Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 2 (15. April) - נומער 2 · p. [Seite]

1 1 <^)6> 1♦ <דד1>ץס; ו'*.:׳£?$ 54 ■£:*. .מ װ^רענעם לאנד. לטסזלה ח^ס •ןל>עלעזדו דער נמןרקיחןןנדל, דעדגןןך זקמ פגנעהוינן אױ^ענן אױך דער הודס&סחר, די עק^דסוע סןןרןרגסמק *זד׳ק ססרשידענע נעעגק.שונ׳ש ל*נד, װ^םזײנק ןודױ נרלנ אי<עמעױסן נעװןךן •דורך דער קפדתיססױפעד םןןסס^ ה$נן *נגעחױגן םון זץןסנײ זיך ויליץ. אויףוםק,װאו דיסויעדשע וױרפומסםמ ה*ט ניפ נעלימן פון דעד אוםנערעפקנ*יפ פון 1921, הןןנן ^•'•ױעדים ןננעהוינן יאפארק םארנרעםעדן די זדיעהישםחים און סאכן אפילו ארוכן זװ פאר• םזלקעטען זײער וזידפיעאפפו דןרס הוינן ןן וויידער אױפאילענן די קוספןןדנע אינדוספריע און םלאבות, װ^ס נאדינען ד^ם אױעד• פוס, ןןנעד אין ןדרום זךז ד^ס אױערפום נקך ניפ נעקססען זנו זיך סורס חוננעז/1 און סגח ססרנעםערץ די דדוסדימ מגחדידמ• *פאספ, װןמ ו$פ א נאנץ נדעםעדן נאפדעף אין דעד עקלנ^נדע םונ׳ם לאנד׳אײדער די נפתדינע, קק נקך דעדודיל קײן ד׳יד ניפ זײן. 3 אין די שםעפ-איז דער האנדל נאדײםנד לענעדינעד נעקןרן, די םרײהיים םון האנדלס&אחקעד וקפ אוויסננףפלעפפ ארף דעד ליכפינער װעלנו יענע ניןוארים פון די דוסייפע רײבםיםעד, װ*ם זײנען נעורען נאהאלפן ניפעןדן קןןמוניספייפן רעדפים, דןק; אינערפידן די נדױםע אינדוםםריע אױף וױרםיפאפםליכע פריג• *יק, תם זי נלײנפ נא דעד מלוכה אין די העגם, זקם נעהאם * ניגפינע היפםעה *־יף ך<ער םםיכ$ל*ניע םון די ןןנםירעד אוץ םון וי אונעםעד, נא די עחפטע איז אנגדפםאנען דעד נאװאוסם• זיין םון אחו־יות, גא די נװײטע וקןנן זיך נאװיזן איםםולסן םלײ• סינ גו ארנעםן. מם אין זעהר א קלײנער םן^ אנ׳ערך א םערם• הלק םון דעד םאסטלחםדד דינעד נץומע, ןנעו סץץם #ננעהרגן אױםנולענן די אינדוסםריע, װןס איז ניפעתץ ק^מוגיסםײפן רע• דפים שוין אמנאסנן חרוב נעמקףץ• די םלוכה איז ץנעד דןןך נים ננח צו יפאםן א םעםסע אינדוםםריע, װ$ם קל זיך אדין קןןנק אױסר&לםן און זןןל םר^דמירן םחורות לױט םרײק, װ$ם זיינק גונעננליך םאר די נרײטע סאסן םוץ דעד םאר^רעטטער - - - — ^־- — ^^4^4^44א 4444 ^4 ^2^4 44^ נאםעלקערוננ, דעד םדיװאסעו קאפיסאל איז גו קלײן כדי נו יפאםן מיס אין א נחױסער ם^ *חוץ דעם נײט עד םחםה דעם םעלן םון רעכטליכע נאדאנםיעם נלויז אהין, װאו ער װעדט יפנעל רעאלױירם, ד. ד״ דער עיקר אין האגדל, $נער ניט אין דער אינדוסםריע, מקףס נקדעדם ארײגלײנן דעם קאםיסאל אױף לאנגע קןרן• ^לע םרוכן גחױהען אויסלענרייפן קאםיטאל, װעלנער^אמ *זוי נויםיג םאר׳ן װידעדאױםנוי םץ רוסלאנד, לןףן ױך אױס' םים ןןן ן י 44^4 4^^44 4^4^ 414^444 ^^4 4^4 4^^■ כןןרנינקיאױנ ער נעהם יפרן זעלםן קיין רוסלאנד, איז אויך נלױז ביי)גו ףאכן קודגםערםינינע האגדלם^אעחמיע^ ..מחסת די ןןנגעװיזענע סנות איז דןס נילד םון רוסלאנדס — - ------ - - — 41,4 4^^^ 44^ ^א^4^ 4444 ^4 ^4^44 ע^נ^םײפער אנםװיקלוננ נןןך זעהר נים קל^ר• אין די םיםע; קעסערלאך םונ׳ם םללקסילעבן ה$ט די גיו ־קתײו־ונג םון די זאםםן ,י װי ןןמעהױנן דך, ןןנער דער עחפםער ם^סענם םון אױבדענתנ, װעס איז אחױסנערוםן נעזזןרן דודכ׳ן נד׳ם אין״די געגםדאלע •ונקטן םונ׳םעק$נ$םי<פן לעגן, הןןטנלױז*•נענארט. דינדויסע אינדוסטדיע ארגעם םײעד און הנם אין א גףײינעם םארגעם, דיןך׳ נעםינם ד נים קיין םארק צזזייפן דער םארןףיעםםער מנועלקעחננ. י ױ אינדוסםױע איז נעגװאונגען גו נאיפױיגקק דך און װארםם ארויס;*דן ריע נריםן ארנעםלעזע. ױ אײמנאגק האלםן קױם זיןנסעד ד07 ווױס^חסס!^וקג^סן סחװזחיווססר^, די ורי״ נינער ודבםינע ליג<<|ףדז ױ רעגידוננ גענװאוננען לנסױ נו י•• דעד <ר$דוקסן*שסײער דױקם יפוחד אויסן םױערסוס, , 1■?^ ׳פםעין. ס נשאר םון ױ םוירוקםן, חיפ םען אינם יננעהױנן נענמן *לױזי םרירוקםףיפםײעד, ד, ד* א נעודםן םרינענם םון דעד נערע• סענײפ. דעס ניפאר הןןם סען ערלוינם ױ םויעױס סאר• קױק אױם׳ן ןף״םינן םארק• ינעד אזױ װי ױ קיסוניסםישע םןף ליםיק דץפ ינעהאם איר איגװײנינםםע ליגי^ אוױ היט אװך דער יסױ׳יער אױסםױפ&ארקער נעהאפ זײן אינװײנינםםע ליניי^ אוץ * דעד ק^סוניםםײפעד םאכס איז אױסנעקומען נײן אוים׳ן נייעם װענ אםך װײםער אלס ד ה^ט לכאחילה נערעכענם• כדי נונענן ױ םעגליכקייפ ױ םויעדיס נו רעאליזירן דיערע ניפאריס איו םען נעװען נענװאוגנען נו עדלױנן דעם םסחר םיט זןם ױ םדןף־וקםן אוםעטו^ ם׳ה$ם נעםו־ום ערלוינן ױ יפםעם דעם האגדל סימ אלערליי םחװ־ות. ו ש 1׳ אינגיכן ה$ם ױ רעגירונג ױנםינ םאחפםאגק, אז די דורנ• נעםידםע נאני$נאליזידונג םון סלאכה און קלײןיאינחסםױע ה*ם נןףי נורם געװען רוזאינירתג, און ה^ם דאױנעד עו־קלערט םרײהײט םון סלאכה און קלײנער אינדוססריע. ױ רעגירתג איז נענאנגק נק־ װײצוער אז־ן נעטםען ץםנעק אין ארענדע אויך םיטעלע אונםערנעםתנק, א סך םאנריקן דינק אינערנעגענן נעװ$רן דער עיקר זײערע םריהערינע בעליינאים, װײל ױ ה$ם דך אינער׳ נײנגג אז אין ױ הענט םון דער םלוכה ק$נק די נײפט םוגקני^• גיק, ױ נרױסע אינדוסםױע ה$ט ױ רעגירתנ נאשל^סן נכל אוק נו איתהאלטן אין אירע העגפג $נער סון אינם ק ארנעם שױן *ס ױ אינדוסםריע ניט םארן,אלגעמײנעם קעסל״, װי ד$ם דארף נו דין אין קפםוניסםײפע םלוכמ און אירע ארנעםער װערן יפוין נים םארזןךגם דװ־ך דער טלוכה םתם/אלנעםײנעם קעסל״. ד װערט ןךנאגיזירט אויף װירט׳פאםםליכע יסודװק ד$ס הײסט, ןןז ד קק אלײן רעאלױירן אויק םארק אירע סחורות,$נעד דער• םאר םוז ד אלײן נאז$רנן איד רו״פטקי און אויסהאלטן איו־ע ץנגעםםעלסע און *רנעפער. ךער םרינני• סון װירםשאםם• ־ליבן יסוד אױ סיססעמאטיש דמ־כנעסירט נעװפין אץ אלע םלוכודשע און סונמיםאלע אנשטאלסן. דער נײער םדד ה$ם נעםןןדערם אנ׳אנדער סונױץננ נו דער נעלםיםיססעם,. נעםןודעדט נוױק איינםיזץ ױ^נאנקיםיםםעם, ױ ק^םעראניע און א סן־ אנדערע אניפטאלטן םון דער אזוי נערו• םענער ,נורדפואזער״ װידםיפאםנג םונדעסטװענן, הגם ױ נע• םאכםע הנחות זײגק געװק נאדײטנד, א סך נרעסער אײדער מ׳ה$ם נערעבנם לכתחילה ניים אײגםירן םונ׳ם נע•, שטרענט דקי ױ קפ&וניסםישע םאכט אײגנוהאלטן איר נאננע היפםעה אויף דעם עקפנןןמישן לענן. דעדיגער זעהן םיר, אז ױ םאכס האלם אויך אױף װייטער אין אירע הענם ױ נרױס׳אינדזםטױע, ױ איױננאנען װי אױך ױ נקףפםפליע אינעדן אויסערל׳יכן האנדל אױף דעם עק$נ$כוײפן לענן. דערינער זעהען םיר, אז ױ סאכט; כז־ילוױױ דורבץ נענטח^ספיוז, װעלכער אױ אונםעו רעד םאסקע *ץ ^םעחסױע סאקםײפ * םלוכה׳שע אנשטאלם.הגס ױ רעכס• יסודות םון א נװײפן סדד ז״נק װידער נע׳פאשן, ץנער ד$ך םים 4^^444 44**41*4144*4 4^4^ 44*4 44^ אזױנע נאנועגנמנק, װלם נינן נים ױ טענריכקיים נו ן נױיםער אנםוױקלתג םון דער קאםיטאליסטײפער וױוםשאםסג דעד עיקר ^נער אױ, װ^ס ױ רעװפלחרןןנעדע םאכגו וץןלם װעלן נוד *ײט• וד׳ילינ, ניק אוםקערן זיך נוױק נום קפנפנױם, םאראײנתן די עלעםענםן םץ קאםיטאלױם םיט דער ױקםפטור םץ םיפלע• 1*41^^^^ 44 **^^4 ^4 ■44 ^44^^ 4^4^44 44^ םאױןא^ ד• ד■ בדם אז• כװד, נא װעלבק ױ םאכם װזןלט דך נים טחחיכ נעװען ןןםריק װעלכע ס׳ניפ אױ נןןרםען. װי נאיודידן ם׳אױ ניט דץןס ניסעלע װירנמואםטליכע םױיהײם, ר*ס ױ נאסעלקערתנ וקק נאקו&ען, ו$פ עס דק־ ןןרדסגעדופן