Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-03-14 · 11/49 (14.3.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
11/49 (14.3.1947)
Date
1947-03-14
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243277--342-7242962
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

zajt 2 ___ ־_א^נח^ר י frajtik,!4. merc!9471 A»n der f. J.-wir 25-joriker jubilej fun Ramat-Gan Dos industriele sztetl Ramat-Gan, niszt wajt fun Tel Awiw, hot lectns gefajert dem 25-jorikn jubielej fun zajn ekzlstenc. Der gedank fun grindn a gortn-sztot iz antsztanen in jor 1914 baj a grupe baamte un lerer. Cu dem cwek hot zieh in jor 1919 'geszafn a gezelszaft in Bialistok. Di ewej grupn hobn zieh szpeter farejnikt un in 1922 zajnen zej arojf ojfn bodn. Far di 25^ jor hot Ramat-Gan durchgemacht fil krizisn ojfn wirti^aftlechn gebit. Lectns hot zieh di läge badajtnd farbesert. Di kolonie farejnikt a rej kwartaln wos hobn zieh ojsgebojt niszt wajt fun Tel Awiw. Es zajnen dort farhan 1550 hajzer un 500 geszeftn achuc fabrikn. Es 'gefinen zieh ojeh 12 efntleche parkn un gertner. Der jerlecher budzet funm dozikn sztetl batreft 600.000 dolar. Gezelszaft cu sztien kinder in E. J. ׳' Mit ejnike jor curik iz in E. J. geszafn geworn a gezelszaft u. n. ^emaan hajeled w' hanoar“ (״Farn kind un jugntlechn“) wos hot zieh gesztelt di ojfgabe fun szafn opru-hajzer far kinder un jugntleche, fachbildung und kinder-hejmen. Di cijonistisze organizaeje hot zieh bajgesztajert mit 25.000 funt letojwas der gezelszaft, wos hot proklamirt a budzet farn lojfndn jor in der hojch Lun 75.000 funt. A najer fabrik-center in Bnej-Brak Ojfn weg ewiszn Tel Awiw un Petach Tikwa geflnt zieh di kolonie fun frume Jidn, Bnej-Brak, wos iz gegrindet gewom mit 20 jor curik. Bnej-Brak iz hajnt-cu-tog a sztot mit 7.000 ajnwojner. Lectns hot zieh ongehojbn bojen in Bnej- Brak a rej naje fabrikn un es wet ojeh ojfgesztelt wern a najer Industrie center wuhin es wein ibergefirt wern ojeh di alte fabrikn. Der KKL hot ojf dem cwek basztimt 71 dunam bodn un an erech fun 2500 arbeter zajnen eugetrotn cu di bojarbetn. Di boj-tetikajt in England un in Erec Jisroejl. ' Der tempo fun hajzer-boj in EL. iz a fil sztarkerer wi in England, niszt kukndik derojf, wos di Jidn zajnen unter a fremder macht un di Englender zajnen baj zieh in der hejm. ,An ekspert fun ״Szirun“ — boj-gezelszaft fun der Histadrut — woS'hot zieh lectns umgekert fun a rajze iber Europe, hot gemacht an interesantn farglajeh ewiszn der antwiklung fun der boj-tetikajt in E. J. un England. In di erszte 18 monatn zajt dem sof fun krig, hot ״Szirun“ ojfgebojt iber 3000 wojnungen. In der zelber cajt zajnen in Londoner City ojfgebojt geworn 7000 woj nungen. Ingancn zajnen in di 18 monatn ojfgebojt geworn in E. J. 12.000 wojnungen un in England 80.000. Men darf ober gedenken, az England farmogt kimat 100 mol azojfil ajnwojner wi E. J. Dermordet a jidisze policej funkcjonerin. Tel Awiw (DENA/Reuter). Di 40-jorike jidisze policej funkcjonerin Kwadia Mizrachi iz zuntik in ownt in Rechowot durch umbakante onfaler derszosn geworn. Di 18jorike Estere Tawasze iz zuntik farwundet geworn durch a militer postn in Tel Awiw. Umlegale alija kajn E. J. durchn luft-weg? New York (DENA/Reuter). Di politisze akcjons komisje far E. J. hot in a tejl fun der amerikaner prese zieh arojsgezogt far a plan, welcher zet for cu brengen Jidn fun der amerikaner zone fun Dajczland mit eroplanen kan E.J. Es fein arbets-hent baj di citrus-plantacjes Di citrus-wirtszaft, der grester cwajg fun der jidiszer wirtszaft in E. J. Alt a badajtndn mangl in arbeter. Wi *es szacn op fachmener, wet in lojfndn sezon ojsfeln beerech 10.000 jidisze arbeter ojfn aropnemen di citrus-fruchtn un zej farpakn, kedej ibercuszikn kejn ojsland. nomen fun zajn foter Beredt Antipater. Josephus Flawius dermont wegn dem in zajn werk ״Di jidisze milchomes“. Der szlos ojfn szpic barg iz batracht geworn, als a festung fun di kreje-treger. Es iz ject festgesztelt geworn, az zi iz ojfgebojt ge- W°rn durchn egyptiszn sultan Kwaläwun ewiszn 1280—90 noch Christus'n, alzo a jorhundert noch dem arojstrajbn di krejctreger funm hejlikn land durchn Saraceniszn kenig Saladin. Sforim fun Kiele ibergeszikt kajn E. J. Di alte jidisze kehile in Kiele wos hot ekzistirt hunderter jorn hot fil gelitn fun naciszn rezim beejs welchn di jidisze bafelkerung iz wi ale iberike farnichtet gewom. Der lecter pojliszer pogrom in juli fun forikn jor hot genclech chorew gemacht ojeh dos wos es iz ibergeblibn. Cendliker tojznter sforim wos es iz gelungen ojscubahaltn fun di nacisze merder, zajnen culibn genclechn likwidirn fun jidiszn lebn in der doziker sztot, ibergefirt gewom kajn E. J. in der kolonie Bnej-Berak. A naje arabisze partej in E. J. Jeruszolaim. Es halt zieh in formoirn a naje arabisze partej in E. J. untern nomen ״Di semitisze partej“. Di dozike partej sztrebt cu a derneterung mit di jidisze krajzn, bichdej mit di Jidn cuzamen cu kemfn far der bafrajung fun E. J. fun der engliszer herszaft. Di partej iz konstituirt durch di nochfolger fun Szejich Azedin al Kasim, arabiszer rewoluejonerer kemfer, welcher iz geharget geworn in 1936 un wemens nomen es iz zej er populer un geachtet, .beiker baj di arabisze pojerim. Di tetikajt fun di onflrer fun 4der partej iz gewen a gehejme. Di antwilung fun der kolonie ״Natania“ Wi es hot derklert der birgermajster fun Natania, Ben Ami, wein ojf dorem fun-der kolonie antsztejn naje gortn-sztet. Ejne fun ej wert gebojt durch di cijonistn fun England un in der erszter cajt wet dort ojsgebojt wern ewej hundert hajzer. Di andere gortn-sztot wet gebojt wern ojfn bodn wos iz ojsgetriknt geworn ojf dorem fun der kolonie. In Natania wern ojeh gebojt naje ewej grojse fabrikn: ejne ojscuarbetn papir, di andere film-taszmes. Di fabrikn wein baszeftikn hunderter arbeter. E- . : Ojsnams-cusztand f wet firn cu wirtszaftlechen szodn Der militeriszer guwerner funm gebit, wos geflnt zieh untern ojsnams-cusztand in Tel Awiw, gen. Gale, hot far prese forsztejer derklert, az der wajterdiker dojer fun sztand-recht in harc fun di jidisze industrie gegntn in E. J. wet umfarmajdlech brengen der algemejner bafelkerung grojsri wirtszaftlechn szodn. Wos szneier men wet a sof machn cu der tetikajt fun di teroristn alc szneier ken wider curikgeszteltw em dos normale lebn. Gen. Gale hot Kegebn onwajzungen zaj ne oficirn, baj an antszprechnder mitarbet - fun der bafelkerung cu derlajehtem di ajnszrenkungs-mosnamen, dakegn in fal fun a widersztand — foreugejn mit der gancer szarfkejt. A forsztejer fun der Jid. Agenc hot cu gen. Gales’ derklerung bakantgemacht, az der ojsnams-cusztand wirkt in der erszter rej cu der paralizirung fun der jidiszer witszaft un erszt in der cwejter linje cu der farendikung fun der teroristn tetikajt. Der ordn ״Bnej Brit“, wos hot optejlüngen in der gancer jidiszer weit, hot baszlosn oncuhojbn a grojse tetikajt in E. J. Di tetikejts-plener zajnen brejte un nemen arum a ganc« rej gebitn. Ojfn ersztn punkt iz forojsgezen dos ojfszteln a hojz in Jeruszolaim lojtn muster fun der kristlecher YMKA wos wet opkostn biz 2 miljon dolar. In Haifa wet ojsgebojt wern a ״Bet Awot“ far hunderter gezelszaftleche weteranen, wos hobn niszt kejn familjes in land. Niszt wajt fun Jeruszolaim zol men ojsbojen a ״Bet jeladim“ far 100 kinder. Ojf a.szetach fun 500 dunam wet farflanct wern a wald ojfn nomen ״Bnek Brit“. Jidisze studentn fun Amerike ojfn Jeruszolaim’er uniwersitet Lectns zajnen kajn Jeruszolaim ongekumen körew 100 jidisze studentn mitn t^vek fortcuzecn zej er sztudjum ojfn dortikn uniwersitet. Dos iz szojn di cwejte grojse grupe fun jidisze studentn fun Amerike, wos wiln zieh lernen ojfn jidiszn uniwersitet. Di erszte iz basztanen fun 50 gewesene soldatn fun der amerikaner armej, wos zajnen demobilizirt geworn nochn farendikn dem krig. Di jidisze jugntleche zajnen warem ojfgenumen geworn durch di lajtnde instanen fun der jidiszer uniwersitet mit dr. J. Magnes berosz. Kimat ale jidisze studentn fun Amerike wein sztudirn humanitarisze wisnszaft. Di col chasenes un getn in Tel Awiw v Farn jor fun 1 maj .1945 bizn 30 aprll 1946 hot di col getn batrofn 757. In farglajeh mit a jor frijer hot zieh di col getn fargresert mit 25%. Di col fun chasenes farn zelbn jor hot batrofn: 2.500 genojer 2.444. Ojeh di col chasenes hot zieh alzo fargresert mit 32%. Tel Awiw hot'hajntcu-tog a bafelkerung fun 200.000 ajnwojner, kimat ojsszlislech Jidn. Di manszaft fun der ״umlegaler“ szif farn gerächt. Jeruszolaim (DENA/Reuter). 20 mitglider fun der manszaft fun der szif wos iz dem leetn szabes gekumen in Halfer port mit ״umlegale“ ojlim, Wern gesztelt far a ge- י rieht unter der onklage cu hobn gesztict di umlegale ajnwanderung kajn E. J. Ajnbruch in a juwelir geszeft in Haifa. Jeruszolaim (DENA/Reuter). Umbakante onfaler hobn zuntik gemacht an ajnbruch in a juwiler geszeft in ejner fun di hojptgasn in Haifa un zajnen antlofn mit zachn in wert fun 2500 funt szterling. Ongrif ojf a britiszn militer lager baj Chedera. Jeruszolaim (DENA/Reuter). Beejs a teroristn-ongrif ojf a britiszn militer lager baj Chedera iz geharget gewom 1 britiszer soldat un 6 andere farwundet. \ szule far Histadrut-tu er Tel Awiw. Do wert gebojt an ejgnartike szule, a szule far Histadrut-tuer. Di szule wet ojsbildn mener un frojen als tuer in di arbeter-ratn, firer fun jugnt organizaejes un noch andere cwajgn fun der Histadrut. Di szule wet ojeh bazien an ejgene bibjotek, lejen-zal un forlezungs-zaln. Dem budzet fun der szule wet dekn di Ekzekutiwe fun der Histadrut. Di gebajde far der szule wet szojn fartik wern in maj h. j. Archeologisze antdekungen in E. J. Dos E. J.-departament far altertdmlechkajtn hot antdekt szpurn fun a gewezner sztot wos hejst Antipatris baj Ras-el-Ain ojf cofn fun aerodrom in Lida. Es zajnen antdekt gewom di fundamentn fun hajzer sztamende un di helenistisze cajtn fun II. oder III. jorhundert far Christusn. Der bizjectiker rezultat fun di ojsgrobungen bawajzt, az*der barg flach baj Ras-el-Ain iz gewen bawojnt fun jor 2000 far Christusn biz cum mitl-aiter. In der frijer bronz-cajt, umgefer 4000 jor curik, hot dort ekzistirt di kanaitisze festung, wos ho.t farnumen a szetach fun 40 aker un hot gehejsn Afek. DI Grichn wos hobn derobert E. J. in der far-Christus-cajt hobn di sztot ongerufn Pagae. Herodt der grojser hot di sztot wider ojfgebojt, onrufndik zi Antipatris ojfn Estrajchisze Jidn darfn bakumen zejere farmegns. ~ - ׳" -־;׳- Wien. Der estrajehiszer pariament hot ongenumen 3 gezecn wegn curikgebn dl Jidn di farmegns, cugerojbte durch di nacis. Lojt di informaejes fun forzicer fun pariament Eduard Ludwig, zajnen ongegehn geworn 26.000 bites wegn curikgebn di konfiskirte farmegns. In a sach faln wet dos curikgebn antrefn ojf szwerikajtn, wajl tejl fun di farmegns zajnen fun di Rusn onerkent als dajcz farmegn, ojf welchn di Rusn pretendirn lojt di Potsdamer baszlusn, doch glojbt men, az es wet kumen cu a farsztendikung. szikt kajn Rumenje. A transport fun 930.000 f. maces un macemel wert eugegrejt durchn JOINT far der jidiszer kehile in Rumenje, wos sztelt mit zieh for dem grestn jidiszn kibuc in der chorewer Europe. Di maces hobn gezolt gebakn wern in Rumen je fun di amerikaner fondn es iz ober ongekumen a jedije, az culib der szlechter geretenisz iz ummeglech cu bakumen wejc, azoj wein ale nojtike maces muzn geszikt wern fun Amerike. DP’s ansztot dajeze krigs-gefangene.!Tun jidiszn goles lebn 930.900 funt maces un mace-mel werfe ge■ JKizradk un maßten) in fcanader antisemHizm (F. M.) Biz niszt lang curik iz antisemitizm, wi a politisze bawegung gewen koncentrirt in der prowinc Quebeck mit ir francojziszer, katojliszer bafelkerung. Ject bawajzn zieh simonlm, az der antisemitizm gewint naje kojehes fun di wajte majrewprowinen un es szaft zieh a farbindung ewiszn mizrach un majrew. * In di majrtw-prowincn fun Kanada iz noch mit jorn curik geszafn geworn a bawegung untern nomen: ״Soszel kredit“ wos hot ojf gesztelt a program far a najem financ un kredit-sistem. Di bawegung, wos firt in ir propagancle a szarfn kämf kegn di ״internacjonale bankim“, hojbt ject on cucugebn cu ire propagande-lozungen ojeh dos wort ,״jidisz“ — ״jidisze bankirn“ — ״jidiszer parazitiszer kapital“ un a. w. ״Nation“ (4 januar) brengt an artikl fun ir mitarbeter C. Mc William, wos git iber faktn fun noenter cuzamenarbet ewiszn der antisemitlsz-faszistiszer bawegung fun Quebeck un der kredit-bawegung fun der prowinc Alberto (majrew Kanade), Er halt aflle far meglech a farejnikung ewiszn di bejde bawegungen, niszt gekukt derojf wos di quebecker zajnen sztarke francojzisze nacjonalistn un fanatisze katolikn, beszaas in Alberto iz di grojse merhajt a protestantisze un di hersznde szprach iz di englisze. C. Mc Williams dercejlt, az nachdem wi 8' iz geszafn geworn in Quebeck an antisemitiszer ״wal-blok“ in kooperaeje mit di kredit-antisemitn fun majrew-Kanade, hot di antisemitisze cajtung ״Wer Demien“ gewunen a grojse masn-cirkulacje. ,Cwiszn arideres farszprejt di cajtung dem bilbl fun di ־^Ziknej Gijon" un ojeh der firer fun der ״Soszejl kredit״-bawegung M. Douglas szrajbt, az er geflnt bawajzn in herszndikn ekonomiszn sistem, az di protokoln fun di ״Ziknej Gijon" zajnen emes, wifi men zol niszt dercejln fun falsiflkacje. Ejner fun di firers fun ״Soszejl-kredit“, J. Norman, a deputat in federaln pariament, halt wiste hec-redes kegn^ Jidn. In oficjeln organ fun ״Soszel kredit^ iz der nürnberger proces bacejchnt geworn wi a ״brutaler jidiszer nekome akt“ un es wert protestirt kegn di Aliirte, az zej wiln ״ojshungern di arjer in Dajczland". Jidn in Kanade. (Statistisze eifern.) Der Jiszuw in Kanade, datirt zieh fun der cwejter helft fun 18-tn j. h. Bizn 20-tn }. h. iz der jiszuw gewen zej er klejn. In 1901 cejlt der jiszuw in Kanade 16.401 nefaszes un biz 1931 zajnen szojn dort gewen 156.726 perzon. Biz 1941 iz di col ojsgewaksn ojf 170.241 nefaszes. Di drastisze emigraeje szwerikajtn fun j. 1923 hobn gehamewet dem wajterdikn wuks fun dortikn jidiszn jiszuw. Di jidisze bafelkerung wojnt hojptzechlech in der sztot. Blojz 4% fun di Jidn wojnen in di derfer. Di greste col Jidn iz koncentrirt in di draj hojptsztet: Montreal mit 64.000 Jidn, Toronto mit 53.000 un Vinnipeg mit 18.000 Jidn. In 1941 iz hecher a helft fun di Jidn basztanen fun gebojrene in Kanade. Kimat ale Jidn redn eng- 1182. In 1941 zajnen in Kanade gewen 2.133 Jidn, welche hobn zieh niszt gerechnt cu Mojszes-glojbn. Es zajnen ojeh gewen 259 Jidn, welche zajnen niszt fun jidiszer opsztamung. Niszt gekukt ojf dem asimilacje sztrom baj di kanader Jidn, iz dort sztark antwiklt der nacjonaler bawustzajn, wos kumt cum ojsdruk in der jidiszer kultureler szafung. A francojzisze delegacje grejt zieh cu forn in der amerikaner zone, kedej cu ekzaminim an amerikaner forszlag. Es handlt zieh wegn durchfirn an ojstojsz fun di 600.000 dajeze krigs-gefangene, wos ‘zajnen ject baszeftikt in Frankrajch, far plejtim fun farszejdene napjonalitetn,' wos gefinen zieh in di lagern in der USzone. Di okupacje-macht szact op di col fun di DP’s ojf 140.000. Far 140.000 deplasirte arojsgebn 600.000 Dajczn iz \epes niszt jojszerdik un di francojzisze regirung tracht cu rekrutirn dajeze arbets-hent, ojb di merhajt fun di krigs-gefangene wein ojs-., klojbn dem curikker. - Far Frankrajch iz dos problem fun an ojsergewejnlecher epnstkajt, wajl di merhajt fun di dajeze krigs-gefangene zajnen baszeftikt ojf land-arbet un 56.000 in di kojlngrubn. Dos zajnen di kojlngreber, wos di amerikaner wiln iberfirn in Ruhrgebit. Kairo. Niszt kukndik ojf di lecte baszlusn fun der Arabiszer Lige benojgeja dem plan fun ״Grojs-Sirien" wert alc mer zicher, az der kenig Abdulah'fun Ejwer Hajarden — * hot zieh fun zajn ambiieje niszt opgezogt. Noch zajn .rajze kajn Terkaj halt er zieh mer wi frijer, baj zajn plan fun ekspansje ojf dem cheszbn fun Sirien, Erec Jisroel un a tejl in Lewanon. Di regirungen fun Bayrut, Dameszek, x Kairo zajnen baumrujik fun di militerisze cugrejtungen, wos wern gemacht in Ejwer Hajarden, nemlech, di ewej motorizirte diwizjes fun Ejwer Hajardxen zajnen drejt uh wartn . . . In Egyptn hot men mojre, az der engliszegyptiszer konflikt zol niszt gebn dem kenig Abdulah di meglechkajt zieh arajnculozn in a militeriszer awanture mit der sztiler haskome fun England >

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.