Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 122 (sequence 26)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 57% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--131-4917820- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
4 >4 3 דעסםװענן די אידישע קןןלןןניםנון דך אוםקןןרן און זנודיק אױס גויען די ק^ל^ניעם. אט װעדן אינפ רעסטאװרירט 10 קן^לןןניעם אין נאלםער אױעוד^אױםן נרענ״ן םוץ דער נעװ. כערסןףער נו*.), עס זײנען אויך דעדהארםן געװןןרן די גװיי קןןל^ניעס געדדינ^װןו און נידודאנןףזקע, אױך אין דעד נעװעועגער כעדסןןגער נונ. א דאנק דער הילף םון,$ום׳׳,קעדןדךאינטאום8סךאײנװאױ׳ נער אין די םארלןךשע קןןל^ניעס איץ קיעװעד נוגעדניע,אײנינע אי• ריעוע קןןל^ניסטן ה^ט דך אםילו אײננענעגן גא די נײע גאדינ׳ נוננק גו םאדנרעסעךן דיעד ערדינאדץ, די אידימוע קןןל^גיעס םון נאלטער אױעזד דינק נ$ך אץ די סדינער יןךן גאזוכט נע> װןרן םון די אזױ גערוםענע לוםטחמיעיקןןםיסיעס; נײם דוג קןף ל^ניסטן ה$ט םען דאן ןןםנענוםען גםעט דעס נאנק אקעד״נןןדן, אזױ אז א םך הןןגן נעסוזם אױסװאנדערן םון די קןןלןןניעס און די איגערנענדנענע ה^נן אויך נעמוזט דער עיקר לענן םון א־־עני דע, ערטט איגפנ אין 60 יץר ארום, הןנן די קןןלןןניסנק נעק$נט צודיק נאקוםען זײעדע נעזעגליכע נחלות♦ ^ט דינק, לנמול, ידיעוה װעגן פ םון ד דןךינע קןןלןןניעםז 1922 1899 206 360 ... . 1362 1766 .... 2072 664 ... . 106 268 ... . וױ םיר זעהק, ה$ט זיך די נמםעלקערתנ אין די ק$ל$ניעס נאי דייטנדינ םאחקלענעהט, און די דןןזינע נאםעלקערוננ ה^ם זעהר א קנאםע נןןל םערד, סײ לוים דער נ$ל םאםיליעס סײ לוים דעם סכום ערד, װ$ם די קן^ניעס םארםןןנן איננג די ננעיס נעםעק זיך אױך אין א קלןןגעדינן נושםאנד. ןןנעד דעד ערדינאדץ איז אינט נםעם א םירםאכעד, אץ םארגלייך םיט 1800. נום םוף םון םןןרינן יןןרהונדערט איז אויסנעקומען אויף א םאםיליע 1,6 דעםיאטין, אינט — ס,7 דעסיאטין. אזױ אז אין דעם *רט זײי נק די נןןדיננונגק נםידוש דנסטינע םארן וױדעדאויםגוי םון די ק^לןןניע^ נןןר אוינ אײנינע קלעגערע קןןלןןניעס קןןנק נןןך ניז אינט אלץ נים רעסםאװרירם װערן, הןןנן ןןבעך דערםאר דך נענוי םען םאר ערדיארגעם א קי אידן אין די קליינע שטעטלאך, נא• קוםענדינ שטיקלאך נ$דן נענן די שםעטלאך םאקע, און 6 סך קןןלעקםיװן נאארנעק נןןדןיחלקים, װןןם ליגן אויף א היםשן טהלך םון דיער װאויןץןרנג די קןןםיטעטן םון. ,ןןירם״ זײנק ערשט אינם נונעםוץןטן אויסנום^רשן די דןןדנע דעחנײגתג אזר אז קײן םולע ידיעות װענן םארנעם םון דער נײעד אירישער ערדארנעט דינק נןןך דעדװײל ניטןן. לויט די נעזאםלטע ידיעות, אין 6 אוקראידשע נונערניעם, אמ דןןרט םארוון ם$לגנדינע *ןןל אידישע ערדיארנעטער: דינען נןןר םאדניכטעננ און נןןך אזױ םיל נױטינן דך אין א נױנטי דכן רעםןןנם• ןןט זײנק עטליכע ניםער, װעלכע כאראקםעריזירן דעס םנכ םון די קןןלןןניעס נו הארנסט נו םון ננסויטן יןןר: 8215221905/7״&^מר9, 61 060 םאםידעס , . . 1583 12 '366 םערד .... נססנ 17 408 קי. 2007 לוים תר נןןל םאםיליעם, ה$ט דך די נאםעלקעדונג םארי קלענערט אויף 40%, לײדער, װײסן םיד ניט, װיםיל נםשות די קןןלןןניעס הןןגן נענײלט אין 1922, ןןנער אזױ װי םיר וױיסן, אז די םאםיליעם זײנק אינט אויך קלענערע, קןןן םען ץננעםען, אז די נאםעלקערוננ הןןט דך נעװים םארקלענערט אױף א גאגנע העלסט, אױף 50%. אינװענםאר איז םארנדנן אין די קןןלןןגיעס נןןר א נישםינע נןןל, — נישטינ אםילו םאר דער אינטינעד םארי קלענערטער נאםעלקערונכ אין ד/1006 איז אויסנעקוםען אויף יעדער הױף 1,83 םעדד און 1,83 קי; אינט ןןנער זײנק די אנט• שםרעכנדינע ניםערן— ד^ס און #6,ס. נו םרילינג נו םון 1022 איז ױ לאנע אין ױ קןןל^ניעם נעװען אזא םארנװײםלטע, אז ױ ערד װןןלט נעװען געגדגן לחלוטין דט םארזײנג װען,ןךט״ זןןל נים נעװען אונםערקוםען םיט איר הילף. אין א םך •ונקםן ה$ט םען דעם דןןזיק םרידננ געאקערט ,םים םענשן׳*: זעקם םענשן םלענן דך אײנשםאנק און ס׳הןןט דך גאקוטען א ,טראקטןןר״, װי ױ קןל^ניםטן םלענן עם רוםן טימ א ניטערן שםײכל, ױ קןןלן^ניעם זײנק נולינ ןןט דעם םאנגל אק נאםעלקערונג םשוט ניט אימשטאנד אײננוהאלטן ױ נאננע עדד, להיםך נו ױ כערסןןנער ק^ל^גיעס, הן^ץ דןן ױ ק$לןןניעס םאקע *נגעװאויק 10% םון דיעד ערד,?װין ניט רעדנדינ װעגן ױ נװײ קן^ניע^ װןןם זײגק נןןר ןןסנעםעקט נעװ$רן םון דער ערד. ױ נאננע עקי דססענץ םון $ט דעם אידישן לאנדװירטשאםטליכן נענטר, װןןם ^44^ 44^ ^^44א 41444^44444^.^ 4^^ 4^4 ^!|44|א|444ן^ן^ ^44א.4 44^ דך ארסגעגייכנם סים זײן װארלשסםנד, װ$מ נע• װק מסארק כסויקדיג, װק םים זײן נװיל ז$לן דך נימ נעװק 444^^4^^4|4^|^| ^4 4^^4^^4 ^4^^^4^4^ 44^444444^^^^ םאראינטעדעסירן ױ אידישע נעזעלשאםטדכע ןךנמניזאניע^ אםילו םאר דער םלחםה זײנק ױ־קןןלןןניעם נעװען ניט דער אײננינער *לאץ, װאו אידן הןןנן דך םארנוםען םיט עדדיארנעט. נ$ך טער איז דןןם ױכםינ םאר אונזעד אינםינער נײנג נןןר ױ כערסןןנער קןןלןןניעם ד$ט דך אײננענענן נו םארהיטן דיער קױםן אלע אינערינע אידישע ק$ל$גיםטישע ישונים זײנק נעװןךן 8 סך קלענער״און זימד נודל איז דעױנעד נמ נ$ר 8 טרױערינער. 8 םך קןןלןןניעס דינק נימ נ^ר נעראנירט נעװןןרן, נןןר אױך םאר• נרענט. א׳־ן 8 םך ם8לן הןןם ױינאםעלקערתנ נעתן אנטלויק םארקויםט ױ הײזעד ױ םױעױם״ און נןןך דעם 8לעם װילן םונ• די *$ל קי -ס6 2461 *81)ו די *$ל נונרד 1*6 2461 י־ז^מ^י מך דעםיזר נדגעס אויף אײן םןמיליע מ*6)*£94<1 4011116? 1 )48 דיעןל דעסיאםינוס ■661 2461 מ6וו1)4^9><1 די *$ל ננאמיליעם 1*6 2461 41011160? 808 84 16314 2441 *דעסער - 016444 .. 430 339 2,4 4401 1.778 125 92 84 1461 549 158 101 54 773 154 68 35 3,4 294 87 0 1876 44 88448 4484 ו