Undzer Worṭ · 1947-03-07 · 10/48 (7.3.1947) · p. Seite 6

ZAJT 6 . אונרזער ווארט FRAJTIK, 7. MÄRZ 1947 ם אלע "עסקנים" ל y ר אויב דיי וועלט אפערירט מיט בלויז אמת‘[ זייבען עס לויטער שקריים צוזאמענגעשטעלט ח. גאלחאמד " (פון עץ־הדעת) ווען איך הער... (סאנעט) שלח־מנות... אונרזער פרעסע שפיגל . ווען איך הער פון יידן- "מיר פארן קיין ארץ־ישראל"! שטעל איך מיר פאר פרידן — האפענונג - א לאנד פון אמאל. ווען איך הער אבער ליידער- ״יא ניע יאדען דא פאלעסטעי"! מוט עם מיך א שליידער- און פיל צו דעם ייד א שנאה. ווען איך הער - מיקלייבט זיך פארן - קיין אמעריקע דורך פאריז- קוק איך אויף רעם ייד טיט צארן- וואם שטעכט מיין הארץ ווי טיט א שפיו... י גענוג זיך נאריש געמאכט נאראנים! י* יערער גלות האט איין פנים!!! (י. מיטלפוגקט) דייטשלאנד איז ענטנאציפיצידט... ווי עם ניבן איבער די פירער פון נייעם "דעמאקראטישך דייטשלאגד, זיינען נישטא מער קיין נאצים. דער גרעםטער טייל געפינט זיך אונטער דער השגחה פון די מאכט ארגאנען:... אין דער צ. ם. או, אוץ* מלוכה פאםטנס, אין די פארלאמענטן, אין די שפרוכקאמערן און צווישן די מיניסטארן. א געוויםער טייל איז אויסגע־ שאלטעט געווארן פון יעדער מלוכהישער אר־ בעט און א-ם זיכערשטעלונג באקומען r ... גרוי־ סע האגדלם און אינדוםטריע קאנצעסיעם. דעד איבעריקער טייל, איז געשיקט געווארן אין דער ערד... און זיינען קאנצעגטרירט געווארן אין דער ... אונטערגרונט באוועגונג, אין וואם עם האבך זיך די לעצטע געקענט איבערצייגן די אויספאר־ שונגס און זיכערהייטם ארגאנען פון דער אקו־ פאציע מאכט, וועלכע האבן זיי פארזארגט מיט פ-ענע. וווינונג און פערזענלעכער שוץ. זיי וועלן ווארשיינלעך באקומען די מעגלעכקייט צו דער־ שיינען פאר*דער עפנטלעכקייט. טיט דער ווידערגוטמאכונג האלט עם זייער גוט. מען קען פעםטשטעלן, אז די יידן גייט עם שוון ווידער ..נוט״!...י א פורים א נייער געקומען איז היינט. ווען פארטיליקט געווארן זיינען אונדזערע פיינד. א טאג פון פרייר און פארנעם, א זכר נאך דעם גרויסן שושן נם. א גראנער און המן־ם געשיכטע אין ענגליש.. א קאלעקציע פון די לעצטע לעבנם בילדער פון היטל ער. מוסאליני און חברים חמןים טאש - איינגעפאקט אין שטרייכערס "שטירמער". א שווערד/ - מיט דער צושריפטr ועל חרבך תחיה... כשמו כן הוא ... דעם רביעם (בלום) סידוריל, "טיטן כוח פון רבייך... אן אוואנם ביז מארשאל מארשאל... י אן ערן טיטל: ד״ר משולח. עולים ויורדים... ואין עוד ie •k * בעוויגען י--- פראנקא - מאסליי- טשערטשיל-• גר^מיקא- ראמאדךע- גענעראל מארשאל הוווער- זשוקאוו- י לוי שאליטאן-א נייער ארגאן ״דער וועלט־וועג״ מיט א טאטא: ניע טו - ניע מאם. הרב ד״ר גלאצער - א געלעגנהייט אויסצוגיצן זיין 5 שורותידיקן טיטל. נ. זילבערבערג-די "פובליק רעליישך מיט א בעסערן וועלט שפע/. ב. הערמאנאוויטש - ככה יעשה לאיש??? 'דונעיץ-א פאר מענער וואנצעס. ר. רובינשטיין-(מנילה) ... יושב בשער הצ.ק. מ. יונגשטיין-א פםעוודז*נים... צענטראל קאמיטעט - ׳ א פארטיי אעזשעקציע. / ף \ ׳120,000,0 *20,000,0! 0 ס י> ס ס ס MZü2Z^/1 4jZ\ uwittb1־ 1־ »D! 2 4 mm - ,/׳/' ׳//׳.//////׳׳ MMääSÜU/L צו ד אפיציעלע פאריכטן... געפעענדיק ז«ך "אונטערוועגם", מוזן מיר ארויסזאגן "אונדזער ווארט". אז "אונחער האפ־ נונג" איז נישט קיין "איבערגאנג", נאר א "ניי¬¬ ער מאמענט" אויף "אונדזער וועג" ק*ין ארץ- ישראל. די "יידישע בילדער" דריקן אוים "אונדזער שטימע" אין דעם שוואכן "וועלט שפעל" אזוי ווי די גוישע "וועלט" קוקט אויף דער אגט־ שטייאונג פון דער יידישער (דס״מדינה". המן אמאל און היינט אמאל איז געווען 1 המן אויף 127 מדינות -\היינט האבן טיר 127 המךם אין יערער מרינה באזונדער. ■ ־־׳ # * * סוריים, קדחת און אונררא אמבעסטן ווייסט די אונררא, אז פורים איו קיין יום־ טוב נישט און קדחת קי ין קרענק נישט, - חייל זי האט באשלאסן אויף פורים צו טיילן קדחת... * * * ־־ > שטרייכער ווארט.. . שטרייכער האט געזאגט, גייענדיק צו דער תליה, אז דאם איז זיין לעצטער פורים פעםט. ווען וועלן עם שוין זאגן זיינע נאכפאלגער? .. דער גרויס־מופטי א קאצעטניק!.. ענמאנד שיצט דעם ירושלים*ער מופטי און מיט רעבט. ער איז קודם־כל א ד״פ און דאן א קאצעטניק. ער געפינט זיך נעבעך אין "גלות" און איז געווען אין אויסשוויץ.,. (עם איז באמת א שאד, וואם ער איז פון דארט ארוים א לעבעדיקער!) ... די לאגע אין פראנקרייך איז קאטאם־ טראפאל - בלום זאל ווידער ווערן פרעמיער. «יאק בידא טא דא זשידא!״ נישט איין המן איז אויף אונדז געקומען יערער מיט דעם זעלבן געדאנקז פארניכטן די יידן זיך גענומען, מיט רציחה, רויב און געזאנג. דער סוף ביי אלע דערזעלבער; א נם אונדז געראטעוועט פון דער נויט, n המנם געפירט ווי די קע^בער אויף די תליות צום שענדלעכן טויט. גאט! א גרויסע בקשה צו דיר! לאז אונדז לעבן אן נסיעות! אלע המנם ניב א ריר, מיט דיינע נסים און בזיונות! מיר זיינען פון די נסים שוין מיד, צעמזיקט און צעשלאגן אונדזער גוף, לאז אונדז זיננען דאם נייע ליד וואם, צוריק קיין ארץ ישראל - איז זיין רוף י יי המנס פון פארשיידעגע צייטז פון ה יי נ ט... צום דאשעק און, אז מען ווארפט מיך ארוים דורך דער טיר, קריך איך דורכין פענצטער און אדיין מוז איך. און בין טאקע שטענדיק אויפן ארט און די טאשן זיינען ביי מיר שטענדיק פול. - טאמער ווילט איר, האב איך שוין א שטא־ פער מיט אלע מפורשים און דערצו לעב איך נישט מיט איין יעקעטשקע. מיך וועט מען אין חרם נישט ליען, דערויף בין איך דאך עפעם ויזתא, כאפ איך א ספר תורה און ליע יענעם אין חרם. - איך ניב זיך אן עצה און מאך מיין ארי־ שע כלה פאר א יידישע ד״פ און באקום נאך פאר איר פון כל טוב. וועט איר דאך פרעגן ווי אזוי? אונררא ניט דען אזוי פיל, אז עם זאל סטייען פאר "זייטיקע"? האט איר בחרפותגו א גרויסן טעות! ויזתא קען א מאגאזינער אויך זיין און נעמען, אז מען זאל נישט דערזען, דארפט איר מיך נישט לערנען (איך בין דאך נישט קיין בוכהאלטער בילאנסיסט). און אז מען כאפט, איז אויך פאראן אן עצה: יחלוקו און באסטא. - איז ווי. איר זעט, איז המניס צענטער זון גארנישט קיין נאר. נאראנים זיינען נאר די, וואם גלויבן, אז מ־קען זיצן מיט פארליינטע* הענט און עם וועלן קומען צו פליען געבראמענע מיי־ בעלעך אין מויל אדיין און בלייבן ערלעכע חכמים, דאם וועט איר מיך ויזתא ני שט לערנען! יין ביירויט.♦ ♦ א פעסל גיפם צו פארקלעפן די לע׳בער גומע דערנרייכונגען « פארגרעסערונגם ברילן א נייע שילד המקום ינחם אתכם בתוך אבלי ציון וירושלים ברוך שפטרנו (אייזגגערס רער ויזתא - רבותי, איר האט אודאי געמיינט, אז איך - ויזתא - הענג נאך אויף דעם לאננן גדאבן קל$ץ מיט מיין פאטער המן? - האט איר בפירוש א טעות. - איך היים טאקע - ויזתא, אבער נאראנים זייט איר. - איך, /אך פון אייך! איך בין דא ד^רט, ווו אייך פאלט אפילו נישט איין צו קומען, אומעטום האב איך דעם אויבג־אן. - ווו בין איך דען נישטא? - נישטא איין ארגאניזאציע, איין קאמיםיע\ איין קאמיטעט, אפילו אין די צענטראלע אינסטאנצן, אין שריי־ בער פארבאנד, אין דער זשורנאליסטן פעהציע, אין ארטיסטן פארבאנד. אין אלע רעדאקציעם פון דער שארית הפליטה פארנעם איך דעם שענסטן ארט, איך שרייב לידער און איר מוזט הנאה (!) האבן פון זיי. - איך קלייד זיך ווי עם געפעלט מיר r אמאל פאר א חסיד, א רב, א היאסניק, א דזשוינטניק, א שליחיניק. אין דער ראל פון אן "אינזשינער", ־אן "אדוואקאט" און א "דאקטער", פיל איך זיך ווי אין דער היים. איך האב זיך שוין זאגאר צוגעגרייט אן אונררא קאסטיום, נאר כ׳ האב מורא, טאמער וועל איך דא געשטרויכלט ווערן, ווייל עם זיצן דארט מייגע ברידער און זיי קענען מיך נאך דערקענען, און דעמאלט זאל גאט שומר ומציל זיין... - איין מעלה האב איך; איך לאז מיר רעדן ש ל ח ־ מ נ ו ת ק די אלטע מיטגלידער אין גייעם קאמיטעט - דעם קולטור לייטער- דעי רעוויזיאגם קאמיסיע- דער ה. צ. אחיד.;-*- די געוועזענע קאם טעט כדטגלידער- דער אלטער רעוויזיאיס קאמיסיע- « « « א שוואכע טרייייסט - "שא, שא זונדע/ע", טרייסט א פרומע מוטער איר, נאר וואם געימלהיטן זון, "ד נתן ודי לקח יהוא שם ד מברך׳. לאכט נישט, ווען אייר הערט אז... בעווין - איז א סאציאליסט שאכט - פאדערט א קאצעט־שיין טשערטשיל - וויל א דויערהאפטן שלום מאסליי - פאדערט פרייהייט פון ווארט^ ״תיאם״ - האט דורכגעפירט א רייזע קיין אמעריקע ״דזשוינט״ - פעלן אוים באאמטע די קאמיטעטן - פארזארגן די נויטבאדערפמיקע רער שרייבער פאריין - באשטייט פון שרייבער שארית הפליטה - לעבט און איז פארזארגט ״אונררא" - זארגט נאר פאר די ד״פים די נאצים - זייגען ענטנאציפירט די קאמבאטאנטן - האבן פראנט קעמפער. מיינט נישט אז'טרטר... חסיד - מוז זיין פרום און ערלעך פערלאוו - מוז שרייבן דיאלאגן ציוניסט - מוז פארן קיין אמעריקע רעדאקטאר - מוז קענען שרייבן פרעזעם - מוז זיין א "דיפלאמירטעד* סאגאזעיער - מוז זיין א גביר וויצן שרייבער — מוז זיין א חכם וואלן - מוזן זיין ערלעכע ־ראש הקהל - מוז זיך קענען חתמה־נען רעלעגאט קיין אמעריקע - איז אבי ווער... ־וא/־קאמיסיע - זיצן מלאכים * לאנדסמאנשאפט — מיעט די לאנדסלי^ט .,דזשוינט" - פירט אן״איעפאכע בוכה״ל־מיריע",. / (