Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 150

>6 3 א• םע5עם 150 1 ס גאסעלקערדנג סון ימהאל אמ, ודײזס אױס, נעװען צװײ# דרײ מ^ל מזר נרדס װי די גססעלקעווננ סון יד\דה# צולסכמק ה$מ די נאםעלקערוע םון יהודה און ימדאל ממר$נן *עדך אינער 44 ^^^44 4 4^^44 ^4^4^ 4^^^| 4444 444 4^ — * * .*** ס םיללןון נםקנות. סק דשרף נעמק אק ןןכס, ןןז די במסער׳ קעהחננ םון אלנון •אלעשמינע איז נעזזען באדײנונרינ נרעסער, וױ די איזננוינע-^ •אלעמוינע אמ אין אריזעמװם נעװען געדיבטער באועזוט, וזי הילנט״ אױסער די תונק אינער דעד ןולגעםײנעד מוםעלקערתנ הןוק םיד נןןך איינינע דאנון, װןוס זיינק שײך קלענעדע םיילן םון דער סוםעלקעדונג שלםה הןום נענוםען םון נאנץ ישדאל ססססנ צװןוװ׳ארנעםעד (ױעל די%ך שלםה םם טכל ימראל רהי הםם שרשים אלף איש םלכים וג זג 7*). *ו נװןונג׳זורבעם הןוט םען םן דםתם נונענױנן נ^ר די *ױםערע מוםעלקעדונג װעלבע ה$םגיםנעזעוםקײןכדליםעדישעהתחינותן♦ םרגון םלךאשור רעסגײלם אין זײנע אױםשדיםםן: אז בײם אײננעטק שזטרק (722 ם. כ.) הןוט ער נענוםען ססנדנ נעםאננענע םון ישדאל (זע אױך םלכים זג י׳ז. ס). אלם נעםאגנענע הןום עד, קענגויג, אװעקנעםירם נ$ר די העכעדע שיכטז םון םןולק; די אינעדינע גא< םעלקעדונג הןוט ער איבעדנעל$זן1 װען נבובדטנר הןוט דעם ערשםן מ$ל אײנגענוםען ירושלים (698 ם. ב.) חןןט עד םאר• םױק אץ בבל סססד אנשי״חיל און טױזנט שלןוםעדם און שמידן (ואת כל אנשי החיל שבעה אלםים והחדש והםםנר אלף הכל נבח־ים עשי םלחםה ױביאם טלך בבל גולה בבליג םלכים כ׳ד, 16.). װק ער ה^ם דעם *װײטן מ$ל ענז־נילנמ אײנגענוםען ידושלינג הןומ ער אויך םןורטױנן די דײכע און םיליטער׳ םײהינע סוםעלקערמנ (וםדלת הארין השאיר רב׳םנחים לכרםים ולינבים, טלכים מכר״ 12). אץ דעד זנײם םון נודש הןוק ױך םון בבל אוםנעקערט זםדיק אין יהודה 42360 אידן, םענעד און םרױען. שםעםער הןוק ױך םיט עזרא אוםנעקערם נקי >ו *יל. ד^ם ױגק אין אלנעטײן ױ היםטיוױשע דאטן, װןום זײנק אונז נק־ םןןחנליק םון דעד אלטער *ײפק ױ איוועױנע ח*זן, װעלכע רעפנק -ױ אידישע סוםעלקערז׳נג אין ױ םילקוגק, נא׳ וונרערס ױ קולן םון דברייהימים, זײנק איעאנק נרוגטל$ו. . 1¥ אינעד ױ םןוניאלע םארהעלטנישן םון ױ אידן, אײדער זײ וקוק םארנומען כנק, װײםן מיר, וױ םיר ד$ק שוין אויק דערי נקוננג זײעד װײניג םיד װייםן נ$ר, אז זײ זײנען ג^ך דעמןולם נעװק נןונמװץ. ױ אײנװאנרערתג םון ױ אידן אין כנק ניל׳ דעם א טײל םון $ו נרעםעדעד םעלקעד<אנדעדונג װי עם ךקופנ מוװיץ דעד מקןונטעד(וױענםאליסם הת$ו װי׳נקלעד, קענק- מיר אזעלכע נרױםע םיר װןונדעחעק; ױ?ולע םעטיטישע םעל• קער שטװמק םץ ױ מדבריות םץ או־אניק. ױ נןומאדישע שבטים םץ אראניק װאגד־עדן אין ױ םרוכםערינע געניטן םץ כנק, םיױען אץ מעמ^ם$וםאממג װאו זײ מארכאםן ד^ס לאנד אץ ױ שטעמ סו דעד אלטאױננעזעםענעד סוםעלקעדונג אץ נײען ניסלאכװײז אליץ אינער זנו א תושבױנן לעק. ױ עלםערע אוםםענליךז אין דער םדבר דקום נשום אוםן ניט נעקןונגו נםשזח♦ וקוםאיז $ונער ױך אזא נרױםע סקג^קי 1<ױ0ה$|לס|• לחלתויז א קעלקמי״ג סוקענקטורזוךםיטױקןלן, קוםמירנעםינקאיןױאינע״ ױגע היסנקדישע םםרים, זעץק םיר, אז זײ זײנק א םך סושײ׳ דעמר. אץ דעם שיר םון דקדה (?װםםים ד״) װעדט ױ קול ״אידישע קױנער נעדעכננו םעךזרנ םױזנם (טנן אם וראה װ־םח נארבעים אלף בישראל ד״ ז*ס. טק דארף ןונער נעטען אין אכט, זוז אץ דעם נלל װעדן מנ ןורײנגעדעכנם ױ דרום״שבטים, יהודת אץ שטעון װערן תו׳/גןק• ניט דערנקונט; אױך נרױסע טײלץ םון *םץ״סולעםטינע, ^זונרעו־ס ױ שםעט, זײנק נןוך נעליק אין ױ הענם םון די ב^נים. םון דעד שטעטעדדינער זנײט דקונן םיר זעהר װײנינ סטןמםםישע תוטן. דןוך וקוק םיד אײנינע תוטן, װעלכע גיק אתז * םענליכקײט נעדץ־ ןו*נוש$מן ױ סוםעלקעדונג םון ישדאל^װן יהודד״ §וזױ װערט רעסגײלט אין ױ אננאלן םץ םנחדיכ םקי אשוד, $װ עד זקוט אײננענומק 46 סוטעסטינטע שטעט אץ וקום נענומען נעםאננק 160*200 םעגשן םץ יעדן עלםערי זוו^נעשלעכט♦ עד םיינט דעדםיט נישס, אז ער הןוס זײ אװ^קועםירם אץ נעםאננענשאסט, נ*ור *ז זײ ד^ק ױך אים אתטעדנעתוו־ק. רעבגט םק צו דעד ד^זינעד זקול זנו ױ אײנמאוינעד םון ירושלים — װעלכע םנחריב ה$ט ניט נעקןןנם אײננעמק (זעה טלנים ב. יח, יט) — װעלן םיר קענק ןונגעסען םאױזדיודה א נאםעלקעדתג םון ק עדך 250 ביז 300 םױזנם נםשמ. ױ סוםעלקערונג םון ישראל איז נלי שום ססק נעװען ^דײטנז־יני״נרעסעד, נום נליק וקוק םיר אוײך * היסט^ױשע ,ז£םע איבער ישראל, אץ, הגם זי סמיט רך נ$ר אױף $ו םון דער סוםעלקעדתג ניט ד אתז תוך ױ םעגדכקײט קנךך $וםזנוש$וק ױ וולנעםײנע סו׳ םעלקערתג♦ אין מלכים ב.?מו. 19 װעדט דערזנײלט: אץ. דעד זנײם םון טנחם ק.נױ, דעט׳ םלך םון ישדאל (742*736 ם*ר כױםם), איז םול %ך אשו^נעקומק אץ לזונר און םנחם ה$וט אים נענענן טומנם טזולוונגמ׳ זילנעד, כױ עד זןול אים חעלםן זנו םןורטעסטיק ױ םלוכה 4ך זײן הזונפג תום נעלט הןןם עו־ $ורר*עלײנם אױף ױ נבןךי״חיל זנו םוםזנינ שקל אויף 8 מענשן (נא םול םלך אשיך על האױן ױתן םנחם לםול אלף כבר כםף להיות יױו אחו להחדק המטלכה בידו. ױ#א םנחם את הכסף על ישדאל על בל נבזד׳י החיל לתת לםלך אשזד ולא עםד שם באוץ). דער םם װערט תו ןורויםנעלײנט נןור אויף דער םארמענליכעד סוםעמערונג, אױף ױ גבורי״חיל, װעלכע זײנק אימשםןוגד ז^׳אליץ זנו סוװןוםענק.-$ו םאלןונט הןוט אין דך 3000 שקל,ואװי קוםט אוים זעבזגינ טויזנט נבוױ חיל, זנו זײ תורף םק קוך ןונעו־ זנודעבנק זײעדע םןוםיליעם שקלזוםן זג װ. װי אוך^די ןוריםעדע םױעױם און ױ מץו׳ א||44|4444• 4444 44<*) 44^^ 444,4 <444 444.^4^ . - - .... לעטןוױער♦ נהר װעלן?ודון^ אױך םאר ישראל קןונען ןוננעםק 8 סוםעלקערתג םון זעקסוניז נק התדערם טױזנט צםשות— רעכנענױנ םון זנק ניז םוםנען נםשות אױף 8 נבוסחיל־, ױ וױ נרוים עם *ח ן^ט־ען די באםעלקערוע םץ ירושלים וױיםן סײ נים. דער נעלעךנטער בוחל שאנמ זי אויף אנ־ערך ססס,•* נםשות. ם׳תװ־ף ןובמי־ *נגעםען, וװ בא דער באלםנערתנ םון ירושלים ה$ט זיך די ב^םעלקעחננ •(ומרעםערט, םחםת 8 םך ווץ 8 זנוזײטן ןןרס װערט ץעענעבן די זץןל *ן 100,004 *רבעטער, ןןבער ד$ם איו נעװען זנו םיל. םץ ײני •רןוח־ינץ זינק ׳מק מנסלןןםן אץ רער הוייט־שם^פד, ם׳דארף אויך נ^ך *זחמגען/ד$ם םיליטער, װ$ם ה^ם-זיך תךנץ נעםתען׳ 7