Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 4 (15. Juni) - נומער 4 · p. [Seite]

239 ןן^חו*•.! ■׳•י,. י■^?׳5=ז'ײי־^זײף***זי!יזזל•• אידישע לאנרדידנמואטמ אץ תסל)!ןנד * 4 קאמענקא דעקש ד גמ 5/* םהם גידדזמעט, אבער אוא נע• דעםעניש און אוױ טיל 6לאנטאורע׳ש*, ײי אין קאמענקא, אמ שיר־ םאחאלעד נוגעחגיע #ן אױסנאם. נזךםאל דארף םען ־עםענען די ציםעד םון רי עדשםע דרײ סונקםן. ,/׳—4/נ םונם ביחתשעס. םאדשטײם דך, או נ׳מ אלע םלאנטאטארן האבן אײן און די זעלנחנע צאל רעשיאשין טלאננממיע׳שםה '׳און ס׳וײנק דא צדױשן זײ אועלכע, װאם לעק דך איצאנק מדודך םוז זײעד טאגאק&לאגפאציע. אבעד אק אלנעםײן םוק גםעש אלע טאפאק־&לאנטאטארן אנקוטק נןןך צו אנדערע טחנםדו^ דעד דיוח םץ רי םאכאק־&לאנטאציעם קןןן *בער בא• דײטנדיב םארנדעסעדם וז׳עדן. דעדזװ איו גױנרנ קודם בל, די םלאנטאטאץ זאלן באקחשען אין אײמש ערד. דעד גארוף וימדער רם די רז^ם רעכם דןןם צו םאדעדן םק רעד םלוכד״ רי 6לאנםאנ*ךן םון ראשקאװ אץ קאמענקא האבן דך םאקי םיילדױיז רערשלאנן צד דעמ און דןןם ה>ןם קײהעד נעמאכש זײערע ארעסרע־הוצאוח. ם׳איז זעדד וויכםינ צו שאםן םאד די פלאנטאטא־ץ בילינן קרעדיט אוץ אױך געםעדע באדיעוננק אױף איצהעצן זײעד אױעעארגעםן פלקרוקבג םען קןןן אױך םיס א נעהעדיגעד אנראנאםישער הילף נרעסעד םאכן סןם נע׳ דעםעניש אויף די םלאנטאציעם, אש םיס די ארסנערעכנםע װענן שטדעגט ,וןךס״ צו םארבעסערן די לאנע םון די אידישע טאבאק־ םלאנטאטזךן אק ■ןךזןלעד טבעדניע. נאנצן *לאנםאציעישט^ ראם אינעד״נע נױטינע נעלט קרינן די פלאנםאטיךן זךעד בא װןךעדניקעס און צאלן דערםאר םורא׳דיבע *קןצעגמן, זךעד זײ מךקױק דעם טאמזק סןך אײדעד ער אמ אהןךמןו׳מען. די •תןצענטן אױף א האלב־ יאױנע דלואה יאטדעםן 50% םונם קרן און וײ םרעסן אױף םון סנ במ 30 םרןןצענם םונם באנצן געדעטעניש. בלױז די טאנאקי&לאנטאטארן םון באר זײנק אץ 1923 ץך נעייק אץ א בעסעדער לאנע; זײ ה$בן באקוטק דודך דעד זךנזינעד לײ־ און שםןך־קאסע א חלזזאה םון ״חשאיוט״ אין דעד נדױם םוץ 1 1280 ך$לער. אץ 1922 יאר האם ױך די טאמוק׳םנ ^נטאטארן אײגגענעגן יעהר נוט אםגעק דעם טאגאק: צו 10 חונל םןר א םוד. אין 1923 אמ דער םרימ נעםאלן אױף א העלםט. גסלל וץןלסן זײ נעקאגט א סך נינצינעד רעאליזידן זײער םמ׳ח/ װען זײ זאלן ד קןןנק אװעקםידן אין די גרױסע שטעט. זײ םאףקױםן אבער רעם טאבאק די #נגעםזךענע אױםקױםערם םאר א סך גידעדינערע םרימן, װי אין שטאש. דןןם געדעטעניש אמ אין שןךינץ יאר געװק — םץ 40 ביז סס םו׳ד םוץ א רעסיאטץ. % ' דער אנחאטןם אימנ&ערנ האט אױםנעדעכנט, װיםיל די םלאנ־ טאציעם טרןןגן רײנעם רװזז אץ שארשײדענע םונקטן, װי עס יאװימם םןןלנג ױנע טאבעלע: פרדאקף אױך דעדבײ גיט םארנעםן, אז בא ױ שאבאק־םלאנ־ טאציעם ׳ױינק דעד ע־קר באשעםשײט רי םדד׳ק אץ ױ יזעט; די םענער רײםן זיך דעױבעך ניפ שסארק אס פץ זײעדע אנדעדע פאשעםכמחנבען, צד דעלםע <ײ .לאלפק ס׳רוב ױיעדע םרױען אץ קינרעד נאר נים נעקאנט ארסנוצען. דער אידישער עדדי&אנד אויםן רעכטן ברענ םון אוקחאינע איז זעדר באשיידן, דעדחבער קק עד באקוםען א באדײטונג אינם עקאנאםישן לעבן םץ די חךנמע אדץ :אר דעםאלפג װק ױי װעלן די עדד ױיעדע אויסנחק םאר אינטענםדדע קולסוזץ. אין םאדאלעד נובעתיע דארף דאם װיכפמםטע װעדן די םאבאק־ םלאנצהג. בעסאדאב״ע איז םון רושלאנד אפנעױסן, די םאבאק־ םלאגטאציעם אין קרים אץ קובאנער נענגס זײנק םאדלױםינ חהוב און װעדן אױםנעבױם זעדר לאנמאם. אױב די איזץ זאלן ארו׳סװימן א נרױסע עקאנאםישע ענעחניע, קאן םק האםן, אז וײ װעלן אין די נאענטססע יארן װעדן די װיכםינםטע לי־ שעדאנטן פץי םאםידאםן^אפאק םאר דער ששאפדשעד באםעל־ קעדמג םון רו׳םלאנר. אױף װיטיל די עקאנאםישע אױםלעבוננ פון רוסלאנר נײמ נכלל םאהאו״ם, קאן דעדםים <עשאםן װעק א םעסטעד עקאסאםישער באזש ארך םאר די אידישע םאבאק־ םלאנטאציעס. דזגד ריוח ומז . •ד*ז *יודזקחנס*• ריוזז• םון ■לןנסן*י* זװין• ז טשסחה ריוזדסון אדזד םיאםיז *לןנסןסיק־ *סח זװיח ז סססחה חוין דיסיןסין) ייי ס9סמית זיס 33 78 130 0,60 350 חאשקאװ 61 144 180 0,80 75 קאםענג?* 30 68 114 0,60 100 נאר 25 57 114 0,50 100 דעדאזשנע *ויסגערןבנם אין סקערוד*נעץ-לו*לם• ׳' ײממנדיג דעם עקזיםסעג׳ך סיניסדס סין •יזנסןסןןר *ין 235 ס^עויװ^נעץ רזנלס• ז די נדרס םוזנם רײנעם ריוזת װאקלט זיך, װ אמ נעװעגדט אן דעד גרו׳ס םון נעדעטעניש, אן דעם םכום הוצאות אױף יועדער דעםיאטין •םלאנםאציע און אן רער גרױס פװם דװ־כשניט םץ םלאנטאציע־שנװז אויף 1 מש&חה. דער אנראנאם אײזנבעדנ האט טעםטיעשנועלט, אז אין 1923 יאר, װק ס׳אמ נעװק אזא זול אויף גרױנג האש דעד עקז״םטענץ׳םינימום םוץ א נעזינד באטראםן 235 טשעחזאנעץרובל. אזױ ארום קוסט אױס, אז אץ יח־ײ ■ונקטן דעקש די מאבאק׳םלאטטאציע ג/י—./י םונם באשײדענעם ביוחשעט םץ א אידישעד סשםחה; בלויז אין