Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

* 5 <סכ 26 קװעלן: ו♦ ארנױו אלמע אקטן (אק ײ#רשע): 1) ״די 1> זעצהנ םון איק אױף אקער־ערד״; 2) ״אידישע ק$ל$״ ניזאציע״; 3) ,מידםער*זײנסנו םון אידן״; 4) ״כאנדעםפו* ־ ניקם אקטן״; 5) ,אײסןח־נען דדות םאר אידן״; 6) ,,םר$ם$ק$לן םון אדמיניםטדאציןןנם־ראמ״; 7) ״נאריכגו םון די אידישע קןןלןןגיעם״. II. םינאנץ״ארכױו (אץ װאחםע): 1) ,ק^נםעגםן םאר אידן״; 2) ״הנחות םאר אידן ערדיןדבעטער״; 3) ״ון(םצזןל םון כשר םלײש״. , III. יעקב טונענדהן^לד׳ס כתבים (מאנוסקײפט). ׳\1. םר$ט$ק$לן םון די זיצונגען םון װ#ר• שעװער דאזאר ב$זשניטשי (םזןרװאלטונג םון דער אידישער נעמײנדע). זו. י ו ם ף ה ל ו י: ״מנלת םםר״ (זכרונות. — מאגוסקריםם). 1ע. איינענע זאםלוננען םון נעדרוקטע און נעשריבענע אויםרוםן. 16 אידישע םמםיליעם, ודעלכע ה$נן נענוםען םון יריץ צו 15 פ^דגעס עװ א םמםיליע אױף טשינש. װײל די רענירמג ה>)ט נעצױנן םיטן נעבן די עדלױבעניש און םיט נאםרײען די ק$ל#־ ניםטן םון םיליטעױדיגםם״ ה$בן די קןןלאניסטן םארלױרן דעם דשק צו ארבעטן אויםן םעלד אץ זײ ה$נן זיך באשעםטינט מיט האנדל אץ מלאכר״ דעד *רק דןןם זײ דאן נענױט צו םאר• קױםן די ערז־ קריסטן. 11) די ק$ל$ניע פארזניעװיצע איז נענרינדעם גע־ .־ר^רן דורכן אידישן נוט׳באזיצער שלמה אבראמזןןהן. 12) רי ק$ל$גיע םאליעסיע איז גענרינדעמ נעװןךן אױםן נרונט םון אײביגן טשינש. אן יןןר 1844 הןןבן ױך דןץט נעםוגק 73 אידישע גםשות. די רעניתגנ ד״ןןט זײ ניט באםרײט םץ מיליטערידינםט, הגם זײ אלע הןןבן נעארבןנט אױםן םעלד און קײן אנדערע באשעםטיגונגען הןןבן זײ ניט נעהאם. אין הונגער• י$ר 1847 זײנק עטליכע אידישע םאטיליעם אױםנעשטןךבן םון הונגעד״ די איבערעע ה$בן םארלןןזן,אלץ און אױםנעװאנדערט. 13) רי ק$ל$ניע לאבעגדז איזנענרינדעטנעװ$וץדודך דעם אידי׳ק טטבאזיצער, אליהו מןןשק^װםקי; די קן^גיעס קוכארי,- קאדלובאװקא און אידזיקןןוויצע — דורך ר׳ זלםן םןןזנער, ב י י ל א ג ע״ 1 לבבי אמובתבו הודות לאל אוחנו ח״ם מצאה שמחה ביום שבת קודש דען 18—30 נרחרזיק 1843 לההאות לםני אדונגו הםירשט נםיםניק לםלכות יר״ד״ הע׳ד אותנו כתוכחות מוםרו כאב את בגו ילמד דעת, ברבר אשר םאז דבר טוב עבוד ענײ עםנו. והתםלא על עשירי עם ישראל בראותם, כי העוני הולך ונדל בץ המון העם ורבים העטוםים ברעב, והמה ימאנו לםתח ידם בעזד לאחיהם המדוכאים לטור מהוגם לקנות׳ 1 נחלת אדמה להושיב שםה האבימים למק יעםדו את האדטה ױאבלו לחם חוקם באמונד״ — אחיט! במה יתרצה עבד נאםן לםמשלה אשר עלױ, אם לא לעשות רצונה הייך, הלא כל דברי הםירשט נמיםניק יד״ה הנעימים אשר הזהיר, נטשלו לדבױ קודש (תהילים ק״כח) יגיע כםיך כי תאכל אשדיך וטוב לך, וחכמינו בעלי התלמוד הוסיפו לנלות לנו באםרם אשריך בעולם הזה וטוב לך לעולם הבא. לזאת םצאנו עצטט נכונים וטחויבים להודיע הדברים האלה לכל קהילות ישדאל בארץ הזאת לעורר לבב אחינו אשר ברכת ד בביתם לעמוד נדר **, לשקוד עליהם לטוב לתת טעשרם ברכה לקגות אחיזת אדמד״ למען ימצא הענײם ױ מחיתם ביניעת כםם, וצדקה תהיה לנו כי נשםור לעשות כאשר נזהרגו לטוב על םי אדוננו הםידשט נאםיםטניק יר״ה החםץ בטובתגו ומד׳ השוכן בשמי מעל נשא ברכה ולהטחגדבים ממול יקרת גםשם וטוב לבבם. באע״הח םה װארשויא ױם נ׳ עשרה בםבת ת״צצ לם״ק דק 21 גרודדק 1843 2 םטודיק 1844 נאום הק׳ יצחק במהר״ש ז״ל מק״ק װארקי ונאום הק׳ יהודא בכ״רך אב״ד רק׳ םײני ונאום הק׳ מנחם מנדיל ליםמאנן^װיטש, אב״ד דק״ק זדענסקזאל ונאום הק׳ רםאל זאב הלוי לעװעגטהאל אבד״ק זאקראפושין , רנאום משה טײטלבוים וזנאום מאטיל מיכעלםאן מקאלשין חנאום שלמה שבתי עההליך וגאום משה אלי׳ םארנענשטערן םלוגלץ •' ׳ י 1 וגאום ױםף סאםיר