Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 149 (sequence 52)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 53% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--157-4917846- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
140 יי סןןניןןלע *ון ודרטשאםטליבע טןןרהעלטגישן ז* *יח *ץ ןן?סעד*ס >4 3 איץ די אינערינע לעט־ער םיס * םאםנהאםכוער אק־י׳*ער £*>על. קערמנ. * דריט חיק *ןאלעאיד״םעאינרדםטריעלעארנעטער אק •אלעםנוינע ײזנק םארטםק אק דעד נױ׳י*ינחסטדיע,א-םאך״ װאו די אידישע ארנעםער אין אלע אנדערע לענדעד באםײלינן זיך אין א אופמדײםנדינעד םןןם. אינטערעםאנם איז דעדנײ״װ^ס די קלײנע אידישע נאםעלקעדונג םון טאלעסםינע זױילט א נ ס * ל ו ט םעראידישעגױ*רנעםעד, װי״ זנוםבײמייל,נאליניע, װןןםהןןם א נענםאכע אידישע נאםעלקערוננ* אױך די נרוםע ,מעטאל^רגעטער־ איז אין דעד םאלעםםינער אידישעד ארנעטעדשאםט טןןרנעשטערט וײן א שטאחקעחד םזןם״ וױ אץ די אינעריגע לענדער, *נעד דעד חלזק איז נים אװי גרוים. אויך די נוזםע ,דילבשד^ןדבעסעד״ םארנעםנו אין דעד אי. דישעד םאלעסטינער ארנעםערשאםס א נאנץ בבבודינן >ךנג אק דער ד^דנעד גרןןנזשע זײנען נ&ןרגוטען 1250 •עחץן, חץס מאכם אוים 18,5 םון אלע אידישע אינדוםטריעלע ארנעטער, ד* ה״ אז נםעם םון יעדע 5 אידישע אינדוםםריעלע ארנעםער אין םאלעםטיגע איז אײנער םון- זײ םאונוםען אין דעם הלבשה״ םאך. דןןך ןןבער״ אין םארנלײך מיט אלע אנדערע לענדער םים * קןןםםאקטעד אידישעד באםעלקערמג שםילם נא די-אידישע ארבעטער אין םאלעםטינע דער הלבשה״םאך א סך א קלענעדע חןןלע. לםשל, אין װארשע זײנק אינם דזןזינן םןןך םארנוטען 45,4 םרןןנענט םון ןןלע אידישע אינדוססדיעלע ארבעסעד, אין װארשעװער קרײז — 65,8 םקןצענט און אין נאליניע ס,45 ןןננעשטעלטע״ װעםעגם רעניםטראניע טדןןט זיך״ נולינ אײנינע םנות״ ׳גימ אײננעגעבן. די ^גגענענענע נץל נאאםטנשאםם דארףדערינערנעדעכנםװערןאחרץ די האנדלם״ןןנגע״ שטעלטע. ז אין דעם םןןך #•קידים״ נײען ארײן די נרוםעם אר״ #בעטער םון ,נעדעלשאםטליכער און •ריװאטער באדינונג. דע״ רינער דארק אהער אױך נוגערעכנם װעדן די 377 ארבעסער םוץ ,עבודות נמדיות״, וױ אויך די •ריװאטע חגעדשאםט (,םשדתים וםשרתות״״ װןןם נעםינק זיך אץ דעד וזבריק ,שדנות״) אץ נןןל םון 89 נםשװכ אויף אוא אוםן נאטרעםט די גרוםע ,•קידים״ (ד, ד, נעזעלשאםטליכע און םריװאטע ב4$ דינבונג), א חוץ די חאנרלס״ןןננעשטעלטע—1592 •עדזןןן״ >ןדער 12,2 •רןןנענט םון די ארבעטנדינע״ װןןם הןןנן ןןננעװיק זײער נןןשעםמיגתג, און 11,1 •רןןגעגט םוץ אלע ארבעטנרינע בכלל. םארהעלטגיסםעסינ שװאך איז םןןרנעשטעלט די גרו&ע ,טעקםטיל״ אץ נןןקלײדמג״אחבעטער״ (,ארמר, הלבשה ודגעלה״) און ,דעחגערמנ״ (״הזנר,״),— נחןד די בײדע נדוםעכ^ װ$ס שמײען אין ןןנהויב םוץ װירטשאםםליכן לײםער םון דער אידישער ןןרבעטערשאםט אין אלע אנדערע לענדער. דער םרןןםעםיןןגעלעד צתאםענשטעל און כאראקטער םו די אידישע אינדוםטריעלןג ארבעטער אין •אלעסםינע איז נעוזען אץ דער נײמ םון דער נײלונג לנםדי אנץןנדערער װי דער ** םעסי^נעלער כאראקטער םוץ די אידישע אינדוסםריעלע ארנעטער די םאציאלע אץ וױרטשאפטליכע פארהעלטנישן בא די איזץ אין אלטערטום )1• םענעס זזזזז^מ)!^ זזזו מט1>1ו1 זט[> 155€וז}1םז1ז6זו£15םו1סצ1ז1^\\ €ו0 .4 םס״י םון די קרײזן״ װעלכע זײנק נעשטאנק אין ןןםןןזיניע נום קענינ״ פום, און דעריבער הןןבן םיר אזױ װײנינ םטאטיסטישן םאטעריאל. אין דער שםעטעדדינעד נײם הןןט םען דך שוץ םןןראינטעדע״ סירם םיט ױ דןןוינע םהאגן, אוץ אין די אינגערע םײלן םון חומש *, לםשל, נעםינען םיד שױן אזעלכע םטאטיסטיקעם״ נום באי דױעדן, הןןבן ןןבער די םםןןםיםטישע דאםן םוץ חוםש איבעד די אידןאיןדעדםדברקיץשופ װערם נים. אין חוםש װערט ןןנגע• נעבן די נןןל םוץ דערװאקםענע םענער אין עלםער םון 20 ביז סס י$ר אױף זעקםדימדעדם טױדנפנ הך״ ןןו׳ףי אלנעםײנע באםעל־ קערמנ איז באשטאנק םינדעםםנם םוץ נװײ ביז דדײ םיליןןן * דער חוםש משםײט םון אײנעע םיילן ןןהגר, ריכםינער, שיכםן, װעלכע זינק פאחמסט נעװןןרן אין םארשידענע נײטן: די אינגםםע טילן (םנור מורת כהנים) זינק ערשט *נטשסאנק נ$בן גלות בבל״ רי *לע נילועק, װענן װעלכע אק חוםש װערט דערם^נט, נעהעוץ נו דער דןזינער שיכט. (הםשך) א 111 איבער דער באםעלקערמנ םון אלטן •אלעםםינע הןןבן טיר זעהר װײנינ םאםעריאל, אוץ אױך די דןןםן, װעלכע םיר הןןבן, דיןןבן ניט קיץ נררסן װעדם״ דןןם אמ נישט נוליב דעם, װןןם ם׳הןןם אין אלטערטום נים נעםירט קײן םםאטיסםיקעם; םאר״ קערט, םיר װײסן, ןןז די אידישע טלכים הןןבן דודעעםירם ם$לק*ײלמגק. שוין װענן דװץ װעדס דערנײלם, *ו ער הןןם מרכנעםידט א םןןלק״נײלמק נוליב םיליטעדישע און שטייעך. נװעקן הן^ו זיך קיץ שום םלוכה ןןן דעם ניט פעקןןגט בןןגײק♦ די דןןוינע םןןלק״נײלונגק זײנק ןןבעד בײם םןןלק ניס נעװען בא• ליבט, אוץ אין דעד דערנײלמג םוץ שםואל ע כד. װערם די דןןדנע ןןםןןדניע קעגן די םןןלק״נײלמגק נאגץ רײםליך אױםגע״ דריקט: נןןט ברײנגט דעחטאר א םג■*• אייטן םןןלק. די על״ טעדע ליטעראמד, װןןם טיר באזינן, שטןןםט נום נרעםטן םייל