Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-05-01 · 16/54 (1.5.1947) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
16/54 (1.5.1947)
Date
1947-05-01
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
62% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243321--393-7242997
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

1 entity mentions

DONERSZTlK, 1. MÄJ 1947 lynawK ZAJT 3 FUN DER POLITISZER WELT B. B. Politisier Iberzidit Noch 46 teg fun mifule debates hot zieh di Moskwer Konferenc geendikt. Achuc dem derlejdikn ejnike ejncl-faln, wejniker esencjonele (dos ojflejzn di prajsisze meluche, di repatriaeje fun dajeze krigs-gefangene bizn 31. 12. 48, di ajnsztimikajt cu szafn, sznel wi nor meglech, centrale administraeje-organen farn transport un komunikaeje, far der Industrie, landwirtszaft un baszpajzung, ojsern-handl un informaejes) iz doch der principieler problemen-kompleks geblibn noch alc ofn. Un ojb mir nojgn zieh troc dem cu der onszojung, az di rezultatn fun der konferenc lign ojf der flach fun forojszeungen un bildn niszt kejn fulsztendikn durchfal (di mejnung fun min. Marshall un Bevin) dringt es arojs frijer far alc fun der haszore, az nemendik in acht dem knojl fun komplicirte dajeze Problemen un dem ekzistirn fun stiredike welt-onszojungen baj di ontejlnemer fun der konferenc, hot di Moskwer Konferenc gekent nor in der rajeher fantazje fun politisze iluzionem farendikt wern mit a defmitiwn szolemtraktat. Es iz a fakt, az ojf der Konferenc zajnen di farszejdene sztrajt-fragn geworn azoj grintlech durchgeluftert, az ject zajnen die sztandpunktn fun di farszejdene meluches klor un umcwejdajtik formulirt. Wi es lernt di derfarung fun di frijerdike konferenen, iz di Moskwer Konferenc gewen azoj cu zogn, a cugrejtungs-stadie, in welcher, banuendik zieh mit der sportterminologie, di kegner hobn geforszt di meglechkajtn fun zejere Partnern, zejere szwache un sztarke zajtn. Deriber ken men ojeh glojbn, az di szwache bizietdke rezultatn zajnen gicher a pojejl-jojce fun der ojbndermonter, frijer ojsgepruwter taktik. Es iz warszajnlech, az noch dem arajnfimdikn wort-ojstojsz un nochn festszteln di meglechkajtn fun hanoches wein di baratungen arojfgejn, ojf der szpeterdiker konferenc, ojf mer konkretere un kompromisfulere wegn. Dos iz ophengik frijer far alc fun dem pszoredikn derlejdikn di reparaeje-frage, wos szpilt far di ceszterte wirtszaftn fun Busland un Frankrajch aza wichtike rol. Un in der hinzicht machn zieh szojn bamerkbar gewise hanoches fun der englisz-amerikaniszer zajt in der form fun an heskem unter gewise badingungen ojf cu sztien di sowietisze faderungen fun der dajezer lojfnder producje. Mir iberszecn niszt dem fakt, ober er zet undz ojs cu zajn der onzoger fun eukunftike kegnzajtike koncesjes. Men darf ojeh niszt fargesn wegn ejn faktor, wos hot baszwert dem 10jf fun der Konferenc. Di grojsmachtn firn in jectikn moment a farmestung wegn der orientirung fun der dajezer eukunftiker politik. Es cajgt wegn dem di sowietisze koncepcje wegn a centralistiszer dajezer regirung, wos iz principiel, ojser gewise partikulare opnejgungen wi c. b. in Bayern, in geszmak fun di dajeze politisze firer. Ojfn zelbn weg szpant ojeh di ofensiwe fun di majrewdike meluches in der richtung fun der dajcziszpojliszer grenec. Wi es dermont mit recht di francojzisze ״Epoque“ sztelt mit zieh for di deformirung fun Dajczland ojfn cheszbn fun Pojln, baj der algemejn-bakanter ajnsztelung fun Dajczland legabe ir mizrachdikn szochn, di achiles-piate fun der rusiszer propagande in Dajczland. Di majrewdike meluches wejsn wegn dem ojsgecejchnt un das hot gebildet di gehejmenisz fun zejer ofensiwe. Cu zej wein in Pojln farlim di simpatie szpilt niszt kejn ־rol, wi nor es wein zej cufaln di dajeze masn. Es iz farsztendlech, az di ojbndermonte zajtike far der arbet fun der Konferenc, ober niszt wejniker-wichtike propagandistisze momentn hobn famumen fil cajt. Di ejnclne sztrejt-punktn, wos baeijen zieh cu Dajczland, zajnen kegnzajtik mit zieh färbundn, wi mir hobn szojn frijer batont un zej zajnen ojf azoj fil umtejlbar, az niszt derlejdikndik ejn problem kenen di andere niszt derlejdikt wern. Di fragn lemoszl fun reparacjeS, der niwo, fun der dajezer industrie-kapacitet un di wirtszaft־׳ leche ejnfkajt fun Dajczland, szteln for mit zieh a fragn-kompleks, fun wemens derlejdikn es iz ophengik c. b. dos problem fun der eukunftiker, politiszer Struktur fun Dajczland. Der ״Manchester Guardian“ farglajcht treflech di kegnzajtike ophengikajt fun di ejnclne Problemen fun zieh cu a konwoj, wemens algemejne geszwindkajt es iz ophengik fun der gegeszwindkajt fun der cum langzamstn fornder szif. Di sowietisz-amerikanisze ofensiwe un kontr-ofensiwe krejen zieh ojeh ojf der flach fun di ojser-ejropeisze injonim. Der strategiszer szachcug fun Molotow’n ojf der Moskwer Konferenc in injen Chine hot gehat ale simptomen fun an ojsgerechntn, ojf a propagande-efekt, klap. Lojt di baszlusn fun der Moskwer Konferenc fun jor 1945 hobn di F. Sztatn, Busland un England zieh farflichtet niszt arajnmiszn zieh in di inerleche injonim fun Chine un szpeter hobn zieh Molotow un Byrnes geejnikt ojfn sznelstn arojscijen zejere chajoles fun Chine. Troc Marshall’s entfer, az di ibergeblibene 6000-kepike grupe fun der amerikaniszer armej wet wern glajeh arojsgecojgn, blajbt doch a fakt, citirndik ״Manchester Guardian“, az di hilf fun F, Sz. A. farn Kuomintang ojfn gebit fun ojsszuln di chinezisze armej, in bawofenung un transport-mitlen hot derbracht cu der akszonesdiker sztelung fun di firer fun der nacjonaler regirung legabe di komunistn un cum kontinuim dem birger-krig. Di amerikanisze kontr-ofensiwe iz anthaltn in der note cu dem Batnfarband, baciglech Korea. Min. Marshall macht in der note bakant zajn kawone cu sztien on jetweder opszlepung dos ojfszteln an umophengike docem-koreanisze meluche. Di Sowietn torpedirn, nemlech, di forojsgezeene, ojf der Moskwer. Konferenc in december 1945, farejnikung fun Korea. Ojf dem ojfn iz ״dos land fun der morgnfriszkajt“ geworn der newralgiszer punkt fun der welt-politik ojf dem mizrach-azjatiszn opsznit. Noch beejs der milchome hobn di F. Sztatn, England un Chine in Kairo baszlosn, az nochn zig iber Japan, darf Korea bakumen in a basztdmter cajt fulsztendike umophengikajt. Ojf der konferenc in Jalta hot men forojsgezen, az cofn-Korea wet wern akupirt durch di Sowietn un der doremdiker tejl durch di F. Sztatn. Ojf der december konferenc in jor 1945 hot men precizirt, az di umaphengikajt fun koreiszn-indzl darf . zieh sztien ojf demokratisze principn un di realizirxmg fun dem eil hot gedarft kümen in etleche etapn. In der erszter rej hot a sowietiszamerikanisze militerisze konferenc gedarft koordinirn in Seoul di administatiwe un wirtszaftleche injonim. Dan hot gedarft a szutfesdike ähaerikanisz-sowietisze konferenc in kantakt mit prominente, politisze, koreanisze perzenlechkajtn ojsarbetn plener fun a prowizoriszer koreaniszer regirung. Ojfn smach fun di propoziejes hobn di regirungen fun di F. Sztatn, England, Batnfarband un Chine gedarft festszteln dem basztand fun der prowizoriszer regirung. In der wajterdiker stad je hot gedarft an amerika ׳ ־׳י ^-sowietisze komisje baj der mitarbet fun der prowizoriszer koreaniszer regirung baarbetn di plener fun der antgiltiker, umophengiker politiszer Ordnung mit dem, az di 4 grojsmachtn hot gedarft wern ongetrojt der szutfesdiker mandat iber Korea ojf a period fun hechstns 5 jor. Mitn onhojb fun jor 1946 iz forgekumen di konferenc fun di amerikanisz-sowietisze delegatn in Seoul, wos hot zieh ober farendikt mit a durchfal, niszt derlejdikndik di injonim fun rojsztofn ojstojsz, szpajz-produktn un bahejeung, ejnhajtleche walute, telefonisze un telegrafisze farbindung. Der zelber gojrl iz ojeh eugefaln der szpeterdiker konferenc in period fun 20. 3. — 6. 5. 46, wemens eil es iz gewen dos ojsarbetn plener fun der prowizoriszer regirung. In der läge hobn bejde okupaeje-grojsmachtn organizirt in zejere zones ewej diametral farszejdene politisze szafungen. Di awtonomie in der amerikaner zone trogt a demokratiszn Charakter, gesztict ojf a szicht fun bodn-ejgntimer, sochrim un brejtere bafelkerungs-szichtn. In der sowietiszer zone dakegn, noch der agrarreform un der konfiskate fun grojsn priwat-ejgntum git on dem ton di grupe fun klejne landwirtn. Ojfn ojbndermontn weg zajnen geszafn geworn in bejde zones ewej farszejdene strukturn, welche baszwem in a badajtnder mos di ojf gäbe cum farejnikn bejde tejln fun Korea. Ojb fun ejn zajt sztelt for mit zieh Korea far di Sowietn a fartejdikungs-pozicje kegn Japan, dan iz es ojeh in interes fun F. Sz. A., welche hoft, a dank der fortszrajtnder demokratizaeje fun Japan, cu szafn an ejnhajtleche ajnflus-sfere in Japan und Korea un glajehcajtik a szuc-wal kegn di rusisze ajnflusn ojf dem gebit. Dos farlengem, wider, di okupaeje un dos ewentuele ewakuirn dos okupaeje-militer erszt nochn farlojf fun etleche jor, wolt derfirt cum ojskristalizim zieh fun ewej farszejdene welt-onszojungen in bejde zones, welche woltn derfirt, on a fremder kontrol, cu a birger-krig. Di ofensiwe un kontr-ofensiwe akejes ojfn azjatiszn opsznit dojem on. Di horoskopn ojf der noentster eukunft zogn niszt on kejn sznele enderungen ojf di gebitn, troc Molotows lecter haskome ojf a najer konferenc in der frage, wos zol bahandlen di farejnikung fun bejde zones. Najs fun der weit Dean Acheson hot bedeje cu demisjonirn. Washington (DENA). Ojf zajn lecter prese-konferenc hot Dean Acheson gegebn oneuhem, az er hot bedeje cu demisjonirn fun zajn amt als fartreter fun ojsern-minister. Er hot eugegebn, az dem jectikn moment halt er noch niszt far ginstik. Als zajn nochfolger zol prez. Truman nominim dem gew. meluche-sekretar far di luft-kojehes in amerikaniszn krigs-ministerjum Bobert A. Lorett. 1 Senator Austin firt baszprechungen. New York (DENA-INS). Der amerikaniszer delegat baj der Gen. Farzamlung Warren Austin iz montik opgeforn kajn. Washington opcuhaltn baszprechungen in inern-ministerjum. Men glojbt, az Austin wet ophaltn a baratung mit ojsern-minister Marshall wegn der amerikaniszer E. J.- Politik. Frankrajch darf dringend ojslendisze arbets-kreftn. Paris (DENA-Beuter). Nochn ahejmlozn di dajeze krfgsgefangene, wet Frankrajch zieh nojtikn in ale megleche arbets-kreftn in Europe, hot derklert der franco’jziszer min. prezident Paul Bamadier. Frankrajch wet muzn herclech ojfnemen ale, ir cu hilf kumende arbetskreftn, zogt wajter Bamadier. Wegn naje hejmen far hejmloze E. M. Schirk, der zone-szef fun der ״Untergovernament Committee of refugees“ hot in Nürnberg farefntlecht materjaln, wegn di ojszichtn cu bazecn in farszejdene lender a gewise col fun di DP-is welche geflnen zieh in der amerikaner zone: Mit Belgie zajnen farendikt geworn unterhandlungen wegn arajnlozn 20.000 arbeter far di kojln-grubns. Cuzamen mit zejere familjes wet dos arumnemensa col fun 50 biz 60.000 nefaszes, welche wein bakumen dos recht cu wern belgisze birger. Ojeh a braziljanisze komisje hot festgesztelt, az zi hot gefunen in di lagern a ״hojehn kaliber fun menczlechn materjal“ un organizirt a personal, wos darf ajnordnen di emigraeje fun 40 biz 100.000 menczn. Ojeh an argentinisze komisje hojbt on in gichn ir arbet cu werbirn imigrantn. In der zelber cajt hot Kanada ajngesztimt aranjnculozn a gewise col fun rusisz-religjeze sektantn, welche geflnen zieh in di lagern. Schirk derklert glajchcajtik, az der Komitet macht bamijungen wegn arajnlozn agewise col Baltn, Jugoslawn un andere DP-is kajn Alaska. Far 114.397 Poliakn un Ukrainer iz do a meglechkajt cu emigrirn kajn Frankrajch. Di ojszichtn fun emigraeje far Jidn, farblajbn forlojflk ״neplhaft“ un ophengik fun di Unterhandlungen, wos kumen for in London. Gehejme zicung 1m Wajsn Hojz Washington (DENA-Beuter). Zuntik hot prez. Truman in Wajsn Hojz opgehaltn a gehejme zicung, in welcher es hobn ontejlgenumen ojsern-minister Marshall un mosgebnde perzenlechkajtn fun di republikanisze un demokratisze frakejes funm Kon- ^res. Oficjel iz mitgetejlt geworn, az di zicung iz gerufn geworn, kedej ojscuhem a baricht funm, fun Moskwe curikkerndikn, ojsern-min. Marshall. Men nemt on, az di zicung hot zieh baszeftikt mit der intemacjonaler läge, wi zi zet ojs noch di durchfaln fun der Moskwer Konferenc. Wajter glojbt men, az es zajnen bahandlt geworn hilfs-mosnamen far andere lender achuc Grichnland un Terkaj. Di zicung hobn ojeh bajgewojnt di forzicers fun di bawilikungs-komisjes fun Kongres. Di dozike komisjes wein zieh bekorew baratn wegn di hilfs-mitlen far der unterszticung fun Korea. Zej wein ojeh hobn an ajnfius ojf di finansjele farflichtungen funm Truman-program, welcher dergreichjt lojt di opszacungen 5000 miljon dolar. Marshall un Vandenberg wegn der gehejmer zicung in Wajsn Hojz. Washington (DENA-Beuter). Noch der gehejmer zicung in Wajsn Hojz hot gen. Marshall derklert, az er hot far di kongres mitglider geszildert zaj ne ajndrukn wegn der intemacjonaler läge, wi zi hot zieh gesztaltet in Moskwe. Ojf der frage fun a zurnahst, ojb er iz optimistisz, hot Marshall geentfert ojf ale andere fragn. Kejn ejnclhajtn fun der zicung hot Vandenberg niszt ibergegebn. Farszejdns fun der gorer weit London. Dos ministerjum far eiwiler awiacje meldet, az fun 1 april kumen for pruwn ibern atlantiszn ocean, mitn ewek cu dergrejehn a sznelkajt greser fun der klang-geszwindkajt — 1200 km a szo. In farlojf fun 6 chadoszim wein di pruwn gemacht wem mit eroplanen on pilotn un mit reaktiwe eroplanen. Men hoft cu dergrejehn 1600 km a szo. Der eil fun di pruwn iz cu derwisn zieh, wi azoj es farhalt zieh an eroplan, wen er sztajgt iber di geszwindikajt fun klang. Di aparatn zajnen ojsgebojt besod-sojdes. Di pruwn firt durch di barimte firme Wicers-Admstrong. London. Kedej cu szafn naje arbets-meglechkajtn, wi ojeh cu bazorgn di bafelkerung mit gute un bilike zej gerlech, hot di englisze regirung ojfgebojt in Dorem-Wels a naje zejgerlech-fabrik. Di fabrik farnemt a szetach fun arum 15.000 m2 un baszeftikt ejnike hundert menczn. 8' wert ober forojsgezen, az in meszech fun 5 jor zoln baszeftikt wern 1.200 arbeter. Di regirung iz eugetrotn cu organizirn kursn far zejgermacheraj. In jor 1947 darf «di fabrik arojsgebn 156.000 taszn zejgerlech. Noch 5 jor wert forojsgezen a produkcje fun 2 miljon zejgerlech jeriech. London. Do, iz mit a pluclungdikn tojt gesztorbn der barimter engliszer gelernter J. Barcraft, welcher iz beejs der lecter milchome barimt gewen mit zajne drajste ober geferleche eksperimentn iber der Wirkung fun gift-gazn, luft-druk rekomendirndik dos als fartejdikungs-sistem. Ganc oft flegt er machn di eksperimentn iber zieh alejn. Der farsztorbener iz alt gewen 74 jor. Moskwe (DENA). In der so wietiszer hojptsztot iz zuntik forgekumen a plenare zicung fun Central Komitet fun di slawisze felker. Washington. In a briw cum amerikaniszn atomiszn Institut derklert der adm. Pearsons — ejner fun di ontejlnemer fun der konstrukcje fun der atombombe, az derwajl iz noch der mehalech der bester szuc kegn der atom-rakete. Di raketn-bombes, wos zoln fun ejn kontinent iberflijen ojfn cwejtn, zajnen noch a frage fun eukunft; men darf noch dercu machn a sach derfindüngen un derfarungen. Frankfurt (DENA). Lojt a baricht fun der amerikaniszer hojptkwartir zajnen fun iber a halbn miljon farszlepte perzonen, wos hobn zieh dem 1. april gefunen in Dajczland, farhan 125.481 Jidn, wos bildet glajchcajtik di greste grupe ewiszn di farszlepte. Borman wert gezucht in Egyptn. Kairo (DENA-Beuter). Wi es hot bakant gemacht a hecherer zicherhajts-baamter, hot di egyptisze zicherhajts-policej ongehojbn a grojse zuch-akcje noch Bormanen. Ale fli-plecer wern sztark kontrolirt. Di jedijes, az men hot szojn Bormanen arestirt zajnen falsze. Morgan wil zieh iberbetn . . . London. Gen. F. Morgan, gewezener onfirer fun UNBBA in Dajczland, welcher hot zieh mit a jor curik trojerik bakant gemacht durch zajne antisemitisze arojstritn, hot gefedert baj der engliszer regirung arajnculozn 250.000 deplasirte, iberhojpt Jidn, kajn England. Rejdndik wegn di deplasirte Jidn, hot Morgan derklert: ״Es iz niszt cu bagrajfn, az zej zoln darin blajbn ojfn ort, wu zej zajnen ojsgerotn geworn, ewiszn di, wos hobn gemordet zejere noentste.“ Morgan hot dan eugegebn, az men darf zej arajnlozn, niszt als minderhajt un expatriirte, nor als di families fun undzere frajnd. Cum sof hot er eugegebn, az di UNBBA hot gelitn a fulsztendikn durchfal in ir tetikajt ewiszn di deplasirte. Warsze. Der Central Komitet fun di pojlisze Jidn hot baszlosn cu grindn a specjeln jidiszn pawilon bajm Muzeum fun dajeze achzorjesn in Pojln.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.