Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 153

153 די ם^&חך ארן <דדפ*<זוססריכ7 ס^רהעדסגי^ץ ס די אידן ודן ומ^ממן >6 3 לחםיהורה מםשנוזמידיודהוהוא לדודיוא נרשם* דערנראמ נעוזען אץריגדש רעכטל^ו און רעדיבעד װערט אוסעסעם אין דער תורה *ננעז^גם, נלקןל אים ניט דדיקן. הנם נינו אלע נרים זײנק געװען^פרןןלעטאריער, איך אױסלענױשע םוחרים ה$בן דך נערעכנם םאד נרים, איז ד$ך דער רוב טנק םון זײ כאשמונען ***לעטאױער. אװ װערט אין דעם נעזעין םון שבת *נגע• ז^גט, אז'ם׳ז$ל אויך ל$זן רוען.דעם קנעכט און דעם נר (לםען ינוח שודך וחםורך ףינםש בן אםהך וחנר). נןןם זןף־נם םארן נר אים זנו נעבן עסן און קלײדונג (עשה םשםט יחום ואלםנה ואהב נר לחת לו לחם ושםלה). אין די דעחױילונגק ניץ חוםש װעדס ד$ס לעבן םון די ד$זינע נרים זעהר נענוי איבעדנענעבן, באזונדערס אין די דעחױילוננק םון יעקב, װעלכעי םארדינגס דך םאר א םאםסוך בא לבנ׳ק♦ די אידן אין נשנדים דינק אױך נרים. דער קאםף זנווישן יעקב און לבן און צװישן די אידן און םרעה דריקס ניט נ^ר אויס די נאזנקןנאלע, נ$ר אויך די סןןציאלע קענני זאצן. עם איז נענונ איבעחנולײעגק, װי יעקב קל^גט דך, װי טץנ און נאכס הץס ער נע&וזס ארבעסן און ה^ס אםילו של$םן ניט נעק$נפ און װי לבן םלענננ נישם קוקנדיגאויף דעם, אים תםיד $םנארן(הײתי ביום אכלני חרב וקרח בלילה ותדד שנתי םעיני... ותחלף את םשכרתי עשרת םנים בהאשית לא. 40.) אופ צו דערםילן דעם ם$צל8לן כאראקםעד םון די דזןזינע דעחנײלוננק. זנו דער רןןזינעד ס^ניאלער נרוםע קק מק נ$ך זנודעכענק די שקל8װן, באװנדערס די שולדישקמװן. םיד ה^בן שוין אין ם^רינן ארםיקל *ננעװיק, אז אויך די נעדוננענע ועלנער דינק צום נרעססן סײל באשטאנק םון םחןלעםארישע עלע&ענסן. הגפ די םרןולעטארישע עלעםענםן דינק נעװען םזןליסיש רעכםלןןו, איז דןןך דיער טןןליםישע השםעה אק דעד אםתן נעװען זעהר א נרויסע, שוין זנולינ דעם, װ$ס די ה$בן סארנוםק א חשובן $רס אין דער ארמײ. אין דער שםעםעדדינעד צייכו װעדט דיעד װידקוננ אלץ נרעםעד; צו דעם הןןס באזונדעדם םיסנער$לסן דעד סאקמ װןןס ם׳איז *נסשסאנק אױך * שס^סישעד םר^עםאריאפג דער נביא יזזזקאל םןך־ערט פולק$םע גלײכנארעכםינוננ םאר די נרים (והיה תםלד אוחה בנחלה לכם ולהנדים הנרים בתוככם, אשר הולידו בנים בתוככם וחיו לכם כאורח בבני ישדאל. יחזקאל• פז. 22). ^בעו־ אויך אין נייסטיק לעבן םון ישראל זקןבן די ד$דנע עלעםענטן נעשםילט זעהר * װיכטינע ראלע, װי םיר װעלן ד^ם װײםעד זעהען, דער דןךינער לױ נײט װכן ארבעם אין אםרים. ד$רפזן םאר• דיעט ער דך בא אײנעם םיכד, װעלכער ה$ט * אײנענעם היילינ• טום און מכט םאר4 אים א כהן. סיכה נןלט דעם לױ נען שקל זילבער און אחוץ דעם נים ער אים קעםט און הלבשה (ױאםר לו םיכה שכה עםדי יוהיה לי לאב ולכהן ואנכי אוק לך עשרת כםף ליםים וערך בנדים וםחיתך). (המשך קוםט) אױס, אױך נעהערס ױ נתיניפ, ױ עבױ שלמה א, א״ װ$ם װעדן אויםגערעכנט אין ױ ליםטעם םון עזרא און נחםיד, ױ םארװאלטוננ און ױ ױםםיץ איז נעלענן אץ ױ הענט םון ױ אריסםןףןראטישע םשםחות♦ םיר ה$בן םאר זײ אין תנך 8 נאסנע ױיע הןבײבנונגק: על סי חב רוםן זײ דך זקנים, אין נחםיה װערן זײ ^נגעדוםן חורים ופננים, אין אײנינע ערטעד אויך קצינים. בבלל װײםן םיר איבער זײעדע םונקציעם זעוד װײניכ אויך אין ױ נעועצן םק חוםש איז זײערר$לענישטאינג8נצן קלןןר־, אין אײנינע ערטעך זײנק עס ױ זקגים, װעלכע םידן ןק טיטן ס$לק (בםדבר 11. 16), אין אנדערע ערםער, םארקערמ (דברים 12 וכו,) זײנק עס אױםנעקליבענע םון םןןלק. אין דעם שםיג״ לען זיך בלי םםק $פ סארשײרעגע םענדענצן און פ^ליםישע שטרעםוגגק. צום באדױעךן $בער, איז אונז צום נרעסטן סײל שװער םעםםצושטעלן ױ צײט און ױ סןןליםישע םארהעלטנישן, װאו ױ םארשײדענע דעחױילונגק און נעזעצן זײנק אנםשםאנק. *נער אױך סןך דעד אנטשסײאונג םון קענינטום ה$בן זײ זײער פןןדטישן אײנםלום ניט םארל^רן און א לעגיטימער מלך ד^ט גע־ טוזט ה$גן ױ הסכםה םון ױ זקנים: אזוי װערם חד נעזאלבפ םאר א קענינ םון ױ זקני ישראל (שמואל ס ד, 3.), זײער הבנסה ה$בן ױ פאטױציעד נעצרנן נישט נןץ־ םון זײערע אײגענע וױרטשאםטן, װעלכע זײ די^בן באארבעט טיט שקלאװן און געדתגענע ארבעטער (שביר), 0)1 אױך, װי םיר ה$גן שוין נעועהק, םון צינק םון ױ לײביאײנענע םויערינק אחוץ דעם $בער םלעגן זײ אױך עקםםלומטירן ױ םרײע פויערים רודך װ^כער: זײ זײנק נעװען ױ קרעדימנעבער םון ױ פויעױם, אין דער דעחױילונג םון נחםיד, װןןם םיר הןןבן אױק דעדםןןנמ זײנק עם ױ חוױם וסגנים, ארף װעםק דן^ם םןןלק קלןןנט דך, *ז זײ ה^נן זיך נא זײ םארשולדינט, און אויך ױ נביאים שטדןןםן אוי םעטום ױפאטױציער, װן^ם זײ אונטערדױקן ד^ם םןןללך ,זײ םארי קױםן דעם געדעבנק ם*י נעלט אק דעם ןןױםען םאר א פץר שיך~ און אױף םארםשכתטע קלײדער שטדעקן זײ זיך אױם נעק יעדן םזנח, און װײן םון גאשטר^םטע טױנקק זײ אינם הױז םון זײער נ$ט (על מברם בכםף צדיק ואביק בעבור נעלים... ועל בגױם חבולים יפו אצל כל טזבח ױק ענושים ישחו בית אלהיהם, עםום ב. 6)״. אויסער ױ דןןזיגע מער ןך-עד װײנינער עקן^נןןםיש זעלבשטעני ױגע שיכטן הן^גן םיר נ$ך ארך א םרײען און נישט םרײען פי8י לעטאױאפ. צו דער דןןזינער שיכט נעהעןרן קודם נל ױ נרים. אין דער שםעטערױנער צײט ד׳ןןט מען אתטעד נױם םארשטא־ גק נישטיאידן, װעלכע ה$בן *ננענוםען ױ אידישע אםתד, אק דער עלטערער צײט $בער איז נר דורכאוים 8 ס^ציאלעד טערםק. יעדער װץם װאױגט אק דער םרעמד, $דער םתם יעדעד, װ$ם הןןט ניט קק ביחגערירעכמ ה$ט ױך נערעכנט םאר 8 טק אױך 8 איד םון אײן שבם, אויב ער ה^ט נעװאױנט אק דעם נעביט םון 8 צװײטן שבט, איז נעװען 8 נר. אזױ הײםט אק שםםים יז. נחא לוי, װ$ם ח^ם נעװאױנט אק יהודה (ױהי נער מבית