Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 1 (Februar) - נומער 1 · p. [Seite]

ד*ד, יעקג 90* 10 1 * װיקלוננ״ װ*נו כדאי זײן א קוק טון אױן< דער םארטײלמג םון די אידן צװישן םארשײדענעו קאנבק םון דײטשראנד (נמזנעלע 11), נישנו קוקנדינ דעדויף, װאם נאך דער םלחםה האנן דך די נאדינ״ נונגק עדטערװײז שטארק געניטן, דינק םוף נל םוןו די כאראק״ טעױםםיןנע טענדעטלן נענליגן די אײנענע. ס׳איז כחל נו נאםערקן, אז א ראנק דער שטארקער איםי״ נראציע םק מזרח, איז םרײםן, םער נאך װי אין 1910 יאר, געװ*ן דער װיכטינםםער קאנם םאר קאננענטחסױע םון אידן אין דײטש״ לאנד• צולינ עקאנאםישע, •אליםישע און היםםאריעזע טעםים איז איץ קאנט טערעד״ דעד אנדעדער וױט^עד גאװאױנט םק אידן, אט איז דער נאר קלײנער םרןןצענט םון אידן אץ זאקםן א םויעל יחנא דעדםון, װ$ס נמ אץ דער םיט םון 19 יארהוגדעדם האנן אידן דארט נישם געהאט קײן װאוינרעכפג אץ ױ םיטעלע און קלײנע מלוכות זײנק נעװען ענליכע נאדיגגוננק, םארקערט, אץ העסן אץ נאדען, װאו ךי פאליםישע םיטוןןציע איז געװען םאר זײ א גימינע, דאנן אידן נעװאוינם צעשםרײט אינעק נאנזנן לאנד. דער זנםון םון דײטשלאנד איז םאר דעד אידישער נאםעל״ קערו^ ןץ ק ערך א שטארקערער צוציהונגםםונקננ אײדער םאר״ דער דױטשער גאםעלקערוע נוםא, געת אין צםץ״דײטשלאנד <ד, ד״ אין םרײסן, לוןעק, האמנורג אץ נרעםען) געםינק זיך 66% םץ דער נאנצעד דײטשישער באםעלקעדונג, לעגן דארם 76% םץ אלע דײטשישע אידן♦ דער דםק םונם דײטשק עקאנא״ מישן לענן איז אין צםץ״ און םערב״דײטשלאנד. ס׳איז קלאר, אז דער קךינער םאקט האט אין א נרױםעד םאם םשםיע נעװען אויף דער קאנצענםדאציע םון ױ אידן אין דעם אננעװיזענעם קאנג4 | י םיר גײק איגעד ץ־ דער אנטװיקלונג םץ דער אידישער גא״ % םעלקערוננ אץ משך נ1ץ ױ לעצטע 60 יןך. אםילו אן אויננאױםיגעד נדק אױף דעד טאנעלע ם4 קאן דערװײק, אז דער *־אצענט םץ אידן גנונע דעד נאנצער נא״ םעלקעח־ננ איז נעװארן אלץ קלענער און קלענעד. נעת אין 1871 יןןר איז אויסנעקוםען ארף 10,000 נםשות אין דײטשלאנד 126 אידן״איז אין 1910 י$ר אויםגעקוםק נןגו־96אודן. און נןןר װײל ױיטשלאנד האט םארלאוץ םץ דעד םלחטה נםעט א זעקם״םילי״ אניקע נאםעלקעדוננ ^ון נא ױ אידן איז צונעקוטק א נרױסעד צושםראם םץ פװרח״אידן, איז װידעד דעי *־אצענט םון ױ אידן װאלט נעדארםט גלײנן נאר 60^614 אידישע נםשות אץ דײטשלאנד. אחוץ.דעם האט ױיטשלאנז־ םארלוירן ױ םאלנג׳ ױגע נעניפץ: טאנעלע 4 םיט 30/483 אידן ס עלזאם״לאםױננק ז/ ״ . 1,360 2) םעטעל״נענים // ״ 349 3) אנדערע טײלן םון מזרח״םרײסן 00 ״ 2,717 4) דאנציג // ' ״ 7,699 5) אגדעדע טײלן םץ םערב״םױיסן // ״ 24,814 6) םויזן 49 ״ 6,685 7) געװיםע טײלן םון שלעדע י) ״ 32 8) טײלן םץ שלעזוױג״האלשטיץ 1, ״ .23 9) טײלן םץ ױץינענןט 74,162 אידן םך״הנל אראםרעכנענױג ױ דאזיגע צאל םון 614,460,. גאקוטט םען א באםעל$ןערוננ םץ 640,308 אידן אץ דײטשלאנר. דאם איז אנער נאך לאנג ניט ױ ױכטינע צאל. םיד װעק גאלד אנװײץ ױ סינות, צוליפ װעלכע ד װעו־ם א סך נרעםעו־. ס׳איז א םאקט, אז םץ ױ אנגעװאוירענע נעניםן גײט א שטארקע כװאליע םץ עםינראנםץ קיץ דײטשלאנד• םון םויץ, מזרח״ און םעדב״םרײסן רעכנט םען, אז ס׳האנן אױםנעיאנדערט נערך 76%, ד. ז4 24,646, םץ אוינערשלעזיע 50% ד. ז4 פעו־ך 3000 איזץ. אינאײ״ נעם איז דאם א םאזיטיװער ױוח םון 27,646 נםשוו4 אחוץ דעם זײנק נאך או־ײננעקוםק םאר רער םלחםה״צײט אץ אין ױ לעצמע אוטרוהיגע יארן םון םױק, דטע אץ רוסלאנד גערך ססס,76 סזרח״איזץ. קוםט אוים, או נםך הנל לענן איצט אץ םארקכע״ נערפק,רײטשלאמי ססס,616 איו־ן ד. ד* אז ױ צאל אידן איז איצם אין םארקלענעדנץ דײטשלאגד נמעט ױ זעלגינע, װי אין 1910 יאו־. דער דאזינער .אױםםיו־ איז א אינעדראשענױנער, נםרט אז םען נעסם אין אכט זץ אלנעםײגע סטאטיסטיק סץ דײטשלאנד, לוים װעלכער ױ ױיטשישע נאםעלר דז געװארן אריםער םיט ססס,6,750 נםשװ4 (םון 4.^, .64,9 אץ 1910״נץ יאר איז ד אראםנעםאלן אויף 69,181,512 אין 1922). םץ דעם איזנעדו־ינגק, אז דער םראצענם םון דער איז־־ישער נאםעלקערונג נגונע דער נאנצער נאםעלקעדונג םון ױיטשלאנד איז איצם א נרעסעדער אײדער אץ 1910 יאר. אײדער םיו־ װעלן דך םארנעטען םיט דעד היםםארישעד אנט״ טאגעלע 41 (די צאלן װעגן עלזאם״לאטױנגק זײנק ארױםנעלאזם). םון הונדעויט אידן האנן געיואיזאוינס אץ קאנם 1 םון הונדערס םץ דער אלגעמײנער 1 נאסעלקערונג האנן נעװאױנס אין קאנס ז % םון אידן א י ד ן ױ גאנצע נאסעלקעוונג ' ק א נ ס ן 0 * ■ ו 71,2 63,7 1,04 415,926 40,165,219 םרײםן 9,4 10,9 0,80 55,065 6,887,291 גאיעיץ 3,0 <•' 6י7 0,?7 17,587 4,806,661 זיקמ 2,1 3,9 0,49 11,982 2,437,574 װירסעםנערג 4,4 3,4 1,21 25,896 / 2,142,833 באדק 4,1 2,0 1,88 24,063 1,282,051 העססען 5,8 . 8,5 0,64 34,019 5,330350 םיסעלע און קלײןע מלוכות 100,0 4 100,0 0,93 1 584,538 63,051,979 ס״יו•