Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 14/15 (52/53) (4./11.4.1947)
- Date
- 1947-04-04
- Page
- Seite 15 (sequence 15)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243320--388-7242993- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
ZAJT 15 אונרזעו־ ווארט FRAJTIK, 4./11. APRIL 1947 Sport-konferenc fun Rajon-Franken Frajtik dem 21. 3. iz a dank der inicjatiw funm sport-farband in Rajon-Franken, gerufn geworn — mit der mithilf fun R. K. — a sport-konferenc, in welcher es hobn zieh batejlikt forsztejer fun kimat ale ekzistirnde manszaftn in Rajon. Di konferene iz forgekumen in Bamberg, in lokal funm farband, Zinkwörth 17, wos iz cu dem ewek dekarirt geworn mit der jidisz-nacjonaler bloj-wajser opeejehnung. 11.30 fri wert di konferene derefnt durchn h' adw. Mankowicz. A kurce bagrisungs-rede halt der forsztejer fun YMCA (Internacjonale org. far fiziszer dereijung) h’ Netljf, welcher drikt ojs zajn cufridnhajt hobndik di gelegnhajt bajcuwojnen a konferene fun jidisze DP-sportler. Er derklert, az di organizaeje welcher er reprezentirt wet ton ales — in di ramen fun ire meglechkajtn — bajcusztajern cu der antwiklung funm jidiszn sport-wezn in der amerikaner zone, wi ojeh sztejn mit im in a sztendike kontakt. Di farzamlte delegatn szteln dem redner ejnike fragn benojgeja di biz-jectike arbetn fun der YMCA un ire plener ojf der eukunft, ojf welche zej bakumen alzajtike un ojsflrleche o'jfklerungenn. Dermit wert di erszte zicung geszlosn. 2 azejger n. m. wert di konferene fortge- 26et mit a kuren ober inhaltsrajchn referat fun h' I. Eichler — lejter fun der juristiszer optejlung bajm R. K.-Franken — wegn der antwiklung un badajtung funm sport-wezn far der Szejris Haplejto untersztrajehndik, az di fizisze dereijung un ojsbildung fun undzer jugnt, iz ejne fun di grünt-jesoj des un a garantie far undzer cukunft in eigenem land. Der redner ruft cu farsztarkn di tetikajt ojfn dozikn gebit un wos mer popularizirn di Idee fun fiziszer dereijung ewiszn undzere jugntleche. H’ adw. Mankowicz git op a baricht fun der tetikajt funm sport-farband in Rajon Franken, in welchn es kumen cum ojsdruk di lajstungen fun di jidisze Sportler bajm kultiwirn dem, far undz azoj-wichtikn, cwajg. Es antwiklt zieh a diskusje, in welcher es nemen ontejl di hh’ Haupt, Weksberg, Szpanger, Abkin, Olszewski, Ruppert, Zeliker u. and. H' Hammer — lajter fun financoptejlung bajm R. K. — sztelt zieh op ba- Zunders ojf der financjeler frage funm sport-wezn, derklerndik zieh ojeh grejt forculejgn di dozike baderfeniszn in undzer Rajon, far di barufene dercu centrale jidisze instanen. In der diskusje wert ojeh ongewizn ojf der szwacher farinteresirung un farsztendnisz micad a tejl orts-komitetn far sport un Problemen fun fiziszer dereijung bichlal wu es iz nojtik a geherike ojfklerung. Di redner hobn gerufn cu hojbn dem moraliszn niwo funm jidiszn sport-wezn baj der Szejris Haplejto, wos darf opszpiglen dem gajstikn un kultureln cusztand fun undzer jugnt. Es wert dan gewejlt a naje sport-lejtung farn Rajon Franken in welcher es gejen arajn: Farwaltung : Waldner (Windsheim), A. Olszewski (Bayreuth), J. Haupt (lager- Bamberg). Rewizjons - komisje: Hammer (Bamberg-sztot), Huppert (Hof), Szpangalet (Bamberg-sztot). Disciplinar-komisje: I. Eichler, M. Olszewski, E. Jakubowicz, Abkin un M. Kraus. Nochn ojswejln di naje sport-instanen, wert di konferene mitn gezang fun Hatikwo geszlosn. Oh. Sucholicki. Wos hert zieh in Eichstätt Dinstik dem 25. 3. hobn der w. farzicer fun bamberger Reg. Kom. h’Tenenbaum un der forz. fun der Reg. Rew. Kom. h' Szpric gemacht a bazuch. in Eichstätt, wu zej hobn wizitirt ale wirtszaftleche un kulturele opcwajgungen, darunter ojeh bajgewojnt di lekejes in der dortiker szule. Di dermonte zajnen ojf genumen geworn durchn UNRRA-dir. Dr. Frichard, welcher hot in 10jf funm geszprech arojsgewizn fll farsztendenisz far ale jidisze ongelegnhajtn, in welche er nemt an aktiwn ontejl. Noch der konferene mitn h' direkter iz cusztandgekumen a baratung mit di forsztejer fun ale partej en in lager baj der onweznhajt fun di gest un lager-direktor, ojf welcher es iz baszlosh geworn durchcufirn waln cum lager-komitet in der Jäger-Ka- Lerne un es iz glajeh ojfn ort ojsgewejlt geworn a wal-komisje unter der onfirung fun wal-komisar h* Jakew Firszt, wos basztejt fun di h'h' J. Erlicih, Kruszinski Sz., Kremer Sz., S. Tojbenfeld, Wajnfeld M., H. Zelmanowicz, F. Kamelgorn un Sz. Nordman. Der termin fun di waln iz basztimt geworn ojfn 20. april h. j., bizn dozikn termin derfilt der alter konntet zajne funkej es. A frume meluche in Eichstätt Mir hobn mit a cajt curik ojf di dozike szpaltn gezindikt mit a korespondenc fun an anonimer umfarantwortlecher perzon, wegn der ״frumer meluche“ in Eichstätt in Anex B. C. Dem 25. 3. hob ich cuzamen mit di forsztejer fun Bamberger Reg. Komitet bazucht dem dozikn lager, in welchn mir hobn gefunen a musterhafte balebatiszkajt, farwaltet fun di h'h' E. Egit, Gotesman, Feldstein, Gorengot un andere chawejrim fun der Agudas Jisroel. Kojdem-kol warft zieh in di ojgn di rejnkajt, es iz arum un arum fun ojsn un inen zojber, wos wert agew durchgefirt fun di chawejrim fun der doziker lager-miszpoche, wos basztejt fun 240 man. Zej hobn bawizn mit ejgene kojehes ajncuordnen a fajans bod, un a mikwe fun modernstn stil. Es iz cu bewundern di rirewdikajt un ibergegebnhajt fun ale ajnwojner cu der doaiker cajtwajliker hejm zejerer. Unter der ohfirung fun h’ Kornicer ekzistirt a fachszule, wos lernt 120 jugntleche, sznajder, ojto-mechaniker un szloser, es wem gemacht hachones cu efenen a radjo-technisze optejlung. Es ekzistirt a szule, wos nemt arum chuc religjeze limudim ojeh weltleche, darunter di englisze szprach unter der lejtung fun der feiker Froj Kornicer. An interesanter moment iz der teater-zal, oder wi er wert dort ongerufn — der forlezung-zal, in welchn es kumen fun cajt cu cajt for forsztelungen. Es iz a primitiwer kultur-zal mit a scene un forhangen wi in a klejn-sztetldikn goles teater-zal mit a klawir, bacirt mit farszejdene religjeze un E. J.-lozungen fun ewiszn welche es kukt arop a grojser portret fun Chofejc Chaim. Es iz a paradoks, ober a moment, wos Iz. wi ich sztel mir es for, a befejrisze kawone madrich cu zajn dem jungn religjezn dor, az er darf farbindn zajn tog-teglechkajt mit der herlecher gesztalt fun Chofejc Chaim un azoj arum szafn a gezuntn kern fun der religjezer dereijung, wos wet aweknemen di mechiee ewiszn der religjezer weit un der forgeszritener. Dos dozike klejne indzele Anex B. C. darf dinen far a muster fun balabatiszkajt far ale kibucim un wirtszaftn fun enlechn min. Jejaszer Kochachem! G-d. Schwabach Zuntik dem 23. 3. hobn di Jidn in Schwabach gehat dem kowed cu gastn baj zieh dem ch' dr. Cwi Kantor fun München. In nomen Nfun jidiszn komitet, hot dem choszewn gast bagrist der prezes h’ 8. Goldman. Dr. Kantor iz arojsgetrotn mit a referat in lokal ״Tel Awiw“ welcher iz gewen iberfult fun jidisze ajnwojner. In nomen fun der ortiker rewizjonistiszer org. hobn dem gast bagrist di ch’ ch’ Ing. Wien Henrich, Kurland N. un Zimerman. Mitn gezang fun Hatikwa iz der gelungener referat farendikt geworn. Zajn arojstrit hot ojf ale farzamlte ibergelozt a tifn ajndruk. Sommer Boris. Marktredwltz Dem 6. 3. 47 iz baj undz forgekumen a grandieze Purim-fajerung in welcher es hot ontejl genumen der grester tejl fun der jidiszer bafelkerung. Di fajerung iz forgekumen inm szejn-dekorirtn zal fun jidiszn komitet. Ch’ Wechsberg, der prezes funm Jid. Komitet, bagrist di gest un git iber dos wort dem ch’ Litmanowicz, welcher referirt iber der badajtung fun Purim. Noch der oficjeler tejl kumen for farszejdene farwajlungen wi: tenc, fantloterje un a. baj welche der farzamlter ojlom farbracht ejnike ongeneme szo. G. L. Fürth A dank dem najem kultur-lejter h’ L. Szwarc, iz di kulturele arbet in Fürth-lager awekgesztelt geworn ojf a geherikn niwo. Lectns hot do gastrolirt di barimte folkszingerin Lola Folman, wos hot undz mehane gewen mit 2 szejne koncertn. Di kinstlerin iz baszonken geworn mit fardinte rojszike aplodismentn. Purim iz in lager forgekumen a kinderforsztelung, beejs welcher di kinder hobn szejn ojsgeflrt hebrejisze un jidisze lider. Noch der forsztelung zajnen di kinder baszonken geworn mit szalach-mones, baj der onweznhajt fun Mrs. Peiser (Joint), Miss Witkin (UNRRA) un prez. Weiser. Noch der forsztelung iz forgekumen a purim-bal mit a rajehn artistiszn program baj der mitwirkung fun radio-Linger M. Szwimer un Fr. Cukier. Der ojlem hot zieh gewajlt biz szpet in der nacht. D. Samet. Bayreuth Zuntik dem 23. merc hobn Bayreuth bazucht di szlichim fun Merkaz Poalej Cijon (CS) Hitachdut, Perec un Erlich mitn eil cu reorganizirn di PC (CS) Hitachdut partej in undzer sztot. Der zal fun der partej ojf Richard-Wagner-str. 6 iz gewen iberfult. Ch’ Perec hot in zajn referat arumgeredt di sibes fun der antsztejung fun der Achida un ibergegangen cu di sibes fun der ansztejung fun PC (CS)-Hitachdut-partej in Dajczland, rufndik masnwajz arajncutretn in der partej. Ch’ Erlich hot geredt wegn di ojfgabn fun der bawegung, ire jesoj des. Bejde refaratn zajnen ojsgehert geworn mit grojs ojfmerkzamkajt fun ale onweznde. Merere farzamlte hobn zieh batejlikt in der antwiklter diskusje. Di farzamlung wert szpeter farendikt mit Hatikwo un Techzakno. Ansbach-BBeidorn Farsztejendik dem cijonistiszn bawustzajn un di grojse gezelszaftleche flichtn, hobn ale grupirungen fun undzer lager Bleidorn baj Ansbach geszafn dem komitet fun K.K.L. Mir hobn untergenumen an akcje far a szalszelet hatrumot, mir hobn ajngeordnt an impozantn Purim-bal un in ersztn chojdesz fun undzer tetikajt arojsgeszikt a gresere sume gelt. Troc dem, wos undzer läge iz a szwere, rufn mir ale Jidn in di lagern cu farsztejn, az nor mit praktiszer arbet farn ojskojfn dem hejlikn bodn in E. J. wein mir bakemfn dem umendlechn golus un iberkumen di ale szwere misjojnes fun all ja ״G“ . fw,. Wajl mit der arbet letojwas dem K.K.L. farbindn mir zieh mit undzer nacjonaler eukunft, welche muz gojwer zajn di englisze szterungen in E. J. Durch dem Kern Kajemet Le’ Jisroejl muz der nacjonaler bawustzajn in jedn jidiszn harc arajndringen un farbindn dem gojrl funm ganen folk. Der K.K.L. als nacjonaler gewisn, wekt un ruft undz cu wirde un ojsdojer. Ojeh der jidiszer jiszuw fun Bleidorn wet dem dozikn ruf derfiln. D. Rainer in Lager Bamberg In cuzamenhang mitn organizirn di PC (CS) Hitachdut partej in Dajczland, hot D. Ratner forzicer fun der partej, bazucht dem Bamberger lager, donersztik dem 26. 3. wu er iz arojsgetrotn mit a lengern referat. In zajne werter, hot der redner gggebn an iberblik iber der antsztejung un antwiklung fun der H. C. A. wi ojeh iber ir rekonstrukcje als partej fun PC (CS) Hitachdut. Der szejn-gebojter referat iz ojsgehert geworn mit fil interes durchn farzamltn ojlom, wos hot baszonken dem redner mit hareike aplodismentn. Nochn ruf arajncutretn in der najer partej fun PC (CS)1 Hitachdut, wert der referat geszlosn mit Hatikwo. (S) K.K.L.-komitet in Bamberg (sztot) Dem 1. 4. iz in ejnem fun di zaln fun RK- Franken forgeukmen a konferene fun forsztejer fun ale cijonistisze organizaejes in Bamberg, wegn der szafung fun a eajtwajlikn K. K. L.-komitet, wos zol zieh farnemen mitn organizirn di Pesach-akcje farn K. K. L. Inm cajtwajlikn komitet zajnen arajn: Sztejnhardt — C. S.-Hitachdut, Chifer — Mizrachi, Fuksman — Pachach. Der komitet iz eugetrotn organizirn di arbet. A farzamlung fun di ongesztelte bajm R. K. Dinstik dem 2. 4. iz in lokal fun prezidjum fun RK־Franken forgekumen a farzamlung fun ale arbeter un ongesztelt, gerufn durchn Prezidjum fun Regional Komitet. In zajn kurcer rede wajzt on der prezes dr. Kociak ojf di bamijungen,fun RK cu lindem di nojtn fun der Szejris Haplejto in undzer Rajon, wi ojeh cu farbesern di badingungen fun ale ongesztelte bajm Regional Komitet in Bamberg. Rufndik alemen cu sztarkn di disciplin baj der arbet, farendikt er — in nomen fun RK — mit a ״frejlechn Pesach“ un ojeh, az dos zol szojn zajn der lecter ojf der doziker erd. Bamberger lager-szpigl Far Pesach in lager. Di woch fun Pesach in lager, iz a sztark-bawegleche. Ko j dem kol iz der ojlom baszeftikt mit bakumen produktn ojf Pesach fun Joint, welcher tejlt: wajn, inaces, mace-mel un andere kiejnikaj m. Dan tejlt ojs di UNRRA ojf 11 teg trukene produktn un weal kulom zogt cu der komitet cu fartejln a bisl malbuszim tun Joint. In injen fun malbuszim herszt a gewise umcufridnhajt in lager un dos culib der klejner col klejdung, wos der komitet hot bakumen cugetejlt. Azoj c, b. hot der lager bakumen cugetejlt 50 por naje szich un borwese, wos reflektirn ojf zej, zajnen farhan zejer fil. Wajter filt zieh in lager a min niszt- MorkaH ui injen UNRRA-lejtung. Es zaj- Der lager ojlem oaKumi 01 pejsacn pioauKtn foto: Cwi Gertler nen forgekumen ibergrupirungen. Es zajnen nemlech awek fun der lager-lejtung der deputy-dir. Valour, welcher hot zieh hareik gezegnt mit di lager ajnwojner, der empoyment-oficir h’ Potter ojf wemens ort es iz ongekumen a najer, mir hobn bakumen a simpatiszn meesing-oficer ojfn OSi fun frijerdikn h’ Witte, welcher hot ibergelozt noch zieh a noch-tam! Mir zajnen ojeh bafrajt geworn fun dem fartretndn suplay-oficer h’ Hook, wemens wirtszaft mir hobn gut gefilt! Chocz di läge iz umklor, doch wilt zieh glojbn, az mir bakumen menczn mit welche es wet meglech sajö cu arfeetn un dos darfn gedenken un 'tfisL’ü di 11' h’ komitet-mener un specjel di jldüsse UNRRA-oficirn, az zej zajnen mechujew ojscunucn jede meglechkajt cu farbesern dem klogndikn macew fun zejere lager-brider. In lager hert men lectns fun ofte faln fun emigrirn, un mir wiln ojeh hofn, az es wein ojsnucn dem friling far gefinen zieh a gezichertn wojnort di jenike, wos hobn dercu di meglechkajtn. Men muz zieh onsztrengen un meglechkajtn szafn zieh. Es grejtn zieh di kibucim ajncuordnen kolektiwe sdorim un specjel macht grojse hachones der Pachach-kibuc, wos wet szojn fajern dem cwejtn tradicjonelen 86jder mit ale ajne meforszim in dem herlechn dekorirtn kibuc-lokal. Grojse sznajderaj in lager. Dinstik dem 25. 3 hobn dem lager bazucht di forsztjejer fun der produktiwizacje optejlung bajm CK, JOINT un Sochnut, ojf der ajnladung funm lager-komitet un batracht di lokaln, wos zajnen eugegrejt far der sznajderaj, wos darf geszafn wem szojn in di noenste teg. Di komisje hot ojsgedrikt ir cufridnhajt mit di lokale meglechkajtn far der doziker akcje un hot farzichert szojn di nechste woch cucuszikn 20—25 naj-maszinen un di iberike nojtike machszirim. Ojeh materjaln cu baarbetri klejder un wesz wein cugesztelt wem glajeh wi di sznajderaj wet feik zajn ojfcunemen di arbet. Far der weberaj hot di komisje eugezogt a grojsn kwantum fun wol un bojmwol. Di, wos wiln zajn baszeftikt in der sznajderaj wein bakumen zejer balojnung fun der produktiwizacje komisje in der hojch fun 3 p. cigaretn a woch. Ch. Goldzamd.