Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 2 (15. April) - נומער 2 · p. [Seite]

52 **£ * 1ײ*0¥ 2 6< ג׳ד־ אדל און די נעװעזענע צןע*אע ניודןוקראטיע, װ^ס ה1$] ד קןוםםרןוםיטירט אק די אױגן םונ׳ם •ױערטום♦ װ$ם םריעד די ק$נטר<עזד$לחניע הןןט צוליג די נצחונות ארױסנעװיק איר רמק״ צי$נערע נאטור, אלץ םײנםליכער *ו איר איז נעװ$רן ד$ס *יער• טו־ם, און ד$ס ה^ם משנויםם איד נורל, די טםלה דץט נודם נעװען די דעםן>ת*ליזירונג םק רערםרןוװיזןורישער ארםיץ אירע ^נשידער הןןנן דך איננאנצן א װ$רף נעםץן צו דעםןןנןוגיע. דער אנםי• סעםיםמם אמ םק מםיד ןק געװען א קאםףיםיטל- פק דער רוסי• שער רע$וקציע, װעלכע ה$ט ױך נ^כאם^ל ןונגעכןןםט ץן איר, אינער נאנץ דדוםירדםלאנד ד^ט דך םארשםרײט דעד מװאוסטער רוףנ ,שלןןנ די זשידעס, ראםעװע רוסלאנד!״ די דעםןןראליי זירטע םרײװילינע ארמײ ד$ט איכערנעחזרט די אכזריותדינע םעשים םק םעטליודעם ןוםטײלונגק, ץט אזױ ה$נן דך אױף איק א ש$ט נעטןון קאטאס&וץםעם, אויף װעלכע ם׳הןום ג$ר ניט געקןןנט נלױגן: אינ׳ם גצינק יןןרדוני דערט ה$נן דך אינעתעחזרט די װילדקײםן םק יםי כםעלניצקי . און הײדאממטשינע, םק צװיי צרות קלײנט מען אױם ױ קלענערע׳. ױ םאםן אי• ױשע בןוםעלקערוננ, װןןם הןןנן נײם ערשסן ארײנקוםען םון ױ בןולשעװיקעם זײ נאנעננט םיט קללות, הןןנן איצט די נאנעננפ םיט נאנריםונגק, װײל װי ױ נןןלשעװיקעס זןןק ניט דין שעדליך םאד רעד אמ־ישער נאםעלקערונג *נש עקןונןוםישן שטזונדםונקכ, ץנער אידישע םןוגרןורק ה$נן די ניט נעםאכט (ציםעלינע םא• םירועק נשעח דער צײטנװײז הערשענױנעד אנארכיע — נײעץ ניט ארײן אין חשנון). אױך ױ מםעלקערוע אמ אונטער דעד םםשלה סק ױ נןןלשעװיקעס נעװען רעכטלןז, אמ אנער אין א נלײכער םןום, אהן אונטערשיד םק גלוינן. ױ איױשע רעװןן• לוציןןנערע יונגט הןןט אויםנעהערט צו װאקלען דך אק נענאגנען ױנק צו ױ נ$לשעװיקעס♦ דער שדן ןןנער, װ$ס ױ בןולשעװיקעס הןןנן נענעק אין ױ בלומינע 1919 און 1920 יןןר, ה$ט נעטרזןףגן א צװײםלהאםטן מי ראקםער, םאר ױ ק$םוניםטן איז ױ אידישע נאםעלקערונג נעי װק א קלײן<ורזשואזע פאםע, וײ הןונן ד גיט נעראגירט, $נער אויך ניט געדעכנט םאר א זײערינע. װען ױ אידישע מםעלקעוױע דץט נעםרובט דך נעטען םארץ נעװער נױ צו נאשיק איר לעק, אמ־ נכוד ׳אק איר ה$נ און נוטס, הןןם ד דך נאנעננט םיט׳ן אוםצוטרױ םק דער קןוםוניסטישעו־ םאכט צו דער קלײןינורזשוא• דע. און $ס דעם אומצוטרױ צו דער אידישער םןוסע הןוק נאזװ• דערם צונלןןק ױ אידישע קןןםוניסטן. דער קלאםףקאמףיםונש ניט צןןלױיק איױשן םרןןלעטאריאט אקענן דער נרױסער צןןל אידישער קלײן׳נוחשוןוזיע אמ ד$ך געװען דער םםעציעלער ענץ םק ױ אידישע קןןםוניםטן, אק טיט דעם נעװײנלאכן אידישן םלםול הןןק ױ אידישע קןוםוניסטן אדורכגעםירט דעם םרינציש םק קלאק׳קאםף ניז נןור, די ה$ק ניט נןןר ןןםנעזןונט צו נעק נעװעו־ דער איױשער בןןםעלקערונג אױף צו קעםםן אקענן ױ נאנױק, די םלענן ד אגטװןוםענק. ױ נןןלשעװיקעס הןוק קיץ םןונדןוסק ניט נעמאכט, די הןוק ןונער, אינערהויםט ױ איױשע קןוםוגיסטן, נעלןףט אוםנןוװןוםגט ױ אידישע נאםעלקערוננ אקענן ױ ןןנםמלזננדע כןונדעס םק םןונדןומשטשיקעם, אק אין דעו־• זעלגעז־ צײם הןןנן * םך נײשםילן גאװיץ, ןך ד^רט, װאו ױ אי• ױשע מםעלקערונג הן|ט געהאט ױ םענליכקײט דך צו באװןו• םענק, הןוט ד םיט נכור ןוםגעשלןוק דעם המק םןונרןוםשםשיקעס. ױ קןונםסרעז^לוציע הןוט אױף אלע םרןונטן נעליטן א םםלת ױ םןנ־גרעכגס, װןוס ד אמ כןןגאנבק קענן רעד אידישער מטעל• םילן ױ נרױםע צןןל קןןםוניסטישע קוונצעלןװ־יעס״ אק,יענע.םק דער יוגגם, װעלכע דינק םארנלענדעט נעװןןרן דורך ױ שײנע לןךוננק םונ׳ם קןןםוגמם ןוו־ער װ$ם וקנן נעםאכט א םשו־ה םינרן נעװיסן, הןאנן נעקןנט ארײנטרעטן אין דער קןןםוניסטישער םארטײ און תון ה$ט דך םאר די געעםנט א נרײטע, ם׳קןץ קנן 8 נלענצנדע, קאריערע. ױ אידישע יונגט וקם םריער געהעז־ט צו ױ אידישע םןףניאליםטישע םארטײק, װןןס דינק געשטאנען אױם׳ן רעכטן םלינל םון דער סןףניאליסטישער נןוװענונג, איצט אמ א נעװיסער טײל מ־ן איר ארינער צום קןוםונמם. ױ אידן םאו־נעםען אנ׳ןןננעזעהענעם ק־ט אין דעד קןןםוניסטישער גיח־ןן• קראטיע םונ׳ם מחו* ןןנער אויך אין צענטראןוירוסלאגד דיגק די שטארק םארטרןןנץ. ױ רוסישע הןןנן קײנםןןל ניט נעזעהן קיץ אידן בא דער מזוכט. און םלוצים זקנן דך ױ אידן םאםנװײז באוויזן צװישן דער םאכטםולער קןןםוניסטישער בױרןןקראטיע; אײנצעלנע אידן דינק ארר*עשװאוםען אוים׳ן שםיץ םון דער םאבט• תם ױ אידן, װן^ס דינק נעשטאנק בראש םון דעם רוסישן נןןלשעװמ* הןןבן דך ןןםגעזןוגט םון אידישקײ* םאר ױ רוסישע םאשן דינק די ןןבער דןןך געבליק אידן, אויף אזא אוםן הןןם דער קןןםונמ* װןןס הןןט במ נק־ חרוכ נעםאכט אלע יסוז־ות םונ׳ם אידישן עקןןנןומישן װאוילשטאנד, נאקוםען אינ׳ם םויל םק ױ םינסטערע םאםן דעם נןןםען ,אידישע םלוכדד. אין דער באציהוננ הןןבן דןןס רוםישע אידנטום ערװארטעט נןןך שרעקליכערע קזוטןוסטרןוםעס• אױב ד$ם נרױס<וסישע טויער• טום םיט ױינע טיםע טראױציעם םון ערדיחלוקה הןןט, באקומענ• ױנ ױ עו־לױבגיש, צו ראנירן ױ ניטעו־, על םי רוב לײכט מסכים נעװען מיט דעד ערדיםארטײלתג, הןןט םצד דעם אוקראינישן םױערטו* נא װעםק ױ אײנגטוםיאינסטינקםן דינק םער געװען אנטװיקעלט, ױ קןןםוניםטישע •ןןליטיק נאנעננט א םער ענער• נישן װידערשטאגז־♦ ױ םארםענליכעדע עלעטענק םונם םויער• טוס הןןנן אונטעדן לןןזונג םק ,םאםןןסטינער אוקרןךגע״ ן^ננע• הויק * ניטעק קאםף קענן קןוםוניזם. װןןס םער ס׳איז נעװאקםן ױ ךעוןץנאנמירונג םון דער באװענוננ אונטערן דרוק םון ױ םםלות טצד ױבןולשעװיקעס, ןולץ מער חןןט ױ אוקרןךנישע באװעגוננ נעשטרענטןדך ןןנכאק םאר דעםאגן^נישע לןןװננק. אזא םין שטענדיגער לןןזוננ םון דער אוקרןךנישער נאװענוננ אמ נעװען דער רוף: ״שלןןג ױ זשיז־עס!׳* איצמ הןןם ער נעםונק א באזונ׳ דעדם נרײק קנלתיטנים נא ױ םאםן. ױ ױקטאטוד םונ׳ם םרןך לעטאריאט אק אוקרןךנע איז דןק־ נעװק ױ דיקטאטור םק דער אידישער שטןןט איבעו־ דעכ אוקראינישן דןך־ף, ױ םןװ־םרעטער םק דעו־ מאכנו דינק צו ןןםט נעװק איז־ן, נראש םק דעו־ רױטער או־םײ אמ ד$ך אויך געשטאנק א איז־. װןןם םעו־ דןןם אוקרןדי נישע םיליםער אמ םארװאנדלט נעװןץ־ן אץ רױבערימנדע* ןולץ םער איז זײער הויםט׳ענק געװןןרן דער קאםף קענן אידן. דןןס אמ שוק׳געװק ניט נןך־ ראנידונג םון דעו־ אידישער באםעלקערונג, דןןם אמ נעװק איד םןורניכטונג. א םײעו־דיגער שטורם וץט דך אדודכיעטדןךן אינער ױ שטעט און שטעטלאך םק אוקרןךנע און נײירוסלאנד. נלײכצײטינ הןןט אין נײ<וסלאנד ױ קןןנטר<עװ$לוציע נא• װיץ אונטעו־ דער ןןנםירונג םונ׳ם נענעראל דעניקק אק טיט דער שטיצע םק חמ־ אנטאנטע צו ןןרגאנמיז־ן זיך אק א בןךײטענדעם בח. צײטנװײז הןןט זיך געדוכ* ןןז ןוט דער בןוװענונג אמ בא• שערט םנצח צו דק דעם בןולשעװמם. ןונער אין דער דןודנעד -י נןוװענוגנ טים דעניקינק נראש זײנק נעװען שטןורקע רעװןלו• צי^נערע שטרעטוננען, אין איר הןוגן דך נןוטײלינט דעד םױערי•