Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 1 (Februar) - נומער 1 · p. [Seite]

!7 ז*י רזסישע ><מ*ן >וין דעד נתו <%ן יגו?? סו* חסמלזניע- 1# 1 -לסוף חו־ף סק מוטחןכטק'איך*ע פדין. אין ^וורסידעגז טײלן װעלס אץ •דובן׳ זנו אלע אידן זעהן טאקע אזד נלײך אויס״ לױם װי ס׳נילט די טראדיציןןנעלע סײנוננ גא די םײסטע יט־ײ- געד, װןס הוןבן-מחמילט^גטךןמ אין דעם טרט חורף םען שארף אוגטעדשײרן דעם {ונםדןןמןלןףייק און דעם סןףדןןלן (ןןדעד •סיכ$ל$גישן) פרם, און אײדער ט׳םאכם אנ׳אױסםיר,- דארף םען אויםםרוק םיט אלע םאראנענע םאקםן,. צו דעד^דעד יענער טים װאוינט טאקע שטענת אינעד. װי װײם געשיכםע איז דעד נעםטעד לעדעד ננונע געװיםע *־ןןגלעםען, אק אידן - - - — - - ~ מרם^גן עלמעדע געשינםע״מריםכק, אייו ער יעדער ןןנדעד אײדןןםעאיש ם>ןדק׳ קןןן םען הןןםן, אז קן װעק םיד אויך גע־■ םינען נו%יכע מװײק םאר דער חוםנקרוכהשאםם אינם אידישן *לקי '' .. . נדחוץ• אויך נאטראכטן ױםאפקל^נישע אייגנטיטליכקײםן, װאװם אײנינע וונטחןמלן^ן- װילן הןןנן, *ז אוינ * סןףױאלע. נרושע ליידט ןןדער לײדט ניט אויף נעװיםע קחונקהײטן, איז די םינה דערםון — די חוםןיאײגנטיסליכקײטן. נםרם איז דןןם נונע אידן, איוץ, ז^גט םען, לענן זנװישן ניט׳איק און מך ה$נן זײ נעװיםע אײננטיםליכקײפק ננונע קרענקעװדיגקײט. זײ הןןנן א נעװיסע קלעםעװדינקײט זנו אײגיגע קראנקהײםן, אוץ םאדקעדפ^ איםוניםעט (נעדכעדטקײט) קענן אנדעדע קחןנקהײטן, דעדהדםט נטנע ןןנשטעקנדינע קחונקהײטן, אידן, קןנט םען, זײנען שטארק עלול אויף נערװען׳. און םח^קחןנקהײטן. חןש (|לן סר^גר ארסג^/אריס© ^•^רן/ ראר^ס ירן ר?3ר ר^ריקו ׳ ,״איױשער^אטאלאגיע״ װיל םען אדך זעהן א נאװײז, *ז אידן ז זײנען אן אײנהײטליכע חישיג די רוסישע אידן אין דער צײט פק מלחמה און רעװאלוציע• (ביןםישע נןסינן) ד״ר ם• װײםנבערג• נרײנג^ן די זניםערן נים נןןו־ פאר די לעזנםע י$ק, נןןר *נהדננ׳ דינ םון 1901, ־ז טאגעלע 1 י נענורטן איון שטארנליכקײט צווי׳שן אידן ־אין יעליםאוועטנראד. נוזזאקם געשםןרבן גענוירן ױי %. - ---< םךמל •חײ*ן סמ־ סןי חול יירײנן 1 נממי 426 416 206 207 841 1 419* 422 1901 409 428 197 228 922 424 498 1902 440 475 216 269 916 441 474 1903 440 620 232 4 283 966 471 495 1904 268 466 209 246 717 362 355!905 958 475 226 249 738 354 379 1906 249 494 241 253 743 358 387 1907 262 435 206 230 697 326 371 1908 187 483 217 246 <650 306 344 1909 5* 531 236 295. 586 289 297 1910 216 895 202 193 611 318 293 1911 288 371 170 201 637 311 328 1912 201 376 161 216 577 284 993 1913 161 419 198 228 583 317 1914 77 387 188 ׳ 199 464 244 220 1916 — 88 482 236 247 394 182 912 1916 — 87 443 200 243 358 166 190 1917 ז _ 649 272 7ל2 ז ז ז 19.8 ז — 1310 453 857 ז ז ז 1919 ז — 1166 562 606 . ז ז */ ז 1920' װק איך הןןני זנודיק מיט 10 י*ןר פוןהאנדלם•) אײדגע םראנק םק דער ױסיש׳אידישער ביןןטיק און נעשטעלט דעם ת*1או( 01<1ס>1י*ודו1>59 ■ס1> ]11)810 זט2 :*ד>ו11ד>י<ד>ש .5 (* 1912.5.200-206 .1061€ס81־^±*0*>ם.ם -מ>-*מ ־ומ **ת* נאנץ רוםלאנד הןןם נשעת דער מלחםה און רעוקןלמיע אינערנעטרןןנן ןןנ׳אוםגעהויערע •םיכישע און םיזישע ערשיטע׳ רונגן אירע םןןלגן לןןזן זץ־ נןןך איזנט שםארק םילן און ס׳װעט נעװיס ניט ןןזוי לײכם זיק ד) נימוקוםען, זעלנםםםןןר׳ שטענדליך, ןןז ױ איו־ן, װןןם לענן ניט טד אעם צעגטר םון די קרינם׳ןןיעחןזרעס, נןןר אויך אין םאםע םיט םק ױ חןװןןלי׳ זניןןגערע און קןןגטר<עװןןלסניןןנעדע אויטשטןןנק, הןןנן נא׳ י נלײך םיפדן רוסישן םןןלק געליפק םון ןןט דער ערשיםעדונג. םון דעו־ ןןגדערער זײט ןןנש, הןןגן ױ אידן, צוליג נןמיןןנאלע אק עקןןנןןסישע םגות, ןןטט&ןןל נעליטן דןןרט, װאו דער שטורם איז נשלום ןןדודעעגאנגק םאו־ אנדערע, און, םארקערם, אין אײנעע םאלן זײנק ױ אידן ניצול געװןןרן .חןרט, װאו אנדערע זײנק געםאלן ןןלס קרנטת. קלןןר םןןכן ןןט ױ %ע קןןםםל,׳ זנירטע װירקוננק אמ איזנט, זנום נןףידעק, נןןך אוםםענדך, װײל דער רעװןןלחניןןנערער װאולקןןן װידקט נןןך, און הגם ער הןןט שוין ארםגעהעדם ןןרדסזנוװארםן ױ,םײערדיגע לאװע און דןןם לענן װעדט ניסלעכװײזיאדםגעשטעלעדןןך אמ נמיזנו נןןדממלן לענן נןןך װײט. ׳ןןם םזורװןןס־איך װעל אין דעם וװטיקל ק־ימנרעניזק נלומ טיט נןןטיזק אק. קןס אדך טר סוניעקםיװע♦ םונדעםםװײגז טיק איך, ןןז זײ יזיװן דקנן א נעװיסן אינטעדעם םאו־ן ארסי לענױשן אידישן לעזעד, װעלכעד אמ אםשד נ$ך װײנינעו־ אינ׳ םןןרםירט װענן אונז, אײדער מיד װענן אים, םיט גרדס םיה הןןט דך םיך/אײנגענענן זנו נאקוםק זניםעדן אםילו םון דערי שטןןט יעליםאװעטנראד, נעםענױנ ןןנער אין אכם, אז יעליםןןװעטנרןןד אמ א גזודײטנױנער איױשער זנענטד םים אנ׳עדך ססס,סג אידישע נםשות אק איס הןןם ניט.אויסנע׳ םיסן קיק אײגע םק ױ זנרות, װןןם הןןגן דך אין *זא נרדסער 7םןןם 8 שןןט נעטק אויםן אידישן קןן■, קןןן םען רעכגק, אז דעד גןןנג םונם יעליםאװעםנראדער אידישן לעגן קןןן ױנק םאר ק ןןםשםיגלונג טונם רוםיש׳איױשן לענן גכלל. . איך הקו, *ז דער לעזער װעט ארף םיר קיץ מראינל נש דןןנן דעדםאר- װןןם איך װיל אניסל םארגדעסעדן דעם קו־ײז אק