Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 4 (15. Juni) - נומער 4 · p. [Seite]

243 * ׳ידזזײקףג׳ :?ײ״י: ז ״ די^קןוןןין^קן^און^װוחסווו^גוםלימ^^^ןזקןנוןלם^א^^ײ^אןןד^אץ^ן^טעחטש 3• 4 דעסזאםם, וס די ויינק נןך םץ מק, אץ גממ דעם הלם זײ מזרטע סאױזעךטן זװ דײן ארןי אײמ הן^ףחעקער און ח׳ןןםער• שדעגעד (״חומכי ע*ים דמואני סים׳*). אתמעד .״חומבי עגים מואבי םים״ םײנם םען *לי י*ם םםק •יזלעםװױעד *בלל; *וי געםיוען םיד ארך ז4ן דבו־ים בנמ 9 אחם סנבים הױם סלכם לםני ידוה אלהיכם חושיכם שבםיבם זקניכם ומםױבם סל איש ײשראל סג םםכם נהדכם פנרך אישר כץר- עו וגיך סחםב ע*יך עד שאכ כויטיך״. אין דברים^נעד וזעע (י11 ג^ר נעזןךנם םארן נד׳ םןך ש־ יועדמ אףך ןך^קעגם, אלס םדײבבארעכםינםער םים׳ נר/־ םון דער נמיעלמאםם״ עד נלםם ןףםייל אין די םןךקסי םאױיאםלוננען; און אױך אין ״ענעד םאחמםלמנ, מען םשה ה$ט״ מסנענן דעם סםר רבדים/ זױנק נום נ$ר מןדק אלע ןףםירעד םון םןןלק און די *יתער, ג$ר ארך רי נדים און די ,חוםבי עעים ף*אבי םים׳״, אײנם^ל איץ זיגן עך, אי׳נם יןך םון שמיבנ־״ קופמ ם(ך א אלמןפייגע טן^לקם״םארואטלחננ, אין װעלבעד אלע סווץ ןףטײלנע• םק, אףך די נױם, רעד זסװעק םון דעד דןךנעד םןךקסםאףי הוטלוע איז, <ױ ס׳וחנןדם דןךמ ןףגענעבן, (דבדים ל״א) זנו לײענען ם*ר זײ אלעםק די אװז/ בדי ־לײ ז$לן זי אלע ריעדן און ןןםהיםן, ם־איז ןוכער שזדער זנו נלױגן,זװ וקןם איז נעװען רעד אײטרנעו־ זסװעק םון אמ נרױםער םן^לקנאווחואםלמג, װעלבע קוםנו ועחז טןך גישם טעד וױ אײנםןןל אין זחנן קך, ד^ם!!■ןא^ן ^ןןן ■ן^ ■^ן■ - - - װןךמ םק א םך גיכער דעךנריחכנג װק נדווקןלמ די חוןד״ נע״ לײענם זדן יעדן אײנזועלגעם ןךמ װי רןןם איז שםעמער םןך• נעקףםק אין די *מי םדדשים, אין אכדזן װעדס אין א גזדיען ןךס אין דבױם מאקע נערש־ם והןנן רעם — ד$ם איז רי גא״ קאנסע פו*שה עםע ימדייר♦ ערמכונ0/ װעחו בעז^ג&נ, ם׳ו#ר די תװ־ד. לעןחםק סיפ די קיט־ה•(״מונגחם לבניך״) *ון אױםעד דעם זןןל םק?ס אויםמרייגן אױף די היהעד און די טױקדן, ד, ד״ ױ אלע נעזעק זעךן נעםהם *וגליזדדם מערן (וכהבאם על םמות ביתך ופמעדיך), דער דןףינער מונ״ן קלןךער זלװעק איז עוםעםער םאחװאנדלם נע־זןךן און א סנולז/ םון וד^ס סײםמא״ םק אחנהדע םװמז/ ם׳אע רעױבער זװ נלױבן, או די םןךקם• םאמאםלזגנ הן^ם אין אםהן נעםרןךן * קןךננץלמעוונן און אױיך א נעזעזסנענעךישן כאהאקםער. איד אוםנאסע אמ נעח׳ק: עדשםנג/ נןךזנוזעהק, זױ אלע םןףדאלע נעזעזנן װערן םאקע דודמעםדזמ םון דער םלמה און, זגװײםנם, ח^ם זי אויך נעזיס נעקןךט ארײנטחןןנן מסםות א־ן דעחקלערתגען זנו ךי אלמע נע׳זעזנן זװן אםשד ארך רזדכםחרן נײע נעזעק. רי םןךקס• םאחואטלתג אע אין אםחן מנוז׳ק א נעזזססנעגנדעעד (ךמק און ס ־א׳י םארממענדליך, װןןם גא דעד נחים םון •אלעסםינע איז חןןם נעװען םענליך נןך איעםןןל אין זיגן קך. אתםערעסאגם אמ אױך, וקך רי רןןדנע םן^לןסםאתאםלונג קמםם םןך נרןך אין דעם באםױיאוננסיןך (שנת השםםה.). 4|ו^| |^1 ןן*!■^ 14■••!*! ןן^ן^ .^ןן ן^ןן װ^ס אמ ןךער נעזז׳ען דנד סזעק םון דער ןאוי נעתוםענער זוענבװ״אלמאגיע םון קןלמ? סדי חןןם זװ םאױשטײען, םוזן םיד זיך קודם כל קלןך םאכן א זנװייטע םחאנע — װענן דעם לאנדתאױץ םון רי בחנמ/ אין רברים נעםעען נזד איעיגע םןןל איגעחנעחזדס, די סהגים נעךן קײן איעענע גחלאות צים וק$נן• ס׳עוםעלנו זיך די םחאמס דעךן םיד־ הן) זנו סק גלומ םיס א םעםםשטעלמנ םון א םווקט, $ךעד םים * נײעם נעזיעץי און אױב דןןם אמ ן נײעד נעזעין, וזקןם איז נעװען רעד זין םון דעם דקךגן נעיעץז — אנאליזידן סיר די איגעױגע סםויס םון אנ׳ך, נעםינק מיר אכט דעם קךגן <ץףדאל*װנקאױק נײםם, וחך הןןם אין י׳ענ׳עד ועװעלזזגץךעױך זױים נעחעדשס/ וחארוס ם׳איז לנגד־י אחמ• םעגליך טאר א טלזכד״ יקןם ןךז־קענט דעם איצםטיםומ םון שקלאםעױי, זי עך נעו שי*ן דעם בעל׳ד-ביד/ זװלינ דעם אמ נענמנ זװ םארנלײבן סחם דעם רעדנםךטן נעזעץ די רױםישע נע• זעק עדער רי געזעק םון האםחהאבי, װאו םאר חעלםן * קנעבט אגטלדטן <ץםט טויט״שנװקך און װאו דזך נעל הגיח קןק גװק םי&ן שקלק/ וסןס עד װ״ל, *טירו אים םױמן. דעד רןךנער געזעץ איז אין <ץך גענוםען גםעם נלײכבארײםנדינ םימ דעם $ו* מאםן םון שקמםעױי, װאחום דער קנעכם ח^ם דןך אםיד די ן|| ||| ^■ןן^ן |||| |^ |||| ^11.^4^^ נזענדיםקײפנ *ו וונסלדסץ• ווון םפח&פײפ זין/ סז <$ר רןנ^רמ מעמ ער די דןןמע מססליםקײהנ למ ארסנתנן, װען ןןר וז׳עס וײן זנוםױדן םיק גער חגיח* אז גוקך דעד םלך ח$ט נײם םאיםעסן םון םםו דכױס נע• שםילמ די קלענסםע וקןלע, $ךעך, ױיכטיגער, או ער אמ נעװען נעגװאתנן ז^ם תזחמנומ׳דן, באװײים דער אנױ נערוטענע- ״קענינ• געועץ״ (דברים מ, 14). םים קק אײן װןךט װעדט ניט דערי סןףם װענן װעלבע םואמ םױװחלעניעס ןךעד דעבם םון םלך און אויךנווםםוןװעלפעסביט אמםליבטןםון פןןלקלגבידעםסלך. ן^ן^^ן!^^ ^^^ןן^ן ^111•!^^!״! ^ןןו^ ^11 ן|^א |||| ^,וא^^ םטחקעחנב ס׳װעדן באנרעדמט די ױעבם םון םלך און ס׳חעדט נעדעדס װקןנן זײנע םליכנק םארן םןןלק, דעד םלך דןךף נים חןןק זנזסיל װיינער און אוץ־ גיט זנוםיל געליב ד. ז/ ער דאדף גישט אױם־&לטן קק זװ נרױםן חארעם און םןך נישט אחחסלײנן זװ נו־ױסע שםײערן ארםן םן^ עו־ טןך אױך ניט הןףגן קיץ זװ גד־ױסן ףײםיךחי׳ל. דעם דןךגן קאמף נענן דעם ר״מעדיחיל נעםינק םידאױך באדי נביאינ/ .ויױ״ אין ישעיה ב. 7: ״און זיק לאנד אמ םו׳ל םים נןךד אץ זילבער און עס מךט קיץ םוף רם זװ נײנע אמרוח* און זיץ ל*ד אמ םול םיט םעדד אק ס׳אמ קײן םוף גימ ■זװ זײנע ױיטח׳ענן״♦ דעם נרעסטן ןךם טארנעםט אץ דבױם די זןךג םןך די ןך׳מע אץ ופוױ*ל#וע שבםן, רעדדױםט םאר די נרינ/ םיר הןןבץ שוץ אץ םױעדױגן קאםיםל נעזןףמ, מז די נריס ז״נק נים ךץ םרעםדע, טך אידן, חקףס דקףמן נישס קק ביחגעױדעבם און קיץ נאיץ. אץ דעד זױיט םון יאשיהו, יזק די סלופה םץ ישדאל אמ וזרתנ גמיוקךן און מײלן םוץ ישחאל, אםשר אױך םוץ די נרעגיץ׳שטעגוםץ מעזד״ זײנק זיך זנתױםנעל$טן אץ זנענטר םוץ אוו^ו ^״*^ןן״^״ן וןו^ 11^ ^ו ״^״א .^ןן ^ן ^ן^ןןןו ן^ן^ תןנז/, ׳חלדרפמ װין מחמודינ^ אמ די צ^ר םון רי ר^ױמן נרים שטארק םסרנרעפעדט נעװןךן. און ס׳איז קק װאתדער נרנב װץם א נאנסנע רײע נעהלגן םון דברים חןךן א שייכות זװ די נרים אץ רי איבעדינע ס^ציאל״שװאכע עלעמענםן: יתוםינ/ אלםנות א. *. וקך זײנק די נעועזץ װעגן שביח׳ת: מ׳םמ דעם ןװ־בעטער מג&ןךץ מבידות איץ דעם זעלנק םןך נ$ןך דער אחנזסנק םץ םעלד טןך םען נישם מלץ וװקןםנעםק, נז׳םדו א םײל איגעחלקףן םןך רי נרינ/ יחמסים אץ אלטטת; אײנםןןל אץ דױי קך םת םק נעבן םעשר םןך די לױים, נױנ/ יתפפים אץ אלםנות * # װ. ארך אין רי עס־גװבים, װק מ׳קחםט איץ ירמתיס, װעדמ ןףנעזןףט, אז נדזןך נימ םאחנעסן ןק רי לז־ײם, נױנ/ יתו׳סים און אלםנװ/ און ם׳אמ איגטערעסאנגב ןץקףס אין יהושע װעחט רי רעהטלןךנקײט םץ רי בףןןלעמןךיער באנױנדעט דעחםימ, װן$ם זײ <״נק אין אםתן ני׳שט קיץ איזץ, דןךםן װערם דערזנײלמ, סו בעת ידושע חןףג אײננעגו&ען *אלעספױנע הןןנן די אײנװאויגער םון נבעץ אים לאנענארט: זײ זײגק געחימק אץ ח$נן אים דערזנײלט, או זײ שםאםק גןך םץ *נ׳אנד׳עד לאנד ײח זײ וױלן גױט איס של^םן א גוסד, נןךדעס חן$ם םק זיך