Undzer Worṭ · 1947-05-23 · 19/57 (23.5.1947) · p. Seite 3

אונרזער וו8רט FRAJTIK, 23. MAJ 1947, -sM נחמן מייזיל IV. טייל. דאם אינטענסיווע קולטור־שעפערישע לעבן אין ארץ־ישראל (ציפערן, פאקטן, איינדרוקן און באטראכטונגען) אונחערע אמעריקאנער יידן, נעזאגט א ליגן... פון וואנעט עם געמט זיך אט די מזל־ ברכה-ווער ווייםט! גיכער פון אלץ, ווי יל עם איז דא א געזונטע און יידיש אויפנעצויגענע (ריכטייק - העברעאיש אויפגעצויגענע!) יוגנט, מיט א שול־וועזן און מיט אלע די זאכן, וואם הויבט דעם אינטערעם און דעם אנזען און די חשיבות פון און פאר א שפראך אץ מסתמא אויך - ווייל עם איז דא עקשנות און אויסדויער און נויטיקער פאנאטיזם פאר העברעאיש. הלוואי האבן מיד עם ביי אונדז אזוי פאר יידיש! און דערצו פרעסע, מיט א טעאטער; מיט. קולטור־דערציערישע איגסטי״טוציעם, מיט א סביבה, וואם מייגט אויפי ריכטיק און אמת אז העברעאיש" איז די נאציא־ נאלע שפראך פון פאלק. צוליב דעם, ווא״ם עם ווערן אזוי פלייסיק און האסטיק ארויסנ״ענבן די פארשיידנסטע קלא־ סישע "און מאדערנע ווערק אויף די פארשיידענע געביטן, ווערט דער יונגער און מיטליאריקער לייענער צוגעוווינט צו קריגן אלע ביכער פון שיינער ליטעראטור, פון סאציאלער וויסנשאפט,. פון פארשיירענע .האנט־ביכער, - אין דער העב׳ רעאישער שפראך. די נייע סאוויעטישע ליטערא־ טור איז דא ש״טארק באקאנט" דורך די העברע־ אישע איבערזעצוננען, וואם עם גיבן אחים אויך פריוואטע פארלעגער, וו״אם מאכן דא זייער גוטע געשעפטן און צאלן האנאראר און פארדינען נאך געלט. איך בין"נעווען ביי א פאר פון אזעלכע פארלעגער און געזען באשיינפערלעך, ווי עם איז א גוט געשעפט, - מען באשטעלט ביבער, מען ניט אחים, מען ארבעט מעשים, מען דרוקט טויזנטער און טויזנטער קאפיעם און מען זוכט און מען לויפט נאך דעם "מחבר. ווי סישטייט דארט אין פסוק ז" "והחזיקו שבע נשים,.." זיבן פארלעגער באפן אן א העברעאישן שרייבער און בעטןאזיך ביי אים: גיב סחורה, מיד וועלן צאלן געלט און דרוקן... איך האב בעת מעשה זיל דערמאנט אן אוגדזער איטשע בידערמאן, אן דעם הארצי״קן מאקס נ. מייזעל און... זיך געשעמט. איך פרעג אין ״עם עובד״ r "מיינט איר נישט, אז די שווערע צייט, די נאך מלחמה צייט און דער דויערנדיקער קריג דא אין לאגד. וועט ארויסרופן א קריזים אויפן יידישן ביכער־מארק?" האט מען מיך אנגעקוקט מיט א בעדויערן, וואם איך פארשטיי ניט דעם היגן מענטש, דעם ארי בעטער, וואם ווארט אויך א בוך, וואם לעכצט נאך א בוך"... און דערווייל דרייען זיך אלע רעי/. דער - דער שרייבער שרייבט, די איבערזעצער זיינען פארהאוועט, און דער ארויסנעבער יאגט דעם שריי״בער און דרוקער, ווייל דער לייענער לעבט און פאדערט.- חוץ זייער שאדן, רבונו ^ל עולם, אדך־אונדז נעזאנט נעווארן!- האב איךגעטראכט בייזי<ך> - און אלערליי גרינם, נאר אריך פארטיקע ביבער צום פארקויך און פארשפרייט קיין תל־אביב, חיפה, ירושלים א. א. וו. אויך אט דער פארלאג האט געשטעלט זיך פאר א ציל" ארויסצוגעבן די " בעסטע ביכער, ארינינעלע און איבערגעזעצטע, בעלעטריסטיק און ו״ויסנשאפטלעכע ווערק, . פאר די ברייטסטע פאלקם־מאסן, פאר דעם ארבעטער און יוגנט, צו" פאפולערע פרייזן. די ביכער, וואם ווערן גוט געפלאנירט און פלייסיקיארויסנענעבן געהערן צו פארשיידענע אכט באזוגדערע סעריעס אדער אפטיילונגען. די ביכער ווערן ארויסגעגעבן מיט געשמאק-א קלייניקייט, אז מען האט אן איי נענע דרוקעריי אונטער דער אויפזיכ״ט פון טרייע חברים. אין די קריגם־טעג האט מען זיך אביטל געמאטערט, אבער איצט גייט" אלץ בעסער מיט פאפיר און "דרוק.-דער "השו״מר־הצעיר“ איז פראגרעסיוו אין זיין שטעלונג צום סאוויעטך פארבאנד, צום רעוואלוציאנערן ציוניזם, "צו דער פראגע פון צוזזאמע״נארכעט מיט די אראבער א. א. וו. רופט עם זיך שטארק אפ נישט נאר אויך זיין ארגאן, די טענלעכע צ״ייטונג "משמר". וואם דערשיינט דא, נאר אויך אויך דעם פארי לאג.-מיר טרעפן" צו״וישן די ארויסגענעבענע ביכער ווערק פון און וועגן מארקם, לענין, סטא־ לין, און בכלל ווערק פון סאוויעטישע וויסג־ שאפטלער, ווי אויך איבערזעצ״ונגען פון יידישע שרייבער. אמת, דאם טוען אויך אנדערע און אויך פריוואטע פא״רלעגער מיט א גאנץ ברייטער האנט. - די "ספרית פועלים" דרוקט איצט ביכער אין א 4־5 טויזנט עקזעמפלארן. זיי וועלן איני ניכן דרוקן'אין מער קאפיעם, ווייל די ביכער ווערן גיך פארשפרייט. "דאם בוך פון א יידישער פארטיזאנקע אין ווילנע, רוזשקע (רייזל קארטשאק -"להבות באפר". איבערגעזעצט פון פוילישן כתב־יח, וואם איז נעדרוקט נעווארן אין 4.500 קאפיעם, איז אין משך פון א 4־5 וואכן אוים־ פארקויפט און אזוי אויך מיט פיל ענלעכע ביכער. , וואם באלד ווי זיי נייען אחים ווערן זיי צעגאג־ גען. י. אפאטאשום "אגשים וחוצות", געדרוקט אין 3000 עקז. איז פארשפרייט געווארן שנעל, פאר א צוויי חדשים. און עם זיינען געבליבן בלויז א פאר צענלדיק. - און^האמלעט" איבער־ נעזעצט דורך א. שלאנסקי וואם גייט אין "הבימה", איז פאר א קורצער צייט פארשפרייט נעווארן אין פינך טויזנט קאפיעם. און אז די" חברים האבן מיך נעפרעגט אין וויפל עקזעמפלארן מיר גיבן ארוים אונדזערע ביכער אין אמעריקע. האב איך זיך געשעמט זאגן דעם אמת, געדרייט מיט דער צונג און נע׳ זאגטז ״בלויז אין 3 טויזנט, ווייל אין מלחמת־ צ״ייט איז געווען שווער צו קריגן מער פאפיר..." האב איך, כדי צו ראטעווען דעם פרעסטיזש פון באזונדערער אפטיילונג. אייניקע ביכער זיינען שוין גרייט, אויסגעזעצט, נעדרוקט, אדער ווערן געזעצט און איבערגעזעצט. הכלל, עם "ארבעט אן אפאראט פון שרייבער, רעדאקטארן, הויפט־ רעדאקטארן און געביט־רעדאקטארן." מיט איבער־ זעצער א״ון א צייכענער א. א. ו״ו. דער חבר אין "עם־עובד׳ האט מיר פאנאנדערגעוויקלט די אלע פלענער און אויך ארויסגענומען פון זיין טעקע די אלע רשימות מיט ביכער, וואם דארפן און וועלן ארויסגענעבן ווערן. אין "דורכשניט גייען אחים א צוויי ביכער א וואך, דאס מיינט 100 ביכער א יאר. - אט זיינען "די הויפט־אפטיילונגען פון דעם פארלאגין "לדור", "דעת", "ספרי שירה". "יד למעיין" (הילך פאר פארשעח, "מן המוקד" פון דעם פייער - (ביכער געווידמעט די נרויזאמ־ קייטן פון די דייטשע בעסטיעס), "דעות" (פאר־ שיידענע פראבלעמען), "אבתולוגיות"; דערגאך קומט א ריי״כע קינדער אפטיילונג, וואם ווערט געטיילט אין עטלעכע באזונדערע טיי״לן, לויטן עלטערז "קטינא" פאר קליינטשיקע קינדער לילד׳ (פאר קינדעח, ..לנער" ניוגנט) און "שח¬ רות" (פאר דערוואקסענע יוגנט). די ביכער דערשיינען אין א 6־5 טויזנט קאפיעם, און דער עיקר זיי ווערן שנעל פארי טי״ילט און פארקויפט. אין דעם קאטאלאג. וואם איך האב פאר זיך>פון יאר תש״ה (מערץ 1945), זייגען "פאראן עטלעכע ז״ייטן מיט ביכער, וואם זיינען אויספארקויפט. און אט דער צווייטער ארבעטער פארלאג, "ספרית פועלים" פון ,,השומר־ הצעיר מיט דעם זעלבן פארנעם און ברען, וואם אט די ארגאני־ זאציע פירט אירע אלערליי "ארבעטן אין" לאנד און אויסערן לאגד. מיט דעם זעלבן ברען ווערט אויך אננעפירט די פארלאגם־ארבעט. איך בין די טעג געזעסן ביי דער יוננער חברה און ממש נישט נעגלויבט מיינע אויערן און אויגן. איך בין שוין, ברוך השם, איבער 35 יאר פארבונדן מיט פארלאנם־טעטיקייטן, איך בין פאר אט דער צייט געשטאגען "ביים צאפן", געדרייט"גאנץ גרויסע פארלענערישע מאשינען אין קיעוו און אין ווילנע, אין ווארשע און אין ניו־יארק. אבער דא גייט, עם אויך א גאר ברייטערן"שטייגער און פארנעם. די "ספרית פועלים", וואם געפינט זיך ביים "הקבוץ הארצי" פונעם השומר הצעיר האט אויך פונאנדערגעוויקלט א ברייט פארצווייגטע" טעטי־ קייט. און אלץ גייט דא מיט א טאלק און מיט גרויסע בודזשעטן און מיט גרויסע פלענער און לויט א סיסטעם. און דאם מערקווירדיקסטע איז, וואס די רעדאקציע, די זעצעריי, די דרוקעריי געפינט זיך טאקע אין א קיבוץ, אין א "משק" (ווירטשאפטם־זידלונג) "מרחביה", וואם איז די מעקא פון "השומר־הצעיר". פון "מרחביה" ווערן ארויסגעשיקט נישט נאר מילך פראדוקטן, פרוכט אבער די רשימה גופא און די שפע פון די אפטיילונגען איז נאך ווייניק. עם איז וויכטיק צו טיילן זיך מיט די " איינדרוקן, מיט די שמועסן, מיט די מאטעריאלן און פאקטן, וואם איך האב די לעצטע פאר טעג אויפגענומען און פארנאטירט אין די פאר" פארלאנן. אין די ארויסנעבער־ איגסטיטוצ״יעם, וואם איך האב באזוכט. איך האב באוויזן צו באזוכן' בלויז איי״ניקע פון דער נריע־ סערער צאל טעטיקע און פראדוקטיווע פארלאגן. - אויסער די צענדליקער פריוואטע פאר־ לאגן מיט א גאנץ גרויסן פארנעם, וואם ניבן ארוים ביכער אויך פארשיידענע אופנים און אין פארשיידנסטע נעביטן, אריגינעלע און איבערנע־ זעצטע, זיינען די לעצטע עטלעכע יארן נעשאפן געווארן און שטארק פונאנדערגעוואקסן עטלעכע געזע״לשאפטלעכע ארויסגעבערישע אפאראטן. עם האט זיך געוואלט, אז אונדזערע יידישע ארנא־ ניזאציעם אין"דער יידישער אמעריקע, וואס״האבן פרעטענזיעם און וואם פרווון עפעם טאן "און אויפטאן אויך דעם " פארלאגם־נעביט.-ע״ס האט זיך :ע״וואלט, אז אט די פארלאגן, סיי די ר״ע־ דאקציעם" און סיי די אדמיניסטראציעם, זאלן שיקן אהער זייערע פארשטייער,, כדי צו זען"און איבערצייגן זיך אויפן"ארט ווי און וואס מען טוט. דאן וועלן מיר אפשר" זיך א ריר "טאן פונעם ארט און אונחערע אפעטיטן און אויפג״אבן וועלן וואקסן. פריער פון אלץ-די ארבעטער־פארלאגןז ביי דער "הסתדרות“ ("עם עובד". נעשאפן דורך בערל קאצענעלסאן) און ביים "השומר־הצעיר" ("ספרית פועלים""). איך האב באזוכט די ביידע פארלאגן, גערעדט מיט די פארוואלטערם, זיך באקענט נעענטער מיט די ארויסגענעבענע ביכער, זיך פאנאנדערגעפרעגט וועגן פארשיידענע פרטים, וואם האבן א שייכות צו די א״לגעמיינע פלענער, צו די מעטאדן פון זייער טעטיקייט און צו דעם אופן ווי די"ביכער ווערן צוגעגרייט, איבערגעזעצט, רעדאקטירט און דערנאך פארשפרייט. און איך, וואם בין געקומען פון" דער רייכער אמעריקע און פון דער וועלט־מעטראפאליע, האב זיך געפילט ווי א דארפס־ייד, ווא״ם "איז אריי״נגעפאלן אין א גרויסן כירך. פריער פון אלץ - דער. בנין פון דיעם "עם׳ עובד". דער דאזיקער פארלאג "עם־עובד׳ האט א 10־12 פארשיידענע אפטיילונגען, וואס יעדע פקדי טיילט זיך אויך צווייגן און אפצווי״יגן. מען גיטנישט ארוים א בוך אדער א ביכל, נאר מען האט אויסגעארבעט פלענער לויט א סיסטעם. יע״דע פון די הויפט־אפטיילונגען ניט ארוים 12 ביכער אין לויף פון א יאר. איצט א חודש איידער עם הויבם זיך אן דא״ם נייע יאר תש״ז, איז שוין דא דער פלאן" אוי״ף דעם נ״ייעם יאר און די רשימה פון די 12 ביכער פאר יעדער באצייטנם הנאה פון די גוטע־זאכן, וואס שםייען דארטן אנגעגרייט פאר די ארעמע לייט וועגן; ״נגידץ "קמיהון - עם וועלן זיך ציען דארטן פאר זיי גאנצע טייבן פון באלזאם־אייל, זמת׳ פנקין און זיי וועלן זיך אנזעפטיקן און אנזעטייקן מיט אלע נוטע זאכן און מיט יענעם גוטן אלטן זיסן וויין, וואם שטייט דארטן אננעברייט פאר זייערטוועגן אין קעלטער נאך מששת ימי בראשית".... אט אזעלכע מינים"לידער, זינגט זיך יהושע העשל" שבועות, מיט נאך א סך יידן, אזעלבע של ים מזל י ן ווי ער, הויבט אויך ביידע הענט ארויך, מאכט צו די אויגן, שאקלט זיך מיטן גאנצן גוך, שפרינגט אונטער מיט א טענצל און טראנט זיך אריבער מיט לייב און לעבן אהין, אהין, אין אן אנדערע וועלט, פון גאלע לויטער־ קייט, פון גאלע גוטסקייט, פון גאלע אייביקייט, א וועלט יווים־איז נישטא קיין קבצנים, קיין נגידים, קיין אויפגעקומע״נע קליינע מענטשלעך מיט ווייסע מאנישקעם, און הינטער זיי, אייזערנע שטיינערנע הערצער,קיץ נארישע גראבע תאוות, קיץ צרות, קיץ דחקות, קיץ דאגות פרנסה, קיין מעקלערם, קיץ שדכנים, קיץ צער גדול בצים, קיץ קנאה, קיץ שנאה... און ער ווארפט אראפ פון זיך דעם גאנצן לבוש פון דער וועלט, און ער טוט זיך אוים פון דער היגער וועלט, וויל פארנעסן, פארגעסן, ניט העדן. ניט זען, וואם אדום אים טוט זיך, באהעפט זיך אצינד מיט ז״יין געליבטער, מיט דער שכינה. ניט זיין עסק וואם דא אנטקעגן אים שטייען זאטע צופרידעינע מענטשלעך מיט פעטע אויסגעפאשעטע בייכלעך; ניט זיין עסק וואם ירא קוקט אדיין די זון מיט איין שטראל דורבן אפענעם פענצטער פץ בית המדרש, און דאם אי״ינציקע אקאציע בוימעלע, אויך דער שול נאם. וואם האלט אין רעכטן בליען, שיקט אריץ א געשמאקן זיסן ריח, גלייך צו די יידן אין נאז אדיין. ווי איינער רערטז "שמעקט, יידישע "קינדער, איר אויך פון מייגע בשמים און האט אויך הנאה פון נאטם ווענט"... שאט, נאר שאט! אין דער "מינוט זאלט איר מיר נישט" אנרירן מיין יהושע העשלען. "איר זאלט אים ניט זאטשעפען: איר זעט דאך: אז ע״ר איז ניט בהאי עלמא, אז ער איז היינט נישט קיץ היגער ער איז גארנישטאז ער איז גאר דארטן, ווייט ווייט פו״נדאנעט' ערגעץ ביי ז״יין געליבטער. ביי דער שכינה... נישטא יהושע העשל, נ-שטא איסהיינט! טרייבט ער קאטאוועם, ענטפערט דארויך יהושע העשל, נאר מיט יא שמייכעלע: כע־כע. נעפעלט דאם מאר״קוסן, איז אים מכבד מיט א פאפיראם, רו״קט אים אונטער א גלעזל טייז - טרינקט ד יהושע העשל, נעמט צוקער, אט שטייט. - א דאנק - זאגט יהושע העשל און עם גייט אים ניט איין דאס נלעזל טיי r ער דער־ מאנט זיך, פארשטייט אייר, אז דארט, אינדערהיים ביי אים, איז פאראן בעלנים אויך טיי קיץ עין הרע גענוג, בעלנים וואם וואלטן זיך מחיה געווען, ממש דער״קוויקט"מיט "א גלעזל ווארעמם - איז ניטא. פאראן דוקא א סאמאוואר, גאר קיץ טיי איז ניטא, און פון וואנעט זא״ל זיין?" פון דעם וואם מארקום האלט אים א'פ 3 שעה, וויל, מען זאל אים דערציילן נייעס ""וואם הערט זיך עפעם אין שטעטל״? צו פון דעם וואם דאם ווייב מיט די עלטערע מיידלעך פארדינען״קוים"אנדערהאלבן גילדן א טאג פאר צוויי ליובעלעך? זיי האבן זיך אויסגע״לערנט נייען לייבעלעך, זיצן זיי "און ארבעטן גאנצע טעג, נייען זיך אפ די פיננער, און נעמען אנדערהאלבן גילדן פאר א פאר ליי׳ בעלעך. גוט איז נאך, אז ס-איז דא לייבעלעך! וואם טוט מען, אז" ם־איז קיץ לייבעלעך אויך נישטא? הוננערט מען; דאם הייסט, מען לייגט זיך שלאפן מיט א ליידיקן," ניכטערן מאגן; און, אז נאט העלפט איז מארגן אויך א טאג," און מען קען מארגן ווידער הוננערן און, זייטיזיכער, קיין בן אדם, קיץ פויגל וועט דערפון נישט וויסן. יהושע העשל איז נישט אזא מענטש, וואם. זאל דערציילן התנצלות, זיך קלאגן, און וועד שמועסט בעטן? ער זאל וויסן חלילה שטארבן! שטארבן!... בקצור יהושע ׳-העשל איז פון די ארעמע לייט, וואם גייען זיך אוים שטילערהייט, "שא, אן נע־ וואלדעניש, אן געפילדערן, עם קרייעט " נישט אויך זיי, ווי מען זאגט, קיץ האן אפילו... פאראן, פ^ראן ביי אונדז, צו״וישן די קינדער ישראל, א סאך אזעלכע יהושע העשלם, - איר מעגט מיר גלויבן, אויך מייגע הייליקע נאמנות איך קען זיי, איך בין מיט זיי גוט באקאנט... א גליק כילעבן. ץוואם יהושע העשל איז א ייד, און א פרומער ערלעכער ייד, וואם גלדבט אין גאט, וואם דיגט גאט, וואס האט ליב גאט, ממש פארברענט, פארליבט אין דער שכינה, ווי א חתן וואם האט זיך פארליבט אין דער כלה, דעריבער זיגגט א״זוי געשמאק יהושע העשל, גלייך טיטן חזן און האט אין פוטער רעדט זיך שוין נישט, און בנינצעם מיט קרעפלעך, מיט לאקשן מיט מילך, דאם האט מארקום, ניט איך... דערפאר אבער דער לויתן מיט שור הבר דארטן! דארטן!... טלולא דלויתן, די פרייר פון לויתן און "דער ווילדער אקס. דער שור הב , כעת זיי וועלן האלטן מל¬ חמה פאר די צדי.., l אין די אויגן, כדי זיי, די צדיקים, זאלן קוקן און קלייבן תענוג. וו־ דער שור הבר וועט דעם לויתן שטויסן מיט די הערנער און דער לויתן וועט צאפלען אנטקעגן, און מיט די פלוספעדערן, דאן וועט צוניין הקדוש ברוך הוא אליין, בכבודו ובעצמו מיט זיין גרויסן שווערד און וועט זיך מטריח זיין אנגרייטן א שייגע גרויסארטיקע סעודה פאר זיינעליבע טייערע נעסט, וואם האבן עוסק געווען אין זיין תורה, אים נע־ לייגט תפילין און געלייענט קריאת שמע"... אזוי זיננט זיך יהושע העשל זיננט, שרייט גלייך מיטן חזן, וויל אפנים פארזיננען דעם יצר הרע, פארשרייעץ דעם הונגער, עם חלשט אים רעכט דאם הארץ נאך פון נעכטן, געווען אויך א גאנצע נאכט איבערן תקון־שבועות און גאנץ פרי אוועק אין וואסער, און פון דארטן גלייך אין שול אריץ. פריער פון דער גאנצער וועלט, אויסגעהערט פון א פאר מענטשן חכמים א שפאם. "וואם איז די מעשה ר• יהושע העשל, וואם איר האט זיך היינט אזוי נעפעדערט? אפנים צוליב דער מילכיקער סעודה"?... נאר וואים הערט ער זיי? יהושע העשל איז שוין" געווו״ינט געווארן צו אזוינע זאכן. אלע, ווער עם האט גאט "אין הארצן, האבן ליב זיך מאכן א שפאיס מיט יהושע העשלען, און מער פון אלעמען טאקע אלץ דער מארקוס. אלע מאל, ווען ער קומט צו מארקוסן, טוט אים מארקום א פרעג אויף א קאטאוועם געווייגלעך, אט אזוי א שטייגערז - נו?"ווי איז אייך געגאנגען דער שבת? אדערן - ווי איזאייךגעגאנגעןפסח צו דיסדרים? אדער r / - וויאזוי איז אייך אפגעלאפן דער סוכות אץ סוכה? אדערז - האט איר געהאט פורים א פריילעכע סעודה? אויך אזעלכע זאכן עומפערט יהושע העשיל געוויינדעך גארגישט: ער ווי־סט. אז סיאיז גלאט אזוי׳ א שפא״ם. דעם נגיד איז ניט אויפן הא-צן, וועלט מיט אלע תענוגי עולם און אפילו מיט דער נוטער פרישער ■מילכיקער סעודה, וואם די נגידים וועלן היינט עסן נאכן דאוונען! און יהושע העשל כאפט א קוק מיט' גדלות אויף די נגידים, די הולטייעם, וואם אין מזרח וואנט און עם קומט אים פאר די א״ויגן איינער א גראבער, וואם זיצט אויבן אן אין מזרח, א ייד א "נגיד מיט״א געראזירטער מארדע, מיט א שיינעם ראק און מיט א שווארצן קוימען אויפן קאפ. "מארקום רופט מען אים, א נייער נגיד, פון די נייע אויפ־ געקומענע נגידים, וואם שפרינגען אואפ פון א דאך, ווי איינער רעדט: "גוט מארגן. "איך בין אויך דא"!... די דאזיקע נייע אויפ״געקומענע נגי¬ דים שפ״רינגען איטלעכן אץ פנים אדיין. ווארפן זיך, זשומען און זשושקען און עסן זיך איין ווי די פליגן. זיי צוואגן זיך אוים, פוצן זיך אוים, טוען זיך אן מיט די ווייבער •נאך דער לעצטער מאדע, לאזן זיך קאסטן געלט און קריכן אהין, אהין, צווישן די "אריסטאקראטך, שטעלן אחים דאם בייכל און בלאזן זי״ך. אינם גרויסן ארט קוייפט דאם א פאיעטאן מיט ברענענדיקע פערד און קנאקט איבער אלע גאסן, מען זאל זען: אין טעיאטער גייט דאם אין דער ערשמער' דיי. האלט אוים קעבם־וויי״בער, שפילט אין פרעפעראנם, בויט הייזער, קלינגט און טראסקעט און פייפט מיט סכנות נפשות. אינם קליינעס ארט קויפט ראם א שטאט אין מזרח, דעם ווייב גרויסע פערל, יאגט זיך נאך שייגע שדובים, וויל זיך איינקויפן אין יחוס. "זינדיקט בסוד קיינער זאל;יט וויסן, שפילט אין אקע און שענקט אמ״אל א גרויסע נדבה, מען זאל פון א ים ריידן. אט "פון דעם מין נייע אויפגעקומענע נגידים איז ■מארקוס. און יהושע העשל, זינגענדיק אין איינעם מיטן חזן און מיטן איבעריקן עולם, דעם אקדמות, כאפט א קוק אויך מארקוסן מיט דער אונטער־ געשארענער שווארצער מארדע, מימן געפאקטן בייכל און מיטן הויכן שווא״רצן קוימען אויפן קאפ און טראכט זיך: "דא ביסטו טאקע ביי זיך נרוי״ם, אננעבלאזן... דערפאר אבער, דארטן! דארטן!... אמת, די נוטע געשמאקע מילכיקע סעודה היינט - וועט טאקע עסן מארקום, און מים דער גו־ טער פרישער געשמאקער קאווע מיט פוטער־נע־ בעקם; וועט טאקע פארטרינקען מארקוס. און איך וועל געפינען הלואי א גלעזיל 'ציקאריע כאטש מיט א: אייער קיבל. זאל זין ארי די קינרער נעבעך; פון פיש מיליכיקע. געפרעגלטע