Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 1 (Februar) - נומער 1 · p. [Seite]

11 די *ידץ *ץ דײ&שדסגד. #ניײק יײף *ײײ •עױ$דן: דער עדשטער םעױ$ד נעדדערם ביז. 1905 י$ר און די איםינחוביע םרןןנם $( :דיםװײליק כ*ר*קםער: פ׳אמ די *ײם םון •*נד^םק און םילע םאםידעם םארליףן ריס״- לאנד״' * סײל םון זײ קעדם דך עיעטעד אום ןנודיק; ס׳רוב עפד- נרירם מײםעד קײן אםעריקע און עננלאנד. םון 1905 יןך אן װעדם אין דײטשלאנד די ממיהונג זנו עםינראנםן םק מזרח אלין םײנטליכעד. דזן^ס װײזם זיך בולט אררם אין דעם, װ$ס םון 1905 ביז 1910 י$ו איז די םארםעדונג םון די אידן אין דײטשלאנד . דרײםןול קלענעד, װי אין בײדע םריערדינע י*רםינםםן. -דעד צװײטעד םעדקר ו^ם זיק #נהויב אין צװײטן יאר םלחםה און געי מיעדט עד היום. ךדר ה$בן שױן ^ננעװיון ״םריער, אז אין דעם וקףינן םערי$ד איו נעװאקםן די אידײעע באםעלקעדוננ אין דײנדנז׳ לאנד םים 5,000*־ נםיעות און *ז * דאנק דעם דןןויגן ציװאקק םון טורח ה$ט ד^ם דײטשישע אידנטום נעדעקם דעם הזק םון דעי םלחםה און םון דעם שלום׳ןוםםןוך. די באשריבענע-אנםװיקלוננ איו ם^רגעקומען בםעם אין אלע קאנטן םון דײטשלאנד אױף א ענליק אוםן. הגם די נמות םון דער םארמערוננ איז אין ױ אײנבעלנע דײטשײעע םלוכות א'םאר* שײדענע, װײזן ױך םונדעםםװענן אוםעםום בולם ארוים ױ צװײ םךיער דעדם^נטע טענדעסין: א שװאכע םארמערוננ *דום 1880 און א שםארקע םון 1895 ׳יןוי ק. םאבעלע װירםעפבערג מקםן י מיעיז •רײםן י9י 12245 3345 _־ 50648 325587 ז 1871 13331 6516 53526 _ 363790 1880 13171 7755 53697 366575 1885 11887 9902 53750 379716 1895 12053 14697 55341 409301 1905 11982 17587 55066 415926 1910 מדך 1100 :1ז מרד 55000 מרן 490000 1922 צום ם^סערן קןונק םיר םארן 1922 י$ד $ננעבן נ>ך ױ צ$ל אידן אין םרײסן. אין באיעדן און װירטעםבערנ איז ד ׳ אװדאי נעבדבן ױזעלבינע, װי םים א י$ר צען צוױק. םען קןןן אםילו רעכנק, אז ױ איױשע באםעלקערוננ איז דןןרם נעװ$רן עטװאם קלענעד. להיםך איז אין זאקסן ױ באםעלקעדוננ נעומךן דכער א נרעסערע♦ ׳ ױ אנםװיקלונג םונם ױיטשישן אידגשוס ביז 1871 איז םזךנע־ שסעלט אין דער םללננרינעד םאבעלע: באדען באיערן טרי־יסן ייױ 15,9^0 33,208 138,181 1820 23,258 59,288 194368 1840 25,703 50,648 /׳32538 1871 אין םרײםן איז ױ םארםעדוננ םון 1820 במ 1840 נעװ^ן 40 •חוצענם, םוןס184 ביז 1871 אויף 37% בס״ה װאקסם ד . אויס םון 1820 במ 1871 אויף.135%, אנדעדש נעז^גם, אץ םשך םון 50 י^ר ה$ט דך ױ צ$ל םרײסישע אידן םעד װי פעם^םלם. ױיבאםעלקערתכ װן^ם הן^ם נןץך ראן נעלעבם ם׳רוב אין דעד םרןןװינץ און אויך ניט װײנינ אין ױ דערםעד, װימם אדויס א נע׳ זוגםע און סורםאלעםארםערונג. םזרז אין יענער צײס נ$ך נים אין דײטשלאנד אױסנעװאקסן במ 110 אויף צק םױזגם םון דעד נאנצעד באםעלקעדונג אין 1922. 1 נמנעלע 411׳ סארםערונג םוז דער ./•ניין דיאידישע די גאנצע ױי *1 ייייו *•יבלקא״יבג אידן ■*ועלקע רתג __9_• מםןלקערתג 1,64 4,06 } 1,25 1.22 512,153 520,575 41,069,792 42,729,360 1871 1875 7,88 0,21 537 } ן 3,58 1,24 561,612 45,236,061 1880 1,20 563,172 46367,704 1885 0,83 5,49 ן59׳13 1,15 567884 49,498,470 1890 333 1,04 586,833 56367,178 1900 338 738 1.00 607,862 60,641378 1905 1,17 1 ״0׳7 ־ 0,95 615,021 64,925,993 1910 4,0 - 8,84 1,10 643,000 59.181312 •1922 . דעם זקןזינן אויםםיר ק$ן םען אזױ ם^רםולירן אין איק זאץ: די םארםערוננ םון דער אידישער באםעל׳ קערוננ אין דײטשל&נד שטייט שטענדינ >ן• םון דער םארםערוננ םון דער גאנצער דייטשער בןןםעלקערונג באטראכםנדינ ױ דאטן םון דער םאבעלע 111, זעהט םען בולם 4^^44 4^^| ^4^^^4^4 ^44^ 4.^4 4444 ^^^4 4^^4 יענע צװיי םאקטןוק, װ^ם הןןבן אין לעבן םון ױ דײטשישע אידן נעשםילם א באדײטנדינע ר^יע: ױ #•װאנדערונג ארוס ױ 80*עד יןךן און ױ צוװאנרערונג ארום ױ 90״ער יןךן םונם םארנאנגענעם י^רדרנרעדפג נ$כן 1870<םן י^ר, אין דער צײט םון דער אינםענ׳ םיװעד עק^נןןטישער אנםװיקלונג םון דײםשלאנר, אמ ױ נאטיר• דכע םארמערונג בא אידן א נינציגע. םון 1876—1880 דינק ױ נעבױרענע מעדעד םיט 14% םון ױ געיצםארבענע. אײנצײשינ אמ אק דעם דאזינן •עדיאד צו םארצײכנק א איםינראציע םון אויםלענדישע אידן. דעױבעד איז בשעתו ױ םארםעדוננ םק אידן אק דײטשלאנד * נרעסעדע םיט 2% אײדער ױ םארםל־ רתג םון דער דײםשישער באםעלקעדונג שםעםעך (ארום ױ 80*ער יארן> אמ אויסנעבראכן א עקאנאםישעד קױזים, א דאנק װעלכן םױזנםער אידן האבן עםינױדט םון ױיםשלאגד♦ אין דער צײם הויבט זיך אױך אן אנםװיקלק אין א נרעםערן םאסשםאב תר אגטיסעםיםיזם, אק ױ םזרחיקאנםן םון דײםשלאנד האט דאן כםעם יעדע םאטיליע אװעקנעשיקם אײנעם אדער צװײ םון אירע בני בית קיק אמעריקע♦ ןזחױן דעם זײנק א סך מזרחיאידן, בםרט דוסישע און •וילישע, ארױםנעשיקם נעװאהן םון דײטשלאנד. ױ רעזולםאםן םון דעד דאזינער םאםן׳עםינחוציע שאעלען ױך בולם א• אין ױ םטאטיםטישע דאטן. םון 1880—1885 יאר אמ געםאלן דעד •ראצענם םק םארםערונג מו אידן אויף 21%,ס אין ױ װײםעדדיגע 5 יאר (1885—ס89ןן ביז ארף 0,85%. דעד דןןוינער הזק אין טענשן, װעלכן חןם ױיט*שע איךנטום האט נעהאט אק םשך םון נאנצע 15 י^ר, איז נימ מבדק ןק שװערע װירקונגק אויף דער װײטערדיגער ןונטװיקלוננ. ױ איטינחוציע םון אויםלאנד, דער עיקד םון עםטרײך אק רוסלאנד, װעדט שםזורק ערשם ארום 1890 י>ןר. םק ק>ק חו