Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 19/57 (23.5.1947)
- Date
- 1947-05-23
- Page
- Seite 8 (sequence 8)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243323--433-7243023- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ZAJT 8 אז נ רז עד ו<ארם FRAJTIK, 23. MAJ 1947! Aun der l. 3.~n>irfoledkfoaj Emigracje-kwete far di lecte 4 chadoszim Di E. J.-regirung hot arojsgegebn a komunikat wegn der fartejlung tun der emigracje-kwote far di lecte 4 chadoszim. Fun di 6000 sertifikatn zajnen 3000 aropgerechnt geworn far di plejtim in Cypern; 230 — far der registracje fun baamtn-personal mit zejere frojen un kinder; 146 — far umlegale emgirantn, wos di policej hot ojsgefunen; 1264 — far der kontrol-komisje fun der britiszer zone in Dajczland, un 1360 sertifikatn zajnen cetejlt geworn durchn regirungs-departament far emigracje. Der komunikat zogt cu, az 300 sertifikatn zajnen basztimt far eitern fun E. J.-dike birger. Falsze cheszbojnes mit di resztlech fun der naci-szchite Oplejkndik di ״falsze“ jedijes, az di englisze regirung halt niszt ir hawtoche, wos szajech der emigracje-kwote fun Cypern, hot di E. J.-regirung arojsgegebn a komunikat, in welchn zi bamit zieh cu derklern, az di chojdesz-kwote muz reducirt wem, wajl hl umlegale emigrantn hobn zieh arajnbakuirwen in land durch farszejdene wegn. Der komunikat wajzt on, az ojser di 373 emigrantn fun der szif ״Szoszana“ geünen zieh in land noch etleche hundert emigrantn, wos zejer col sztajgt iber di festgesztelte kwote far di plejtim fun Cypern. Opsztelndik zieh ojfn regirungs-komunikat, hot a forsztejer fun der Jidiszer Agenc derklert, az di Jid. Agenc hot tomid gehaltn, az di britisze un E. J.-regirungen trogn di fule achrajes far alc, wos pasirt in Cypern* Es zajnen do ewej wersjes wegn dem trojerikn ineident — hot der Agencforsztejer gezogt. Ejn wersje barechtikt di sziseraj mit dem, wos di plejtim hobn gepruwt untercindn di lagern, un a cwejte wersje — wos wert basztetikt fun fartreter fun Joint — az di plejtim hobn zieh gehaltn rujik un dos szisn iz gewen poszet an akt fun hefkejres. Dem ganen emes wein mir x zieh min-hastam kejnmol niszt derwisn — hot der Agenc-forsztejer gezogt — es iz kedaj cu batonen, di gernejne cheszbojnes wem gehrt mit di resztlech fun der naciszer szchite. Dr. Wejcmans wisnszafts-center Dr. Walter Hohensztejn, profesor fun Brukliner politechnikum Institut, iz gekumen kajn E. J. in szajches mitn ojfszteln dem Wejcman-center in Rechowot. Dr. Hohensztejn wet farblajbn in land 3 chadoszim, un unter zajn haszgoche wein instalirt wem di wisnszaftleche machszirim, wos zajnen gebracht geworn fun Amerike un zajnen di modernste ojfn gebit fun hziszer Chemie. Dr. Hohensztejn wet sztejn in szpic fun plastiszn forsz-departament fun dr. Wajcmans wisnszaft-center. zieh cunojfgetrofn mit di forsztejer fun di separatistisze grupn, wos hobn ibergegebn di gest an ojsflrlechn memorandum wegn der jidiszer läge in der weit, wegn dem macew in E. J. un wegn dem jidiszn gerangl far melucheszaft un umophengikajt. Di Parlamentarier hobn mawtijach gewen ibereugebn dem memorandum dem bulgariszn premier G. Dimitrow. Jidisze Agenc protestirt Jeruszolaim. Di Jidisze Agenc hot derlangt a protest kegn der deportaeje fun 50 Jidn kajn Kenua. Di farszikte zoln hobn gehat baeijungen mit der untergruntbawegung. Wajter wert ojeh protestirt kegn der szlechter bahandlung fun di arestirte. Di algemejne col fun di arestirte in E. J. wert durch der Jidiszer Agenc geszact ojf 5.933. Sztimen fun di F. Sztatn wegn jidiszn problem Ojf a farzamlung fun politiszn A. C. far E. J. hot Senator Hammer Cojfhardt gezogt, men tor niszt makriw zajn di recht fun jidiszn folk ojfn mizbejach fun gute amerikanisz-britisze baeijungen. Sen. I. H. McRoth hot derklert, az keiner hot niszt kejn recht cu dersztikn dem drang fun a folk noch frajhajt inm blut fun zajne martirer. Arabisze lige wil ״kemfn far Ire recht“. Ojfrufn fun der komunistiszer partej in E.J. Jeruszolaim (DENA-INS). Di komunistisze partej in E. J. hot fanandergeklebt ojf di mojem ojfrufn, wos fodern ojf cum kamf kegn dem britiszn mandat. Andere plakatn hobn ibergegebn di rede funm sowietiszn delegat ojf der UN-E. J.-sesje Gromyko. ״Wofnsztilsztands-badingungen“ fun der Sztern-grupe. Jeruszolaim (DENA-Reuter). Di jidisze cajtungen in Tel Awiw iz cugesztelt geworn, geszribn ojf a maszin, a 6-punktn derklerung mit wofnsztilsztands-badingungen. Di foderungen wos zajnen arojsgesztelt geworn als badingungen far ajnszteln zejere onfaln britisze trupn, zajnen: ״Kejn deportaeje fun umlegale jidisze ojlim, opszafung fun der militer-herszaft un militer-gerichtn, kejn deportaejes kajn Kenya (wuhin es zajnen leetns farszikt geworn jidisze fardechtike in terorizm), opszafn dem arojsgangs-farbot un ale andere baszrenkungen, wos zajnen ject in kraft. Kejn konfiskaejes fun ejgntum, kejn zuchungen fun wofn oder operaejes ojf perzonen fun der untergrunt-bawegung“. In fal wen die regirung wet di dozike badingungen niszt onnemen, iz in der derklerung eugegebn, wet der kamf fortgezect wem, troc der rezolueje fun di Farejnikte Nacjes“. Far dem hot di E. J.-regirung gehat farefntlecht als ohcjeln komunikat di durch der UN־gen. farzamlung ongenumene rezolueje, in welcher es wert gefodert a sof cu machn cu der onwendung fun gewalt-mosnamen in E. J. Ongekumen kajn Cypern. Femagusta (DENA-Reuter). 4 korwetnfun britiszn flot zajnen zuntik gebracht geworn mit 1425 umlegale ojlim, wos zajnen szabes arajngebracht geworn kajn Haifa mit der szif ״Hatikwa“. Flushing Meadow (NHT-AP). Der gen. Sekretär fun der arabiszer Lige Abdul Apaman Pasha hot derklert az der sowietiszer foszlag wegn szafn a jidisz-arabisze regirung iz niszt onnembar. Di araber zajnen maskim nor ojf cu garantirn di recht fun der ״jidiszer minderheit“. Gromyko hot derklert az di onweznhajt fun britisz militer in Erec Jisroel badrot di Araber, Jidn un weltfridn. Ojch di weit ken niszt farlejkenen dos jidisze recht cu a nacjonaler hejm in Erec Jisroel. Di mandat-regirung colt derojf . . . Jeruszolaim (DENA- Reuter). Montague Brown, mitglid fun der wirtszafts-optejlung baj der E. J.-regirung hot do dinstik derklert, az di teror-tetikajt fun di teroristn in E. J. hot opgekost di britisze mandatregirung 3.350.000 funt-szterling. Oficjele eifern wegn di korbones funm teror in E. J. Jeruszolaim (DENA-Reuter). Lojt an oficjele englisze meldung zajnen zajt januar h; j. in E. J. umgekumen beejs cuzamensztojsn mit teroristn 75 perzon, darunter 13 britisze policjantn un 28 britisze soldatn. ״Tut wi ajeh gefeit . . Jeruszolaim. Es gejen arum akszonesdike klangen, az dos militer in E. J. hot bakumen gehejme instrukejes cu handlen ojf ejgener farantwortlechkejt un ajnzen bajm ajnszteln ״ru un ordnulig“ in fal wen di ekzekuejes wein arojsrufn teroristisze kontrakejes. Firer ״fun der Jid. Agenc in ojsland zajnen informirt wegn dozikn bafel, wos zajne konsekwenen ken kejner niszt forojszen. Naje militer-operacjes Di militer-macht hot far endikt plener far 4 naje militerisze operaejes, wos wem bacejchnt mit dl nemen ״hirsz“, ״drajek“, ״dorn“ un ״kac un hunt“. Di operaejes wein zajn gewendet kegn umlegaler emigracje, kegn terorizm’ un specjel kegn di sztet Jerusaolaim, Haifa un Tel Awiw, wu es wet durchgefirt wem a generale rejnikung. &un Jidiszn goles leßn Wart noch cu jidelech, es wein kumen noch a por ־ komisjes un ir zajt geholfn! . . MfC1h DMK Amerikanisz-jidiszer kapital in E. J. Der jidiszer kapital fun di F. Sztatn, wos iz inwestirt geworn in E. J. bemeszech fun di jorn 1919—1946 batreft korew 160.000.000 dolar. Di basztajerung farn KKL, KH, hebrejiszn uniwersitet, ojch far der jugntalija un der Hadasa in dem period ewiszn di ewej milchomes batreft 42.000.000 dolar. Far di jorn 1940—46 hot men gezamlt noch 70.000.000 dolar, cuzamen hejst es 112.000.000 dolar. Di zaml-akcjes far der Histadrut, Mizrachi-organizacje un andere hobn arajngebracht 20.000.000 dolar. Arum 4300 kapitalistn, emigrantn fun di F. Sztatn hobn importirt knape 30.000.000 dolar. Di priwate inwestirungen batrefn 22.000.000 dolar. Di hojehe Iebns-kostn in E. J. Dr. F. Bemsztejn — szef fun departament far handl un industri baj der Jid. Agenc in Jeruszolaim — hot derklert far forsztejer fun der prese in Tel Awiw, az di beste ekonomisze kojehes in der weit baszeftikn zieh hajnt-cu-tog mitn problem fun reducirn di hojehe iebns-kostn. Di E. J.-regirung dakegn hot ojfgecwungen cu importirn szpajz-produktn fun azelche lender, wu di prajzn •zajnen gesztign 4 oder 5 mol azojfll wi far der milchome, beejs di zelbe produktn ken men bakumen fil biliker in andere lender. Dr. Bemsztejn wajzt on, az rejszis darf rewidirt wem der anglo-amerikaniszer opmach, kedej cu dermeglechn E. J. ajncukojfn artiklen fun ersztn gebrojeh far bilikere prajzn; wehaszejnis — darf men bafrajen di dolarn, wos sztamen fun der E. J.- diker wirtszaft un ojch di a. g. ״dolarn matones“ (hachnoses fun di cijan. fondn) fun welche nor a dritl ken men ject banucn far Import. Bulgarisze Parlamentarier trefn zieh mit di separatistisze grupn / Di bulgarisze Parlamentarier, wos hobn bazucht E. J. ojfn curikweg fun dem interparlamentariszn kongres in Kairo, hobn Bagdad (DENA-Reuter). Der irakiszer Premier Salih Jabur hot derklert, az Irak un di mitglider-meluches fun der arabiszer lige, zajnen ject geewungen cu nemen zieh far drastisze mitlen cu der ״fartejdikung fun di arabisze recht“ un der gerechter foderung ojf der sz&fung fun an umophengiker arabiszeer meluche in Palestine. Wajter hot Jabur gezogt, az ״di arabisze Welt iz gesztelt geworn in a kritiszer läge durch dem fakt, wos di extra-sesje fun UN hot niszt onerkent ir recht. Ject muzn mir ojf nemen dem langn kamf far der frajhajt fun Palestine. Mir sztejen kegniber dem cijonizm, beejs der geferlecher imperjalizm fun di grojsmachtn barojbt undz fun undzerer umbasztrajtbarer recht, mir hobn niszt kejn andern ojswal, wi cu kemfn farn dozikn recht“. Wi Jabur hot wajter bakant gemacht, wein zieh di mitglider fun der arabiszer lige bekorew cuzamenkumen kedej cu diskutirn di kegnwertike läge in E. J. ״Irak wet onnemen jetwede rezolueje, lojt welcher Palestine zol durch drastisze mitlen ojf tomid blajbn an arabisz gebit“ — hot Jabur farendikt zajne ojsflrungen. Di konferenc fun Jidiszn Weltkongres. In der onweznhajt fun delegatn fun 20 lender un hunderter gest, iz in Prag forgekumen di europeisze konferenc fun Jidiszn Weltkongres. Di konferenc iz bagrist geworn fun fartreter fun der czechoslowakiszer regirung un fun der sztot Prag. Der sztot-prezident fun Prag Dr. Vacek hot in zajn bagrisungs-rede gezogt, az szojn mer wi tojznt jor lebn Czechn un Jidn cu־x zamen un dos farflichtet bejde felker cu lebn beszolem un kemfn far a frajer Czechoslowakje. Wiceprezidentin fun czechiszn Parlament Madam Hadigovä hot gezogt, az Czechn un Jidn, wos zajnen gewen achimlecore beejs der dajezer okupaeje, wein ojch beszutfes bojen a bafrajte weit. Mit bagrisungen zajnen ojch arojsgetrotn der ojsern-minister un min. far informaeje.fc Der biszof fun der czechiszer nacjonaler kirche hot gehaltn a rirnde rede un farendikt mit a tfile in hebreisz. Ernst Fischer in nomen fun di jidisze kehiles in Czechie un Morawa un Dr. Karl Stein in nomen fun der prager jidiszer kehile hobn bagrist di erszte nochmilchomedike konferenc funm Jidiszn Weltkongres Ifenry Wallare negii L J. Henry Wallace, gew. wice-prezident fun di F. Sztatn, wajzt in an artikl, gewidmet E. J., az di industrializacje in a grojsn farnem iz a szrit forojs cu a permanenter lejzung funm E. J.-problem. Wallace klert ojf dem ״anglo-amerikaner blök“, az 8' iz fil-zicherer zieh cu farbindn mit di Jidn in Miteln-Mizrach wi mit di Araber, Er iz mojde, az kejn fartikn plan fax an antgiltiker lejzung funm problem hot er niszt, ober es iz mer wi klor, az a najer mandat iber E. J. darf zajn unter der kontrol fun di Farejnikte Nacjes. Mr. Wallace zogt wajter, az E. J. iz niszt kejn min chazoke-injen, wos jeder ejner, welcher ajlt zach cu mit zajn twije, gewint. Dos dozike problem darf sztejn niszt far a gericht fun gezec nor far a gericht fun jojszer. Mr. Wallace hot untergesztrochn, cugebndik derbaj, az es wet niszt zajn kejn szole^i ojf der weit, kolzman di Jidn-frage wet niszt derlejdikt wem. Barirndik di jectike E. J.-palitik fun der britiszer regirung un dermonendik di. procijonistisze hawtoches fun der Labourpartej, fregt mr. Wallace cu iz dos niszt amol a tejl fun der anglo-amerikaniszer akcje kegn Sowietrusland, welche, wi bakant, hect ojf di Araber kegn jidiszer kolonizaeje in E. J,? Dos artikl endikt zieh mit a bamerkung, az in Amerike zajnen far an fil menczn, wos farglejchn dem jidiszn kamf in E.J. mit der rewolueje fun 1776. in Europe. Dr. Baru hot geentfert in rusisz, 8. Silwerman hot bagrist in nomen fun der britiszer sekcje fun Jidiszn Weltkongres. Cum 4-tn jortog fun warszewer geto-ojfsztand, hot der Jidiszer Weltkongres in di F. Sztatn ajngeordnt a trojer-akademje, welche iz farwandlt geworn in a demonstraeje. Ojf der ak adern je hot a delegat fun der pojliszer regirung baj UN, J. Kac-Suchy, derklert, az di Jidn in Pojln hobn fule frajhajt cu emigrirn wuhin zej wiln. Dos iz farsztanen geworn wi an oficjele hakchosze fun der jedije, az di pojlisze regirung macht, ojf der» interwenc fun England, emigracje szwerikajtn far Jidn. Wice-prezident fun JOINT Mozes A. Lewit in Dajczland München (PR). Der wice-prez. fun JOINT Mozes A. Lewit iz in cuzamenhang mit zajn rajze iber Europe bichdej zieh cu bakenen mit der läge fun der Sz. H., ongekumen kajn Dajczland. Mr. Lewit hot szojn bazucht Frankrajch, Belgie, Czechoslowakaj, Italje, Pojln un Szwejc. Er hot bazucht 267 kinderhejmen, 155 szpiteler un sanatorjes, wos ekzistim adank der hilf fun JOINT. Mr. Lewit wet zieh bazunders interesirn mit der durchfirung fun produktiwizacjeplan in di lagern, wos iz ojsgearbet geworn durch C. K., AJDC un Jidiszer Agenc. A bsure far di emigrantn kajn Amerike. Wi es tejlt mit der direkter fun HIAS in München Mr. A. Grosman lojt a jedije fun der HIAS centrale in Washington, wert dos a. g. Trumans DP-program wos hot zieh gezolt endikn dem 1. juli d. j., farlengert ojf noch a jor, d. h., bizn 1. juli 1948. Es wem gemacht bamijungen, cu farejnfachn di formalitetn bajm emigrirn kajn Amerike, d. h. az ojch di, nochn 22. dec. 1945 ongekumene wein kenen forn kajn Amerike, wos iz warszajnlech ojch realizirbar. HIAS-prese-optejlung.