Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 148

׳: ייויזי ״״ י ןןין) 3 6< <ןו1ןן*וו.(ן.״)ו..*זן^י*ו,ו.י1ו״(י.ו ■ ׳■״.-׳״*ום* ״<ז יין^ןןן ײ^ייוױי^ײ^ייײ״״יי—י*ײ ננזױזץ רוממוײן 148 ערד<חלות םון ״נןחגיםןןנד״ אױםן יסוד םון אײפינער ארענדע און װ$ס דינק םארםליכטעט נים נו נאגחנן זיך טים םרעמדער ארנעבג נענוי אררטםמקוטען די קןל אידישע לויןיאר״ נעטער אין דעד םריזזןןטער לאנרוזירמימוםם םון םאלעםםינע איך, םארשטײט זיך, אוםמענליך. נעסען סיר ץנעך אין נאםראכם, או אין 1923 (חרם״נ) הןןבן ױ ״קבמות״ צחאמען מימ ױ ״מושני<עובױם״ געצײלם 1628 ארנעטער, םון װעלכע נלױז א קלײנע צ$ל הןןם זיך נאזעצט אין ױ דןןזיגע םונקק סןך דער ציילונג דאן װעלן סיר קוםק צום באשלום, אז םון תר צן^ל 2603 ,חקלאים״ זײנק נעװק נערך 1000 לאנדװירט״ מאםטליכע לויןיארנעטער אין םריװאטע װירט״ שאםטן, װןןם נילדן נא 7—8 םרןןצעט םון אלע אידישע לױןי ארנעטער אין םאלעםםינע. אלײן םארזיך איז ױ דאױנע צ$ל ניט קײן קלײנע(אין נאליציע, צום נײשםיל, ה$ט אין 1910 י^ר ױ צןןל אירישע לאנדװירט• שאםםליכע לויןיארבעטער — אחוץױ נוטיםאחזאלטער — באטרן4*ן ם״ה 1504, ניט קחקנױנ אױף דעם, װןןם נאליציע צײלם א אידישע נאםעלקערוננ צען מ$ל נרעסער, אײדעד םא< לעםטינע). דןןך ןןבער, װק ט׳נעםט אין גאטראכמ ױ שםארקע שטרעבוננ צו לאנדװירטשאםנג װ$ם הןןט ביז איצט באהערשט דעם נרעםמן רוב םון דער אידישער אײנװאנדעדונג אין םאלעםי םינע,—באזונדערם ױ חלוצים,—די קאלאםאלע אנשטדעגגוננען און קרננװג װןןם זײנק אץ םאלעסטינע נעבראכט נעװארן םצד ױ איױשע ארבעטעד, כױ ארײבצודױנגק איך דער םריװאםער עדדיארבעט, אמ ױ דןךינע צןןל םון 1000 אידישע לאנדװירםי שאםטליכע לוין׳ארבעטער ניט איבערינ נרוים♦ ױ דןךינע ציםער שםינלט םיט זיך דעריבער $ם ױ שװערע, כסעט אומבאזיגבארע — לכל הםחות םאר דער נןןענטער צײט — סניעװג װןןס דןןם ארײנדריננק םון דער איױשער ארבעם אין דער םאלעסטינער םריװאטעד לאנדװירטשאםט באנענגם אױף וײן םארי ^44444 ^^4 טירעריװעג דעם צװײק ןץט איגם םאףלײםער םון דער איױשער ארי בעטערשאםט אין םאלעםםינע םארנעםק ױ בױיארבעטער, װןןס בילדן 16,8 םון אלע ארבעםער, װןןם האנן ןןננעװיק זײער באי שעםטינונג זעהר צןןלױיך—םארהעלטניםמעםיג—איז אױך ױ נרוםע ,געזעלשאםטליכע און שװארץ>#רבעטעד״ (עבודות צבוױות וםועלים םשוטים״). לײדער ןןבער, איז ניט ןןנגעװיזן, װעלכע נרוםן זײנק ארײנגערעכנט געװןןרן אין ״עבודותיצבורױת״, און אונז איז דעדיבער אוסבאקאנט זײעד כאראקטעד. םון דער באמערקוננ ןןבער צו םאבעלע ,ב״ איו צו זעהק, אז אין ,עבודותיצבוױות״ זײנק ארײנגערעכנם נעװןף־ץ בלױז377ארבעטער און״ױ איבעױנע זײנק םארדעכנט נעװןןרן לויט ױ םאכן״. אלזא, דןןם דארף הײםן, *ז אהער זײגק ארײננערעכנט נעװןןוץ ױ שװארץיארבעטער, װןןם געםינק זיך אויף נעזעלשאםטליכער ױנםפג ןןן דעד דאדנער נרוםע האנן ױ שװאױןיארבעסער באםרןןםן 1174 נםשװג ןןדער ס,9 םרןןצענט םון ױ ארבעטער, װןןס הןןבן ןןנגעװק זײעד באי שעםטינונג נאנץ באדײטנױנ איז ױ נרוםע ״נאאסטע״ (םקיױם״), װןןם בילדץ 9 *־אצענם םון אלע ארבעטנדינע. אץ דעד חןדגער רונױק, זײגק אויך ארײננערעכנם נעװןןרן ױ האנדלסיאנגעי שטעלטע (״עחרײסםחר״), װןןם צײלן 39 נםשות. ם׳איז ןןבער איבעױג צו דערװײק, אז ױ ןןנגענענענע צןןל איז בלויז א נישטינער חלק םון דער װירקליכער צןןל האנדלסי װןןם אנבאלאנגט רעם םראועםיאנעלן צחאסענשטעל םון ױ םאררעגיעםדירטע ארבעטער, ז&ףעד געװק םןןלנגױגעד: םאב• —\ 11 — .5*7 די פארטײלונג פץ די אידישע ארבעטנדיגע אין פאלעסטינע לױט אײנצלנע פאכן *ו דזמ• מנ״ מױ *ןװוד״ *נם^לתת באשעםםיגונג מםנדימ׳ ײסיזהונזונ׳ מװיזן זײער מףתטנזיגונג ■1*. 010000ב5סו8£ 19,9 2603 לאנדװיתזשאםס - 16.8 2196 בוי־ארבעס - *5***0ס*8 . . . גק• אדבעט און שװןרץךארבעס - 11,9 1551 ׳)£ס165*0*7 .ב ז)11)ו1זו*ו1ס111)1)5 פעקססיל׳ באקלײדונג און בזך שוכונג — -5ם5ס5 1*וס ■ןןסס[ו|)11>6 י-1ז)*ס7 9.8 9,0 1273 1165 בן&ססנשאסס — ף1<<ס*6.... 7,4 967 םעטאל־ארבעס -\1<**״1^5*4ז. . 5,4 707 האלץ־ארבעס — 8*<1**1סא. . . 4.9 629 פארקער -?*>**¥. 3,6 487 ערנעתנג — 0ווו*£ב<מ€ .... סעראגאגישער •ז^סןעןל - 2£ 377 .* 1 .ם 0*1*1 סעױביגישער טערםןנןןל -4 2,5 317 םאסיר־ און דרדק־ארבעט ־ך- *ו}ז>**10*<חס 1)סס '**1<ס1% . . 2,2 281 1.8 2,0 236 269 םרײע ■רןןםעםיעם - *>ס*^***ק םארשײדענע - •<*[*<**^ו. . 100,0 18058 םך־הפל — ס8ש^>ס2 חוץ דעם זײנק געװען משעםטינט אק הױזיוױרטשאםט — 2259 נםשװג נימ ןןנגעוױק זזיער באשעםטינונג הןןנן 1291. ם״ה םאררעגיםטדירטע זײנק נעװק אלז$ 16,068. דןןם ערשטע ןןרם םארמטען דןן ױ לאנדװירטשאםטליכע אדי בעטער (חקלאים). ױ ניחןן א םינםט חלק םוץ דער נאנצער צןןל אידישע ארגעםנױנע^אין םאלעסטינע, װןןם הןןבן בעת דער ארבעטעריצײלוננ םונם 10 סעםטעמנער 1922 יאר ןןנגעװיק אינם אויסגעםילטן םראנעיבו^ן זײעד באשעםטינוננ. בנונעצודער אמעםייגעד צאל אידישע ^רבעטנױנע אץ םאלעםטינע (אײני געשלאסן אויך די, װאם ו£נן נעת דער צײלונג ניט אננעװיק זײעד םאך) האס ױ צאל קארנוסענע אין לאנדװידטשאםט באי טראםן 18,1 *־אצענט♦ אץ דער נרוםע ״חקל^ם״ וײנק ןןבער *רײננערעכנט נעי װןךן אויך ױ םיטנליזץער םון די לאנדווירט״ שאםטליבע קאאםע׳דאמיוון (קבוצות) און ױ ,ארבעםערידערםער״ (״םומהייהעובױם״), װןןס הןןבן באקוסען