Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-05-23 · 19/57 (23.5.1947) · p. Seite 7

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
19/57 (23.5.1947)
Date
1947-05-23
Page
Seite 7 (sequence 7)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
66% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243323--432-7243022
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

1 entity mentions

ZAJT 7 אונדזער ווארט FRAJTIK, 23. MAJ 19471 Ben>Gurjon ruft an extra ־ zicung tun ekzekutiw-rat tun der Jid. Agenc Haapala durch der luft. New-York (DENA-Reuter). Wi es tejlt mit der korespondent fun ״Daily Mail“* fun New-York, landn ject ״umlegale“ ojlim in E. J. mit falszirms. Der baobachter fun politiszn akcjons-komitet fär E. J. Rabiner Boruch Korff tejlt mit, az in di lecte 3 wochn zajnen a col ojlim aropgeszprungen mit falszirms iber E. J. un wajtere wem ojsgebildet. Jidiszer adwokat git iber Trygve Lie di ״wofnszt'ilsztandsbadingungen“ New-York (DENA-Reuter). Der fartejdiker fun ojfgehongenem Dow Grüner Max Zeligman hot, wi es iz do dinstik bakant gegebn geworn, ongebotn dem gen. sekr. Trygve Lie ״wofnsztilsztand“ in E. J., wen men wet opszafn di militer-gerichtn. Max Zeligman hot derklert, az wen di militer-gerichtn zoln opgeszaft wem, wein di untergrunt-bawegungen ajnszteln zejer teror-tetikajt. Der doziker forszlag wet ibergegebn wem der ojsforszungskomisje fun UNO, welche wet do ophaltn ir erszte baratung dem 26. maj h. j. Ojffoderung fun UNO cu der E.J.-bafelkerung, zi zol zieh farhaltn ruik Lake-Success (DENA-Reuter). Di ful-farzamlung hot ajnsztimik ongenumen dem norwegiszn forszlag, 10jt welchn di Farejnikte Felker zoln ojffOdern ale regirungen un felker, beiker di bafelkerung fun Erec Jisroel, zieh c'u farhaltn ruik un nit onwendn kejn szum kraft-handlungen, biz di ful-farzamlung wet nit antszejdn ojfn smach fun baricht fun der ojsforszungskomisje di E. J.-frage. Di delegatn fun di 5 arabisze meluches hobn zieh opgehaltn fun sztdmen. Marshall wegn farszlepte perzonen Washington (DENA-OANS). In a derkletung iber der läge fun di farszlepte hot der amerikaner ojsern-minister festgesztelt, az di ameikanisze regirung iz kegn jetweder ewangs-repatriirung fun farszlepte perzorieh. Di, wos wiln frajwilik repatriirt wem, itvet di hejm-rajze derlajehtert wem. Di lejzung fun der tragiszer situaeje fun Öi DP’s fodert, az ale demokratisze lender tun der weit zoln gemejnzam bajhilfik zajn ׳un derlajehtern di emigracje-meglechkajtn. Di F. Sztatn zoln forgejn mit a gutn bajszpil. New York (NHT). New York Herald Tribune szrajbt in an artikl: ״Di ziger hobn szejn lang gedarft likwidirn di lajdn fun di hejmloze DP’s. Es iz a richtiker sztandpunkt fun USA,!wos hot zieh antkegngesztelt der ewangs- »epatriaeje, tuen ober gorniszt kedej zej Ontgiltik cu bazecn ojf an ort. Dos sztreng fialtn zieh far di emigraejons forszriftn iz iii dem fal an anachronizm. Dawke in dem fal darin di USA arojs- Wajan zejer gutn wiln, iniejatiw un hobn äi flrnde rol in dem prat. in der weit. Dndzere rekamendaejes zajnen folgnde, zogt wajter di eajtung: Men ken take nit pptejln di frage fun DP fun dem Erec 1Jisroel problem, ober men ken doch niszt Wartn biz dos wet derlejtikt wem. Alzo ersztns fOdern mir, az dos Reprezentantn Hojz zol baszlisn dem ontejl fun USA in IRO unbasztimen dinojtike kapitaln far idem ewek. Der kongres darf baszlisn arajnlozn in USA 400.000 DP. on unterszejd fun naejonahtet ojsnucndik di kwotes, wos zajnen fraj farblibn fun di krigs jorn. Achuc dem darf Amerike mit ir ganen autoritet untersztien dos minimum: arajnlozn 100.000 Jdn kajn Erec Jisroel. Der mechaber szact di col fun di DP., welche men ken niszt repatriirn ojf 850.000. Ojb 100.000 wet opforn kajn Erec Jisroel, farblajbt 750.000, ewiszn zej 125.000 Jidn. Ojb USA wet arajnlozn 400.000 wein di farblibene 350.000 emigrirn in andere lender. Lojt P durch IRO basztimte kwotes farsztendikndik zieh mit di DP fun farszejdene meluches. Undzer projekt wegn arajnlozn di 400.000 badajt nit di enderung fun di emigraeje forszriftn, nor an ojsnam gezec, wos darf zieh sztien ojf di niszt ojsgenucte kwotes fun di krigs jorn. ACHTUNG KULTURAMTN UN CAJTUNGS- FARSZPRE JTER! DI ALE CUGESZIKTE FORSZLAGN WEGN DER LIFERUNG FUN DER CAJ- TUNG WELN GENUMEN WERN IN BA- TRACHT FUN KINFTIKN NOMER ON. ADMINISTRACJE. Jeruszolaim (DENA-Reuter). Der forzicer fun der ekzekutiw komisje fun der Jidiszer Agenc, Dowid Ben-Gurjon, wos hot zieh umgekert fun New York hot lojt a mittejlung fun oficjele jidisze krajzn, cuzamengerufn ojfn 23. maj, an extra zicung fun der ekzekutiw komisje. Ojf der doziker zicung wet Ben-Gurjon opgebn a baricht fun der specjeler sesje fun der UN. Haj Min al Husejni, der mufti fun Jeruszolaim un forzicer fun der arabiszer hecherer ekzekutiwe, hot ojeh gerufn a zicung ojf der nechster woch. Di dozike zicung wet forkumen in Kairo bald nochdem wi di delegatn fun di E. J.-araber wel zieh umkern fun di UN farhandlungen. Cwej maapilim szifn far di breges fun E. J. Jeruszolaim (DENA-INS). Fun cwej, mit maapilim bazecte szifn, iz ejne durch britisze flot-ejnhajtn farhaltn geworn. Ibern gojrl fun der cwe|ter szif zajnen biz ject kajn jedijes niszt faran. Famagusta (DENA-Reuter). 4 britisze marine-ejnhajtn hobn gebrengt cu firn 1425 maapilim fun der maapilim-szif ״Hatikwa“, wos iz szabes arajngefirt geworn durch englisze szifn in Haifer port. Zajt januar d. j. zajnen 75 perzon, ewiszn zej 13 britisze policistn geharget geworn in farszejdene cuzamensztojsn mit jidisze teroristn. Arum der specieler UN-konferenc A jidisze medine — hojptojfgabe fun di Farejnikte Nacjes Lake-Sucsess (DENA-Reuter). Der sowietiszer delegat baj der UNO Andrej Gromyko hot in a derklerung far der UNO zieh folgend geojsert: Di Farejnikte Nacjes kenen nit duldn, az noch dem, wi 6 miljon Jidn zajnen umgebracht geworn in Mizrech-Europe, zoln di klejne resztlech lebngeblibene europeisze Jidn muzn wajter lajdn. Di bahandlung fun der frage wegn a eukunftiker jidiszer meluche darf zajn di hojpt-ojfgabe fun der UNO-ojsforszungs-komisje — hot wertlech derklert Gromyko. Di UNO-zicung a derfolg New York (DENA-Reuter-INS). Der amerikaniszer delegirter in UNO Warren Austin hot derklert az di baszlusn wegn der Palästina frage ״demonstrirn pozitiw, wos es ken lajstn a junge orgahizaeje“. Dos wos di 5 grojs machtn zajnen ajnsztimik gewezn bengoja der Palestina komisje badajt, az ״mir kukn ernste problemen glajeh in di ojgn“. Der britiszer delegirter Sir Alexander Cadogan hot ojeh ojsgedrikt zajn cufridnhajt. Mojsze Szertok hot derklert az di jidisze delegatn zajnen cufridn mit di rezultatn fun der farzamlung, zej bagrisn dos, wos men hot zej ojsgehert. Hagam zej hobn niszt gehat kajn meglechkajt ojsfirlech forszteln zejer Standpunkt. Der cuzamensztel fun der ojsforszungskomisje New York (DENA/Reuter). Di ojsforszungs-komisje far E. J., ojsgeklibn durch der politiszer komisje baj UNO basztejt fun mitglider fun folgende lender: Kanade, Czechoslowakaj, Persie, Holland, Peru, Szwedn, Uruguay, Guatemala, Jugosla- Wien, Austral je un Indie. Di komisje darf biz September d. j. cugrejtn a baricht un konkrete forszlagn far der kumendiker E. J.-debate in UNO. Derefnung fun der miinchener Synagoge In der erszter rei botszafter Murphy un Gen. Lucius D. Clay. DENA-Bild Cwiszn di gest Gen. Clay un botszafter Murphy München (DENA). Dinstik nochmitog iz fajerlech derefnt geworn di naj ojf gebojte Synagoge in der Reächenbachstraße in München. Baj der derefnungs - ceremonje hobn ontejlgenumen: der mil. guwemer fun der USAzone Gen.LuciusClay, botszafter Murphy, bajeriszer min. prez. Dr. Hans Ehard, birgermajster Dr.Scharnagl, rektor fun der münchener uniw. prof. Dr. Nohman, fartreter fun jidisze organizaejes fun USA, Europe, E. J. CK fun di bafrajte Jidn u. a. , Gen. Clay hot in zajn bagrisungs-rede batont, az nemendik in acht di lajdn fun di Jidn in di lecte jorn, baherszt im a gefll fun busze un als reprezentant fun der amerikaner armej filt er zieh baert un sztolc ontejl cu nemen ojf der doziker fajerung. ״Es iz mir a frejd festcuszteln, az menczn fun farszej dene nacjonalitetn un religjes zajnen zieh in dozikn gotes-hojz cuzamengekumen bichdej cu gebn an ojsdruk az zej kenen wider dinen zejer glojbn. Zol fun dem hojz kumen cum ojsdruk a naj gefil fun toleranc un kegnzajtiker farsztendenisz, firt wajter der general ojs. Ich glojb, aä. mir gefinen zieh ojf der szwel fun a naj er tkufe. A tkufe fun gutn wiln cum gernejnzamen cuzamenlebn fun ale felker. Ich farloz dos dozike hojz mit a gefil, az mir kukn antkegn a beserer weit. Derlojbt mir Ajch cu gratulirn in nomen fun amerikaner folk un der amerikaner armej. Di amerikaner armej wil zajn an armej fun fridn un hoft, az in dozikn hojz iz antsztanen a naj glid in der kejt, wos wet undz firn cu szolem un glik ojf der weit.“ Der prezident fun C. K. fun di bafrajte Jidn in der US-zone D. Treger hot in zajn rede gebetn Gen. L. D. Clay, ibergebn dem amerikaniszn folk dem apel fun di bafrajte Jidn, mitc^ielfn szafn a jidisze meluche in E. J. ״Ale gute ( un ansztendike menczn fun undzer folk hobn dem ernstn wiln wider gutcumachn dos szendleche umrecht, derklert in zajn rede der bajeriszer min. prez. Dr. H. Ehard in nomen fun der bajeriszer regirung. Mir wejsn, az mit materjele mosnamen kenen mir di farfolgungen fun undzere jidisze mitbirger, niszt wider gutmachn. Mit bawustziniker enies wiln mir ober lejstn di fule widergutmachung.“ Dr. Filip Auerbach, sztatskomisar far politisz, religjez un rasisz farfolgte, hot in zajn rede batont, az fun di 600.000 dajeze Jidn zajnen haj nt noch geblibn 80.000, wos sztejen far a tunkeler eukunft. Dr. Auerbach szlist zajn rede mitn dank farn Gen. Clay un fartreter fun der mil. regirung un bajeriszer sztats-regirung far der mithilf bajm ojfbojen di Synagoge un git iber dem szlisl dem ojberrabiner Dr. Orenstein. Major Abraham S. Hyman hot dan anthilt dem gedenk-tofl far di jidisze korbones fun nacizm fun 1933—45. In nomen fun der ״Amerikaner Jidiszer Konferenc“ hot bagrist der specjeler szoliach fun New-York Hans Lamm. Nochn arojsnemen di sejfer tojre fun orn-kojdesz hot rab. Orenstein gehaltn di erszte drosze, noch welcher es iz opgehaltn geworn a fajerlecher gotesdinst bajm ontejl fun Gen. Clay un di fartreter fun der sztatsregirung. Di hojpt-ojfgabn fun der UN-komisje far E. J. New York (DENA-Reuter)’. Di 4 hojpt- Problemen, wos sztejen far der E. J.-komisje fun UN, zajnen formulirt geworn durch a Reuter-korespondent ojf folgndn ojfn: 1. Cu iz meglech cu szafn a bi-nacjonale meluche, in welcher Araber un Jidn wein genisn fun glajehe recht? 2. Welchn tejl fun E. J. zoln bakumen di Jidn, wen a tejlung wet zieh arojswajzn als ejncike lejzung? 3. Cu ken E. J. ojfnemen noch Jidn fun Europe un in wos fara mos? 4. Wi kenen in der eukunft gezichert wem Grojsbritanies wirtszaftleche un strategisze interesn in E. J.? Der cuzamensztel fun der komisje wert funm grestn tejl baobachter batracht als gut un wert bacejchnt als azoj neutral wi meglech in onblik fun der kegnwertiker läge fun di iptemacjonale bacjjungen. Rooks cum ibernemen di UNRRA-ojfgabn durch IRO. Washington (DENA-OANS). Gen. L. Rooks, gen. direkter fun der UNRRA hot ojsgedrikt zajn cufridnhajt dermit, wos es iz ject hechst warszajnlech, az IRO iz in der läge ibercunemen di lagern far farszlepte perzonen wen di UNRRA wet endikn ir tetikajt. Di amerikaner-prese wogfn der UNO-sesje Pittsburger ״Post“ szrajbt, az Amerike darf ojfhern firn a doplte politik, welche basztejt in dem, wos fun ejn zajt sztict zi di englisze politik, wos wil farzichern ire strategisze punktn ojfn Nontn Mizrach un glajchcajtik sztict zi dem cijonizm. Aza min politik ken farurzachn a fajntleche baciung ewiszn USA un di arabisze meluches. ״Mir darfn gefinen aza min lejzung, welche zol entszprechn glajchcajtik undzere interesn un dem humanitarizm“. Ojf der zelber teme szrajbt di Chikago ״Sun“: Ojb UNO wet kenen arojsgejn fun di ejnge nacjonalistisze ramen fun di farszejdene mitglider / dos iz ejgntlech der eil fun der organizaeje /, wet meglech zajn di lejzung fun der E. J.-frage un der presztiz fun UNO wet zieh damolst sztarkn. ״Christian Science Monitor“ — di wichtikajt fun der UNO-sesie basztejt in dem, az der E. J.-problem iz szojn ject an englisze oder englisz-amerikanisze ongelegnhajt, ober es wert ject, wi es darf zajn, — a weit- Problem. Di New Yorker Wochn-Szrift ״News week“ farefntlecht an artikl wegn emigraeje-ojszichtn: Biz ict zajnen blojz San-Domingo un Brazilien grejt arajnculozn gresere coln DP’s. Di merhajt Jidn wil zieh bazecn in E. J., ober England lozt zej nit arajn. Kimat ale DP’s wiln emigrirn kajn USA. Der projekt fun Stratons wegn arajnlozn 400.000 DP’s kajn USA sztojst zieh on ojf grojse szwerikajtn. Di kegper fun dem dozikn projekt derklern, az es ken in aza min fal drojen di Amerikaner dos sztajgn fun arbets-lozikajt un wojnungs-mangl. Der mechaber batont, az 50% fun di DP’s zajnen fachmener, 150.000 kinder un 250.000 frojen. In an ander notic fun der zelber wochn-szrift lejenen mir, az 39% dajczn hobn geentfert ojf an amerikanisze ankete, az zej zajnen antisemitn. Genf (DENA-OANS). Di forberajtungs-komisje fun IRO hot do mitwoch gewejlt a baratnde komisje, cu welcher es gehern England, USA, Holand, Chine, Kanade un Frankrajch. Arestirt 5 jugntleche in Paris untern fardacht fun szmuglen gewer far Jidn. Paris (DENA-Reuter). Di parizer policej hot dinstik arestirt 5 jugntleche, wos sztejen untern fardacht cu hobn geszmuglt gewer far a jidiszer teroristiszer organizaeje, wi ojeh in bazien Propaganda materjal. Beejs dem arestirn hot men baj zej gefunen a gewise col rewolwern. Labour-partej wet arajntrogn a rezolueje kegn Trumans-hilfs-program. London (DENA-Reuter). In nomen fun 5 ort-grupes fun der Labour-partej zol in der lejtnder komisje fun der baforsztejender konferenc fun der britiszer Labour-partej arajngetrogn wem a rezolueje, wos wendet zieh kegn prez. Trumans hilfs-program far Grichnland un Terkaj un in welcher es fodert zieh ibereugebn dem injen ojscuforszn dem Welt-Zicherhajts-Rat.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.