Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 4 (15. Juni) - נומער 4
- Date
- 1923-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 17)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348810--237-4917925- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
227 טי^בלעסק סון רער ג&טחחליבער ב&װעגונג סוץ תד אזײשעד 2?*>9רק?דוננ /6 4 םרמ&ערמג׳סעהיפע םרדען נעמט דך ב*> רי דעףם^עוע דדײ םעלקעד רעדםון, װ$ם בערך 75% םון מלע זײערע ענמח*גק, :^בעקו׳םעגע םון 1880 3יז 1914, ר^בן אײעמיז&נדעחם עדשט אין וײ חןךן טון 1900 בױ 1914, וזזען פא די עדיטטע צװײ םעלקעד (דײטשן און יררלענדעד) טמכמ ארע דעד םריןצעבט אײעעחאנדערטע אין די חןןרן םק 1900 ניז 1914 םך־הבל 20% םון ארע זי׳עדע עמחנדאגגק פק 1880 בי׳ז 1914. פון דעדםון ה^ש ייך נעטמק חאס *רן 1916־סן י$ו ה$ט םון די םרעסר<עבױדענע אק נדוםע םעהמט א נרויםן פה^צעכפ יונגע םח׳״ען און די עווײםע נרוםע א קלײגעם םר^צענט יזעוע םרױען. םע - םיר ה$בן דך ^םנעשטעלט סםעם אויף אלע לענדעד און?**$*, םאר װעלמ במר טאחפ^נן נ$ד א װעלכן ם׳גיט איז ם*ועףואל װענן דעד נאטידליםעד נארעג־ע מ דעד אידישער באםעלקעדװג חוץ הסלאנד, װעלכן ם׳װעט זיץ סעזזידמעט דעד עוױיםער טײל םון אומער ארבעפ. םחק טיד דך אי־עם צו־ נױםשטעלן א סיזתלײכנדנע םאכעלע םון לענדער און שטעפ, באקו׳םען םיד א זיי׳לוד, װ$ס איז איסםעדעסאנט, באלעתד׳זג און באװײזט םולטטענדינ די אלנעםײנע הנחחת, מ*ם םיד ה$בן אין #נהויג םון קאםיטל 111 ם^רםו׳לדט. טיר װעלן םאחנלײכן יםפעט און לענרעד עזיישן דך אין רדײ םעד׳^דן: $גהוחנ םון לעצטן םערטל םון םןךינן י$רהתדעדט, םוף 19<ק י^חהמדערם אק םוף םון עדשגק עעשחלי׳נ םון איצסחנן י^רדתדערט. טיד באקו׳םק ארף אעו אוםן א צװײענריגן םארנלײך: םארשײדענע לענדעד אק שטעמ זמ־ױמק דך אין םארשײדענע זדינק. נאציעפ םון דער ד^זינעד שפ^פ. ס׳אי׳ז, למשל, מןקאנם, אז די דורנשניטליבע צ$ל קינדער אויף אײן אידישע םאמיליע אין נױיי^רק איז 2,54 אױף אײן קאטױלישע — 2,03, אק אױף איין ^טעםטאגםישע — ג$ר 1,85. די שטטרגליבקײט 82 ףי גוי^קעד אידן איו אױך ניט קק איבעריג נרױסע — 14 אויף מזײזנמ נםשות (אק 1900), די יד׳עות םונם נעװנדדיײמ״דעטארט^מענט םק שםאט ניו׳י$חק םארן י^ר 1916 ניבן אױך אײנינע אוםרירעקפע ^נווײזףנגק, או בא די אידן םון דויי^רק איו א גאנץ הויכע נעבױדעוזזדיסקײנב ד$וט װערן נענראכפ אזיעלנע ציםעדך.אויף טויזנט םק דעד נאגצער װײסעד טטנועלקעדונג םון שטאט ניו׳י^יק איז פעבוירן נעװןךן 22 נם׳ט־ת; נעטם טק $בער באזונדעד די װײםע באםעלקערוננ, װ$ם אמ סעבו׳דן אין מטעריק^ און די יענ׳נע, װעלבע איױ נע׳ בדדן אק רער םרעמר אק איז אײעעװאנדעדט קײן מםעדי׳קא, מקוטט טק, או אויף טױזנט םק דער עדשטער זיינק געבוידן סעװ$רן ג$ר 17,2 נםשות, װק א־יף טויזנט םון דעד םרעכדער באםעלקערוננ איו שדן נ׳עבױדן געהז^רץ 43,8, כעטפ סק די םרעםדבעבױרעצע לויט באזונדעדע נאציעס, באקוםט םק אזא רײע — אויף טויזנט םק דער באםעלקערתג איז־נעבױדן סעװ^רן: בא דייטשן — 14,1; יפא אדלענרער — 1, 15; בא ח׳םן — 88,6; 83 עםטרײך־אונגארעד — 89,9; בא איטאליענער — 91,6. כדט ה$ם דערקלעדט זיץ ר$ם? דער באריכס םון נעזתדהײטי דעםארטאמענבו װימט $ן, אז דעד םחןןצענמ םון םרוכםעדתנ׳םע׳ הינע םררען אמ צװישן די לעצטע זדײ םעלקער (רדםן, עםטדײך׳ אועארער און איטאליענעד) 8 סך העבעד, וױ בא די עדשמע צװײ םעלקער (דײט׳ק אק איהלענרער), דער ד^ז׳־נער הױכער םר^צענם םאב—1.1^-.735 באװעגונג בא דער איד• אץ נים־איד• באפעלקערונג דיאנטװיקלונג־טענדענצן פץ דער נאטירליכער בסויו8)811ז>8 1סו1418€1{31ס1ס 6וו■ וו}1>ו11ו11 ־ו*4 1*יןוז>6 וו18111€8£<■ ז*4 1ו1£1)91£0}1ו±1)4ו11<£ '01 צוװאקס 18ז5ס8ש056סז1זס068 שםארבסולן 611£!£<1שס)8 2* מר ג*נמד 1^0• .מ8־.ס0 ־ס6 }£ל בן *ידן ומ!***( 1£8ו *9>382 וזנר ב#םי 1x1 6*1 0£*--8ײ. <8 *ידן 1ס1>ס[ וס1> 1x1 *9X3*2 *9ד *> 4)*> 1x1 <10 0זז6-.ס. <* יײז׳ 1x1 6£9 ]0<|£9 מלוכות און שטעט £א)511 [)מ11 ־1£1)מ11 *י 5 י ו £ ײ |£?3 >< 8-£ ם■ •# 1 ס י■ ■* 1-י 2-1 11 ש ס 4 ז 5 8 .2■ א 11 8 £ <י■ ה £ ו• וז 5 ״ 5־£ *כ * מ-מ ס• *ז ו ״ 4• ״ ס 1-£ 1- — >< ><-£ £ ש £ 2 1ג * 1* ־־? ון 11 - £ ם• 2 6 < 9 £ 9. ײ £1 א-ױ 8-£ ן ס 91 ש־ §•£ 1־=!£ .2. >< >< £ ><-£ 8 . ם״*ו ** £ כר 6 6 5 £ ס *•ש 11 * >< סס £!| ■ 5 ״ £1 8-£ ם• ■4 עי § ס 4• 1־ 1־"!£ *ג >< ><.£ 8 , ׳* £ סי 5 ש ו6 11? | ס * ־} נ? צמ 8 £ ־גצ ,:ג >< ו1 £ וו |£ ־ה >< 8-£ 1| 1 01 :ד 3■ ס §■£ £■£ — * >< >< 1? || 4 ש א? 1* ון כד £ ס ו| ײ £5 8* פד * ש? ו| א 5 ״ ס?־£ * * >< 5 ** £ 6 %% £ 0 4 ש 5 5 4• צמ 11 11 8 § 0י 9 £ 0 154• זז,15 154* 3,11 6,13 ״,14 174• 214• 234• 134• 144• 174• 324• 37,12 38•• ז•,16 204• 314• פרײק• - וצ&טזז? . . . 84 ז,9 134 24 24 ז,10 164! 194 294 134 154 154 24,4 294 424 164 184 26,• בערלין - ם11מ8. . > . . 84• ז*.10 11,72 *4• 94* ״,14 מ,8' וז,20 28,1* 134• ״,12 14,02 26,*4 314• 39,*! 184• ״,22 28,14 וױן - זסומי. ז,8 ז,10 94 84 124 154 204 ז,24 4״ 124 174 244 314 344 164 214 י,29 האםבורג - ןזס&מעמ . . 114• 14,27 1043 12,42 . 134• 154• . 10,41 1143 2444 294• . 4ז,20 23,•• . אמםטערדאם - םעגזמ^סו^ 4״ 124 -. 134 17,7 . 244 274 . 154 164 . 36,4 394 444 28,• 344 364 אונגןןרן - וד״עסט.... גז,14 12,7• 2,*2 124• 184• ״,12 254• *נ,27 314• 164• 214• 33^2 1ו,40 זו,40 344• 2943 40,•• 46^3 תמעניע - 1ס1ם*תוט8 . . 15^4 164• 18,*• 1942 . 2541 28,11 - 164• 204> . 414• 4441 354• 4043 גאליציע - תז1121*ס . . . געבורםן 4611זס065 באמערקונג: די *יסערן זײנק גענוםען געװארן: 1) םאר סרייםן: 80—1876• 1900—1896 און 10—1906< *) סאר בערלין: 80—1876׳ 1900—1891 אמ 16—1901* *) םאר וױז: 1880׳ 1900 אזץ ס1#01-1ז 4) םאר האפבורג: 1886• 1900—1896 אזץ 1905-10* 6) פאר אםםסערדאם: 1901 און 1906-08ו 6) סאו אתבארן: 1881-1886׳ 6-1900*18 און 10—1906< 7) פאר רדמעניע: 1871-76׳ 1896-1900 און 1910* 8) סאר גאדי4ע: 6-1900*18 און 07*1• סןר ■רייםן אח וןנוסק די ווידישע און די נמדאיו־יזן נןסולקזװס*