Undzer Worṭ · 1947-08-15 · 31/69 (15.8.1947) · p. Seite 2

פרייטיר 15 אויגוסט 1047 ז״ט 2 אויסגאנגס־פארבאט אין די פארשטעט פון תל־אביב און יפו ירושלים. (דענא) אין די יידישע און אראבישע שט|ןט־פערטלען אין יפו איז פאראגדנט געמארן אויסגאנגם־פארבאט אין די גאכט־שעהן, גאכדעם ווי עם איז דארט דינסטיק און מיטוואך געהומען צו מערערע צוזאסענשטויסן צוו ישן יידן און אדא- בער, בעת וועלכע דד" פערזאן זייגען דערהךגעט געוואח און'8כט פארמוגדעט." » איינצלהייטן וועגן דער 8ר8בישער ליגע 8ן עגיפטישע צ״טונג האט לעצטגס פארעפגט־ לעכט אינטערעסאנטע ציפערן וועגן דער אראבי־ שער ליגע, מאס פירט אן טיט דער העצע קעגן "דישן אויפבוי־ווערה. אין א״י און פארשפרייט געפערלעכן אנטיסעמיטיזם צווישן די אראבער. אין דער אראבישער ליגע, וואס האט אירע אפ- טיילונגען אין קאאירא, זיינען באשעפטיהט 52 בא- אמטע. 26 פון ז" ארבעטן אין דער פאליטישער אפטיילוגג פון פראפאגאנדע. אלע באאמטע בא־ הוטען צוזאמען א סומע פון 65000 פוגט געהאלט. דער געג.־םעקרעטאר עזאם פאשא באקומט 1000 דאלאר א מאנאט. דער אלגעמייגער בודזשעט פון דער ליגע באטרעפט 800.000 ראלאד א יאר, פון וועלכן 42% דעי,ט עגיפטן, 20% איראן, 16% סיריע, 7% . סאאודיע־אראביע, 6% לבנון און 6% תימן. אויר רעד גענ.־סעקרעטאר, וואס ווערט פאררעכגט פאר א דעגידונגס-באאמטן, " איז אן עני פט ער. v ווי 8זוי ווערט תרכגעפירט ד ער 8ר8בישער בויקאט? די שטעט תל־אביב און יפו זייגען ענג צמישן זיר צוזאמענגעמאהסן, גישט געי,וי,ט דארויף, וואם די ערשטע איז א הונדערט־פראצענטיק יידישע שטאט און יפו, א געמישט באפעלהערטע. עס איז שוועד פעסטצושטעלן די גרעגעצן צוו יש ן די ברידע שטעט אזוי, אז דער יידישער אויטאבוס פון תל־אביב פארט אדיין טיף אין יפו... דער אראבישער בויקאט־קאטיטעט האט אוועק# געשטעלט "פיהעטן" ביי דער לעצטער סטאציע פון יידישע אויטאבוסן אין יפו, וואס אוגטערזוכן אלע אראבישע פאסאזשירן צו זיי האבן גישט טיט זיר חלילה י,יי ן יידישע סחורות,. איינגעהאנרלטע אין תל־אביב. אין פאל ווען זיי געפינען אזעלכעס, ווערט עס תיכף פארגיכטעט. ביי אזעלכע פאלן ברעכן אפט אוים געשלעגן צווישן די אראבישע סוחרים און פיהעטניהעס, אבער היין פאליציסט ז עט מען נישט אין דער נאענט פון דער סטאציע, ' וואס זאל שטערן אט־אזעלכע "ארבעטן". ווי נאד עם נאווייזט זיר ׳פון׳ דערווייטנס"א דיזשורידגדער פאליציאנט, אגטרעען די אראבישע "העלדן" ווי פחדנים. אונא־קאמיסיע אין יידישע לאגעין (המשד פון זייט 1) די אמתע לייזוגג פון דער יידן־פראגע הען הוטען נאד אין אן אייגענער חיים, נעמלעד אין אי י. זונטיה האט די האמיסיע געוויילט אין באד- רייכענהאלער לאגער. די מיטגלידער פון דער הא- טיסיע האבן געזוכט איינצלנע מענטשן. וואם שטא- מען פון פארשיידענע לענדער, כדי אויסצוהערן זייער מיינונג, נישט באאייגפלוסט פון אדנאניזא- ציעס. זוגטיה נאכמיטאג איז די האמיסיע אפנע- פארן היין עסטרייך. בלויז צוו" דעלעגאטן דינען פארבליבן אין דייטשלאנד, צו באזוכן ווייטערע ד.פ.־לאגערן. די קאמיסיע אין עסטרייך ווין. (דענא-דויטעד) מאנטיה האבן די מיטנלי* דער פון דער אונא־האמיסיע אפגעהאלטן באשפדע- כוגגען טיט דער ענגלישער, אמעריהאנער און פראנצויזישער מיליטער*רעגירונגען וועגן פראבלעם פון די פארשלעפטע פערזאגען. די פארשטייער פון די טיליטער־רעגירוגגען האבן דערהלערט, אז אין עסטרייד געפינען זיך ס״ה 34500 יידישע פליטים. דער אמעריהאגישער פארשטייער האט דערהלערט, אז איצט נ״ט אן א פארשטארהטע אומלעגאלע איינוואנדערונג פון רומענישע יידן אין עסטריין/ אויך בערלינער לאגערן באזוכט געיוארן בערלין. (דענא) דיגסטיה איז די האמיסיע אג- געהומען היין בערלין און דעמזעלבן טאג באזוכט דעם "דישן לאגער בערלין־שלאכטענזעע. דער פאר- זיצער פון דער האמיסיע דזשאן הוד האט רעד- הלערט, אז פון די 3000 לאגער־אייגוווינער זיינען 90—95 פראצענט אגטשלאסן צו פארן היין א״י, בלויז די איבעריהע 5% פארן צו די הרובים אין אנרערע לענדער. דעם 1-טן סעפטעמבער וועט די האמיסיע אי־ בערנעבן אן אלגעמיינעם באריכט דער אוגא אין ניו־יארה. א באריכט וועגן די לאגערן אין דייטש־ לאנד און עסטרייר איז שוין אפגעשיהט געווארן היין געגף. דער הארעספאנדענט פון תל־אביבער "הצופה", משה בראווער האט דערהלערט, אז די פארהעלטענישן אין עסטרייך וועלןאמאכן א רעד- שיטערנדן איינדרוה. אין די לעצטע 3 חדשים ז", נען אריינגעהומען פון רומעניע היין עסטרייר 10—12 טויזנט פליטים, בעת דער צושטראם פון פוילן האט איגגאנצן אויפגעהערט. די דעלעגאציע וועט גאר באזוכן דעם לאנער אין בערגע אוגרזער ווארט יטראל ווירפלעכפיים ארץ געהייטע מנדבים טיט א הורצער צ״ט צוריה איז געהומעז צום געססעהרעטאר פון דער יידישער אגענץ א געווי־ סער "ד און דערהלערט, אז ער וו יל שענהען א גע- וויסע געלט־סוטע פאר דער ארבעט פון דער אגעגץ. דער אומבאהאגטער האט אבער געשטעלט א בא- דינג, אז זיין נאמען מוז בלייבן אנאנים. דער סעהרעטאר האט אים דערהלערט, אז ער — דער ׳מנדב — דארף זאגן אויף וואס פאר א צוועה דאם געלט ד^רף פארווענדט ווערן. דארויף האט זיר דער "ד א וויילע פארטראכט און געענט* פערט: אלץ איז וויכטיה... יעדע ארבעט פירט דאר צום זעלבן ציל... 1 און — ער האט ארויסגענומעז זיין טשעה־ביבל, דערלאנגעגדיה דעם אגעגץ־סעהרעטאר א טשעה ■ אויף 4.600 פונט, וואס עסיה״סט 18000 דאלאר. אנטוויקלונג פון דער ■קליידער־פאבריקאציע די הליידער־פאבריהאציע איז דורכגעגאגגען אין די לעצטע יארן א ריזיהע אנטוויהלונג. עס זיינען פא ראן 105 יידישע טעהסטיל ־ פאבריהן. פארן לעצטן הדיג האבן די יידן פארמאגט 200 וועב- שטולן און איצט פארמאגן ז״ 1600. די צאל ווע- בער איז, געשטיגן פון 450 ביז 6000. אי׳יי א ז היינט־צו־טאג דאס בעסטע באהליידעטע לאגד אין דער וועלט. אין פארלויף פון 5 מינוט הען מעז באטערהן אויף די תל־אביבער גאסן טער ש״ן־-געהליירעטע מעגער אדער פרויען, ווי אין וועל- כעד עס איז אנדערער שטאט פון דער וועלט. די טעהסטיל-אויסשטעלונג, וו א ס איז נישט לאנג צוריה פארגעהומען אין תל׳אביב האט געהאט א גרויסן דערפאלג. עס זיינען אויסגעשטעלט געווארן 260 פארשיידענע מינים שטאפן, א גרויסע רעד- גרייכוגג פון דער ׳ונגער יידישער אינדוסטדיע. דרס זיינען געווען שטאפן פאר הליירער, טאפע־ צירער, מעבל, ררגד״ער־קל״רער און אנרערע. עני לעכע א סשטעלונגען וו על ן איצט פ^רהומען אלע 6 חדשים. נאן־ אראנושן און דימענמן איז די טעהסטיל־ פאב! •<! \ציע די גרעסטע אינר.םטר.י־ע פון ישוב. הויפמאן, דעם הינסטלער וואס איז ענג פארבונדן טיטן "דישן אויפבוי־ווערה אין א״י. 102 דערפער זיינען אויפגעשטעלט געווארן אי- בערן גאנ-צן לאגד דורבן הרן־היסוד. לויט די פלענער פון רישארד הויפמאן. ער האט דאס געשאפן דעם נ״עם סטיל פוגם ״דישן דארף — א סטיל, גע- האלטן אין גייסט פון דער צייט און אין איינהלאנג מיט דעם הלימאט און ספעציעלע באדינגונגען פון א״י. :די דאזיהע בילדער־אויסשטעלונגען באווייזן דעם פלאן און יזיין פארווירהלעכונג. דאם הייסט: פון איין זייט דעם פלאן, ווי אזוי ער איז אויסגעארבעט געווארן דורף רישארד הויפמאן און פון דער אגדע- רער זייט דאס בילד פון דעם אויפגעשטעלטן ישוב, ווי ער ווערט געוויזן דורך א לופט־אויפנאמע. / ו צוזאמענקונפט פון בערעסטעטשקער לאגדם־ לייט אין יגור אין היבוץ יגור, מאס האט מיט א צייט צוריה געליטן פון א גרויסער צעשטערונג מצד דעם ענג־ לישן מיליטער,א ז לעצטגם,פארגעהומען א צוזא־ מענהונפט פון ^די בערעסטעטשהער לאנדסלייט. בערעסטעטשהא' איז א שטעטעלע אין פוילן, אויף וואלין. אינם צחאמענהונפט האבן זיר באטייליהט אדום 200 פערזאן. דאם דאזיהע שטעטעלע האט ארויסגעגעבן אדום 400 חלוצים, וואם האבן זיר שטענדיה אויסגעצייכנט מיט געוואלדיהן חלוצישן גייסט. די חלוצישע באוועגונג האט דארט געשלאגי גאר טיפע ווארצלען. יוגה האסאי, מאס האט לעצטנס באזוכט דאס היימאט־שטעטעלע בערעסטעטשהא, האט איבער־ געגעבן, אז פון דער אמאליהער החלה זיינען פאר- בליבן נישט מער ווי 23 פערזאן, פון וועלכע 3 זיינען שוין אין א י. דער צוזאמענהונפט האט באשלאסן אויפצושטעלן א הולטור און דערציונגם־ אינסטיטוציע אויפן גא- מען פון דער אומגעהומענער ההילה. אינם דאזיהן פלאן וועלז ז" האבן די פולע אוגטערשטיצונג מצד זייערע לאנדסלייט אי; די פ. שטאטן. אטאס־פארשער פארן קיין ארץ־ישראל ירושלים. עטלעכע הונדערט אמעריהאנער וויסג־ שאפטס־לייט וועלן פארן אין הומעגדיהן אפריל צו דער דערעפענונג פון דעם "ווייצמאן־איגסטיטוט" אין רחובות, אין וועלכער עס וועלן זיר באטייליהן וויסנשאפטלער פון א ר" פארשיידעגע לענדער. דער איגסטיטוט וועט האבן 5 לאבאראטאריעס און וועט — לויט דערהלערונגען פון וויצע־פארזיצער פוגם אמעריהאנער האמיטעט פארן וו״צמאן־איג־ סטיטוט מ. סעגאל — זיר ריכטן לויט די טעאריעס און פראהטיה פון פראפ. חיים ווייצמאן. צווישן די געלערנטע, וואם וועלן ארבעטן אינם דאזיהן אינסטיטוט, געפינט זיר אויר.פראפ. זעליג העבט פון האלומביא־אוניווערסיטעט, וואס האט ארויסגעגעבן א וועדה וועגן דער אטאם־באמבע. א מוזעאום אויפן נאמען פון ר׳ משח חיים לוצאמו, ארץ ישראל פייערט איצט דעם 200 יארצייט נאר ר' משה חיים לוצאטו, דעם בארימטן העב- רעאישן דיכטער, מהובל, דענהער, בעל־מוסר און איינעם "פון די גרעסטע פערזענלעכהייטן אין דער יידישער געשיכטע. ער ווערט אויר פאררעכנט אלס פאטער פון דער נייער העברעאישער פאעזיע. ער איז געבוירן אין יאר 1707 אין איטאליע און נע- שטארבן אין א״י אין יאר 1747. אין צוזאמעגהאנג מיטן דאזיהן יארצייט, האבן פארשיידענע אינסטיטוציעס אין לאנד, הויפטזעב־ לער הולטורעלע, באשטימט פרעמיעס פאר די בע־ סטע שאפונגען איבער ר׳ מ. ח. לוצאטו. אין פאר- שיידענע ביבליאטעהן פון לאנד וועלן אויר פארהו־ מען אויסשטעלונגעז np זיינע וועדה און אויר וועדה וועגן אים אליין. עם וועט אויר אויסגעבויט ווערן א ^וזעאום, וואס וועט ארייננעמען אלץ וואס האט א שיבות מיט זיין לעבן און שאפן. די יידישע ההלה אין טבריה האט אגגעבאטן א פלאץ פון 14 דונאם, ווו עס זאל אויפגעבויט וועד ן דער מוזעאום. ר׳ מ. ח. לוצאטו איז בארימט אין דער פרומער יידישער וועלט מיט זיין מוסר - ספר "מסילת- ישרים". אין זיין הורצן לעבן האט ער ז״עד-פיל געשאפן. ׳ אין נגב ווירער באנייט איזש:גיערן, עס האבן זיר אויר אבער געפוגען דעם מופטיס אנחעגגער, וואס האב; געפדוווט שטערן די ארבעטן, רויר מסרן צו רער עגגלישער מאכט אין געוויסע ערטער האבן דורשטיקע וואנדערעי־ צעשטערט די רערן, וו" ל ז" האבן געוואלט בא- הוטען וואסער. צוליב די ראזיהע פאלן, זייגען אוועה- געשטעלט געיוארן ס *־1ילע וואבן. וואס היטן די וואסער־רערן, א טייל פון זיי זייגען או־אבער. טראץ דעם ווייס.ברך דער הה׳יל, וואס באשעפטי־הט זיר מיטן אויס- לייז; באדן אלם נאצי אגאל ן איגגטום. האט זייט דעם יאר 1939, זינט דער א״נפירונג פונם ווייס־ בור, אויסגעלייזט 387 טויזגט דונאם (נאעגט פון 100.000 אקער). אין די לעצטע 5 יאד, זיינען אוים־ געלייזט געווארן 270.000 דוגאם באדן. פאר דער זעלבער צ״ט זיינעז אויר געגרינדעט געווארן 27 י "ד ישע דערפער. די דאזיהע פאהטן האט מיטגעטיילט ד״ר א. הראיאווסהי, דער דיר. פון הה״ל אויף א האנפע- רעגץ אין תל׳אביב. אין י פארלויף פון די 5 יאר, האט דער ישוב געגעבן צושטייער פארן דאזיהן פאנד הרוב 5 מיליאן דאלאר. רער ’בודזשעט פארן הה׳יל אין הומעגדיהן יאר באטרעפט 28 מיליאן- ראלאד. ס׳איז אבער גויטיה נאר א סומע פון 10 מי־ליאן דאלאר פארן באד!-א״נהויף. שן אדום א״י די עולים פון "פרעז. ווארפילד" קייין קעניא? פאריז. (דעגא-אינס) לויט אפפ מעלן די דר" בריטישע שיפן מיט די עולים פון "פרעז. ווארפילד", נאר אייניהע טעג אפגעשיהט מערן פון פארט דע בוה היין מאנבאססא (העניא). ווייטערע אקטן פון יידישע טעראריסטן ירושלים. (דענא־רויטער) צוו" טעראריסטן האבן שבת אין דער נאענט פון ווילהלמינה, ביי תל־אביב, מיט אז עלעהטרישער מינע ארונטערגעלאזן. פון די רעלסן דעם לאהא<2ןאטיוו און צוו" וואגאנעז פון א צוג. רער לאהאמאטיוו־פירער איז דערהרגעט ^עווארן און דער מאשיניסט שוועד פארווונדעט. די פאסאזשירן פון די וואגאנעז,' א טראנספארט בריטישע סאלדאטן, זיינען אפנעהומען מיט לייכטע ווונדן. די פאליציי האט געכאפט ב" דע טעראריסטן. מאגטיה ■איז דער פאליציי געלונגען צו שטערן 6 יידישע טעראריסטן און איין מ״דל אין בארויבן א באנה אין ירושלים. די פאליציי איז גראד רעד- שינען אין מאמענט, מען די אגפאלער האבן טע- ראריזירט די באנה־באאמטע, צווינגענדיה ז" צו שווייגן. איינער פון די אנפאלער, וואס האט ארויס* געטראגן פון דער באנה א ז אה מיט האנטגראנאטן. און א בייטל מיט געלט איז ארעסטירט געווארן, בעת די איבעריהע איז געלונגען צו אנטלויפן. ראם לייגן וואסער־רערן מיד האבן שוין אט א ל מיטנעטיילט אין אונדזער צייטונג, אז די רעגירונג האט ווידער דערלויבט צו לייגן די וואסער־רערן אין נגב, מאס האט זייער_ א גרויסע באדייטוגג פאר דער יידישער האלאגי־ זאציע אין רער דאזיהער וויסטער געגנט. א-־צט הענען מיר איבערגעבן נאד אייגצלהייטן. לויט דעם באוואסערונגס־פלאן מעלן באהומען ווא־ , סער 14 יידישע ישובים, אראבישע דערפער און אויר בעדואינער. דאם וואסער איז אנטדעהט געווארן נאכן דורכפירן אויסגראבוגגען פון 40 מ. די טיף ביי די יידישע ישובים גבר־עם און ניר-עס. דאם וואסער וועט דורכגעפירט מערן דורר צוו" וואסער־ רערן איבער דער לענג פון נגב ביז די ווייטע ישובים רביבים און גבולות. אין פארלויף פון א יאר מעלן ארויסגעצוינן מערן פון די ברינעמער ביז אנדערט־ האלבן מיליאן הוו. מעטער וואסער. די ארבעט מעט די יידן אפהאטטן פון א מיליאן מיט 400.000 דאלאר ביז א מיליאן מיט 600.000. ביז איצט זיינען פארלייגט געווארן וואסער־רערן אויף א לענג פון 70 ר,מ. עס זיינעז אויר פאתיסגעזען ספעציעלע וואסער־סטאציעם אינם מדבר, פו1 וועלכע וואנדע־ רער זאלן העגען שעפן וואסער. די גרעסטע מערהייט פון די בעדואינער פון נגב האבן מיט גרויסער, פר״ד אויפנעגומען די וואסער־ גראבונגען, וואס מערן אויסגעפירט פון יידישע רי געשעעני יידישע אגענץ קריטיקירט בריטישע פאר־ וואלטונג אין א״י גענף. (דענא־רויטער) אין א פארעפענטלעכן בא- ריכט פאר דער אונא־האמיסיע פאר א״י באצ״כגט די יידישע אגעגץ די בריטישע פארוואלטונג אין א״י אלס "כסדרדיהע האפיטולאציע פאר אראב־י־ שער געוואלט־טעטיהייט". דער באריכט איז א תשו¬ בה אויף דעם מעמאראנרום, מאס די א״י־רעגירונג האט פארעפנטלעכט צו רער פארטייריהוגג פון איר פארוואלטונג אין א״י. אין באריכט ווענדעט זיר די יידישע אגענץ העגן דער באהויפטונג פון דער א״י־רעגירונג, אז די אנטוויה^ונג פון רער יידישער נאציאנאלער ה״ם שטייט אין תור אין סתירה צוידער אנטמיהלונג פון א״י אין אינטערעס פון דער גאגצער א״י־בא־ פעלהערוגג. אין רעזולטאט פון רער דאזיהער בא- הויפטונג האט די רעגירונג, אויפן געביט פון פאר- וואלטונג, געהאט די יידישע 'אגטמיהלונג. ארעסטירט ארויסגעבער פון "המשקיף" ירושלים. (דענא־רויטער) דער ארויסגעבער פון דעח רעוויזיאגיסטישער צייטונג "המשהיף" איז ארעסטירט געווארן." דערמיט איז די צאל ארעס־ טירטע רעוויזיאניסטישע פירער געשטיגן אויף 41. טעטיקייט פון דער פאלקם־קאנסערוואטאריע מיט 5 יאר צוריה איז אין א״י אנטשטאנען א פאלהס־האנסערוואטאריע פאר מוזיה. לעצטנס האט די האגסעמואטאריע אויסגעבר״טערט די טעטיהייט. פריער איז זי געווען טעטיה נ^ר אין דער געעט פון תל־אביב אליין, איצט האט זי פארברייטערט איר ארבעט אין די געגגטן פון יהודה, שדון, שומ¬ רון, עמה חפר און עמה יזרעאל. איבער 600 שילער פון פארשיידענעם עלטער לערנען זיר היינט צו טאג אין דער האנסערווא־ טאריע. דאם רוב פון אירע תלמידים לערגען אויר גלייכצייטיה אין די פאלהס־שולן. עס אונטערריכטן 22 לערער. די שילער ארדענען איין פון צ״ט צו* צ״ט איגערלעכע פארזאמלונגען און אויר עפנט־ לעכע ארויסטרעטונגען. דאס יאר מערט איינגע־ ארדנט אין תל־אביב א יערלעכער נעזאנג־טאג מיטן אנטייל פון אלע ט" ל ן פון לאגד. 8 הויז אויפן נאמען פון אינזש. אראם טשערניאקאוו אין תל־אביב כדי צו פאראייביהן רעם נאמען פוגם געוועזענעם פירער פון ווארשעווער געטא, אראם טשערניאהאוו, מאם איז באגאנגען זעלבסטמארד, כדי אזויארום מיטצוטיילן פאר דער וועלט מעגן דער "דישער טראגעדיע, וואס שפילט זיר אפ אונטער דער דיי- טשער ממשלה, ווערפדאיצט אין תל־אביב אויפגע־ בויט א הו י ז, מאס מעט טראגן זיין נאמען. ביים ל״גן דעם גרוגטשטיין פוגם דאזיהן הויז, מאס מעט באזיצן 28 וווינונגען, האבן זיר באטייליהט פאר- שט״ער פון גאנצן "דישן ישוב. רער ישוב פאראייביקט זיינע העלדן דער ישוב באמיט זיר אויף פארשיידענע אופנים צו פאראייביהן זיינע העלדן. צו די העלדן פון ישוב געהעח אויר די פאראשוטיסטן, מאס האבן אין דער מלחמה־צייט געבראכט א טר״סט־מארט צו' די פאראיינזאמטע יידישע היבוצים אין אייראפע. מיט א פאר מאכן צוריק איז אין היבוץ מענית, אין חיפה׳ער געגנט, געלייגט געווארן דער גדונט- שטיין פון א הויז אויפן נאמען פון חביבה דייר, אייגע פון די העלדישע פאראשוטיסטן מאס איז אומגעהומען, אר״נפאלנדיה אין די העגט פון די נאצים. ביים ל״גן דעם גרונטשטיין זייגען אנמעזנד געווען פארשטייער פון פארשיידענע אינסטיטוציעס פון ישוב מי אויר א פארשטייער פון טשעכישן האנסולאט. l אין דאזיהן הויז מעט געזאמלט מערן מאטעריאל צו דער געשיכטע פון די פאראשוטיסטן און פאר- טיזאנער אין לעצטן הדיג. עם -מעט דארט אויר זיין אן אמפיטעאטער מיט 1500 זיץ־פלעצער. אין צעגטראלן פליגל פון הויז, מאם מעט האלטן צוו" שמאה, מעט זיין א ביבליאטעה און אן אפרו־הויז פאר יוגנט און טוריסטן. רער נייער סטיל פוגם יידישן דארף . דער. "בצלאל־טוזעאום" אין ירושלים צוזאמען מיט; י!! ן־היסוד שטעלן אויס אין די ז אל ן פון מו־ זעאום די שאפונגען פוגם ארכיטעהט רישארד