Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-02-28 · 9/47 (28.2.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
9/47 (28.2.1947)
Date
1947-02-28
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243274--320-7242942
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

4 entity mentions

/ ZAJT 2 Amerikaner gajstlecher farurtejlt di englisze taktik in E. J. Dr. D. A. Porling, barimter amerikaner gajstlecher un mit-forzicer fun der ״Arnerican C. Palestine Committee“ hot lectns farefntlecht an artikl in welchn er drikt zieh ojs, az di britisze militerisze optejlungen in E. J. ״hobn nochkopirt di nacisze technik fun antijidisze farfolgungen“. Er dermont, az jidisze birger fun Tel Awiv hobn zieh gemuzt szien kegn dem hogl fun ongewendetn maszin-gewer un klep fun englisze soldatn. ״Hot zieh den undzer glojbn — szrajbt der ojbndermoniter gajstlecher — far welchn undzere zin hobn gekemft, arojsgewizn als naiw? Ich hojb ojf majn sztime in der höchster mos fun fardamung, als * krist, kegn der doziker brutaler un pachdonesdiker zind fun gezeclozikejt in hejlikn land. Kejne teror-aktn bagangen fun menczn wos sztejen ojsern gezec kenen dos niszt barechtikn.“ ״Ich bin zicher — farendikt zieh dos artikl — az jeder Amerikaner un awade jeder eiwilizirter mencz wet zieh onszlisn cu majn protest.“ A rezolueje fun der ״läge far mencznrecht“ wegn Grunern. ׳ Di ״läge far menczn-recht“ hot!bergeszikt der engliszer regirung folgnde rezolueje: ״Niszt urtejlndik di tatn, far welche Dow "Grüner iz - farmiszpet geworn cum tojt un nemendik in bätracht, az der do־־ ziker ungariszer Jid wemens miszpoche iz gefaln fun der gestapo, iz frajwilik arajngetrotn in der britiszer armej kemfndik heldisz in Afrike un in Italje, farlangt dos biuro fun der*Lige far mencznrecht di frajntleche regirung fun Grojsbritanje maskim cu zajn az der tojt urtejl zol farbitn wem, kedej cu barujikn dos gewisn fun der weit.“ Englisze brigade ״defilirt“, Jidn zoln der- ‘kenen wer es hot zej geszfögn. Tojznt soldatn fun der britiszer 6-ter dwvizje zajnen ojfgesztelt geworn ojfn Tel- Ayiver fli-plac baj der onweznhajt fun hunderter Jidn, welche hobn baszuldikt di britisze soldatn in brutalitet un in rojberaj beejs zuchungen. Zej hobn batracht jedn ejnem ober kajn ejncikn niszt derkent. USA fodert ״klor cu machn“ dos bahandlen di E. J.־frage Washington (DENA/Reuter). Di P. Sztatn hobn gebetn baj Grojsbritanje dos ״klorszteln“ di britisze kawones benojgeja gewise punktn funm britiszn plan ibereugebn di E. J.-frage der UN. Bawegleche E. J.-ojssztelung kajn Amerike. Fun Jeruszolaim iz opgeforn kajn Amerike a bawegleche ojssztelung wos sztelt for mit zieh dos bild fun der antwiklung fun der jidiszer industri in E. J. baglejt fun forsztejer fun der jidiszer industri gezelszaft welche wein zajn onweznd baj di derefnungs-fajerlechkajtn fun der ojssztelung in New York. Di tetikajt fun di ,arabisze firer in der nacicajt. New York. Der kristlech-amerikanef komitet far E. J. wajzt. on in zajn ojfklerungsarbet wegn der tetikajt fun di arabisze firer beejs der naci-cajt, welche hobn in a grojser mos mitgeholfn Hitlern. Der komitet iz in bazic fun a^reszime fun di arabisze naciagentn ewiszn welchn es gefirfen zieh a rej ״prominente“ perzenlechkajtn fun der arabiszer politiszer weit. י Der Jiszuw halt zieh alejn ojs. Jeruszolaim. Fun der Jid. Agenc meldet men, az 10jt di oficjele Statistik wajzt on, dekt di regirung nor 6% fun di alegemejne öjcoes wos es kost di jidisze dereijung in land und 2% fun jidiszn gezunthajts-budzet. Der Jiszuw forszt arabisze Problemen. Jeruszolaim. Der Waad Haleumi hot forgeszlogn, az es zol derlernt wem di arabisze szprach un szojn in der nonster cajt wein in di Tel Awiwer szuln zieh onfangen sziurim in der arabiszer szprach. Paralel cu dem, hot di Agenc un di landwirtszaftleche optejlung fun der Histadrut Haowdim, ajngeordnt a kurs far 24 jidisze dorfeltste cu sztudirn di arabisze Problemen, wos wet dojern cvvej chadoszim. < Di inerleche ״emigraeje“ in die jidisze lagern. Lojt L, Statistik, zajngn in di jidisze DP lagern in Ejrope in fergangenem jor ge- } bojrn geworn 20.000 kinder. Di dozike mittejlung iz gemacht geworn ojf a prese konferenc in E. J. mitn ontejl fun horaw Wohlgelernter. \ אונרזער וזאדט FRAJTIK, 28. FEBRUAR 1947 f. T Ie6n Lajter fun der dajezer optejlung fun ,der Jid. Agenc in Berlin. Berlin. (DENA). Der in Berlin wejlnder lejter fun der dajezer optejlung fun der Jid. Agenc dr. Georg Landauer, hot ojf a jidiszer farzamlung gegebn an opszacung fun der dajezer alija in E. J. untersztrajehndik dem cusztajer fun di dajeze Jidn cu der technik, kultur un kolonizacje in E. J. Er hot ongewizn, pz di geszeeniszn in Dajczland noch 1933, zajnen mit grojs mitgefil nochgefolgt geworn funm ganen Jiszuw wos hot zieh bamit wos mer Jidn arajncubrengen kajn E. J. Szpeter hot gere dt der lejter fun der jidiszer kinder hejm in Berlin, wegn drang fun di iberlebnde Berliner Jidn cu forn kajn E. J. Di demokratie, far welcher zej hobn gelitn un welche hot zej azoj fll eugezogt, hot far zej biz ject gorniszt geton. Britisze birger in E. J. trogn baj zieh gewer. Jeruszolaim. (DENA-Reuter.) 800 britisze geszefts-lajt wos lebn in Haifa in an azoj gerufenem ״zicherhajts“-bacirk trogn fun ict on baj zieh gewer, mit der derlojbenisz fun der britiszer militer-macht. Wajter iz zej derlojbt geworn cu farlozn zejere, mit sztachl-drot arumgecojmte wojhungen, untem bading, az zej zoln gejn lecholhapoches zalbefert un bawofnt. ׳ cum L Jf. proülem LONDON. (DENA.) Di britisze forszlagn cu der lejzung funm E. J.-problem, wos zajnen durch di Araber un Jidn opgeworfn geworn, zajnen farefntlecht geworn lojtn plan fun der britiszer regirung. Es hobn gezolt in di nontste ewej jor arajngelozn wem kajn E. J. 96 000 Jidn. Glajchcajtik hot di Jid. Agenc farefntlecht a derklerung cum E. J.-problem welchn zi hot ibergegebn der britiszer regirung dem 13. 2. In kegnzac. cum britiszn forszlag hot di Jid. Agenc gefedert di alija fun 100 000 Jidn bemeszech fun ejn jor. Zi batont, az di forszlagn fun der britiszer regirung cu der farwaltungs form fun E. J. lojt welcher zi zol wem bemeszech fun 5 jor an umophengike ejnhajts-meluche,,weln machn di jidisze bafelkerung far a sztendike minderhajt. Far. der lejzung fun E. J.-problem lejgt for die Jid. Agenc farszejdene forszlagn: 1. E. J. zol wem a fraje demokratisze meluche mit a jidiszer merhajt, an umbagrenecter alija, oder 2) in fal wen es wet farblajbn di britisze mandatn macht, ״zol di ojsibung fun mandat antszprechn zajn gajst un buchsztabn“, oder 3)?’ zoln wider ojf genumen wem diskusjes mitn eil cu szafn a lebns-fejike meluche in an antszprechndn gebit fun E. J. Di ekzekutiw komisje fun der Jid. Agenc hot baszlosn cü sztien aza tejlung fun E. J., onnemendik, az dos dercu basztimte gebit, iz wirklech lebns-fejik. &iiyb jidiszn goles lebn Jidisze jesojmim kajn Argentine. Buenos Aires. Wi es hot oficjel bakant gemacht der ojsern minister fun Argentine, wet dos land in gichn ojfnemen 1000 jidisze jesojmim fun Ejrope. Der inern-minister hot in a geszprech mitn forzicer fun der centraler jidiszer organizaeje dr. M. Goldman derklert, az di regirung wet onnemen di sztrengste mitlen cu bakemfn di antisemitisze propagande in land. Englisze antisemitn droen. London. Der redakteur fun der Londoner cajtung ״Jewish Chronikle“ hot bakumen a briw untercejchnt fun der ״nacjonaler gwardie“ in welchn zi iz mojdije, az in gichn wet zi untercindn di 3 greste szuln in London. Glajchcajtik worneri di antisemitn, az niszt lang wet dojern wen di Jidn wein derwajtert wem fun ale efntleche 10kaln un instituejes. Cugerojbte jidisze farmegns farn Internac. plejtim Komitet. Washington. Es iz gemacht geworn a derklerung, lojt welcher di regirung fun di F. Sztatn* iz grejt opeugebn farn Internacjonaln plejtim Komitet dos gold, wos iz durchn amerikaner militer farchapt geworn in Estrajeh un wos sztamt fun durch di nacis cugerojbtn farmegn fun Jidn. Amerikaner jidiszer konferenc fodert reparacje-gelter fun Estrajch. \ London. (DENA-OANS.) Di amerikaniszjidisze konferenc hot gefodert in a memorandum gerichtet cu di ojsern ministorn fun di grojse 4״“,' az Estrajch zol coln reparaejes in der form fun gelt mitlen far di antisemitisze farfolgungen zajt dem ״an- Schluss“. In dem durch Louis Lipski untergeszribenem memorandum, hej st es wajter, az Hitler hot zajn rasn-filö^ofje pjfgebojt ojf der tradieje fun estrajchiszn antisemitizm un blojz a klejner tejl fun der bafelkerung hot zieh nochn onszlus fun Estrajch kegngesztelt <Jer politik fun Jidn-farfolgung. s Rusisze antalogje fun 60 jor jidisze poezje. Di grojse ״rusisze antalogje fun 60 jor jidisze poezje in Amerike“ welche iz ibergezect un cuzamengesztelt geworn funm bakantn jidisz-rusiszn dichter Leonid Grebniow (L. Fajgnberg) iz endlech farendikt un ibergegebn geworn cu di farinteresirte lejener-krajzn. Di dozike antalogje iber welcher der dichter hot gearbet ewej cendlik jor, anthalt 240 zajtn in welche es gejen arajn lider fun di prominenste jidisze dichter in Amerike. — Di derszajnung fun der ״rusiszer antalogje“ wet cum ersztn mol in der geszichte fun undzer literatur arajnbrengen di beste mustern fun jidiszer poezje in di F. Sztatn in dem ojeer fun ejner fun di greste welt-literaturn — in der szprach fun Puszkin un Tolstoj. Di antalogje iz arojsgegebn mit der hilf fun a gezelszaftlechn komitet fun barimte jidisze dichter un szriftszteler, wi ojeh mit der mithilf fun ״Farband fun di rusisze Jidn in New- York“. ״Pojlisze welder“ fun Opatoszu in szpanisz. In Mexiko wet in gichn derszajnen dos werk fun I. Opatoszu ״Pöjlisze welder“ in der szpaniszer szprach. Opatoszu hot lectns farbracht in Mexike, wu er iz ojfgetrotn ojf a rej referatn in di dortike jidisze jiszuwim. Fun jidiszn teater lebn in Niderszlezje. Wroclaw. Dos jidisze teater in Niderszlezje antwiklt an intensiwe arbet. In meszech fun chojdesz Oktober hot dos teater geszpilt in a gance rej sztet wos zajnen ojeh eolrajeh bazucht geworn fun der jidiszer bafelkerung. Dos teater hot gewizn a rej literarisze forsztelungen wi ״Tewie' der milchiker“, ״Di frejleche Maszke“ un and. Joint-tetikajt in Bulgarje un Rumenje Der amerikaner Joint Art a brejte hilfsakcje far Winter farzorgung far Jidn in Bulgarje.• Di jidisze bafelkerung wert bazorgt mit wareme kiejder, baszpajzung, medikamentn un andere nojtike mitlen. Cum dozikn ewek zajnen ojeh geszafn geworn specjele folks-kantines. In Rumenje iz men eugetrotn cii an enlecher akcje. Es wert fartejlt hilf di Jidn wos lajdn fun hunger, specjel in di gegntn fun Moldawje. Jidn in Rumenje haltn op a tones Bukarest. Cum 6 jortog fun di szchites ojf Jidn in Rumenje iz proklamirt geworn a tones farn ganen rumeniszn jidntum. Ojeh di rumenisze prese hot fll plac gewidmet di trojerike geszeeniszn fun di 6 jor, tadlendik derbaj di szuldike, wos zajnen antlofn kajn ojsland. 400 Jidisze emigrantn opgeforn kajn Austral je durch der farmitlung fun ״HIAS". A dank di zorgfeltike bamijungen fun der ejropejiszer hojpt-biuro fun der ״HIAS“-organizacje in Pariz, wi ojeh fun der Centrale in München hobn 400 jidisze hejmloze gefunen a hejm in Australje, 250 jidisze plejtim in Frankrajch un 150 jidisze DP fun Dajczland un Estrajch wos hobn krojwim in Australje, hot der HIAS farszaft ojswanderungs-meglechkajtn far zej un ojeh organizirt zej er arojsforn. Culib der bakwemlechkajt fun di emigrantn, hot der HIAS farszaft a specjele szif, kedej zej zoln zieh filn in a bakwemer un waremer jidiszer atmosfere in der cajt fun der rajze. Der opfor fun der grupe kumt for dem 6 februar fun Marsail mit der holendiszer szif ״Johann de Witt“, in der baglejtung fun a specjeln szolijach fun HIAS biz Melbourne. Cwiszn di emigrantn gefinen zieh 40 jidisze hejmloze fun di lagern arum München, wemens emigraeje iz organizirt geworn durch der Central Biuro in München. Di opfernde hot gezegnt der dir. fun der HIAS organizaeje far Dajczland un Estrajch. Liste fun opgeratewete Kaliszer Jidn in HIAS. Di HIAS-centrale in München bazict a komplete liste fun di opgeratewete Kaliszer Jidn. Di liste? anthalt 1656 nemen Mn lebngeblibene Jidn fun Kalisz, wemens jidiszer jiszuw hot far der milchome gecejlt 27 tojzpt man. Interesantn kenen zieh wendn in di amts-szoen in der zuch-optejlung fun HIAS, München, Möhlstraße 37. ״Jidisze szriftn“ a cliojdesz-zurnal. Lodz. Es iz derszinen der erszter numer fun di ״jidisze szriftn“, welche wein zieh bawajzn wi a chojdesz-szrift far literatur, teater un kultur. Inni dozikn zumal, wein ontejl nemen bakante szrajber un szriftszteler wi: E. Kaganowski, L. Finkelsztejn,- E. Wogier, D. Hofencug, R. Zichlinski, A. Suckewer, M. Olej un M. Grosman. In cuzamenhang mitn derszajnen fun ersztn numer iz in lokal fun jidiszn literatnfarejn forgekumen an ownt gewidmet di werk wos zajnen farefntlecht gewen in di szriftn. Di ojtorn fun di szafungen zajnen arojsgetrotn mit referatn iber der badajtung fun di dozike dergrejehungen. Dem dozikn ownt hobn ojeh bajgewojnt di jidisze kojln-greber fun Niderszlezje, welche hobn bazucht Lodz in cuzamenhang mitn fari zorgn di jidisze kinder-hejmen mit kojln. Cu der konferenc in Moskwe. A tejl mitglider fun der britiszer delegacje zajnen szojn opgeforn kajn Moskwe. Der ojsern-min. Beoin fort op dem nechstn montik kajn Moskwe mit di iberike delegacje-mitglider. Ojfgedekt a farcwajgte nacisze nntergruni organicazje Frankfurt. (DENA.) Di hojptkwartir fun di amerikanisze bawofnte kojehes in Europe hot bakant gemacht, az in der nacht fun zuntik zajnen bemeszech fun an iberrasznder opracje, wos iz glajchcajtik durchgefirt geworn in der amerikaniszer un britiszer okupaeje zone, arestirt geworn a rej fiirnde nacis, wos zajnen farwiklt in a nacifarszwerung. Di akcje hot zieh ongehojbn, wi USFET tejlt mit, zuntik 2 azejger bajnacht in Württemberg-Baden, Hessen un Oberbayern un nochmitog iz di akcje noch niszt gewen farendikt. Cwiszn di arestirte, welche zajnen, wi es sztelt zieh arojs, gesztanen cwiszn zieh in farbindung, gefinen zieh c. a. hechere funkcjonern fun der naci-partej, SS, Wermacht un dajczn szpionaz-dinst. Biz zuntik ownt zajnen arestirt geworn merere hundert nacifarszwerer. Cwiszn di mitglider fun der doziker untergrunt-bawegung, welche iz fun der britisz-amerikaniszer zone ojeh gesztanen in farbindung mit der francojziszer un sowjetiszer zone, gefinen zieh fll nacis, wos zajnen antlofn fun internirungs-lager, Di arestirtethobn ojeh gehat farbindungen mit nacis wos zajnen szojn arestirt geworn mit draj wochn curik. ״ Dos zajnen bejde SSgeneraln Erhardt Müller, Karl Bröking un andere hojehe SS-lajt. In forikn jor, zajnen lojt a mittejlung fun der hojptkwartir arestirt geworn iber 80 perzon, darunter hojch SA un SS funke jonern culib zej er unter grünt tetikajt. D$r hojptcil fun der untergrunt bawegung iz gewen, lojt der derklerung fun der hojpt- ' kwartir, di szafung fun a najer dajezer wermacht un di widerojfsztelung fun a total!- tarer meluche-form in Dajczland. Inerhalb der organizaeje hot men farhandlt wegn najem gehejmwofn. Der lejtnder oficir fun der britiszer Inteligence Service hot derklert, az di firer hobn gedrot oneuwendn gehejmwofn, wos sztejt in cuzamenhang mit der bakteriologiszer krigsfirung. C. a. iz, arestirt geworn a gew. ofider Eidman, a gew. mitglid fun der bakteriologiszer optejlung bajm OKW. Wi USFET tejlt mit, iz di ojfgedekte organizaeje noch niszt gewen kajn politiszsztarke bawegung. Di iberrasznde akcje kegn der untergrunt-tetikajt fun di nacis, ׳ wert ongerufn ״Selection Board“ un iz gewen di brejtste in farnem, zajt dem onhojb fun Dajczland okupaeje. Wi es wert gemoldn, iz gelungen cu arestirn 85 % fun di mitglider fun der organizaeje.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.