Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 11/49 (14.3.1947)
- Date
- 1947-03-14
- Page
- Seite 3 (sequence 3)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 61% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243277--343-7242963- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
FRAJTIK, 7. MÄRZ 1947 אונדזער וזארט ZAJT 3 Politisier Wegn englfsz-francojziszn pakt Der englisz-francojziszer pakt ln Dünkirchen iz a geszejener fakt. Mer wi zajn Inhalt iz interesant der umsztand, az er 1z cusztand-gekumen 5 minut far der Moskwer-Konferenc. Cu iz es niszt charaktefistisz, az der kegnsztand tun di kegnzajtike garantjes tun bejde meluches kegniber der dajqzer agrese iz take di materje, wos darf bildn di hojptzorg tun di Moskwer geszprechn? Di rechtleche zajt tun dem problem szpilt derbaj a cwejt-rangike rol un keiner kwestjonirt niszt, az zi antszprecht di foderungen tun der Antlanttc Charta wegn regional paktn, Cu bahalt zieh niszt alzo, ewiszn di szures tun pakt, a politiszer akeent, wos ligt wajt ojserhalb der ojberflach tun di formulirte rechtleche forszriftn. Cu sztekt niszt ejgntlech der ,szwerpunkt tun dozikn takt, in cuzamenhang mit der Moskwer-Konferenc, in a politiszer demonstraeje? Frijer far alc warfn zieh in di ojgn ewej 1 faktn: di negatiwe sztelung fup. Moskwe noch tarn szlisn dem pakt, welche iz redikal geendert geworn noch dem anti-amerikaniszn arojstrit tun Bevinen, wi ojeh di onsztrengungen tun di kontrahentn, ajncuhiln dem pakt in a deflnitiwn rechtlechn gewant noch tarn cuzamentref in Moskwe. Ojfn ton tu» di ojbndermonte forszpiln tun pakt hot on szum cwejfl di ajlenisz, mit welcher men iz eugetrotn cu zajn szlisn, ir ojsrejd. Dajczland, nemlech, nemendik real di zach, ligt azoj ojt di lopatpes, az zi sztelt niszt for kajn szum aktuele gefar tarn szolem un der argument wegn a hadertenisz cu komplektirn wos szneler dem ״englisiz-francojzisz-sowietiszn draj-ek“ treft ojeh niszt in pintl. Alzo sztelt zieh di trage: welche nucn kenen in jectikn moihent hobn bejde partnem tunm pakt? Men ken haltn, az der entter ojt der doziker frage iz der ejgntlecher kern-punkt tunm problern,. Fun engliszn sztandpunkt, zet ojs, hobn antszidn di waksnde szwerikajtn tun der imperie, farbundn mit di geszejeniszn in Egyptn, Indie, Erec Jisroel, Burme, Grichnland un in a niszt klenerer mos di inerleche, wirtszaftleche szwerikajtn. Di ojbndermonte Problemen lozn zieh niszt lejzn mit di bizjectike politisze metodn, tun wos es git zieh ojsgecejchnt op a dinwecheszbn saj di englisze regirung, saj di kritiker tun ir eigener partej. Charakteristisz in der hinzicht iz Bevins arojstrit, wos hot in zajn ojsszepnder eksposö geworln di umcwejdajtike baszuldikung ojt Trumans adres wegn sabotaz in baeug cu der E. J.- Politik. Es wolt ge wen naiw zieh meszajer cu zajn, az di sibe cu dem dozikn arojstrit zajnen gewen Bevins perzenleche ambiejes un zajn larbiterung in cuzamenhang mit der amerikaniszer politik, wos hot paralizirt zajne akejes. Troc dem, wos di englisze prese hot im farworfn mit epitetn, wos charakterizirn zajn Rabelais’sze prostkajt, doch iz ober ojsgeszlosn, az Bevin hot zieh gelozt mitrajsn tun zajn diplomatisz fajntlechn temperament, wos wolt gekent szodn zajn diplomatiszer kariere. Men darf gicher glojbn, az der entszprechndeer ojscug tun zajn rede zogt forojs a gewise reorientaeje in der engliszer politik, a famojg in der zajt tun Mizrach. Paralel dermit iz kedaj cu dermonen, az zajt a gewiser cajt geflnt Bevin wos amol waremere werter far Frankrajeh un Italic un, az er hot dajtlech derklert, az di hojptlinie tun der engliszer poxitik darf zajn dos farengem di frajntszafts-baeijungen mit Majrew-Europe. Iber Iberzicht ojbndermonte faktn, cuzamengenumeij in ejn ganckajt, tor men niszt ariber cum tag-ordnung. In zej iz anthaltn a frajntszafts-zest in baeug cum Mizrech un eum Majrew, d. h. cu Europe un an opnejg tun der enger cuzamenarbet mit di F. Sztatn. Der oprut tun der moskwer prese ojt Bevins rede un ojt dem englisz-francojziszn opmach zogn ejdes wegn dem, az di ojbn- \ dermonte werter un faktn zajnen dort wi geherik farsztanen geworn. Di noenste wochn in Moskwe wein gehn a dajtleche tszuwe ojt dem, cu der englisz-amerikaner flirt hot zieh szojn geendikt un cu di englisze politik hot bedeje cu szlogn kapital tun ir najer 6uropeiszer orientaeje. Welche nucn szwimen arojs tun pakt far Frankrajch? Frijer far alc zajnen zej, ducht zieh, tun wirtszaftl^cher natur. Niszt ewejdajtik dringt es arojs tun di baszlusn tun Dünkirchener pakt, az bejde lender darin in grintlecher cuzamenarbet regulirn ale wirtszaftleche fragn. Di wirtszaftleche Bevins und Molotows kegnzajtikc glikwunszn cu zejer geburts-tog Moskwe (DENA-Reuter). Zuntik, erew der Moskwer-Konferenc, hobn Bevin un zajn kolege Molotow gefajert zejer geburts-tog un cu dsr doziker gelegnhajt ojsgetojszt zieh mit glikwunszn. Bevin iz alt geworn 66 un Molotow 57 jor. situaeje tun Frankrajch, wi es iz bawust, iz niszt mekane cu zajn, zi iz ful mit dramatisze szpanungen, specjel ojfn kojln-gebit. Ojfn politiszn sektor hot di sztelung tun Frankrajch'*in baeug cu Dajczland niszt getanen di fulsztendike farsztendenisz tun di iberike grojsmachtn. A klasiszer bajszpil tun dem zajnen di Problemen tun Saar un Ruhr-gebit un di mizrachdike grenec tun Dajczland, On der unterszticung tun Frankrajch micad andere partnem, wolt di sztim tun Frankrajch ojt der konferenc niszt gehat kajn ״fiziszn kojech“ un ir sztelung wolt tun forojs gewen farmiszpet ojt a durchfal. Ojt der farflichtung in pakt, oncunemen gemejnzame mitten, kedej' cu farhitn jetwede agresje, bojt warszajnlech Frankrajch ir hofnung, az England wet zieh mit mer frajntszaft baeijen cu ire postulatn. Filajcht niszt gruntloz zajnen ojeh di haszores, az ojt der Moskwer Konferenc wein bejde lender arojstretn mit a gernejnzamen Un tun forojs-basztimtn program ojt der teme Dajczland. Di eukunft wet bawajzn, ojt wifil dos aroj sie jenen tun di szures iz bagrindet un ojt wifll es hot zieh ibergerechnt di welt-prese in ire szpekulaejes. Najs fun der weit Wallace cu der Grichnland-frage New-York (DENA-Reuter). Der gew. amerikaniszer handls-minister Wallace fodert in an artikl in der durch im arojsgegebe— ner cajtung ״New-Republic“, az di USA zoln brengen di grichisze frage far der UN. Wallace zogt zieh arojs far dertejln Grichnland an amerikanisze halwoe, er fodert ober als tnaj derfar, di szafung tun a koalicje-kabinet, in welchn es zoln zajn fartrotn ale grichisze partejen. Sowietrusland warft op amerikanisze note Moskwe (DENA). TASS hot oficjel bakant gemacht, * az Sowietrusland hot opgeworfn dem amerikaniszn forszlag, wegn der gemejnzamer forszung tun der politiszer läge in Ungarn, wos iz gewen anthaltn in protest-note tun der US-regirung cum Aliirtn Kontrolrat far Ungam, kegn der arajnmiszung in di injonim tun der •tingariszer regirung. Krigs-farbrecher antlojfn kajn Argentine Rojm (DENA-Reuter). Wi di komunistisze cajtung ״Unita“ berichtet, zajnen 30 ustasza-krigs-farbrecher opgeforn fun Genua kajn Argentine ojt bord tunm damfer ״Philippa“, andere 16 krigs-farbrecher zajnen arestirt geworn bajm pruw ojfcusztajgn ojt der szif. Di britsze macht hot biz ject niszt basztedikt dem bericht. שלום, שלום ואין שלום! j)cr plan fun 9rojs*fyrie realizirt? Lojt der bahojptung tun der Lewanoner cajtung ״Orient“, iz der plan wegn ״Grojs- Syrie“ arajn in a faze tun ir realizirung. Di cajtung farruft zieh ojt di lecte unterhandlangen, wos zajnen gefirt geworn durch dem prezident tun der Lewanoner republik mit di forsztejer tun di arabisze meluches un mit di forsztejer tun der ,eng- 1 liszer regirung. Di cajtung batont dem pluclimdikn curikker kajn Dameszek tun dem syriszn premier, welcher hot zieh leetns ge tunen ojt a wichtiker inspekcje in cofn-Syrie. Der syriszer ministom-kabinet halt kesejder op zicungen. Es iz ojeh gewen a briw-ojstojsz ewiszn dem syriszn premier un dem kenig Abdulla tun Ejwer Hajarden. Lojt di ojsfirungen tun der dermonter cajtung iz dos naje syrisze kenigrajeh ejgntlech szojn a lebediker fakt, es handlt zieh blojz in dem nomen: ״Syrisze federaeje“, ״Syrisz-hasmitiszes kenigrajeh“ oder ״Syrisze Union“. Di proklamirung tun ״Grojs-Syrie“ zol geszen noch dem szlisn dem opmach ewiszn Terkaj un Ejwer Hajarden un noch der chaluke tun E. J., wi ojeh noch di syrisze waln, welche darfn bekorew forkumen dort. Di internacjonale konjunktur iz lojt dem ״Orient“ ojeh ject ginstik far der realizirung tun dem grojs-syriszn plan, welcher iz ejgntlech genclech inspirirt durch England, wajl nochn szlisn dem engliszn opmach mit Ejwer Hajarden iz der kenig Abdulla gewom der tatzachlecher wasal tun England. Derojf zogn ejdes di unterszticung micad dem kenig Abdulla in ale fragn tun der engliszer politik ojfn Noentn-Mizrach. Wi es wajzt ojs, iz Amerika nochn szlisn tun der englisz - amerikaniszer naft - konwenc ojeh farinteresirt in der farsztarkung tun engliszn prestiz in di antszprechiide lender. Fun der ewej ter zajt hot Rusland noch ir awekgejn tun Iran, gegebn dort England fraje hent. 37 mitglider fun der ajzerner gwardje arestirt in der francojziszer zone Bukarest (DENA-DPD). 37 firnde mitglider tun der rumeniszer ״ajzerner gwardje“, darunter farszejdene gewezene minisWn tun der in 1944 in Dajczland gebildeter ״regirung“ tunm rumeniszn faszist Horia Sima, zajnen lojt a baricht tun der rumeniszer cajtung ״Semmalul‘“ arestirt geworn in der francojziszer zone tun Dajczland. Bekorew zol arojsforn a rumenisze specjele delegacje in der francojziszer zone, kedej ibercufim kajn Rumenje dem dozikn ״ojeer“. Marszal Petain’s bite 1 cum francojziszn prezident Paris (DENA-Reuter). Der 91-joriker marszal Petain hot zieh gewendet cum francojziszn prezidment Auriol mit der bite cu derlajehtern im dos opkumen di sztrof in der tfise. Petain, wemen der tojt-urtejl iz beszatoj farbftn geworn ojt lebnslenglecher tfise, kumt op zajn sztrof ojfn indzl Ille D’Yen, niszt wajt tun der francojziszer majrew-grenec. Friling hot in Ungarn gezolt forkumen a meluche pucz London (DENA-Reuter). In a komdntar in der engliszer szprach cu dem sowietiszn entter ojt der protest-note tun der USregirung cu der läge in Ungarn, hot radjo Moskwe derklert, az in Ungarn iz gewen geplant a meiuche-pucz ojt friling. Di dozike r-ate hot gezolt cuzamenfaln mitn arojscijen di sowietisze trupn tun Ungarn, wos es iz basztimt geworn mitn unterszrajbn dem szolem-opmach mit Ungarn. Der komentar zogt wajter, az ״di farbindüngen fun di onfirer tun der farszwerung mit reakcjonere elementn in ojsland un Horthy-onhenger in London, Paris un in der amerikaniszer un britiszer zone tun Dajczland un Estrajch, wem alc klorer“. Delegacje fun Ojbersztn Sowjet bazucht England Moskwe (DENA). Ojt an ajnladung tunm britiszn pariament iz montik tun Moskwe opgeforn kajn London a delegacje tun Ojbersztn Sowiet tun Ratnfarband. Di rajze tun der dozikei* delegacje, wos sztejt unter der lejtung tunm forzicer tun Central Rat tun di sowietisze prof. farejnen Wasilij Kuzniecow iz a kegnbazuch ojfn bazuch tun a britiszer Parlamentsdelegacje in Sowietrusland im fargangenem zumer. F. Sztatn fodern apitropses iber di pacifisze indzlen New-York (DENA-Reuter). Di F. Sztatn hobn forgelejgt di Fareni&te Nacjes un di mitglider tun .Zicherhajtsrat a plan lojt welchn di F. Sztatn zoln bakumen dos ojsszlisleche recht cu farwatn un bafestikn di gewezene japanisze mandat-indzlen in Pacific. In amerikaniszn forszlag wert gelodert dos apitropses iber di, als strategisz specjel wichtik bacejchnte, Karolinen, Marianen un Marshall-indzlen. Arum plejtim problem in Italje. London (DENA-Reuter). Di frage fun cukunftikn gojri fun iber 20.000 plejtim in Italje, hojptzechlech Jugoslawn un Ukralner, baszeftikt szojn zajt a!engere cajt di britisze regirung. A britisze misje hot niszt lang curik ongehojbn ir arbet cu der lejzung fun der doziker frage. Di hojptojfgabe fun der doziker misje iz ajncutejln di plejtim in grupes, fun welche dos row hot gekemft ojf der zajt fun di aks-meluches. Di grupn wein klasificirt wem ojf folgendn ojfn: 1. Plejtim, wos gefinen zieh untern fardacht cu hobn bagangen krigs-farbrechn. 2. Plejtim, wos kenen repatriirt wem. 3. Plejtim, wos zogn zieh op curikcukern zieh in zejere foterland. Atentat ojfn Filipiniszn prezident Manilla (DENA). Ojfn filipiniszn prezident Roas iz montik ojsgefirt geworn an atentat. Kure tarn sof tun a rede far 10.000 Filipiner, hobn unter der redner-tribune, tun welche er hot geredt, eksplodirt ewej hant-granatn, durch welche 4 perzon, wos hobn eich gefunen ojf der tribune zajnen geharget geworn. Der prezident hot gorniszt gelitn. Der atenteter iz arestirt geworn. A pucz in Paraguai Asuncion (DENA-INS). Durch der linksgericheter ״februar-partej“ iz durchgeflrt geworn a pucz kegn ,der regirung tunm meluche-prezident general Higiio Morinigs. ■ Noc a szoedikn fajer-gefecht mit policej un armej ejnhajtn far der policej hojptkwartir in Asuncion, iz der pucz unterdrikt geworn. Lojt an oficjeln komunikat hot di regirung fulsztendik baherszt di läge un curikgesztelt di ru. Naje untergrunt bawegung in der US-zone in Estrajch London (DENA-Reuter). Baj der ojfdekungf un a brajter najer untergrunt bawegung in der amörikane zone fun Estrajch, zajnen arestirt geworn 57 perzon. In barieht tun berliner Radio hejst es, az der gew. SS general Graffenberger, welcher hot unter a falszn nomen gemacht brejte szwaremarkt geszeftn tun der nazi bawegung, iz gewen der onfirer tun der organizaeje. Venezuele lozt arajn plejtim * London (DENA-Reuter). Wi der diplomatiszer korespondent un der londoner ״Times“ barichtet, wet Venezuela gehn a naje hejm far 5000 familjes tarsziepte tun Europe. Wi der korespondent barichtet wajter, wet dos row familjes kumen tun Dajczland un Estrajch. Es iz forojsgezen biz maj cu farendikn di hachones tarn ersztn transport.