu di manewres a specjele badajtung. Di erszte szif fun britiszn ״atom-flot“ der 18.000 toniker awia-treger ״Centaur“ iz in april aropgelozt geworn ojfn waser. Cu dem najem awia-treger gehern raketn un wajtgerichtete snarjadn. Es kenen fun im arojsgeszikt wem di modernste dizn-eroplanen. Truman szrajbt unter dos grichisz-terkisze hilfs-gezec. Kansas City (DENA-Reuter). Prezident Truman hot untergeszribn dos 400 miljonen dolar hilfsgezec far Grichnland un Terkaj, wos er hot bacejchnt als ״badajtndn szrit cu szafn dem fridn“. Pucz in Nicaragua San-Jose (Costa-Rica) (DENA). Der prezident fun Nicaragua, Leonardo Argnello, iz, wi Reuter meldet, aropgezect geworn durch der nicaraguaniszer arme}. Lojt a barieht fun New-York iz niszto kajn fabindüng mit der hojptsztot fun Nicaragua, Managua. Leonardo Argnello iz gewejlt geworn als prezident dem 3-tn februar h. j. un dem 1-tn maj ibergenumen zajn amt als nochfolger fun gen. Anastasio Samozas, wos hot beszatoj regirt 10 jor. Lojt der najer politiszer orientaeje ewiszn di japanisze masn un di apatie culib di baszpajzungsszwerikajtn, zajnen agewise derklerung fun dem cusztand. In a gresere mos iz ducht zieh barechtikt di onszo jung, az a cu-grojse rol szpiln noch di hinterkulisn eugn fun di japanisze reakcjonern. Charakteristisz far der situaeje in Japan iz, az aflle der kabinet fun Joshida hot ajngefirt in lebn wirtszaftleche reformes erszt untern druk fun di Allantn. Es iz ojeh niszt ojsgeszlosn, az di japanisze efntlechkajt farnemt noch ject an ojswartndike sztelung, welndik zieh orientirn funm lojf fun di internacjonale geszeeniszn, welchn weg zi darf batretn in der eukunft. Es iz meglech, az szojn ject wem bamerkbar di konturn fun der cukunftiker politiszer orientaeje. Wen di ojsfirungen funm artikl fun pariser cajtszrift ״Le Monde“, wos mir citirn culib zurnalistiszer flicht, woltn gewen trefleche, dan ״szteln di Farejnikte Sztatn ject ojf Japan“. Nochn durchfaln fun der japaniszer akcje in Chine, zajnen di F. Sztatn in der mejnung, az men darf untersztien di antwiklung fun der japaniszer Industrie. Zej farufn zieh in der hinzicht ojf di baszlusn fun der Potsdamer konferenc, wos garantdrt di recht fun Japan ojf a minimaln lebns- Standard. On an industriein wider-ojfboj iz, lojt der mej nung fun di F. Sztatn, ummeglech a japaniszer export, wos iz an umbadingter tnaj cum derwerbn dewizn, nojtike cu dekn dem Import, wos kumt hojptzechlech fun di F. Sztatn. In Australje, dem ersztn ״wajsn“ land, badrot durch der ewentuel bafestikter Japan, hern zieh alarmirnde protestn. Australje git zieh, nem- (lech op a din wechszbn az in der kegnwertiker weit decidim brutale metodn. Cu zej farrechnt zi kojdem-kol di industrie-macht un ire folgn. Es hobn ojeh niszt gehat kejn derfolg di protestn fun Chine, wos zet wi di azjatisze opzac-merk wem gesztelt cu der dispozieje fun Japan. Baumrujikt iz ojeh England, wos hot mojre far a najem ״dumping“ fun di azjatisze merk durch di japanisze schojres. Di londoner berze hot szojn farcejchnt a badajtnde hecherung fun kurs fun japanisze wert-papirn. Lojt der mej nung fun ״Le Monde“, wet Japan arum jor 1950 hobn kimat dem monopol ojf zajd un wet aribersztajgn ir farmilchomedikn cusztand fun ir industrie-produkcje un handl. Un derwajl wartn di ״Prajsn fun Wajtn Mizrach“ un szmejchlen zieh unter. Di noente eukunft wet wajzn, cu zej er bahaltene simche iz a barechtikte. der weit konstitueje fun 1939 dojert di kadenc funm prezident 6 jor. Nicaragua, a szwach bafelkert land in Central Amerike, grenect ojf cofn mit Honduras un in dorem mit Costa-Rica. In mizrach un majrew lign der Atlantiszer un Pa'cifiszer ocean. Wi es wert ibergegebn zol di rewolte zajn gelejtet durch dem gew. prez. Samoza. Di pruwn fun amerfkaniszn ojsern-ministerjum zieh cu szteln in farbindung mit der amerikaniszer botszaft in Nicaragua zajnen niszt gelungen. Der ocean ken noch derwajl szien kegn bombn-ongrifn. Washington. In a briw cum amerikaniszn atomiszn komitet derklert der adm. Pear- London. Di britisze regirung hot opgeszaft dem farbot fun gewer-liferung kajn Argentine. Brüssel. Noch a 7-jeriker hafsöke hobn Belgie un Bulgarie wider ojf genumen zejere diplomatisze baeijungen. Paris. Der francojziszer tanker ״Saint Yves“ iz baj La-Rochelle arojf Ojf a mine un farzunken geworn. Rojm. Der gew. faszistiszer partej-sekretar Carlo Scorza iz in zajn opweznhajt farmiszpet geworn cu 30 j. tfise. Buenos-Aires. 'Dos argentinisze ojsernministerium hot bakant gemacht, az .16 agentn fun di aks-meluches, wos zajnen gewen internirt in Argentine, iz gelungen cu antlojfn. Wien. Di fir-mechter komisje far Estrajch hot ojeh in der cwejter woch fun ire baratun gen niszt dergrejeht kajn szum rezultatn. Moskwe. Der Ojberszter Sowiet hot opgeszaft di tojt-sztrof in szolem-cajtn un festgesztelt di hechste sztrof ojf 25 j. tfise. son, ejner fun di ontejlnemer fun der konstrukcje fun der atom-bombe, az derwajl iz noch der mehalech der bester szuc kegn der atomiszer rakete. Di raketn-bombes, wos zoln fun ejn kontinent ariberflijen ojfn cwejtn, zajnen noch a frage fun der cukunft. Men darf noch dercu machn asach derfindungen un farfulkomungen. IRO derhalt fulmachtn forcubrejtn ir tetikajt. Genf (DENA-Reuter). Der geszeftsfirnder sekretar fun der Internacjonaler Plejtim Organizaeje (IRO) iz fun der forbrejtungskomisje bafulmechtikt geworn oneuknipn baeijungen mit regirungen un bazacungsmachtn un szlisn opmachn benojgeja ibernemen di funkejes, ejgntum un personal fun der UNRRA. Sensacjoneler forszlag fun Henry Wallace. Los Angeles (DENA-INS). Der gewezner amerikaniszer handls-minister hot montik in ä rede gefedert, durchcuflrn an amerikaniszn 150 miljard dolar-program farn ״widerojfboj fun der weit“. Di dozike hojcoe wet far di F. Sztatii biliker zajn wi a naje depresje oder an atom-krig. Di F. Sztatn zoln, Art wajter ojs Wallace, mobilizirn zejere hilfskweln cu zichern dem ״grojsn program farn wider ojf boj fun der weit“, wos di UN zol durchfirn un zol in di noenste 10 jor ojsgebn ojfn dozikn ewek 10 miljard dolar. Reakcje un Kanade un Grojsbritanie cum Truman-forszlag Ottawa (DENA-Reuter). Als erszte reakcje ojf Trumans forszlag benojgeja der cuzamenarbet fun Kanade ojfn militeriszn gebit mit der majrewdiker hejm-sfere iz do derklert geworn, az der doziker foszlag brengt niszt arajn kajn enderung in Kanades fridns-militer-politik. Di dozike politik zet for a dojernde cuzamenarbet in fartejdikungs-fragn mit di F. Sztatn un britiszn Imperium, on der cuzamenarbet mit di latajn-amerikanisze sztatn. Di londonef prese hot dem Truman-forszlag wejnik komentirt, warszajnlech wajl di botszaft iz in London cu szpet bakant geworn. Der - Manchester Guardian“ batracht Trumans botszaft niszt als a naje politik. Es iz a logiszer szrit, ale amerikaner armejen glajeh ojscubildn un cu bawofenen. Di ״Yorkishe Post“ iz ojeh maskim, az Trumans szrit iz a logiszer. Wen der doziker plan wet fun Kongres basztetikt wem, wet dos farsztarkn di algemejne zicherhajt in der weit, farendikt di cajtung. Ratnfarband plant ojscubojen a szif-farker in der Arktik Moskwe (DENA/Reuter). TASS hot bakant gemacht, az der Ratnfarband plant ojscubojen a brejtn transport un pasazirfarker in di arktisze wasern. In juni wet a gresere luft-expedieje ojsforszn di ajz-bildüng in dozikn gebit. Baszrenkungen far francojzisze ministorn. Beromünster (DENA). Radio-Beromünster meldet, az ojfn smach fun a baszlus fun der francojziszer regirung, tor kejn mitglid funm kabinet niszt haltn kejn efntleche politisze rede oder ontejP nemen in a banket. Rajzes fun ministem zoln nor untergenumen wem dan, wen zej gejen arajn in di ramen fun di amtleche funkejes oder amtleche farflichtungen. Rojm. Der gew. pulkownik Kapier un andere Dajczn wein in kuren sztejn far italjenisze gerichtn unter der baszuldikung fun bagejn krigs-farbrechn. Washington. Prez. Truman hot basztimt dem ojsernminister Marshall als baojftragtn farn grichisz-terkiszn hilfs-program. Washington. Dos amerikanisze jam-flot ministerjum hot bakant gemacht wegn dem boj fun ä jagd-eroplan mit a geszwindkajt fun 1000 km a szo un a wirkungs-radius fun 3200 km. Bombay. Fun Bombay un Cofn-Indie wem gemeldet naje umrujen. Nankin. Di komunistisze trupn hobn in Mandzurie ongehojbn a naje ofensiwe. Culib di umzichere farhelteniszn in der mandzuriszer sztot Tszangtszunn zajnen di frojen un kinder fun britisze un amerikanisze diplomatn ewakuirt geworn kajn Peking. Shanghai. Di studentn-umrujen in Chine dojern wajter. In Shanghai zajnen forgekumen eolrajehe umrujen. Kurce jedijes (lojt DENA-Reuter)

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.