Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 147

147?=7רךע<*'7£ױי^ י.*£י113־*<ז?('1י * ,י*׳.■.?86>■■ די ^חגע^ר^דילתג יין *^רעס&וסג }* 3 זנ^לן דיגען אױך^אדיינגערעםנם נעװ$דן קינדעד םון 18—14 י$ר, װ$ם ה$נן נ$ך נים דעתרײכמ דעם הײתןטיעלגוער! ד*ך ןןנעד ק*ן ױ ד*דנע נתיע אלײן—})חיעפעד<ןיגדער—, װןןם בילדן אלגםיולס אמעםמדײטנדינן םײל םון דער *רבעטעחןמםם און סןך וזײנינעד םק דעד צ*ל {*רבעטגדיגע אין די לאנדװירנמואםםליכע .קנחנות און םושכי<עובדים, ניט עתןלעדן דעם אוטנעהויער נרױשן םרןןבענם אוםםאדהײתוםעטע צוזימן די זדגעםגדינע אין טאלעםטינע. *נ׳ערקלעדונג םאר דעד ד$זינער װיכטינעד ערשײנונג ק$ן םען געםעק אין דעם םשך בײט, װ$ס די ארבעםגדיגע ה$בן םאר. בראכם אין ל*נד; דער נרעםטעד רוב םון די אוגטערזוכםע ארבעטער און מיטנלידער םון די קבחנות און מושבי־העובדים_ זײנען נעקוםען ערשס אק די לעזנטע 4—3 קך, ד. ד״ אז די אד• בעםעריאײנװאנדערוננ אין םאלעםטינע נעםינט זיך אחנט איגם {)נהויב םונם םי{)נערן״6ערי{)ד, װען די אײגי װאנדעדמנ — אץ אלע אײנװאגדעדתגילענדעד און נים בלרז אין םאלעםםינע — משםײט אין נרעםטן םײל םון ױננע מענ־ ליכע נ$ך אוםםארהײתזםעטע עלעםענק. נעםם םען נ$ך אץ באםראכט דעם םײלװײזן חלחנים״מראק* טער םון דער םןולעסטינעד׳איינװאנדערונג, וח^ם באשםײם אין נרעםטן םײל םון נןק־ נןןר יונגע םענליכע עלעםענםן, װעט םאד• שטענדליך װעדן דער נרדםעד םר$צענם םץ די ניט־םאר־ הײראםעטע םענער אװישן די ארבעטעד םון םאלעםםיגע. אױף װיםיל ס׳זויתןן אויף דעד םסרהײתזט״שםוםע םון פא־ לעסטינער ארבעטער רײן*עק$נ$םישע םבות — עק$נ$םישע ניט־ נעזיכעדטקײט און ד׳נל. — װעם םען קענק םעםסשםעלן, װען ס׳װעלן םארעםנםליכם װעדן די איבעדינע םאבמװ־יאלן תענן די ארבעטעד־םארדינםסן, עלםער און אנד♦ די ב$ל םאםיליע׳מענער, װ*ם לעבן ניט קק םשםחסלעק, איז םאר אנ׳אײטזאנדעדונג׳לאנד, פםרם נ$ך אינם ז)נהױב םונם 6י>)־ נעק־םעדץףי נים איבעדינ נרױס, בם׳ה 10,5 טחקג םון דער נאנבער ב$ל ארבעסער אוץ םיםנלידער םון די לאנדװירטשאםט־ ליכע קבובות און םושבש העובדים. נים קל$ר איז די קלאםיםיקאביע םון דער לעבםעד נרוםע .זחנות-. װ$ם באדײס עס? קודם בל ק$ן עס הײסן םאםיליע־ םענער, וז$ם לעק בוזאמען םיט זײערע_םשםחות• זײנק >{בער אהער ארײננעדעכנט נעװ$רן אויך נעטיילםע םשפחות, אויב סך־ בײדע מש6ת־,־טיילן נעםינק דך אץ לאנד. הײםם עם אםשר םאמיליע־םענער, װעםעס םרדען ם׳בא־ טײלינן זיך, בונלײך םיט זײ, אינם ווירט־ שאםטליכן לעבן? זײנק $בער אםשר ארײננערעכנט נע־ װןךן אלע םרױק, אוםן^םהענגינ םון דעם, בי זײנק זײ םארנוםק דידעקם אעם װידטשאםטליכן לעק, אלס ערד־ארבעטער אדער אינדוסטריעלע ארבעטער, בי נינג װ*ם אנבאלאגנט דעם םאםיליע־צושטאנד םון די םרױק־ אדבעםער בילדן די אוםםארהײחאטעטע 35 םרזןבענם םון אלע םרויען. נעמענדינ אין באםראכנ^ אז די םרױק־װדםע בא־ שטײפ אויך אין נרעסםן טײל, װי די םענער, םון נײע עםי־ נראנטן, װ$ם ה$בן >ןרײננעװאנדערם אץ לאנד ערשט אץ די לעבםע 4—3 יאר, װעלן כדר קוםען בום באשלום, אז די אום־ טאודײחאטעוטע םרוי נעםט א באדײטנדינן אנסײל אץ דער אײנ־ ױאנדערוננ קיץ םאלעסםיגע. גאנק םאטעךיאל, חה^ס ך ה$ט ברעה אונטערבוזוק, דאן װעט םען םוק קוםען בום באשלוס, אז םאקסיםום זײנען רע׳ ניסטרירט נעװןךן 85 פר$בענט םון ױ אידישע ארבעטנדינע עלע׳ טענק אינס לאגד. אויף אזא אוטן װ$לם םק נעדארםט ױ באל םון ױ אידישע?װ־בעטנדינע עלעםענטן אין טאלעםטינע רעכענען בעדך ססס,ס^ םון דע1 בװײםער זײט אנעד איז אין דער ב$ל םק ױ ארבעטנױנע עלקזעגטן אױעגערעכנט נעװןךץ א באױיטנדידע נרוטע, װאס קאן, לױט איר זדדנמאםםליכעד טענינקײט, אץ דעד באל ארבעטנרינע עלעמענגק נים םארדעכענט װערן. ס׳זײנק אױיננערעכנט נעןדןקץ אין דער באל ״ארבעםגדינע״ אױך אלע םרױען םון ארבעםער און םון ױ ערד־ארגעטער. ױ דאױנע נרוטע דארף םאחדעכענט װערן בו ױ, װאס ל ע ב ן םון ארגעם״הכנםה—, זײ אליץ אלס ,ארבעםנדינע״ ק$נק בשום אוםן ניט םינודירן. ױ זקךינע ,״הױז־וױדטשאםם־ ליכע״ נרוםע בײלם 2259 נםשות רעכענק םיר {)6 ױ זץךינע ט־וטע םון דער צ$ל ״ארבעטנ׳ ױנע״, דאן דארק נמי רעכענק ױ אםת׳ע באל ארבעםנדינע עלעםענק אינם םאםענט םון דער בײלונג בערך 17,500 נםשות. , לױק נעשלעכט און םאטיליע׳בושטאנד טײלן דך ױ איױשע ארבעסגױנע עלעמנטן אין םאלעםטינע אױף ם$למױק אוסן: ס*1• — 1 — .(1*7 >• •!■מ? .ריחנן - ווןנװ — ס*םיליענשם*נד 1)פ.1זם.11ו.ס.ץ •/. .$(1ו ./״ 1ל1 9,8 1634 48,7 8096 אוםס&רהײר&סעסע — •£0>ס1 סארהײראסעסע אײנבלגע — 3,0 500 7.5 1241 1ו<ו>(^11וווו.ו1^,8>)1י^78 םארהײראסעסע׳ װןס לעבן בו־ זאםען םיס וייעױע טשםחות— 15,5 2 568 15,5 2568!)סל•! ■■סוסו<1ומו)1)1^0וו*7 4704 71,7 11904 םך־הפל—11)208111101 ד$ס דינק ױ *חןבעגטואלע םארהעלםנישן בו דער אלנעםײ־ נער ב$ל ארבעטנדינע. ױ פחסצענטואלע םארהעלטנישן אץ יעדער נעשלעכם־נרוםע באזהנדער דינק נאנץ אנדערע. ס׳זײנק נעװען: בזן םרומק: כא םענער: 34,8 77,2 . . 10,6 10,5 . . םאח־׳ײדאטעטע, װ$ם לעבן >ץ זײעדע םשפחות 54,6 םארהײראטעםע, װ$ס לענן בתאטען םיפ זײעדע םשפחות (זזגות) . . 12,3 צום באדױעוץ, אמ סײ ױ םערמינ*ל$גיע, סײ ױ קלאסיםי־ קאביע םון דעד נעבתןכטער טאבעלע א םעלערדאםמע. ם׳איז אוםםענליך בו םאכן װןןסעדע נים־איז אױסםירן םון דער נעגראכטער טאבעלע נגמוע בו דער טארדייראט־שטוםע םון ױ איױשע ארנעטער אץ םאלעסטינע, בעת אץ ױ נעם־אכטע