Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 154

י״זד״ ־-•' ו־ 1* 3 ך^ ד*ר סעד♦ וס>*ר נעקער געמישטע חתונות אק חתרנות צרױשן קתבים %ויט די פארשונגען פרן דער לעצטער צײט ׳! ד״ר פעד• רפאל בעקער 4ו61מ£116תס^רוס^\ מגי 1)מט €ו1שו1ס5ו1^ זסג) ס0סז^ ־2111 | ז1€^)ו8 1**84£ .6*10 .ז0 םס▼ 154 — נאגזנע 36% קינדעדלןןוע חתתחז. אין נרױס נערלין דינק אין י$ר 1900 נאגנע 41% םון די קריסםליך*ידישע סא• םיליעס נעזזען קינדערל$ז, און םון יןןד סס<1$ $ן טרעמ די דןךינע דערשײנונג אררים נ>ןך נולםער. די םטןןמיםנדק װײזם, אז די םרוכנאףקײט םק נעמי׳עםע םאםיליעס םאלט םון יןןר צו קך, אוםענװם״ ד״ר םארקחע הןןט װ$ם ןןנצזװענק קענן ^כו די מלע םטא• םיםטישעםאטעהיאלן. אזױ, לםשל, נעםען די נעבחןנטע זרילדנגק ארום א נאנ״ן היטשן •קןנענם םון נןןך נ^ר ױננע םאמיליעס, װעלכע זײגק אין םידןןלןןנישן דנק נןןך ניט קײן .םאחתדינםע״, און זײ װעדן םאררעכנם םאר קינדערלןךע. און קןם קןןן קןך ענו־ערן די םטאטיסםישע רעזולםאםן, װײל רי ק|ל נעםישםע חהתות װערט אםילו רעלאטיװ אויך אל׳ן נרעםער. ןןם הןןם אין דײםקולאנד אין יזן^ר 1914 די סמעסײנע צןןל חחונוח דך םארקלענערט — און די צ$ל נעמישטע חחונוח הןןט דך אין זעלנן י$ר םונדעסטװענן םאתרעםערכג וױיםעד, סץזעדט ניט נענוםען אין באםראבם דער עלםער םון די נעשלןןסענע חתונות, — און ם׳איז נאקןונט, אז נעםישטע חחונוח צײכענק דך נבלל אױם מיט * העכערן עלטער. אק דעד דױעד םון נעםישטע חתונוח איז אויך * קירצערעד — נים נןןר דעדםאר, װןןסםקהןןט חתונה אין א העכעדן עלטעד, נןןר אויך צולינ דעס, װןןם דעד םקןצענט םון נט׳ן אמ נ* נעמישטע זװנים א סך א נרעסערער: נאנצע 12% םון קריםםליך׳אידישע •ןןר*ם$לקן נײען ױך נע• װײנלץ־ םונאנדער. א װײמעדדינעד סקור םון טעוח׳ן אמ דןןם״ װ$ם אין דער רונריק םון נעםישםע םאםיליעם װערן ארײננע• נוםען נ$ר די •ןןר׳ם^לקן, װאו מאן און װײנ נעהעדן אק נען• םענם םון דעד רעניםטראציע צו םארשײדענע רעליניעס; עס װערן אבעד ניט צונעדעכנט די אלע םאלן, װען אײנער םונם •$ר<ם$לק הןןט ןןנבענ זען דעם צװײטנס רעליניע נןןך םאר דעו־ חתונה ןןדער נעח זײ הןןנן שױן נעלענט צוזאםק. די רונריק נע׳ םישםע םאםיליעס נעמט אויך לם ארום די אלע םאלן, װען אײנעד םוןם *ןןריס^לק ןןדעד נײדע ז$גן דך גכלל ןן• םון זײער רעליניע (ריםידענטן), ניט אינעדנײענדיג צו קיק אנרער נלוינן. ד״ר םארקוזע ד&למ דעדינעד, ןוז ד דןןוינע זויע םעותץ שאםן א ניסל < נוזםא׳דינ נילו־ םון דער אוםםרוכטגאףקײט םון קריסם• ליךיאידישע םאםיל׳־עם. ןובער דעם ם*קט נהזא — *ז נע• םישסע קריסטליך׳אידישע זװנים זײנק װײנינער םמכםנןוד, אײ• דעד רײנע זװנים — קןןן דײ־ םארקוזע אויך ניט ןןילײקענק. םון װאנק זשע נעסט דך דןןס? םארװ$ס זײנען •ונקט די קריסט• דך׳איז־ישע זװנים ד סאםע אוםםרוכטנארסטע? ,0 געמײנליך דריננט סק, אז ד צונויםםןןרתג נוםא םק אידן םיט קױסטן םױס צו אוםםרוכםבארקײט. ד דןןדנע סכרה הזולט אונזער םחנר םאר חדכאויס םזולש. עד האלט, אז ד נ י $ ל $ * גישע אײנהייט םון נאנצן םענשליק םין איז שױן װיסג• שאםטדיך נענונ דערװיזן און גאנרינרענכ אלע סענשן נעםיגק דך צװישן דך אק א נלוס/ דכטינער, זדװלםיקרומדשזוםט. צװישן קרוכיס איז לעצטנס אטת, אין ם׳רוב םק זײ װעדט ד *|44א|<||^||^ םון יער ריק׳סטןוטיסטישעד ד כהברים ליםק, שסעלן םים װענן נעסישטע חחוגוח און עדשיגק א נאנצע רײע װעדק. םראנע םער נאר&נדלט םון ןןדעד •םיכןןלןןגישער זײם, — ד אױסםירן ןןנער, צו דך םןןר א נררסן אינטעדעם \און נעםינק דך אק םולן הסכם 4^^| א^^4^^ |^^ .41 14.41 םיטן לעצטן, אזוי צו זןוק, װעלן בקיצור אינערגענן דעם דער באקאגםער םןןרשער ד״ר מזוקס מארקוזע, נאהן אםןןל ד םראגע װענץ נע קרובים םון דער וױיזן, אז םון זוזעלכע חתונוח געװיינליכער נןןרםאלער דװק ק שלעכפע— בא קינדער םק דעד װיםנשאםט•. םיר םון ד דןןדנע װערי4 ױםן נעניט םון נעשלעכסיםראנן, אק צװײ נײע ארנענק װידער• חחונות און װענן חחונות צװישן .יןןלןןנישעד דינ4 עד װיל דער• נדרך נלל זןו־רסקוםען א נזונץ אוטנןןרםאלקײק — הן טטע אזעלכע דװנים אנםשנדען נןןר בא נעװיםע נאדינגונגען, זײ\דנק ןןנער באין אוםן ניס קײן םױ, נים קײן זזוך, װןןס איז ^זק לכחחלה בזןשםיםט דודך דעם נופא, װןןם רער זװנ איז א נעםישטעד ןןדעד צוױשן קרובים. אין דק ןןרנעט .װענן 4ער םרוכטנארקײט םון נעםישטע קדםםליךיאידשע חחונוח״ קוטט ער, אםח, אויך צום אױםםיר, אז זהעלבע זװנינן זײנק װײניגק םרוכטבאר, אײדער ריק אידישע ןך־עד ריק קריםטליכע זװגיםןלער לײקנט ןןבער איגנאנק ןןם ד םברד, אז ד דןןזינע אוםםוץכטנארקײם איז דער נאטידליכעד *ועלייוצא דערפון, װןןם עם •ןךק דך צװיי םזדשײדענע ראםעס. זןךנן, זוז זװגים צװישן אידן<םיט ניט אידן זײנען זולס אועלכע ניפ םרוכטגאד ןך־עד װײנייעףןםרוכםנאר — איז פזולש. זוװעק• סטזופדםפרש םעםטנעשטעלטע ער• — םק םוו ױי נעהערינ ןןםשאק ציטירט זולײן לרט פרינציננ ד םון םזוםיליעם אין •רײסן אק ד רעזולטזוםן דנק זװעלכע: 6 קינדער 4 , .3,8 . 3,1 קינדעד 1,7 ״ נכלל געװק אינגזונצן 11% צװישן ד םזוטיליעם םימ •רןו• םררען זײנען בעװען קינ• םים קאטױלישע םענער אק 1,1%*; צװישן םןוטיליעס טיט םרױען שױן — 344%; און פענער אק קױםטדכע םרויק םןוכן ןןנער טיט רעו־ הןןנם שיינוננען קןןן מען אױך ני אק ארםקלעו־ן. ד״ר סםזוםיספרק מכוח דער םזור ד יןןרן 1900-*-1876 רײנע חהונות הןןנן נעראנו: נןו קןוטױלישע םןוםיליעם ז1ן , עװןונגעלישע * . אידישע . געםישטע חחונות הןןנן נא קזוטױלישיעװזונגעלישע נזו קרשםליךיאידישע אין יןץ 1896 אמ קינדערלןוזע םזוםיליעם; סעסםזוגטישע םענער אק דערלןך 14%*; צװישן םרןןטעסטאנטישע םררען קריסטליכע םענער אין צוױשן טגוםיליעס םיט