Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-01-24 · 4/42 (24.1.1947) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
4/42 (24.1.1947)
Date
1947-01-24
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
62% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243271--269-7242915
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

FRAJTIK, 24. JANUAR 1947 ZAJT 3 WELT B.B. Politisier Iberacht Mit der nominacje fun gen. Marshall ojfn amt, wos min. Byrnes hot fraj gemacht, iz in der amerikaniszer tradicje geszafn gewom a precedens. Cum ersztn mol in der geszichte fun di F. Sztatn, hot an armej forsztejer iber genumen dem farantwortlechn resort fun 0Z sem-minister. 8' wolt gewen frijcajtik in jectikn moment pruwn festcuszteln dem cukunftikn kurs fun der amerikaner ojsem-politik, wajl di biz-jeotike mejnungen fun gewise politisze perzenlechkajtn un dos akszonesdike szwajgn funm najem minister, wos hot in an interview ojsgemitn cu gehn antszprechnde ojfklerungen, gibn blojz a jesod cu mer oder wejniker barechtikte haszores. Ejns iz ober zicher. Prez. Truman hot opgetretn funm amerikaniszn historiszn princip, az di ojsern-politik gehert ojsszlislech der kompetenc fun ciwiln. Di dozike tradicje iz gewen zejer genoj opgehit durch prez. Roosevelt, welcher hot zieh in di 30siker jorn funm jectikn jorhundert energisz genumen eliminirn di resztlech militerisze ajnflusn in ojsern-departament. Mit prez. Roosevelt’s tojt hot der ajnflus fun der armej ojf der ojsem-politik ongehojbn kesejder sztajgn. Der doziker fakt hot gefunen zajn charakteristiszn ojsdruk in barieht fun der amerikaner ״Foreign Policy Association“ (farband fun ojslendiszer politik) fun Oktober f. j., welcher hot c. a. festgesztelt un glajchcajtik barechtikt, az der ״ajnflus fun der armej ojf der gesztaltun^ un ojsfirung fun der ojsern-politik iz a bojleter fenomen fun di ject politisz-umzichere cajtn“. Cu di sibes, wos zajnen anthaltn in der opinje fun der ״Foreign Policy Association“ oder in der onszojung funm ״New York Herald Tribüne“, wegn mangl fun anszprechnde kojehes in di chyll krajzn ojf farantwortleche amtn in meluche departement far ojsern-injonim, sztejen in a kauzaln cuzamenhang mit der enderung funm bizjectikn kurs, iz farn poszetn boser-widom szwer cu urtejln. A fakt ober blajbt, az a rej punktn fun ojsern-politiszn gebit gefinen zieh untern kontrol fun perzenlechkajtn, wos rekrutirn zieh fun militerisze krajzn. Berosz fun der reszime fun di dozike perzonen gefint zieh adm. William D. Leahy. Er genist fun a specjeln cutroj fun prez. Truman un, 10jt der mejnung fun an amerikaner cajtszrift, iz er wi a ״groje eminenc“ (ratgeber) in Wajsn Hojz, wemens ejees es gefinen an opklang inm prezidents decizjes. Beszejches mit der nominacje fun gen. Marshall ojfn amt fun ojsern-minister derinert zieh a gewiser ojsdruksfuler fakt. Friling f. j. zajnen in Washington arumgegangen klangen, az adm. Leahy hot proponirt dem prez. Truman cu fartretn dem min. Byrnes mit der perzon fun gen. Marshall. Adm. Leahy hot damolst dementirt di dozike jedije ojf di szpaltn funm ״New York Herald Tribüne“, oplejkenendik energisz ojf jedn fal di farfasung funm dozikn plan. Der jectiker ojsem minister gen. Marshall hot ibergenumen di' misje fun a specjelen szolijach funm prezident in Chine, ojfn ort fun gen. Patric J. Hurley. Der gen. Walter Bedell Smith iz amerikaner ambasador in Moskwe, gen. Frank R. McCoy iz der amerikaniszer forsztejer in der wajt-mizrachdiker komisje. Gen. Frank T. Hines, als ambasador in Pan ame, iz baojftragt mit a zejer delikater misje, cu bakumen far di F. Sztatn wichtike militerisze bazes arum Panamekanal. Amerikaniszer ambasador in Belgje un Luksemburg iz kontr. adm. Alen J. Klirk un in Dorem-Afrike gen. Thomas Holcomb. Der general John H. Hildring, wider, baklejdet in di ramen fun meluche-departament far ojsern-injonim, dem amt fun asistent fun meluche-sekretar far di okupirte gebitn. In der doziker reszime gejen niszt arajn azelche perzenlechkajtn wi di generaln Joseph T. McNarney, Lucius Clay in Dajczland und gen. Douglas McArtur in Japan, wajl di dozike teritorjes unterlign der militeriszer okupaeje un s’iz zelbstfarsztendlech, az armej forsztejer darfn do hobn di decidirnde macht. A niszt wejniker wichtikn ajnflus ibn ojs di militerisze krajzn ojf der amerikaner ojsern-politik durch dem a. g. ״State-War- Navy-Coordinating Committee (koordinaeje konütet fun ojsem, krigs un jam-flot departament). Der doziker organ, wos basztej' fun forsztejer fun di dermonte 3 departa mentn, geszafn in jor 1945. ojf der krigs cajt, hot gedarft ojsglajchn di' konfliktr ewiszn ojsern-departament un bejde militerisze departameptn, szafn an ejnhajtlechn kurs fun der amerikaniszer ojsern-politik. Troc dem, wos di milchome iz farendikt, ekristirt der organ wajter, arojflejgndik zajn sztempl ojf der amerikaner ojsem-politik. Hagam di zicungen un baszlusn fun dozikn organ un zajne 6 sub-komitetn zajnen sztreng gehejme, iz doch a sod far ganc Brod, az der ojsem pariament iz in a rej faln geewupgen nochcugebn dem wiln fun di forsztejer fun di militerisze krajzn. A charakteristiszer baszpil derfun iz di lectns ojsgearbete amerikaner «koncepcje in injen fun apitropses iber di pacifisze indzlen, welche unterszejdet rieh legamre — untern druk micad di admiraln un flot-meluche sekretar Forestal — fun der lechatchilesdiker sztelung funm ojsem departament. Ojb es wein durch der nominacje fun ge». Marshall mechtiker wem di ajnflusn fun der armej ojf Amerikas ojsem politik, wet' bawajzn di eukunft. Es iz ober bilti-sofek,. az der Roosvelt’iszer kurs iz awek in a zajt un es ducht zieh, az di republikanisze merhajt in Kongres iz mer genoj gt jo cu gebn ir unterszticung der najer militeriszer linje, wi niszt. Najs fun der Welt Men zorgt . . . Men wet kenen wajter wandern Di pojlisze plejtim cajtung ״Wiadomosci Polskie“ tejlt mit folgendes: ״In Holand iz durch der Dorem-Afrikaniszer regirung organizirt gewom an emigraeje-komitet, wos wet rieh farnemen mit iberszikn milchomeplejtim fun Ejrope in der Dorem-afrikaniszer Unie.“ Es iz farhan a hofenung — szrajbt di cajtung — az ejnike cendlik tojznter pojlisze plejtim, wos gefinen zieh in Dajczland, wein hobn a meglechkajt aj neuordnen zieh un wein dort gefinen a mokem-menuche. Enleche komitetn darfn ojeh organizirfc wem in der Szwejc, Italje, un Frankrajch. Arum di waln in Pojln Wal-rezultat in Warsze. Warsze (DENA-Reuter)’. Der pojliszer meluche prezident Bierut un der lejter fun der pojerim partej Mikolajczyk zajnen bejde gewejlt geworn als deputatn fun der sztot Warsze. Wajter hot Warsze ojsgewejlt 7 forsztejer fun regirungs blök, 2 forsztejer fun der pojerim partej un ejnem fun der arbeter partej. Lojt di biz jectike niszt oflcjele rezultatn, hot der regirungs blök in der pojliszer hojpt sztot bakumen 65 %, di pojerim partej 21 %, di arbets partej 8 % un di fortgeszritene katolikn 6 % fun di opgegebene sztimen. Pojlisze regirung cufridn fun wal-ojsgang. Moskwe (DENA-Reuter). Gen. Viktor Grosz, der lejter fun der ojslamd-prese-optejlung in pojliszn ojsem ministerjum, hot ojf a prese konferenc in Warsze derklert, *az di pojlisze regirung iz fulsztendik cufridn funm farlojf fun di waln cum Sejm. Ale pruwn, fun der reakcjonerer untergrundbawegung, cu sztern di waln, zajnen durch di bamijungen fun der bafelkerung, welche hot gesztict di macht Organen bajm ojfhaltn di Ordnung, cu-niszt gemacht geworn. Wajter hot gen. Grosz ojsgefirt, az troc dem wos es iz noch niszto kajn antgiltiker rezultat fun di waln, ken doch szojn festgesztelt wem, az di wal-batejlikung iz gewen umgewejnlech grojs. An interesanter fal iz gewen, zogar in di 10 bacirkn, wu di opricje hot gerufn cu bojkotirn di waln — iz di wal batejlikung gewen a sztarke. Cu di pojlisze waln. Warsze (DENA-Reuter). In ersztn oficjeln komunikat cu di algemejne pojlisze waln wos zajnen forgekumen zuntik hejst es, az di waln zajnen 14 a zejger farendikt geworn un ״ale ongrifn ojf wal komisjes zajnen curikgeszlogn geworn“. Der firer fun deroporieje Mikolajczyk hot noch di waln derklert, az di waln zajnen niszt gewen fraj un niszt baajnflust, wi es iz baszlosn geworn in Jalta un derfar wet er fOdern cu derklern di waln far umgiltik. Wi es iz dinstik oficjel bakant gemacht gewom, zajnen di plecer in parlament far tejlt ojf folgndn ojfn: regirungsblök 327, Miko'lajczyks pojerim partej 24, katojlisze ärbets-partej 7, dissidentn pojerim partej 7 un andere partejen 7. Derklerung fun pojliszn premier. Warsze (DENA-Reuter). Der pojliszer premier-minister Osobka Morawski hot derklert, äz Pojln hot niszt bedeje ajncuflm a sowietn-sistem, nor wil antwiklen zajn ejgenem politiszn un wirtszaftlechn sistem ün zajn ejgene ojsem politik. Demokratiszer blök wil niszt Mikolajczykn in der regirung. Warsze, 22. jan. (DENA-Reuter). Der pojliszer untersztats-sekretar Jakob Berman hot do mitwoch derkert, az di partejen fun demokratiszn bok hobn niszt bedeje ajnculadn Mikolajczyks pojerim-partej in der najer regirung. Es iz ober meglech, az andere opozicjonele partejen wein jo ajngeladn wem. England wejst di atom-sojdes. Der Prof. Lorent Olifet, an atom-speejalist, iz gekumen fun England ojf a bazuch kajn Sydney (Australje) un in a szmues derklert, az Grojsbritanje wejst ale sojdes fun der atom-bombe. A sach englisze specjalistn un er ewiszn zej hobn ontejl genumen in der produkeje fun di dozike bombes. / Lojt zajn farzicherung wet di atombombe szojn in 5 jor arum kenen banuct wem cu industrijele ewekn. Er hot eugegebn, az grojse firmes farinteresirn zieh sztark mit di meglechkajtn ojscunucn di atom-energie far wirtszaftleche ewekn. Di pojlisze plejtim wein ansztot pasportn bakumen internacjonale dokumehtn, wos wein dermeglechn durchcuforn 14 farszejdene meluches, wos hobn szojn lojt an opmach gegebn zejer haskome — ojser di Farejnikte Sztatn fun Amerike. Der erszter polit fun Cypern. An emigrant fun Italje, Armändo Tosces, welcher iz antlofn fun a lager in Cypern iz farhaltn geworn noent fun dorf Lotymbo, wu der lager hot rieh gefunen un iz gesztelt geworn far a gericht in Lomaka, als baszuldikter in ״antlojfn fun gezeclechn szuc“. Tosces iz kegn kaueje bafrajt ge- '’worn un di gerichts-farhandlungen wein forkumen in februär d. j. Dos gezec zet for in azelche faln a draj-jorike sztrof-arbet, oder hundert fun tike geldsztrof. Dos iz der erszter pruw fun antlojfn. Di bakantmachung fun hojptsekretar. Der hojptsekretar fun der E. J. regirung Sir H. Gurney hot opgehaltn di erszte prese konferenc in Tel-Awiw zajt leetn juni. Er hot festgesztelt, az fun di, beszaas di umruen fun 1936-39 arestirte Araber, wein noch 30 oprien urtejln ״far farbrechn fun specjel brutaler natur in merstn-tejl farbundn mit mord fun andere Araber“. Men zet niszt forojs kajn wajtere rewizje fun di dozike faln. Draj Araber, welche zajnen farhaltn geworn lojt di fartejdikungs forszriftn, wein in der kircster cajt arojsgelozn wem, mitn ojsnam fun ejnem, a mitglid fun der dajezer paraszutistn-partej, welcher iz gechapt geworn in E. J. beejs der milchome. Ojf der frage, wos fara szrit wet unternemen di regirung, bichdej cu farmajdn ״wajtere jidisze ongrifn ojf arabisze fertlen“ hot Sir H. Gurney geentfert, az der terorizm iz geworn, wert un wet bakemft wem mit ale megleche mitten. Sir H. Gurney hot analirirt di col fun 1.900.000 funtszterling, wos iz dermorit geworn in Untern- Hojz als a sume, wos di E. J. regirung hot ojsgegebn far di Cypern-plejtim. Uran in Chine. Nanking. (DENA) < Chinezisze geologn hobn in der prowinc Sinkiang, nont fun der sowietlszer grenec, antdekt an uranfeld. Es wert ojeh barichtet fun andere chinezisze prowinen, az s’ iz gefunen geworn uran. Holand arajjngelozn 500 jidisze jesojmim. Haag. (DENA) Di niderlendisze regirung hot derlojbt di ajnrajze fun 500 jidisze jesojmim fun mizrach un mitl-Europe kajn Holand, wu zej wein zieh ojfhaltn biz zejer ajnwanderung kajn E. J., oder andere lender. Boliwianer regirung nemt unter szrit kegn antisemitizm. Den ambasador fun Boliwie in di F. Sztatn, don Viktor Andrade hot farrichert dem fartreter fun Jidiszn Welt-Kongres in Washington Dr. S. Irwing Dwork, az zajn .regirung wet handlen sznel un antszlosn kegn ale derszajnungen fun rasn-diskriminaeje. Dr. Dwork hot interwenirt bajm boliwianer ambasador in cuzamenhang mit a baricht, az in der boliwianer hojpt-sztot La-Paz zajnen funandergeklebt geworn plakatn, in welche men wornt di Jidri, az zej muzn di sztot farlozn, bemeszech fun ewej chadoszim, ojb zej wiln farmajdn szwere konsekwenen. Senior Andrade hot derklert, az men darf niszt lejgn kajn acht ojf azelche antisemitisze demonstraejes, wos zajnen an arbet fun a klejn grupkele ekstremistn. Far derhargenen a Jidn — ojsgeszlosn fun der armej . . . Jeruszolaim. PALKOR. Lnt. B. Waudworts, welcher iz gewen ongeklogt in dermordn a Jid in Tel Awiw, iz durchn militer gericht farurtejlt geworn ojsgeszlosn cu wem fun der armej! Der merder hot derszosn dem E. J.-tojszew E. Rozencwajg beejs er iz rujik durchgegangen di gas in Tel Awiw. Der ״farurtejlter“ hot zieh, nochdem wi men hot im ojsgeszlosn fun der armej, umgekert kajn England. UNRRA hojpt-kwartir in Paris. Di europeisze hojpt-kwartir fun der UNRRA wert in mitn februar ibergetrogn fun Arolsen kajn Pariz. Di ajnrichtung fun der hojpt-kwartir in Arolsen' hot gekost a miljon dolar un durch der ibereijung darfn gerojmt wem arum 300 wojnungen. Na je rusisze derfolgrajche hejl-metodn. London. TASS meldet, az s' iz ongewendet geworn a naje metode cu hejln farszejdene krankhajtn durch ajnszpricungen direkt in chut-haszedre un in di nerw-centers. Bazunders hot men lectns in a rej hofnungsloze faln fun progresiwn paraliz un mojech-sifllis durch ajnszpricungen fun penicilin in di nerwn-centers arajngebracht a badajtnde farbeserung in cusztand fun di krahker13׳־־ '^״ Dermordet an arabiszn firer. Emir Machmed 61 Zejnati, der firer funm bawustn beduiniszn szejwet ״Gazawia“, wos gefint zieh in Bet-Szaon, iz di teg dermordet geworn in mitn heln tog, in center fun sztot bajm mark. Der cufal iz geszen a 250 meter fun der centraler policej-stacje in Chaifa, wen der ojbndermonter, baglejt durch etleche menszn fun zajn swite hot gewolt ajnsztajgn in a taksi. Es zajnen cu im eugekumen ewej bawofnte mener mitn ojszen fun Araber. Di ewej hobn öjsgeszosn merere mol. Machmed 61 Zajnati iz szwer farwundet geworn. Er iz glajeh opgeflrt geworn in szpitol cuzamen mit' zajn baglejter, welcher iz ojeh farwundet geworn. Di ewej onfaler hobn bawizn cu antlojfn. Der firer iz ojfn weg gesztorbn. Der cwejter farwundeter gefint zieh in zejer a szwern cusztand. Machmed 61 Zejnati iz zejer bakant in ganc Arabien fun Bet-Szaon un Emek Hajarden. Zajn szejwet iz ejner fun di greste szwotim in der dermonter gegnt. Wi men glojbt, iz di sibe funm mord a politisze. De Gaulle wajzt curik francojzisze ojscejchnung. Paris, 22. jan. (DENA-Reuter). General Charles De-Gaulle hot mitwoch curikgewizn dem militer-madal, wos di francojzisze regirung hot im cugetejlt, wi ojeh Stalinen, Churchill’n un Rooswelt’n. De-Gaulle hot gezogt, az di ejncike balojnung far im iz, ay di akcje, wos er hot untergenumen: arojseufirn dos francojzisze folk fun unterdrikung, iz im gelungen. Fun der Londoner konferenc wegn der Dajczland-frage. London (DENA-Reuter). Frajtik wet bahandlt wem di frage cu zol a dajeze central regirung unterszrajbn dem kinftikn szolem-opmach. A bazundere badajtung wert cugeszribn fun politisze beobachter dem fakt, wos der francojziszer forsztejer Courede Murwille sztelt zieh niszt kegn dem unterszrajbn dem opmach durch a dajezer central regirung. Kabus farurtejlt cum tojt: Stuttgart (DENA). Dh'Stik iz Zr״%־ried Kabus farurtejlt geworn cum tojt durch hengen; 5 ongeklogte hobn bakumen cu 30 •jor tflse, ejner 15 jor, 2 cu 10 jor, ejner VA jor un ejner ojf 1 jor jugnt tflse.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.