Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

13 ױ אידישע ר31$דוזידסשז<06 אק 5!א. דערקלערם זיך נ$ר דורך זײער קרײצוגג און אויםפדשוע מיפ די ארומינע םעלקער, אנטשפרעכט ניט די אביעקטיװע היסטארישע םאקטן און געםינט זיך אין א בםירוש׳ער םתירד״ אפילו כדצ דעם מאטעדיאל״ ױעלכן ער אלײן ברײנגט. ם׳אױ אמת׳ או איצט א־ו אונוער לאנע אין םרט םון קער־ םער־גרױם בכלל ניט קײן גינצ־נע לגבי די םעלקער״ צװישן װעל־ כע מיר לעבן״ און דעריבער אמ אונזער םיזישע קראפם אדך ניט איבעױג נרױס. מיר באטראכטן עס ז^בער ניט םאר קײן שטענ־ ו —1"־־ / די אידישע לאנדװירטשאפט אין אײראפא פר$פ• ב• ברוצקוס מקסזס^ מ1 116ס118סט3 016 11מ(2)ומ6 11וס6 1סז? פסז ױנן ראםן־םצקםזך; םק די פדיעו־ נעבראכטע בײשם־לן זעהמן מ־ר, אז די א־דן םא־מאנן א־ן זץ נענונ פאטענציעלע ענעדגיע, כדי פיזיש נעזונםעד צו װעדן, און ־אם באצ־ם זיך סײ צו דער נרױם םון קערםער, םײ צו דער שטארקײט םון דער םוםקולאפור. כױ צו דערג־ײכן א בעםע־ן פמ־שן צישטאנד, דארםן פיר נ־ם אנקוםען צו א פ־שוננ מ־ם אנדערע םעלקע־, נ$ר בלויז ענדערן ױ לעבנם־בארינג־ננען. (המשך קומט) די הויפט־־דיעות װענן דער אױסגעםארשטער באםעלקערונג און איד ערד־באז־ץ װעדן נעבראכט און םאלנגד־געד סאבעלע: ךירכשגיס• ליכער ערד• שטח אריןז 1 נסט נסשדת• ױל געזיבזץ יזל יונקריז <*ין דעס׳זר םין) טיפ פץ ישוב 0,95 8512 8861 1641 48 קאלאניעס 0,75 3384 4476 829 . אידישע ערד־אר״ בעסער אץ אלגע־ מײנע דערפער 13 5218 3472 643 57 ארסעלן• 0^8 920 3236 599 . קנאפ־ערדיגע וױרטשאפסן 1,11 18043 ׳20045 3712 םך־הכל •* אױסמרעמס *ו*5 נםמוזז *יף 8 מזינד דדרכשניםליך׳ *זוי װי ןם הןס *־ויםגעװיזן $ סייל סון די *ױם<מרשונב־פןסערי?לן■ באידי נ־ט־אידישע םו־ער־ם א־ן לײםרוםלאנד באםרעםם דע־ דורכשניטליכער ערד־שטח או־ף א נםש 1,6 דעם־אט־ן. פון דער נעבראכטער טאבעלע א־ז קעננדנ, אז בלדז די א־טעלן ה$בן באקומען ערד לױט דער אלנעמי־נער א־ט־נע־ נארמע; ד־ א־־ בערײע א־ױשע עדד־ארבעטער־באפעלקערוננ, אפ־לו א־ן ד־ אלטע קאלאניעם, ממ ױך באנונענק מ־מ א סך קלענע־ע ערד־ חלקיזג װאס אמ נונע דעם אלנעמײנעם ערד־?נקח׳ ידאבן די א־־ דישע ערד־א־בעטע־ םונם זעלבן ־א־ןןל מ־ט א םע־טל ־א־־ ד״־נדעדט צוריק״ לו־ט דער א־־םפארשוננ, ׳״אם א־ז דעכעאלם דורכ־ נעם־־ם נעדארן דודך ״יקא״ — נעדאט אין זײע־ באז־ץ 10.263 דעםיאטין ע־ד. הײםט עם, אז דע־ א־־־יטע־ ערד־באז־ץ אמ םא־ דער דאזינער צײםיאו־םנע.דאקםן או־ף 80ד.ד דעם־אטין ןךע־ או־ף 6%ד. סען מוז, אלזא, סודר״ זײן, אז אם־לו נאך דע־ אנראר־רעװאלוצ־ע א־ן רוסלאנד אמ דער א־ד־שער ערד־באז־ץ נאך אלץ םארבליבן זעדד א באשײדענער.;װ ױ קנאפ־ערד־נע ד־רםשאםטן געהערם ד־ נע־טנערײ בא ױ אמײשע שםעם און שםעטלאך; א־ום מ־נםץ למשל, באארבעטן 223 נעזינדן 300 דעםיאטין ערד. ױ ״ײטערדינע מאפעריאלז׳ 1 װײםרוםלאנד — ^11*1881^618 8x אין 1924—1923 האם די געזעלשאםט ״א־ט״ דורכגע־ פירט אנ׳אויםםארשוננ םון דער א־דישער ערד־ארבעם אין װײס־ רוםלאנד, נענומען אין אירע הײנטינע םא־ברײטערטע נרעניצן, דאם כאם| ארום, חוץ א טײל םון אסאלינער מינםקער נובערניע, אויך װיטעבםקער און א טײל האמלער גובערניע, די אדישע באםעלקערונג פון װײםרוםלאנד אמ אין די םריערױנע מלחמה־ און רעװאלױציע־יארן שטא־ק רואינירט נעװארן* דערהו־פט האבן ביטער נעליטן די אידן פון באברױםקער און מאז־רער קרײזן צו־ ערשט םון די פוילישע חילות און שפעטער פון דעם באנד־טיזם. אמ^נאכדעם, װי די א־דישע נעזעלשאםטל־כע ארנאנמאצײעס זײנען דער אידישער באפעלקערונג נעקומען אביסל צוה־לף מ־ט גךעדיטן און מיט אנראנאמישער אנםירונג, אמ די דארט־נע א־די־ שע לאנדװירטשאםט צוריק נעקומען צו זץ און האט דך נע־ שטעלט אויף ױ םים. ױ אויםםארשוננ דאם׳ אמ־, ארומנענוםען א באדײטנד־נן טײל םון דער אידישער ערד־ארבעטער־באםעלקערוננ, אבער פא־ א פולשטענדינע, אויםשעפנױנע קאן מען ד ניט רעכענען. אוים־ נעפארשט זײנען נעװארן 191 פונקטן.- דעדםון: 1) 48 קאלא־ ניעם, װאם זײנען גענרינדעט געװארן גאך אין דער ערשטער העלםט םץ םארינן־יארהונדערט; 2) א סך דערםער מ־ט א נ־ע־ סעדער אז־ער קלענערעד צאל אידישע אײנװאוינער, װאם םאר־ נעמען זץ מ־ט ערד־ארבעט; 3) ױ נײע ערד־ארבעט, דאס איז אױםנעקומען בא די אידישע שטעטלאך א־ן דער לעצטער צײט׳ אין דעם 57 ארטעלן. אגב דארף באמערקט דערן׳ אז די אר־ טעלן זײנען אויםנעקומען ניט אלם רעזולטאט םון װאםערע ניט איז אינעדליכע מאטיװן ,נאר דערםאר װײל אזעלכע ארטעלן װערן באזונדערם פראטעזשירט דור^ דער מאכט און דורכן רום־ לענױשן ״ארט״. ס׳רוג דינען ױ ארטעלן בלױז אלם דעקמאנטל םאר די אינױװידועלע װירטשאפטן, װאם דנן הינטער זײ םאר־