Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-08-15 · 31/69 (15.8.1947) · p. Seite 6

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
31/69 (15.8.1947)
Date
1947-08-15
Page
Seite 6 (sequence 6)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
63% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243317--555-7242893
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

4 entity mentions

FRAJTIK, 15. AUGUST 1947 אונדזער ווארט זייט 6 ——bw«w»» ו Indie geworn zelbsztendik LONDON (DENA-Reuter). Di 190 jerike herszaft fun Grojsbritanie iber Indie un der hecher 300 jeriker ajnflus ibern dozikn land zajnen farendikt geworn bachcot halajla funm 13-tn cum 14-tn august. 400 miljon Hindusn Wein funm dozikn tog onhojbn a naj lebn fun der oft tojsznder zieh epoche fun zejer kontinent, wen der Union- Jack, di fon fun der britiszer welt-imperie iz aropgenumen geworn fun di mastn fun der gewezener britiszer kolonie. Der engliszer kenig Georg VI hot donersztik erew dem ibememen di macht fun di Inder, ibergeszikt der dominie Pakistan a botszaft durch dem Viscount Mountbatten, wos hot dem leetn tog derfllt dem amt fun wice-kenig. In der botszaft hot der kenig ibergeszikt der najer dominie zajne beste wunczn. Sumner Welles famrtejlt brit. administraeje in E. J. Washington (DENA). In der dinstikdiker ojsgabe fun ״Washington Post“ derklert der gew. amerikaner meluche-sekretar in ojsernministerium, Sumner Welles, az di F. Nacjes zoln farendikn dem britiszn mandat in E. J. un ansztot dem britiszn militer ajnzecn dort a wirklech umpartejiszn un szolem-brengendn organ. Hagam men muz farurtejln dos hengen di ewej britisze serzantn, szrajbt wajter Welles, darf di efentlechkajt niszt fargesn di faktisze sibe funm dozikn farbrechn, wos iz a fargeltungsrhosnam farn hengen 3 Jidn. Welles bacejchnt dem dozikn urtejl, wos 1z gekumen dawke in der cajt wen di UN-komisje bamit zieh cu gefinen a lejzung funm E. J.-problem, als an ejbikn flek ojf der reszime fun britiszer umgerechtikajt. Welles bahojptet, az di britisze militer-farwaltung in E. J. iz fulsztendik antisemitisz ajngesztelt. Biz di E. J,-tragedje wet zajn farendikt, wet noch di sine alc waksn. Lesof drikt Welles ojs di hofenung, az di gen.-farzamlung wet ojf ir Septemberzicung gefinen a gerechte un antgiltike lejzung funm E. J.-problem. Ruhr-baszprechungen derefnt. Washington, (DENA-INS). Di Washingtoner baszprechungen wegn der fargreserung fun der kojln-prödukcje fun Ruhr hobn zieh ongehojbn dem 12. 8. baj der batejlikung fun 24 amerikaner un 8 britisze delegatn. USA bafrajt ale krigsgefangene. Berlin, (DENA), Gen. L. Clay barichtet in zajn din-wecheszbn far juni, az di F. Sztatn hobn bafrajt ale dajeze krigs-gefangene un farendikt di farnichtung funm mamoszesdikn; dajczn krigs-potencjal. Dermit zajnen di F. Sztatn dos erszte land, wos hot bafrajt ale krigs-gefangene. Gen. Clay cum problem fun farszlei>te perzonen Berlin (DENA). Gen. Clay hot derklert far der sub-komisje fun UN far E. J., az wen men zol wein in gresern masztab ajnglidern jidir sze farszlepte in der dajezer wirtszaft, wet es bli-sofek noch mer farszarfn dem antisemitizm in Dajczland. Najer welt-rekord arum der weit. Chicago, (DENA-INS). Captain Bil Odom iz ongekumen kajn Chicago noch zajn solo-fli arum der weit. Mit zajn eroplan ״Raynolds Bomshall“ hot er dergrejeht a najem welt-rekord fun 73:05:40 szo. Wi Got in Ödes ... Augsburg (DENA). Wi es tejlt mit di ״Schwäbische Landeszeitung“ bakumt Emmi Göring, welche gefint zieh in internirungslager in Augsburg-Göggingen reglmesik pakein fun Szwedn. ׳׳✓ . . Di benzin-fartejlung far di lager-ojtos, szrajbt dos blat wajter, ligt in di hent fun a gew. SS-major,'־welcher dermeglecht di priwilegirte internirte zej zoln zejere bazucher fun der ban-staeje un curik opfirn mitn dinst-ojto fun internirungs-lager. Der mufti farhandlt Paris (DENA-INS). Der specjeler szoliach funm jeruszolaimer mufti, arebiszof Hakom iz dinstik ojfgenumen geworn durchn francojziszn ojsern-minister Bidault, welchn er hot ibergegebn a perzenlechn briw funm mufti. Wi men git iber derklert zieh der mufti grejt, niszt arajncumiszn zieh in di sichsuch-injonim in francojziszn Cofn-Afrike, wen Frankrajeh wet untersztien di foderüngen ftm di arabisze lender. Di tage in Indonezie Bad-Nauheim (DENA). Nochn szlisn dem wofnsztilsztand in Indonezie baszuldikn zieh kesejder di Indonezer un Holender kegnzajtik in niszt ajnhaltn di dozike basztimungen. Di indonezisze regirung blajbt baj ir foderung cu likwidirn dem sztrajtfal durch di Farejnikte Nacjes. Holand plant durchcufirn konstitueje-enderungen in ire amerikanisze kolonjes. Lojt meldungen zol Holand bedeje hobn cu rufn ojf der cwejter helft September a konferenc fun forsztejer fun holendisz Sarinam, di holendisze Antilen un funm muterland. Men glojbt, az forsztejer fun Indonezie, Mizrach-Indonezie un Mizrach-Bomeo wein cu der doziker konferenc niszt ajngeladn wem, kedej niszt opcuszlepn mit der enderung fun di konstituejes in di holendisze ko- Ionjes funm majrewdikn halb-kugl biz cu der antgiltiker lejzung funm indoneziszn sztrajt-fal. New-York (DENA-Reuter). Mit 8 kegn 3 sztimen hot der Zicherhajtsrat baszlosn cuculozn indonezisze forsztejer cu der farhandlang fun indoneziszn sztrajtfal. Kurce najs Paris. England un di F. Sztatn hobn ajngeladn Frankrajch cu a konferenc wegn dajczn industrie-niwo. Paris. Di francoj zisze nacjonal-farzamlung hot mit 404 kegn 184 sztimen ojsgedrikt cutroj dem premier Ramadier. Paris. Di prajzn ojf brojt zajnen in Frankrajeh gesztign mer wi doplt. Shanghai. Di komunistn hobn in Mandzurje farordnt a mobilizaeje fun ale mener un frojen fun 15 biz 40 jor. Dachau. Far t)agejn farbrechns kegn der menczlechkajt zajnen do farmiszpet geworn gewezene SS-sanitarn fun kacet Güssen I, 2 cum tojt, 1 cu lebnslenglecher tfise, 1 cu 30 jor, 1 cu 20 jor, 2 cu 10 jor un 1 cu 5 jor tfise. Wien. Grojsbritane hot derklert an algemejn moratorium ojf estrajehisze chojwes legabe der engliszer regirung un englisze birger. Ojch ojf ale okupaeje-kostn zajt maj 1945 iz derklert geworn a moratorium mindestns biz ende 1947. Heidelberg (DENA). Lojt a mittejlung fun PC IRO wein frajtik dem 15. aug. farlozn München 200 Jidn, opforndik kajn E. J. E. J.-debate in engliszn Lordn-hojz London. (DENA-Reuter). Beejs der E. J.- debate in britiszn Lordn-hojz hot Markiz Reading' (firnde jidisze perzenlechkajt in efentlelchn lebn fun Grojsbritanje) derklert, az di Jidn in Grojsbritanje batrachtn mit ״grojs farachtung un ekl di zilzulim fun a colrajeher un in jedn fal zejer liaremdiker grupe“ fun di amerikaner Jidn. Reading hot gezogt der ״tojtlecher bacil“ funm nacionalizm, wos hot in jener milchome forgesztelt mit zieh a grojs gefar far der jidiszer bafelkerung fun E. J., sztarnt in grojser mos fun a tejl bafelkerung fun a land, mit welchn Grojsbritanje gefint zieh in zejer frajntleche bacijungen. Er hot derklert, az er iz niszt bafulmechtikt cu redn in nomen fun di Jidn in Grojsbritanje, doch batont er, az di ojfrufn cu di britisze Jidn, az zej zoln ojsnucn zejer ajnflus cu harne wen Ri teror-aktn \ in E. J. zajnen cwekloz, hejojs di britisze Jidn bazien niszt aza ajnflus. Als forsztejer fun der regirung hot geredt Lord Hall. Hall hot ongewizn ojf di antisemitisze demonstraejes in England un bacejchnt zej als wornungs-mitl, wos men darf niszt farzen. Di ojfmerkzamkajt fun di farantwortleche lajt in E. J. specjel fun der Jidiszer Agenc darf gewendet wem ojfn dozikn punkt. B. B. Der krizis in England Di fargangene politisze woch in England iz inganen gesztanen untern cejchn fun hejse debates in engliszn Unterhojz o. d. t. fun der kritiszer wirtszaftslage funm land un dem sanaeje-program fun der regirung. In der doziker ״krizis-woch" — mir hobn di dozike bacejchenung genumen fun der markanter iberszrift fun ״Manchester Guardian“ — zajnen di ideologisze unterszejdn un politisze lajdnszaftn, wos hobn zieh ongezamlt bemeszech fun a!engerer cajt, dergangen cu an efntlechn ojsbruch. Dos ictike politisze ״szmuc-waszn“ far der engliszer efntlechkajt, diskreditirt bli-sofek in a gewiser mos di regirung, wos hot noch der optimistiszer prognoze mit cwtzj jor curik, wen zi iz gekumen cus der macht, gemuzt mojde zajn, az ir wirtszaftleche terapie hot farfirt. Es iz a frage cu di wirtszaftleche läge fun Grojsbritanie gefint zieh ject in aza krankhajts-cusztand, az di ongenumene mosnamen kenen noch ratewen dem pacient. Ojf der doziker frage szajnt der entfer arojscudringen fun ewiszn di szures fun der szarfer polemik un mejnungen fun kompetente ekonomistn, az der regirungs-program kumt niszt cu szpet nor iz dawke bizmano. Grojsbritanie gefint zieh ject, lojtn treflechn bajszpil funm londoner ״Observer“, in der läge fun a mencz, wos wert farfolgt fun an oks. Untern ajnflus fun der szrek, wos baherszt dem badrotn, hojbn on zajne muskuln szneler cu arbetn, er lojft szneler un er szpringt ariber dem parkan. Erger wolt gewen dakegn, wen Grojsbritanie zol zieh gefinen in der läge fun a mencz, wos gefint zieh ojf a barg-szipua iber an opgrunt. In dozikn fal blajbt aza menczn blojz di brejre: arojfcukletern heeher, oder aropfaln in thom. Wi di derfarung lernt, hot in aza fal der pachad a hemende Wirkung ojf der arbet fun di muskuln un ojf der klorkajt funm denken. Der premier Attlee hot mojde gewen, az in jectikn tempo hot men fun der amerikaner halwoe in schum fun 3% miljard dolar (leereck 930 miljon funt) szojn farnuct leereck 687 miljon funt un, az cum sof jor wet di dozike zajn inganen ojsgeszept. Min. Dalton hot genojer bacejchnt dem dozikn termin ojf ende Oktober d. •j. Grojsbritanie wet noch ober dispönirn mit a gold-rezerw in schum fun leereck 700 miljon funt, ewentuel, wi Attlee hot efszer cu optimistisz eugegebn, leereck 975 miljon funt. Di dozike rezerwn zajnen In a gewiser mos geszafn geworn mit der hilf fun amerikanisze un kanadisze halwoes. Der minimaler rezerw fun Grojsbritanie muzs batrefn mindestns 100 miljon funt un der ojdef ken ojf jedn fal dinen cum dekn zajn ewentuel jerlechn deficit lojt biz ject farflichtnde prajzn. Derfun dringt arojs, az Grojsbritanie gefint zieh noch ject niszt in ״zak“ un di ojbn citirte eifern bagrindn fulsztendik di treflechkajt funm baj szpil funm ״Observer“ wegn wos es Iz frijer geredt gewom. Di dringlechkajt fun der akcje flist arojs fun di folgnde sibes, wos bildn dem diagnoz fun ictikn wirtszafts-krizis in Grojsbritanie: 1. Unterprodukcje in land; 2. grojse militerisze hischajwesn in ojsland un 3. sztarke arojssztojsn funm glajehgewicht, ewiszn di F. ,Sztatn un andere welt-t.ejln, wi ojch ewiszn di producentn fun rojsztofn un di fabrikantn. In 1946 hot der colungs-deficit in Grojsbritanie batrofn leereck 400 miljon funt, derfun batreft dos ojshaltn dos stancjonirte milir ter in Dajczland, Grichnland, Indie, Mitl- Mizrech un Dorem-Mizrech Azie leereck 300 miljon funt. In 1947 wet der deficit warszajnledh batrefn 600 miljon funt, troc dem, wos di militerisze hojcoes wein dos jor faln biz 200 miljon funt un wos der eksport wet badajtnd ibersztajgn dem eksport-niwo fun 1946. Di sibe fun der doziker wunderlecher derszajnung sztekt in dem, az in rezultat fun der gewaltiker prajzn-hecherung ojf rojsztofn an szpajz-artiklen hobn zieh di import-kostn baj dem kimat umfarendertn kamus un ejehus fun di schojres, gebechert mit umgefer 400 miljon. Der szwerpünkt funm problem ligt alzo in dem: rejszis, culib der umgehbjerer unterprodukc je in Europe un Azie zajnen di dozike welt-tejln ophengik funm import un prajzn-diktat fun der najer weit, wehaszejnis, iz gekumen cu a gewaltiker ojeres-koncentracje in di F. Sztatn un a katastrofaler faroremerung fun Europe, wos gefint dem bojletn ojsdruk in der filbarer dolar-knaphajt. Der engliszer krizis hot alzo zajn brejtern intemacjonaln aspekt, wos bildet dem lejtgedank funm Marshall-plan un wos macht klor farwos ganc majrew-Europe sztrebt mit aza ajlenisz un zrizes cu zajn realizirung. Beszajches dermit iz dos zuchn an ojsgang blojz in bazajtikn di unterprodukcje un farklenern di militerisze hojcoes an iluzje un a mitl fun relatiwer wirkzamkajt. Di partejdebatn in Grojsbritanie, wos akeentirn bald dem ejnem, bald dem cwejtn moment als retungs-bret. kenen niszt un darfn niszt kejnem arajnfirn in a toes, az di politisze firer gibn zieh op a genojem din-wecheszbn fun der ophengikajt fun der engliszer wirtszaft fun der weltlecher* wirtszaftlecher situaeje. Fun der cwejter zajt ober bildet di sanirung fun der produkcje un di baszrenkungen funm militeriszn budzet di umbadingte jesojdes farn curikszteln dos wirtszaftleche glajchgewicht fun Grojsbritanie. Fun dem sztandpunkt darf men bahandlen di, durch der regirung forgelejgte farordenungen: 1. bechern di kojln-produkcje durch der hecherung fun der arbets-cajt. mit a halbe szo a tog bajm ajnhaltn di 5 togike arbets-woch. 2. bechern di arbets-cajt in di szlisl-cwajgn fun der Industrie un transport-gebit, 3. heehern di ojsgibikajt fun der landwirtszaft mit 20 % un bagrenecn dem arajnftr fun gewise szpajz un luksus-artiklen. Der regirungs-program zet ober niszt for kajn drastisze mitten, wos kenen arajnbrengen di arbeter-partej in a konflikt mit di arbeter-masn un profesionele farejnen. Cu dem min mitten wolt gehert di lojnen-farszejdnhajt lojt dem, cu di arbeter arbetn in industrie-unternemungen fun a szlisl-badajtung un azelche wos eksportirn kegn dolar-dewizn, wi ojch dos dirigirn mit di arbets-kojehes. Attlee hot zieh in dem fal bagrenect cu an apel hejn cu di arbetsgeber wehejn cu di arbeter wegn a mesiker haltung, rezignirn ■fun a prajzn-hecherung un enderung fun di arbetsbadingungen, wi ojch niszt farlozn di wirtszaftlech wichtike arbets-plecer. A mer delikater injen iz di redukcje fun di militerisze trupn,, kedej cu bazajtikn di knape col arbets-kojehes in land. Di regirung hot bedeje biz sof 1947 cu bafrajen arum 133.000 soldatn un biz sof merc 1948 leerech 200.000. Bizn sof loj|ndn jor zoln bafrajt wem 34.000 niszt-britisze soldatn. S’iz niszt bawust welche gebitn wein getrofn wem fun di dozike mosnamen un di lejzung fun der dermonter d'leme gehert cu di drastisze Problemen culib dem Wos es farczepen ziehen dozikn fal ewej lebns-gebitn, di politik un. di ekmomie. Bli-sofek wet dos d02ike problem zajn a kegrsztand fun gemejnzame baratungen fun kompetente anglo-amerikanisze faktorn un warszajnlech iz di teze, az di F. Sztatn wein ibememen. wi ' in fal Grichnland. di durch England farjosemte erter. Di militerisze baszrenkungen wajzn on ojf dem, az di mobilizaeje fun di demilitarizirte arbetshent farn produkcje-proces in England iz mamoszesdiker wi di imigraeje fun ojslender. Imigrantn woltn gebildet niszt blojz producentn, nor ojch konsumentn, beejs di armej bildet an ernstn konsument, wos producirt gorniszt. A demobilizirter soldat, wos nemt ontejl in wirtszaftlechn proces als arbeter, antlastet dem militeriszn budzet un wert a produktiwe ejnhajt, niszt fargreserndik di konsumeje. Ojf a wajterdiker perspektiw iz ober di radikale sanaeje fun der engli^er wirtszaft ophengik derfun, az di prajzn'fun rojsztofn un lebnsmitl zoln zieh stabilizirn un az Grojsbritanje zol gefinen sztendike opzac-merk far ir eksport. Dos dergrejehn di dozike ciln iz meglech nor dan, wen es wet curikgesztelt wem dos ekonomisze glajchgewicht ewiszn der alter un der najer weit durch szafn an europeisze wirtszaft mit a grojsn inerlechn opzac-mark. wos iz feik cu kor^kurirn mit der amerikaner Industrie ojf glajehe badingungen. Dös iz di eukunfts-muzik, far welcher der Marshall-plan iz der ,,alef“ un der ״tof“. Der ewentueler durchfal fun der pariser konferenc wolt gewen glajchbadajtnd mitn bafestikn dem wirtszaftlechn europeiszn impas un ewiszn andern ojch mit der wirtszaftlecher katastrofe fun Grojsbritanie In licht fun di dozike batrachtungen iz klor. az welcher es zol niszt zajn der gojrl fun der regirung fun der arbeter-partej beszajches mit der ictiker politiszer szpil ojfn fon funm wirtszaftlechn krizis in England, sztelcn di mekojres fun szlechts tifer wi in der szlimmazldikej־ wirtszaft fun di ictike firer fun der engliszer imperie. Do? farsztejt ojsgeceichnt di konserwatiwe opozieje, wos iz niszt arojsgetretn michuc di ramen fun szarfer kritik mit,kajn szum szeferiszn projekt un hot dekiarirt ir grejtkajt cu cuzamenarbet in heskem mit,...di mteresn fun folk.“ Di foderüngen cuzamencubindn noch sztarker Grojsbritanie mit di F,_ Sztatn. wos Chprchill hot arojsgerukt, iz der bojletster bawajz derfun.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.