Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-01-03 · 39 (3.1.1947) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
39 (3.1.1947)
Date
1947-01-03
Page
Seite 3 (sequence 4)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
63% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243268--238-7242870
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

5 entity mentions

FRAJTIK, 3. JANUAR 1947 אונדזער ווארט ZAJT 3 B.B. Profesjonele farejnen in di Farejnikie Sztatn Sof fun No. 37. Troc dem, wos in der cajt fun milchome hot di A.F.L. awansirt cu der rol fun der hojpt-reprezentantin fun arbeter klas, troc dem wos in jor 1920 hot di col fun Ire mitglider dergrejcht di, niszt notirte biz dan, col fun 3 miljonen un ojch niszt gekukt ojf dem, wos di emigracje gezecn hobn farmacht di tojern far di meejwer-lejamarbeter, wos hobn untergehaltn den schK res-״dumping“ (arbetn far niderikere prajzn, wi di ajngesztelte in di kolektiwe opmachn), hobn zieh doch di prof. farejnen ongetrofn ojf der niszt frajntlecher jurisdikcje, wi ojch ojf der sztarker opozieje micad der ״Lige farn fartejdikn di industriele recht“, a farejn fun arbetsgeber, wos hot fartrotn di frijerdike ״antibojkot Lige“. Untern ajnflus fun unternemer zajnen antsztanen di a. g. umophengike fabrik farejnen (a. g. ״gele“ prof. farejnen), welche zajnen faktisz ge wen in ganen ophengik fun di arbets-geber. Paralei mit dem hot di republikanisze adminlstraeje gemacht farszejdene szwerikajtn dem arbeter-klas, kedej cu paralizirn di prof. bawegung. Dem dozikn eil hot farlajchtert a grojser tejl arbeter, welche hobn in period fun der grojser prosperity in di F. Sztatn, in di hoch milchome jorn biz cum jor 1929, gesztrebt cu farbesern indiwiduel zejer läge. In a grojser mos hot dem rikgang fun der arbeterbawegung ojch ba?Ljnflust di cu sztark konserwatiwe struktur fun di prof. farejnen gufe, welche hobn zieh organizirt ojf a szmoler profesjoneler platform, bagreneendik zieh nor cu kwalificirte arbeter. Der doziker fakt, wos iz efszer gewen ginstik in der onfang-stadje fun di prof. farejnen, iz szpeter geworn an anachronizm, dermonendik di amolike form fun gildes. Es hot zieh nemlech arojsgewizn, az di dozike Struktur iz fulsztendik niszt gewen geejgnet arajncunemen in organizaeje ewangen di, wos amol meehtikere cwajgn fun der masn-produkcje wi c. b. fun der ojtomobil, gumi, sztol un andere Industries. A bawajz fun der inerlecher szwrachkajt fun der profesjoneler bawegung iz gewen dos, wos di socjal-politisze dergrejehungen fun di profesjonele farejnen zajnen gewen azoj karg, az zej hobn niszt gekent baworenen di arbeter far di folgn fun di ofte wirtszaftleche krizisn. Di dozike ale faktorn hobn derfirt dercu, az di col mitglider fun di profesjonele farejnen hot zieh badajtnd farklenert (in j. 1932 wejniker wi 3 miljon organizirte arbeter) un az a gresere tejl fun di szwer ojsgekemfte arbeter-dergrejehungen iz farlojrn gegangen. Di ejncike, pozitiwe dergrejehung in der cajt iz gewen nor dos a. g. ״Norris-La Guardia“ gezec funm j. 1932, wos hot skasirt di praktik fun di ״richter farordnungen“. Epes andersz iz. az di szpeterdike amerikanisze jurisdikcje hot oft niszt respektirt dos dozike gezec, wegn wos es cajgn zogar di hajorike farordnungen baciglech di strajk-postns (piketn), wi ojch der urtejl in dem leetn kojlngreber strajk fun Lewisn. Dos j. 1933 wert der ojsgangs punkt fun der najer ere far der arbeter-bawegung. Prezident Roosevelt hot ajngelajtet di dozike frajntleche, far der arbeter weit, riehtung, wos hot zieh gesztict ojf der reform fun di tradicjonele, rechtleche jesojdes fun 6er amerikaniszer Industrie. ״Dos gezec farn widerojfrichtn di nacjonale industrie“, hot ejgntlech geszafn di jectike gezeegeberisze principn fun di profesjonele farejnen in F. 8z. A. Dos citirte gezec proklamirt dos recht fun di arbeter, fraj zieh cu organizirn un ojscuklajbn forsztejer, barechtikte cu szlisn kolektiwe opmachn mit di arbets-unternemer benojgeja arbetsfcadingungen. Glajchcajtik hot men oner״ kent far niszt erlech ale pruwn fun arajnmiszn zieh fun di unternemer in di injonim fun di prof. farejnen, wos hobn gekent sztern di gezeclech garantirte arbeterrecht. ״Der nacjonaler arbets-rat“ als arbitraz-instanc, hot gedurft wachn iber dem durchflrn in lebn di dozike recht. in j. 1935 hot dos Höchste Gericht onerkent dos dozike gezec, als anti konstituejonel. Ober dem zelbn jor szojn, hot der Kongres ojfn forszlag fun Senator Wagner baszlosn dem a. g. ״National Labor Relations Act“, wos hot wort-wertlech ibergechazert di forszriftn fun gezec fun 1933 wegn di gewerkszafts-recht. Di strajkn zajnen onerkent geworn far a legaler ajnrichtung. An umophengiker richterlecher instanc, dem a. g. ״Nacjonaln Rat far industriele baeijungen“ hot men ongetrojt di ojf gäbe cu antszejdn di sichsuchim ewiszn di arbeter-organizaejes un arbet-geber, wi ojch ewiszn di arbets-organizaejes zelbst ln a sztrajtfal, wer fun zej iz barechtikt cu reprezentim di arbeter. In j. 1937 hot dos Hechste Gericht kapitulirt, onerkenendik di legalitet fun lex Wagner (Wagner gezec) un mit dem di legalitet fun di prof. farejnen. Troc dem iz dos dozike gezec gewen der Objekt fun colrajehe ongrifn un es iz noch frisz in zikom der gezec-projekt fun a rej senatorn sof 1945, wos hot gesztrebt cu skasim di ״lex Wagner“ un cu der widerkerung fun der arbeter gezeegebung fun farn jor 1933. Ject anthalt di republikanisze merflajt in Kongres, wemens zig es sztict zieh unter andere, ojf fartrojen fun di wejler in ir antistrajk ajnszttelung, farszejdene gef am far der socjaler eukunft fun der arbeter-weit un der sztelung fun di prof. farejnen. Dl atmosfer fun leetn kojln-strajk iz in dem hinzicht simptomatisz. In di drajsiker jorn funm lojfndn/jorhundert zajnen gekumen cum worljf, in szojs fun der arbeter-welt in F. 8z. A., di reformistisze tendenen gerichtet kegn dem fareltertn or ganizaeje sistem. Der ״horizontaler“, konserwatiwer koncepcje, bazirt ojfn kriterjum fun arbets-machszirim, hot zieh kegngesztelt di ״wertikale“ onszojung, gesztict ojf der foderung, organizirn zieh lojt di Industrie cwajgn, in welche es wert ojsgefirt di arbet. Specjel in di cwajgn fun der masn-produkcje hot zieh niszt gelozt durchflrn dos princip fun korporativer (baruflecher) grupirung, wajl der fartiker Produkt iz in der najcajtlecher industie a rezultat fun cuzamenarbet fun farszejdene profesjes. Dos gezec, wider, fun j. 1933 hot forojsgezen dos organizirn fun ale arbeter fun a gewiser Industrie un nit fun gewise profesjes un mit dem iz es ajngefast geworn in gajst fun di onhenger fun der ״wert!- kaler“ onszojung. Azoj ojch iz ojfn jerlechn kongres fun der AFL fun j. 1934 ongenumen geworn, ojfn kompromis-weg, untern firuk fun J. Lewis, dem forzicer fun kojlngrober farej n un S. Hillman (gesztorbn 1946), forzicer fun di prof. farejnen fun di konfekcje arbeter, dos recht fun ״wertikaler“ organizaeje fun di arbeter fun der masn-industrie. Ojf der konferenc in j. 1935 iz dergangen cu sztarke rajbungen un cum szafn durch der minderhajt dem ״Komitet far industriele organizaeje“, wos hot arumgenumen 8 prof. farejnen mit di farejnen fun Lewisn un Hillmanen berosz. Wen in j. 1936 hot der ekzekutiw-rat fun Najs fun Churchills gratulaeje cu Stalins geburtstog. London. (DANA-Reuter). Der gew. premjer Churchill hot cu Stalins 67. geburtstog arojsgeszikt a glikwuncz telegrame. ״Cu Ajer geburtstog szik ich Ajch, majn krigschawer, ale gute wunszn, Churchill“. Stalin hot derojf geentfert״ :׳Majn herciechn dank far Ajere glikwunczn cu majn geburtstog, Stalin“. Argentine lozt ir botszafter in Szpanje. Buenos Aires. (DANA). Wi der lajter fun der argentiniszer UN delegacje Dr. Johe Arce derklert, wet zieh Argentine niszt cupasn cum baszlus fun der UN gen. farzamlung wegn oprufn di diplomatisze fartreter fun Franco-Szpanje. Der najer argentiniszer botszafter, wos gefint zieh ojfn weg kajn Szpanje, wet ajtretn in zajn amt. Atom-kontrol ön weto. New-York (DANA-Reuter). Di UN atomenergje komisje hot mit 10 sztimen, baj der ophaltung fun Pojln un Sowjetrusland ongenumen dem 5-punktn-plan cu der atom-kontrol. Der erszter baricht fun der komisje iz ibergegebn geworn dem Zicherhajts-Rat. Er anthalt 5 gruntlegnde rekomendaejes wegn der szafung fun a sztarkn un brejtn internacjonaln kontrol un ojfzichts-sistem ojfn jesod fun a konwenc opmach, bindend far ale mitglider-meluches fun UN. Ojfn jesod fun dozikn opmach zol ajngezect wem an internacjonale instanc, welche zol achtung gehn ojf der farwendung fun atom-energje cu ojsszlislech fridns-ewekn. Dos weto-recht zol ojf der arbet fun der instanc niszt ongewendet wem, azoj wi kajn szum regirung zol niszt hobn dos recht cu sztern di kontrol un ojf zieht durch weto, oder ojf an andern ojfn. Der doziker opmach wet wajter antszejdn, wos men hot cu ton mitn szojn ekzistirhdn forrat atombombes. der AFL farordnt dos ojflezn dem dozikn untern forwurf, az er dezorganizirt di prof. bawegung, hot zieh der Komitet opgezogt cu zajn gehorchzam un es iz gekumen cu a szpaltung in der AFL. In j. 1938 hobn di secesjonistn (arojsgetrotene) baszlosn in Pittsburg di organizaeje formen fun dem najem prof. farejn C. I. O. (Comittee of Indutrial Organisations). * Di bejde prof. farejnen nemen arum hajnt cu tog arum 14 miljon organizirte arbeter. Iber 7 miljon mitglider fun der AFL szteln zieh kegn iber 6,5 miljon mitglider fun der CIQ. Der bakanter, fun zajn leetn strajk, kojlngreber farejn fun J. Lewis hot farlozn di rejen fun C. I. O. in j. 1942, sztiendik di kandidatur fun republikaniszn kandidat ojfn amt fun prez. Wendel Willkie un in februar fun d. j. hot er zieh wider umgekert in di rejen fun AFL. Noch dem wofnsztilsztand ewiszn di bejde ״dachorganizaejes“ (ceiling orgsmisations) beejs der milchome hot di riwalizacje ewiszn zej urder ojf gelebt noch der milchome. C. IO. cejchnt zieh ojs mit a sztarkerer org. disciplin un anthalt elementn mit a gezelszaftlech-radikaler bafarbung, welche szpanen decidirter wi di AFL lojt der ongecejchnter linje. Dercu iz AFL in kegnzac cu C. I. O. gesztimt anti-sowjetisz. Es lozt zieh öber niszt farbojgn, az di perzenleche ambiejes baj bejde organizaejes szpiln niszt kajn klejne rol un dos derklert oft zejer kompromisloze sztelung legabe zieh. Der lecter faktor iz warszainlech gewen di sibe, culib welche es iz anstsztanen in j. 1942 a bazundere ״farejnikung fun di prof. farejnen in Amerike“, wos nemt arum 39 umophengike profesjonele farejnen mit umgefer 600.000 mitglider. Ojser dem ekzistirn noch umophengike prof. farejnen, wi ״ajznban-briderszaftn“, ״di grojse fir fun di szines“, wi ojch klenere, welche nemen arum cuzamen 1.5 miljon mitglider. Der mangl in ejnikajt ewiszn di riwalizimde mit zieh arbeter-organizaejes dekt ojf di szwachkajt fun der arbeter-bäwegung in F. Sz. A., a bawegung, wos iz arojsgesztelt ojf di ongrifn fun dem konsolidirtn lager fun zej ere kegner. Dos sztien mit a kurcer cajt curik di sztelung fun Lewisn durch der C. I. O. in der cajt fun kojlngreber sztrajk iz gewen blojz a taktiszer manewer, wos hot lechol-hapoches niszt arojsgewizn kajn dernenterungstendenc fun bejde hojpt-organizacjes ewiszn zieh. Men ken cwejflen, cu es wet zej gelingen on a farejniktn front opcuklapn di ongrifn, welche grejtn zieh kegn zej in der noenster eukunft. der Welt Der sowjetiszer forsztejer in Welt Zieherhajts-Rat Gromyko hot eugeszikt a forszlag dem Gen. Sekr. fun UN Trygve Lie, lojt welchn beme/szech fun 3 chadoszim zol ojsgearbet wem a fulsztendiker antwofnungs program, ajnszlislech der internacjonaler kontrol fun atom-energje un andere farnichtungs wofn. Gromyko, sowjetiszer wice ojser-minister. Moskwe (DANA-Reuter). Andrej Gromyko iz nominirt als wice ojser-minister. Sowjetrusland hot ject 5 wice ojser-ministorn: Wyszinskij, der gew. sow. botszafter in London Gusiew, Malik, Dekanozow un Gromyko. Onklage fun England kegn* Albanje. London. Men derwartet, az der britiszer kabinet wet bekorew onklogn Albanje farn Zicherhajts-Rat, wegn bruch fun internacjonaln szolem un zicherhajt beszajehes mit di jam-mines, wos hobn dem 22-tn okt. 46 cesztert 2 britisze szifn. Der doziker szrit wert gemacht der far, wajl Albanje hot opgeworfn di britisze Aote fun 9-tn dec. wegn antszedikung farn cesztprn di 2 szifn un tojt fun 54 ofleem un manszaft. Umruen in Italje. Rojm. In Bari (Italje), zajnen forgekumen hunger umruen, beejs welche es zajnen cesztert un ojsgeplindert geworn merere geszeftn. Ejn Student iz derharget geworn un 25 perzon, darunter 6 policejlajt farwundet. Noch di dozike umruen iz in Bari proklamirt geworn an 48 szoediker sztrajk kegn mangl in szpajz-artiklen un hojehe prajzn. In Palmi, Cosenza, un Catanzaro zajnen ojch forgekumen lojt der inlcjatiw fun arbeter-organizaejes, gen. sztrajkn. verkünd» kinstlechn Penicilin. A grupe biochemiker hobn gelozt wisn, az zej hobn derfundn kinstlechn Penicilin. Wisnszaftler hobn szojn lang gezucht a weg dos cu dergrejehn. Meglech, az di derfindung wet einen naje wegn cu ata״ kirn krankhajtn. Sowjet» kern curik jidisz farmegn in Estrajch. Sowjetisze baamte in Wien hobn anonsirt, az zej hobn ongefangen curikcugebn cu di emese ejgntimer dos ejgntum, wos iz administrirt geworn fun sowjetisze baamte. A col fun di farmögns zajnen umgekert geworn cu di frijerdike ejgntimer ewiszn zej 3 gewezene jidisze firmes, wos zajnen durch di nacis ״arizirt“ geworn, wi ojch a grojsn gut, wos hot gehert cu a katojliszer kirche. Dos gut iz ject curikgegehn geworn cu di frijerdike ejgntimer. Di atom-produkcje wert b!liker — ober geferlecher. Printson. Prctf. Albert Einstein un noch ejnike wisnszaftler hobn opgegebn a derklerung, az di atom-bombes kenen ject producirt wem fil lajchter un biliker wi biz ject. Ojch di ceszter-kraft zol zajn a fil sztarkere wi es hot bawizn der eksperiment Hiroshime un Nagasaki. In der doziker derklerung wert ongewizn, az forlojfik zajnen noch niszt farhan kajn szum szuc-mitlen un baworeniszn kegn der Wirkung fun der atom-ktaft. Undzer gance eiwilizaeje hobn zej untergesztrochn — ken farnichtet wem. ojb es zol ojsbrechn an atomisze milchome. Cypern wil gehern cu Grichnland Athen. Papos Leonitos, der erebiszof fun Cypern (internirungs-plac far jidisze ojlim) iz ongekumen kajn Grichnland, kedej cu bakumen di unterszticung fun der regirung far der bawegung, az Cypern zol farejnikt wem mit Grichnland. Di bafelkerung fun Cypern — hot derklert der ercbiszof — wil niszt zajn unter der britiszer herszaft. Dos folk fun Cypern warft op di reformen wos di britisze regirung firt dort ajn un wil a farejnikung mitn grichiszn folk. Pojlisze policej in gejeg noch faszistisze bandes. Warsze. In a farsztarkter akcje fun der pojliszer policej kegn di faszistisze farbreeher bandes in der gegnt fun Brzesc-Litowski, iz gelungen cu farchapn a grojsn amunieje lager, welcher iz gewen bahaltn in a kirche in Drohoczin/Bug. Di policej hot ojch durchgefirt arestn ewiszn di onfirer fun di bandes, welche hobn zieh ojsbahltn unter falsze nemen. Di antdekte amunieje zajnen — lojt der mitejlung — fun engliszer opsztamung. Kamfn in Chine. ® Tien-Sin.. Lojt der regirungs-cajtung ״Tegleche najes“ hobn komunistn ongehojbn an ongrif ojf der sztot Liaocheng in der majrew Szatung-prowinc. A grojser kamf iz in gang mit grojse farlustn far bajde zajtn. Wajter wert barichtet, as di nacjonal-chinezisze trupn hobn wider derobert Lutan arum 10 km fun Peiping. Francojziszer minister-prezident Leon Blum meldet an algemejne prajzfarklenerung. Pariz, 1. jan. (DENA-REUTER). In der sylwester-ownt gehaltener radjo-rede hot min. prez. Blum gebracht cum ojsdruk dem francojziszn folk di na jor-wunszn fun der regirung un glajchcajtik gemoldn an algerne j ne prajz-farklenerung fun 5%. In zaj fl rede hot Blum derklert: ״Der guter wiln fun der regirungl legabe dem francojziszn folk zajnen niszt nor formel. Di forlojfike regirung hdt ewej hojptciln: 1. Cu zichern dem frank. 2. Cu hechern di kojf-kraft'fun di'arbetnde masn. Di regirung hot gemacht ale onsztrengungen ojscuglajchn dem budzet. Hajflt ownt bin ich ajch mojdije, az fun 2. januar wet durchgefirt wem an algemejne prajzaropzecung hejn ojf industriele, landwirtszaftleche, wi ojf handls-prajzn ojf 5%. A wajtere 5%-tike praiz-aropzecung wet durchgefirt wem bemeszech fun 60 tog. Wajter derklert Blum, az dos geszet zajt 6 jor cum ersztn mol, az di francojzisze regirung nemt on szrit ajncuhaltn di prajzhecherung. Di ciln fun Sowjetrusland in kumendn jor. Moskwe, 1. jan. (DENA-REUTER). ״Di ciln fun Sowejtrusland in kumendn jor wein zajn fridn un zicherhajt“ — wert gemoldn in der najor-ojdicje fun moskwer radjo Der Ratnfarband wet marszirn in der szpic fun di fridnlibnde felker fun der weit Ojch di moskwer ״Prawda“ derklert in a najor-lejtartikl, az di felker fun Ratnfarband zajnen far״tCn internacjonaler cuzamenarbet un ojshejln di wundn fun langn un szwern krig

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.