Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 120 (sequence 24)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 56% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--129-4917818- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
די דעדנרײכפ די בןװועלקעדויננ זסו ענ^יכע םױמננ, אק נ$ר זוין זוײנזע םק די וומ די נןל װײנינער סק סױוגס• זזן נק־ ס מך וײ לינן עו עסליכע קןןלןניעש נענםויינמנדעו/עמעסודיז, וױ לנמזל, 6 ק^ניעס וק וומלוסווױססעד װןלןןסם *דער < סײ< דעםינוכעם ווון בןןמ״ןןװי קוט עומםק, ןסױ(וז וײ וקןנן לײבטער נעקןנם #•מולןןנן די ^נםן^ן םון די קלענעדע נןןנדעס• נןןר די קןןרןןניעס וקןניקץע און נןןװ^יםןןלטןןװקןן, װעלנע ^ינן נא דעד ווײונמןיליניע, ווויםן װענ םק די נ$ר נררםע מנדעם, — ״מ װען םיל קרבנות, םון זקןנוקלע איז אםילו די מםעלקעדוננ נעוהאט ןןנטלןןםן אױף א עוטיק *ײט אין די מכגרווע קןןל^ניעס♦ עטליכע קן^ױעז^ הןזמדער למװןן און נײינעדעםלאװ, מק ױך נרןןר נעםונק נײם סאםע םרןמםג מנן זײ בעליטן םון די קױנץןפעדןמיעס און םון או&מלינע דעקװיזםױעס} 9<ער רי ק$ל$גיעס, וקןס זײגק כעלעק(ןגיסל אץ ןן דיכ^ זײנען דורכדעם םןןרהיט נעזזעףרן םון די נרדםע אוטנלקן• םון דעד אוטנעדע• נועניש טק 1921 מנן נעליטן נםעט ןןלע קןןלןןניעס, ןןנעד םןןוט ה$ט סען ןןניסל אנואה ןןדןןאנענוסען םון די סעלדער, און אין די קןןלןןניעם םון יעליסןױועסגחןדער קרײז נןןר היםעליך. זעלגסטםאחןזטענדליך, או די ק^לןןניעס הןןנן ארך נעליטן יםון דעד אלנעטײנער םהומ־־, םון דעד ,סרןןוחומדשרסט• 4 4 ■ 1 ^4^ 4^44 4^44 ^4 4^ ^^4444 ^^■^4^41^ 4^4^ 44444 קע , םון דעם, װןןס נא די רײכעדע ץטמניסנון ח^ט סען רעק• װיזױם אוסױסם סחוױויס און םי• ננװע 11 קןןלןןניעם, װעלכע נעטינק ױך אין דעם געװעזענעם כעדסןןנעד אױעזד, ױעק םיר גרןןד אימ• שטאנד נו םארגלײכן די רעזולםןןטן םון דױי זנײלועען — אין די קןון 1916, ס*19 אוץ *191, אין די ד$ױנע 11 ק$ל$גיעם נעםינט ױך אוזם 66 •וןןנעגט םון דער נאגנער אידישעו ק$* לאגיםטישער מםעלקערונג אין דעד נעװעזענעד בעדם^נער נוג םק דארף באמעחקן, אז שױן אין 1916 חןןט די זנײלונג געוזיזן א נעוזיםע ידידה םון דער וױדטשאםסג *ולינן מאנגל םון אונעםער און םון לענעדינן אינװענטאר. ןןם ױינק די װימוינםםע ניםעדן םון די דדײ נײלונגק: עדנעחג װןןם ארף ד נאאונעק שןןרערם דך מ סך סער ןןג• שטרײגנתגק, װי נעװײנליך• שםעטער, װען רי ראנגן>מאבט זקןם נעענרעדם איר עקןןנ$> םישע •ןןליטיק, און די •ױערים גקןט שק װידער נעלױנם נו םארזײען מם םעד םעלד, און זײ הענן שק אױך אױםנקזעו־ט םודא צו הןןנן םארן נודל םון דעד נײ׳כאקומענעד עדד — הןןט ױך זײעד נאניאוגנ זנום אידישן עדדמזיץ אויך נעניםן, ןןםם ה$ם די אידן נעקןןםט זעהר םיל םי, נדי ןןםצושױיק זײערע נחלות םון די •ויערשע •רעסענױעס*, װיכטינ איז געװק, װןןם איצס ה$ק די אידן נעקןןנם ױך אײנשטעלן םאר דיעו־ע רעכם אױף א נעזענליכן יסוד, װײל לױק נײעם עדדיקןןו־עקם םון <192 ה$ק אלע גלײבע דעכט אױף דעד עדד, װער עס װיל נןןר ארבעפק אױף איר, אומןןםהענניג דערםון, זױ הןןם ער ױך םריעד םארנומען מיט ערדיארנעננ *י נים. חוץ דעם, הןןט זיך אין נײ• רוםלאנד נאדײטנדינ םארקלענערט די אלנעטײנע •ױערישע בא• םעלקעדמנ, און ס׳איז דןןרט םאראן זעהר םיל םױיער עדחבןןרן, ןןט דןןם זײנק אין %נעםײן די באדינגונבק, א דאנק װעלבע די לאנדװירטשאםט הןןם ןןנגעהױק שםילן אזא װיכטיגע ר$ל אין איזנטינן אידישן לעק אין רוסלאנד. נים לאנג הןןק ױ ןןםטיילוננק םון ,ןןרם׳* דודכנעםירט אר־סםןןרשונגק אין די אידישע םױערשע ישובים, און לוים די סקומענע ידיעות קןןן מען שוין איצט ױך מאק א םןןרשטעלונג װעק צושמאגד םון דער אידישער לאנדוױרטשןגםט♦ לןןםיר םריער םון אלץ ױך באקענק טיק נמב םון די קןןלןןניעס אין ױ נעװע״ וענע כערסןןנער און יעקאטערעןןםלאװער נונערניעס. די קןןל$ניעם אין דעד געװעזענער כערםןןנער נוה ױינק ארױם םון די אוםגליק״יןןרן אין א סך א נעםעק צושגואגד, װי די ל^ניעם אין דער נעװעזענער יעקאטעױנןןםלאװער נוב. די ערשטע שםעלן םים ױך םןןר לערך נרױסע ישובים, אין א םך םון * * נרויםער טײל םון די אידישע קןןלעקטיק זײנען אין גיק אליק אוםגעקוםען, אזױ שזוער איז זײ נעווען זיך אײננוןןרדנק, ןןדער זײ הןןק ןןנבעזאױק רי ערד. ןןבער נים וױינינ קןןלעקטיװן הןןק אױיםנעװיזן אויך א גרויםע עקשנות אק װידערשםאנד• םעהינקים• די באפעלקערונג׳ די ערד אוץ די פי איץ די אידישע קןןלןןניעם םון געוחנזענעם מרםןןנזןר איחנזד וומוה )ו1וז1 וסן11ו■)!) ו■! 1>1וס1ס1 מ)1111£1ו1}ו1)|זו4יו1 א*<1611€| ■4 *■י1וו1ו1וו¥1 4■ דיוי׳ארסץ 0*1 יין,ד*ו יויוו 04( ■44!*♦*5 14*4^44* 0*23 ,נסו — *191 :22*1 4)*4[ ■1 1922 820יו 1916 106 3562 3524 3371 94 17064 18881 18219 — 43 5,4 53 106 44685 41283 41283 30 8027 13930 2640^ — 18,0 333 64,0 — 2,3 43 3ל 36 1882 3342 5177 — 23,7 12,4 83 3312 4740 3857 1 ־ 0,9 *3 1,1 צושטאנד פון די קןןלןןניעם ■■!■■ו•)! 4װ*5 די צןל םאפיליעם -3'סא1ומ#ץ *4 1ו1י2. ״ ״ נפשות — ס£^י5 ■1)1) 1<1<2.. ״ ״ נפשית אױף 1 ס8סילי9 - ס>ו1וסי<1 11סי סי1װ5 .... די *ןל דעםיאםינעם 1 סיוו(1^4יס 1ם*2. .?־,. ״ ״ םארזײטע דעםיעסינעם - וססוזו^ויס ס1 €ז1סותזי<זיז1^ | י*^* ״ ״ פארזײסע דעסי*טינעס אויף 1 פאםיליע - .ום•? 11מ4 א€1*ת1*4*ם* די צןל פערד - •1*6 1יו 2. ״ ״ דעםי*סינעס אויף 1 םערד - ןז־םמ 1 *40 װסטי^ייס . . די *ןל קי - *ו1סא •י>6 ויז>2. ״ ״ קי אויף 1 פאםיליע - ^חמןיז 1!ס■ א1*א. 9