Jüdisches Litteratur-Blatt · 1887-08-19 · N° 34. (19.8.1887) · p. [Seite]

נאפק שוועבק אונם נור נאך, ודא דונקלע נאכסגעשטאלםק אץ אונזעיע עראינערונג פאר; וחן דנד דיא גריעכק אונד ראפער. ווא דיא סיריער און! ^!«‘אניער, דיא איינפש דיא ג!לא*$ע* דעי געשיכטע מים א דתן רוהנמס &$ען פיללטען? דא נעשיכפע תאט אדנק תאהלץאיין נ&נ«עגףען £דאכםאגוטעג8 געזעטצט, אבער דיא נאכוועלש שרייטעש איבער אדרק גרא דאהץ, זיא ודים קדם פעהר, ווא דיעזע זיך בעפינדק, אבער אמרעל אמו מאףעבק, דיעזעם קליינע, שוואבע וד1צינע פאלקכק. אונד וזיא איץ ארו $üs פעלרצוגע הייפקעהרענדער קריענער אמם עם ששאלץ אויף וייגע וואונדע אונד נארבק. אונד דיעזע פיער פפלאנצק צו איינעם שאנען, הפטינק, סיס באלרייכק ששרויסע פעיאיינט, האלשק ודר אץ האנדען צור פעיהעררליכונו רעם סכות-פעסשעם, דא וויר אין היטטק וואהנען; אייננעדענק אונועדער פא טער, דיא אבראכלאז אוטהעראדרטק, אייננערענק אונזערער רעליני^ן אמו איהרער טאראל, דאס דער ששאלץ אונם ניכט איבערפיטהיג ם*כע, ראם דעו פריעדע וואהגע אין אונזער אללעי ד,ערצען אונו־ דאס דיא האפפנונג אונם נע• לעבע, זא לאננע עם יודען ניבט אדף עריק 1 אלעקסאנדער וויטשעלם אץ סטאניסלר. אויסעוג איינעם קליינען טהיילעם אייננעלויפענער אננערקעננונ« שרייבען איבער אונזערע בעדיענונג. ב,-ששאבא .7 סעםטעמבער 1885. וויעוואהל וויר נינסטינערע אפפערטע אוים טריעסט ערהיעלטק, ש ע ן. ק ע ן וויי דער א ד מ יני סט ר א צ י א ן דאך מעהר פעו• ט ר ו י ע ן עטצ>. ב״טשאבאער שטאטוס קיוא איזר׳ געטיינדע. סט.-נעאדנען .30 אוינוסט 5^18. טראטצדעם וויר פאן טעהרערק האנדלוננס-הימערן אוים טריעסט בע־ שטעללוננס-אויפפארדעיוננק מ־מ זעהר אננעהטבארק סרייזען עיהיעלטק, ע ר מ ח י י ל ע ן ו ו י ר איהנעןדען6ארצוג עשצ>. V־ איזר׳ קולטוס-געמיינדע אין םט-געא-געז. סיוואשץ.30 אוינוסט 1885. ודר האבק צוואר פיעלע צושריפשק כעקאממען, אבע* ודר דענקען אויך. עם מאג שודנדעל זיץ. א י ך שענקע איהנען דאם צוטרויען. ז לעאפאלד לאוויא. ב,־טשאבא .5 אקטאבער 1886. ביטטע סיר זאפא־ט פאן דק נרינק לולבים, פאן וועלכק זיא מיו 30 שטיק נעשיקש האבק, באך 5 ששיק עטצ׳, ווערטהיים טאר. ניזניאוו(נאליציק),20 םעששעסבע־־»188; דא סיר איהרע ווערטהע פירסא דודך דק היעזינען קולטוס־פארששעהעי עטספאהלען וואודדע עשצ), דאס סכות־£עכש אונד זיינע צעדייטונג. ודעדער קעהרם ראם שאגע סכות-פעםט אינם לאנד אונד וויעדער ערהעבק וויר»דופסען פע־העחדלי׳כוננ אונד היילינונג רען אונם פאן אונמנתן אוראהןק אץ טדייער ערבשאפש איבערליעפערטק לולב. ־' דען לגלב פיט זייגק צוגאבק נאד, ער בעטראכטענד, זעל,ק ודר אין דעמזעלבען חוס סימבאל דעס יודענטהוסם אץ זיינעם גאנצק הי׳סשארמאנן, *ערלדפע. חד לולב אמט איץ נעראדעס ודא כ א ו י ם ש ט ר ע ב עג ד עסי געוו*כם, תר את־וג איינע דע* ש א נ ס ט ע ן פריכשע רעם אריענשעם, איין וואהרעם פ ־י עץ הדר, ודא אירן אונזערע ה־ילינע תורה פארשרייבש, אונד דיא הדסים, פיט אד,רק העררליכק גרינק בלאטשכען, צאדט אונד קליין, אבער פיעל לעבק אונד נאשורשאנהיים אין ק־ בערנענד, אונד צולעשצט דיא בעשיידענען דיידק, אנשפרוכסלאז אונד איין ווינצינעס םל£שצכק אץ דיע־ זער ראללענ-פערטהיילונג אייננעהפענד. דיא רעליניאן דעס יותנטהופם אמטדערלולב,דערםאלםענצודינ,דאס סיפבאל דעס פייערענם, תנן ניכש דורך קאטסף אונד שטרייט, נ־כש דורך פער- באננונען אונד פעיפאלנוננען האט זיך אונזער פאלק דורך יאהרשומענדע במ אדף דק הייטינק טאג עיהאלטק. אוגד זיינען טר־נציסיק, תר וואהרהייט אונד תכטליכקייט, באהן נעבראכען אונד ואסיט דאם סינאיטישע וואיש — בעוואדדהייטעש ד׳ משיני בא וז־ח טשעיר לםו. .ודא דיא זאננע קד,ן אד,*ע שטראהלק אדסזענדעט, זא פעדקינדעשע ראם יודענטהום אללען פארצייטלי- כען פאלקערן זיינע ערהאבענע סאנאסהעא־סטישע אדעע אץ דער געראתן אונד איינפאכסטען ודמע, לא ארך איין איינצינעי נאטש פיעל איינפאכער אונד קלארעי צו בעניייפק איוש, אלם דיא פיעלנאמטערייא,* דאס יודענשהום בירנט אץ זיך דיא שאנע בעדייטונג דער עדלען פרונט דעס אריענטס — דעס אתרוג; ריץ אונד פאקעללאז פוס ער זיין, וויא דער נרונדקאדאקטער דעם יודענטהופס; ויץ באלואמישער דופש בעדייטעט דיא פאראל אונד דיא האתת עטהיק אונזערער רעליגיאן; נור אויף זאלכק נ־ונד- זיילען באזירענד, קאננשע עם דעם יודענטהומע נעליננען, זיינע ל־יכשע ווייט הינדסשטראהלק צו לאסםק אץ אללע וועלט אינד רען זאמק זיינער סאראל אדסצושטרייק, דאס דיא זאאט דער נאטשנעפאללינקייט אונד גאטטאהנליכק־יט אדפגעהע, זאווייט יורק לעבק אוגד זאודיט יודק דק את־וג פיט וואלנע- פאללק בעטראכטק. כי הנה החושך יכסה ארץ וערפל לאומים ועלץ יזרח כבוד ד/ אוגד דאגן דיא הדסים 1 גדין זינד דיא בלאשטכק, דאס סימבאל דעד האפפנונג, דאס זא פיעל פערפאלנשע, פיעל געדריקשע איזראעל וואוררע אין זיינער דיאספארא(גלות) נור דורך ריא האפפנונג אויפדעכט ערהאלטען. וואם וואר עם, וואם דאם קליינע שוואכע פאלקכק, צערשטרייט אויף אללען וועלט- ענדען נעשיטצט אונד געששיטצש האש? וואס וואלס, אלם פאן עם טדיעב, פאן לאגד צו לאגד, פאן פאלק צו פאלק, דורך שפאניענם נארטק אוגד רוסלאגדס שטעפפק, דורך דייטשלאנדס ואגד אוגד עננלאנדם' נעבעל, וואס וואר דא אדר שיטצענדער וואנדער- אוגד וואונדערשטאב דורך דיא טהראנעג- טהאלער דער נעשיכשע?! דיא ה א פ פ נ ו נ נ וואר עם, או־ף דיא ריקקעהד אין אדר איינסט פערוויפשעטעם לאגד, אום דק הייליגק בארק זיינער אור- פאשער וויעדער צו בעשרעטען 1 אוגד צום שלום סע דיא קליינק, אונאנזעהנליכען וויידק! וויא סיסבא- ליזירט זיך אין דיעזעם בעשיידענען געיואכסע דאס קליינע פאלקכק א־זראעל? דיא העפשינק, פאלקערקגיקענדען שטירסע האבען דאהינגעראסש איבער דיא הייפטער פילער גאציאנק, פיעלע א ל ש ע ש ט א ט ם ע טיט איהרען ביו אין דיא וואלקענ-היניינראגענדק קראנק פאם שויפלאטצע דער נעש־כטע הינוועג- געפענס, אבער דאס קליינע איזראעל איוש געבליענען. בשעה שנתן הקב״ה תורה לישראל אמר למלאך המות על כל אומה ואומה יש לך רשות אבל על א;טה זאת אין לך רשות. אלם גאשט אייגסט אן אמראעל דיא תורה פערליעה, דא שפראך ער צו דעם עננעל דעס טאדעס: "איתר יעדע גאציאן האסש דוא נעוואלט, גור איבער איזראעל האסש דוא פאן נון אן קיינע טאנש טעהר, תגן דאס לענק תר פאלקער אמט ודא דאס דער אינדיודרוק, תר סאד שטרייכט זיא אדם תם נוכע דעס לעבענם, דוק אדרע צייט געקאפפען אוגד אדת ששונת געשלא. גען. פראנע נאך בייא דער וועלשגעשיכשע, ווא זינד דיא אלשען פאלקער הין? זיא דנד פערבאננש אץ דאס נעביעט תר ערצ^חלונג אוגד ואגע אוגד אידית מ׳ הערמאנן יונו