Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-01-24 · 4/42 (24.1.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
4/42 (24.1.1947)
Date
1947-01-24
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
64% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243271--268-7242914
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

7 entity mentions

zajt 2 _ י_אונדזער וו׳־ארט frajuk, 24. januar!947 Jn lieft* fun der £. J.-wirfcle free Jisroejl fFrese Opklangen fun bazeler kongres. Di greiste col fun di hebrejisze cajtungen bagrisn mit derlajehterung di bildung fun der najer ekzekütiwe. ״DAWAR“ bahojptet, , az di ekzekütiwe drikt ojs dem bager fun grestn tejl fun der cijonistiszer bawegung, far an äktiwn sztandpunkt in kamf fun Jiszuw, wi ojeh ojscunücung fun ale ekzistirnde meglechkajtn, kede} cu dergrejehn a farsztendikung mit di machtn in wemens hent es ligt di lejzung fun Palestine problem. Glajchcajtik ober szict zi akszonesdik di recht fun jidiszn folk. ״HAAREC“ szrajbt: ״Ject endlech, wejsn mir wu mir haltn, der doziker fakt alejn, noch a lengern «panungs period genigt bichdej undz oncuflln mit satisfakeje. Di decizje niszt cu wejln a prezident hot nor a negatiwn charakter. Es iz badojernswert, az durch dem hot men zieh frajwilik opgezogt fun di dinstn fun der ejnciker perzenlechkajt, ewiszn undzere meluche mener, wos hot an internacjonale reputaeje un ajnflus. Ober dawke der doziker negatiwer szrit lozt iber an ojsweg cu a farbeserung. Di ,decizje trogt ojeh a simboliszn Charakter. Der plac blajbt niszt bazect, wajl es iz niszto kejner, wos wolt im wert gewen cu farnemen ojser Wejcmanen.“ Analizirndik dem cuzamensztel fun der ekzekütiwe un ir fartejlung ojf draj hojptsztet, komentirt di cajtung: ״Biz ject iz undzer politik principiel planirt geworn in Jeruszolaim un di Jidisze Agenc forsztejer in andere hojptsztet zajnen nochgegangen di instrukejes fun dem dozikn center. Dos szafn fun a najem kimat umophengikn szwerpunkt in Washington wet warszajnlech bazunders fargresern di szwerikajtn ojfn weg cu a koncentrirter un geejnikter Politik. ״HABOKER“ szrajbt: Fun di mitglider nemen fun der najer ekzekütiwe, az es sztejt niszt di frage fun a najem program. Iii'kegntejl, di greste col, mitglider zajnen kegner fun der farhengnisfuler kongres decizje niszt cu gejn kajn London,!,*wos hot ibergewojgn dos: gewicht... kegn Wejcmans kandidatur... Di ekzekutiwe anthalt mejnungs unterszejdn,, ba-״ trefnd a specifisz politiszn program, wos kenen niszt maskirt wem unter a forhang fun ejnhajt... Cwiszn di firer fun di algemejne cifonistn un di firer fun Mapaj, iz geflrt geworn a krig benojgeje Wejcmanen, cetejlung un benojgeje der Londoner Konferenc, wos hot zieh farendikt mitn zig fun der Mapaj, troc ir colmesdker minderhajt kegniber di algemejne cijonistn. Di opweznhajt fun a prezident iz niszt dermutiknd noch fll jorn, in welche di weit un dos jidisze folk iz gewen gewejnt cu a badajtender perzenlechkajt ojfn postn fun prezident. Der niszt bazecter plac iz warszajnlech a bawajz, oder fun der riwalizaeje fun di kandidatn, oder fun mangl in antszprechnde kandidatn. ״HACOFE“: Drikt ojs ir badojern, wos men hot niszt gefunen kajn weg ajncuszlisn in der ekzekutiwe ale tejln fun der cijonistiszer bawegung. Opsztelndik zieh ojf der decizje, wegn niszt wejln kajn prezident, bamerkt di cajtung, az di decizje iz niszt gewen gewendet kegn Wejcmans perzon, ober kegn zajn politiszn sistem un Art durch a paralei mit Churchils durchfal in di, noch milchomedike waln. ״Es iz tragisz, az in der doziker kritiszer szo iz geszafn geworn aza situaeje, wen der plac fun prezident blajbt ni&t bazect, iz es a bawajz fun kowed far Wejcmanen, ober glajchcajtik an oremkajts-cajgnisz far der bawegung. Der kongres hot niszt ajngeflrt kajn radikale enderungen in der cijonistiszer politik. Di ekzekütiwe iz ojeh niszt fun ejn kolir, ober a feste sztelung iz ongecejchnt geworn, welche basztimt grenecn far konceäfes. Di kojehes fun di draj centers fun der ekzekütiwe zajnen ject farszejdnartik dergenct geworn fun alte un naje penemer fun farszejdene richtungen*un di dazike koorperaeje wet cwejflloz zajn gebenezt. Ober di kwele fün jedn der folg zajnen di mosmitlen, mit welche di ale centers darfn arbetn als an ejnhajt un wein niszt cijen in farazejdene richtungen. Di ctjtung endikt mitn apel cu ale cijonistn, az zej zoln zieh grupirn arum der ekzekütiwe. Der links gerichteter ״MISZMAR“ un der rewizjonistiszär ״HAMASZKIF“, drikn ojs zej er tife antojszung iber dem cuzamensztel fun der najer ekzekütiwe. Der ״Miszmar“ szrajbt: ״Dos iz a bund cwiszn dem Mapaj un di rechts gerichtete krajzn, wos tret op far di lecte zej er kraft un pozdcje un dintj, als ibergangs-stadjum far ir fulszlendiker herszaft,' Wejcman iz gebracht geworn als a korbn, der progresiwer cijonizm iz opgenart geworn; der ko jach fun di rechte sztajgt un zej er szotn szprejt zieh ict ojs niszt nor iber der ojserlecher, nor ojeh in der inerlecher politik... Es iz niszt kedaj!enger zieh opcuszteln ojf der politiszer linje fun der najer koalicje. Troc der rebeliszer, maksimalistiszer un anti Wejcmanistiszer frazeologie, ken men onnemen, az di koalicje wet zieh antszlisn cum gunstn fun der batejlikung in di londoner farhandlungen un wet mitn fuln dampf wajter szpanen in der richtung fun cetejlung.“ ״HAMASZKIF“ zogt: ' ״Di naje ekzekütiwe garantirt niszt kajn fundamentale enderungen in der politik. Zi iz gewejlt geworn ojfn grünt fun untergehn zieh fun di aktiwistn, ober ampajnlechstn iz dos ibergebn zieh fun Silwer un Neumann der najer ekzekütiwe in welcher ' zej wein zieh geflnen in a grojser minder- ' hajt. Di ekzekütiwe wet sztrebn cu cetejlung far jedn prajz un wos szneler. Ojf dem Veg cu der cetejlung wet es konfrontirt wem mit der szterung fun der speciflszer kongres decizje niszt cu gejn kajn London. Es iz niszto kajn szum cwejfl, az di‘ decizje wet farlect wem un an antsprechender pretekst wet gefunen wem. Dos־ ibergebn zieh ojserleche faktorn iz ject a zacherer.“ Di cajtung wornt, az in kontrast cu der kapitulaeje ekzistirt a meglechkajt fun a jidiszn krig. &un £rcc JisroejI iebn Ler-ansztalt far ongesztelte. Jeroszolajim. Do iz geszafn geworn durch der inieijatiw fun färb and fun ongesztelte baj der Histadrut, a ler-ansztalt far ongesztelte. Di kandidatn muzn zajn graduantn T&n mitl-szuln. Der lerer personal szlist ojeh ajn lektom fun der Jeruszolajim’er uniwersitet. Der eil fun der najer institueje iz ojscubildn hechere kwalifleirte ongesztelte far postns in nacjonale instituejes un municipalitetn, wi in behk, ^handlsun industri unternemungen u. a. w. Forsztejer fun Histadrut ojfn internaejonaln cuzamenfor fun jam-arbeter. U. P. Paris. Cum ersztn mol iz Erec Jsroejl gewen reprezentirt ojf an internacjonaler konferenc fun jam-arbeter. 2 delegatn fun der Histadrut hobn ontejl genumen in Internacjonaln cuzamenfor fun jam-arbeter wos iz cunojfgerufn geworn in London durch der Internacjonaler Federacje fun Iransport-arbeter. Di delegatn fun der Histadrut hobn ibergegebn a bild fun jidisze dergrejehungen in der jam-wirtszaft un zejere dergrejehungen in der cajt fun krig. Der jidiszer ontejl in dem engliszn krigsun handls-flot un zej er ontejl in farszejdene kamfn. Gutmsof fun,; Zejere szilderungen, hobn di Histadrut-forsztejer gerufn cu protestirn kegn der deportaeje fun jidisze plejtim kajn Cypern un kegn di atakes fun der armej uh policej kegniber di jidisze fiszer-derflech in E. J. Der doziker ruf iz warem ojfgenumen geworn durch äer gancer konferenc. Sztudir-woch fun simfoniszn orkester in Emek Hajarden. U. W. Paris. Der׳ simfoniszer orkester fun di arbeter-derfer fun Emek, Hajarden wos cejlt 42 instrumentn un iz gegründet geworn mit 10 jor curik, hot durchgefirt a sztudirwoch in Giwat Haszlosza baj Petach Tikwa. Der orkester basztejt fun muziker, wos zajnen mitglider fun di arbeter-jeszuwim in Emek Hajarden, in Emek Bet-Szan, Galil Haeljon un andere tejln fun land. Turnee fun arbeter-teater OHEL. Tel Awiw. Dos arbeter-teater baj der Histadrut ״Ohel“ hot ojf zajn turnee h. j. bazucht 12 jeszuwim ojsfirndik fll piesn fun zajn repertuar. Ojf jedn plac iz ojf gesztelt geworn a prowizorisze bine ojf weleher es iz geszpilt geworn far tojznter kolonistn fun der gancer umgegnt. Gehejme arabisze baszlusn wegn E. J. Jeruszolajim. Di arabisze lige hot leetns ongenumen a rej gehejme baszlusn wegn E. J. In der erszter rej zol zkh h an dien wegn a foderung a sof cu machn mitn jidiszn teror in land, farbrejtern dem boikot ojf jidisze schojres; zej wendn zieh ojeh cu di szchejnesdike arabisze meluches wegn unterszticung far di dozike akejes. An onfal' ojf mitglider fun der E. J.-diker opere. U. W. Paris. Wen 8 mitglider fun der E. J.-diker folks-opere hobn zieh ümgekert fun teater-forsztelung szpet bajnacht, hot a farbajforndiker gepanceter ojto geefnt a sziseraj farwundnik ewej fun zej. Di farhaltene soldatn hobn derklert, az do iz gewen a misfarsztendenisz ober di korbones tajnen, az dos iz geton geworn bawustzinik. Arabiszcr sztrajk. Jeruszolajm. Di Araber hobn proklamirt a 2 szoedikn sztrejk kegn der politik fun der E. J.-regirung un bazunders kegn dem arajnlozn Jidn kajn E. J. Noch 500 maapilim kajn E. J. Haifa. Kajn Haifa zajnen ongekumen frisze 500 maapilim fun Cypern. Di dozike ipaapilim wein bekorew bafrajt wem. Es wem derwart noch 500 in di noentste teg. v Jiszuw bagrist mit frejd 300 Jidn fun Cypern. Jeruszolaim. (Palkor). Mit grojs frejd hot der gancer Jiszuw un bazunders di hafn-sztot Chaifa ojfgenumen di erszte 300 Jidn wos zajnen deportirt geworn kajn Cypern un zajnen curik gebracht geworn kajn E. J., wu zej wein gehaltp. wem in a lager, wos di Jidisze Agenc hot ajngerichtet in Chadera, biz wanen zej er col wet aropgerechnt wem fun di legale sertiflkatn Uf1 zej wein bafrajt wem. Di jedije wegn zej er onkum hot zieh blicsznel farszprejt ibem land. Krojwim, forsztejer fun nacjonale instituejes, delegacjes fun arbeterkolonjes, welche wein ojfnemen di plejtim, wibald zej wein bafrajt wem fun Chadera, zajnen gekumen mit fener, plakatn un matones zej cu bagrisn bajm arajnkum in hafn. Der Waad Leumi hot arojsgelozt 2, bagrisungs-proklamacje in wos es wert zej ojsgedrikt a boruch habe un in wos es wert zej farzichert, az ״mir wein kemfn ojeh far di andere in Cypern un farn recht fun ale farsztojsene Jidn un fun jedn Jidn^bichlal arajncukumen kajn E. J.". eugegebn, az adank dem kojach* fun der E. J.-diker arbeterszaft, iz di Jid. Agenc geworn der onerkenter un firnder kojach fun ganen jidiszn folk. Araber fOdern arajnlozn dem mufti kajn E. J. Jeruszolajim. Ojf a prese konferenc hot Dzemal Hussein!, mitglid fun arabiszn hojch komitet, derklert, az ojb England iz niszt imsztand cu antwofenen di E. J.- Jidn, bedarf zi derlojbn di Araber cu bawofenen zieh. Der zelber hot ojeh derklert, az di arabisze lige hot bedeje cu fOdern baj England a tejkefdike derlojbenisz farn mufti curik eukumen kajn Erec Jisroejl. Wichtike baszlusn fun jidisze industrieler in E. J. Tel Awiw. Ojf der konferenc fun farband fun jidisze industrieler in Tel Awiw zajnen ongenumen geworn a rej wichtike baszlusn wi azoj cu farsztarkn di jidisze industri un ir konkurenc-fejikajt mit ojslendisze schojres. C. a. iz baszlosn geworn ojscuarbetn a 5-jor plan mitn ewek cu regulirn di baeijungen cwiszn arbets-geber un arbetsnemer durch ajnfirn a kolektiwn opmach: sztrebn ajncuflrn obligatoriszn arbitraz in fal fun konfliktn cwiszn fabrikant un arbeter. Emil Feizal wegn E. J. Jeruszolajim. Emil Feizal, ojsern minister fun Saudie-Arabie hot gehat a geszprech mit prez. Truman wegn E. J. Ejnclhajtn zajnen niszt bakant. Ojsgefirt a tojt-urtejl iber a jidiszn fareter. Jeruszolaim. In a gortn in Tel Awiw iz gefunen geworn der kerper fun Jisroejl Lewiri, 25 jor alt. Di jidisze preöe hot bakumen a briw fun der ״sztern“-grupe, az der ojbndermonter, welcher iz gewen a prowokator un szantazist, hot zieh mojde gewen in zajn szuld farn gehejmen gericht, welcher hot arojsgetrogn iber im dem tojturtejl. Lewin iz gesztanen in farbindung mit der Inteligence Service, fun welcher er hot bakumen a chojdesz-gehalt un specjele Es iz cu merkn a klejner opnejg in der regirungs emigracje-policej. Di ongekumene premies"far'jeder mesire un informaeje' fun Cypern"zajndn oficjel bacejchnt'"*geworö;fder regirung, als legale ajnwanderer, hagam zej muzn noch wartn ojf sertifikatn. Andersz iz ober gewen mit di frierdike ajnwanderer, welche di regirung hot aflle noch zej er ״legaler“ bafrajung bacejchnt, als ״umlegale“. Hacofe. (PR.) Di Kiszon-fabrik hot ongehojbn fabricirn plastisze elektrisze tejln, wi ojeh knep un szpilcajg, ojsgearbet — lojt lecte derfindungen — fun bejner. Hacofe. (PR.) Dos englisze ojsern-ministerjum hot derklert, az di englisze regirung hot niszt gegebn kajn s^um hawtoches dein kenig fun Ejwer Hajardn, Abdulla, az a tejl fun E. J. zol ongeszlosn wem in grojs-Syrje. Firnde rol fun der arbeterszaft in der cijonistiszer bawegung. ,Jeruszolajim. Dr. E. Kaplan, kasirer fun der Jid. Agenc, wos iz ejner fun di arbeterfartreter in der Ekzekütiwe zajt 1933, hot festgesztelt in a rede, wos er hot leetns gehaltn, az zint di arbeterszaft hot ibergenumen a gresere faranwortlechkajt in der firung fun der cijon. welt-organizacje un fun der Jid. Agenc, iz der jerlecher budzet fun der Agenc gewaksn fun 172.000 funt biz 6 miljon funt un der budzet far kolonizacje iz gewaksn fun 10.000 funt biz a miljon 500.000 funt. Di Jidisze Agenc hot geszafn 80 naje kolonjes zint 1933. Kaplan hot ojeh V/ Wiazoj^z dermordet geworn Jisroel Lewin. Es wem ibergegebn protim wegn dem Untergrund miszpet, wos hot farurtejlt cum tojt Jisroel Lewin, welcher iz dermordet geworn di lecte teg nebn ״Gan-Hadasa“ baj Tel-Awiw. Cu J. Lewins dire zajnen cu gekumen 3 junge mener un 1 fro-j, welche hobn im mojdi je gewen, az zej zajnen di ״ojsfirer für urtejl, arojsgegebn fun di kemfer far frajhajt fun jidiszn folk“. Zej hobn glajchcajtik im genumen ojf a farher un im ojfgewizn faktn wegn zajn mitarbet mit dei policej un zajn batejlikn zieh in ojskweczn gelt. Dos hot gedojert beerech ewej szo. Zej hobn derklert Lewinen, az zej zajnen basztimt geworn in nomen fun L. Ch. J. ojscufirn iber im dem tojt-urtejl. Lewin un zajn froj hobn gebetn rachmim, er iz a foter fun ewej kinder . . . noch a kurcer baratung hobn zej im gezogt, az zej endern dem tojt-urtejl ojf a grojse fizisze sztroL Wi men derwist zieh iz Lewin arojsgeforn in der fri kajn Jeruszolaim, crikkerndik zieh a hejm,;iz er durch umbakante parszojnen awekgefirt geworn kajn Tel- Awiw, wu es iz iber im ojsgefirt geworn der tojt-urtejl. Ojeh Lewins szutef iz far ojskwecn gelt in a kafe-hojz in Chaifa, iz durch di L. Ch. J. sztark ceszlogn geworn, cebrechndik im di rechte hant. Jlajs fun (fojln Der grojser proces fun di krigs-farbrecher hot zieh ongehojbn farn hechstn nacjonaln tribunal. Di baszudikte zajnen: der gew. gubernator Ludwig Fiszer, der komendant Ludwig Kleist un der gestapo-szef Meisinger. Der baszuldikungs-akt kegn Fiszern rechnt ojs di hojptfarbrechns funm warszewer gubernator: 1. Di farordnung cu likwidirn dos geto; 2. Di farntwortlechkajt far dermordn ejnike hunderttojznt Jidn; 3. far der farnichtung fun kimat ganc /Warsze nochn ojfsztand. Kleist wert baszuldikt, az er hot baajnflust Fiszern ojscurotn masnwajz di Jidn in Warsze.* Messinger wet muzn farentfern a rej farbrechns, der baszuldikungs-akt sztelt fest, az er hot ongehojbn di ser je fun Jidn-mordn bald bajm farnemen Warsze durch di nacis, dem 22-tn now. 1939. Er hot bafojln cu dermordn 53 jidisze ajnwojner fun hojz Nalewki 9. Specjele korespondentn fun der ojslendiszer prese zajnen gekumen, bajcuzajn dem proces, Der lodzer tribunal hot farurtejlt cum tojt 2 Polakn far^ dermordn 3 Jidn in Piotrkow-Tribunalski. « 2 Jidn, welche zajnen farohapt geworn fun der ban cwiszn Biala-Podlaska un Mezricz zajnen bafrajt geworn fun di chuliganes noch dem, wi zej zajnen gehaltn geworn 10 teg in di welder. Di bafrajte hobn derklert, az noch dem, wi zej hobn bawizn arisze papirn zajnen zej bafrajt geworn. In Mezricz un in Biala-Podlaska geflnt zieh szojn hajnt cu tog kajn ejn JJd niszt. » A delegacje fun jidiszn Central-Komitet hot protestirt baj der ekzekütiwe fun der pojliszer socjalistiszer partej kegn dem ,anti-eijonistiszn artikl, wos Wachowicz hot farefntlecht in ״Kurier Populamy“, organ fun der PPS-iszer partej. Wachowicz iz ejner fun di liders fun der socjalistiszer partej un iz biz niszt lang gewen der sekretar fun der zicherhajts-policej.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.