Haḳedem · 1908-09-25 · 3/4 (25. September/Dezember 1908) · p. [Seite]

148 B. Koenigsberger 21. Der Satz אץ בן דוד בא עד שיצאו כן הנשמות שבנוף findet eich Niddah 13b, Ab. sar. 5a (ר' יוסי), Jeb. 62a und 63b (לב אסי) und Jalk. zu Je8. 57 (§ 488; Kohut, Ar. compl. 8. v. בן דוד gibt § 831 an). In Teschub. hag. (Harkavy) § 219 heisst es: ובהגי־ה תיקרא דר' תנחומא תניא באשה בי תזריע, ד׳ תנחום בר הייא ואמ׳ לה בשם רבנן אין מלך המשיח בא עד שיבראו בל נשמות שעלו במחשבה להיבראות ואלו הן האמורין בספר תולדת א'. Von ר׳ תנחום ab fand ich das Zitat in Gen. r. 24,4 und in Koh. r. zu 1,6 (hier: ר' הייא בר תנחום) wörtlich wieder (das Wort לעולם leitet den Ausspruch ein). Ob nun dieses Zitat auch im verlorenen Tanchuma stand, wissen wir nicht; im älteren und Buber’schen steht es nicht. Wohl aber fand ich es in Lev. r. 15,1, also zu פ' תזריע, wie die Tesch. hag. angeben. Da diese jedoch den תנחי״מא als Quelle angeben, wo das Zitat eben nur in פ' תזריע und nicht auch, wie im Midrasch rabbah, in פ' בראשית, wo man cs wegen des Beleges זה ספר תולדות אדם eher suchen möchte, so erkennt man als die Quelle des Lev. r. den Midr. Tanchuma, zumal die Tesch. den Midr. 36 § וי״ר nennen: הגדה תיקרא. 22. Einige Notizeu betr. קרנא. Nach Sauh. 17 b verstand man קרנא unter der Bezeichnung דייני גילה, was auch 8’ר"ח Lesart bestätigt. Indessen bemerkt R. Gerschom und RSbM zu B. bathra 70a/b, 100a und 107 b [Hoffmann, Mar Samuel 27 Anm. 7: nur 70a, 100b], dass unter ד"נ Samuel und Karna zu verstehen sind; ebenso auch ib. 51a. Mir scheint die erste Lesart richtiger zu sein (s. auch Bacher, babyl. Amor. 34), da Samuel bereits mitRab als רבותינו שבבבל (vgl. Schebuoth 47a) bezeichnet wird und eine Nominierung der דייגי דנהרדעא (Rab Adda b. Minjuine), wo Samuel lebte, besonders erfolgt1). Eine Bestätigung meiner Annahme liefert Sanh. 30b, wonach sich קרנא besonders ') An sich erscheint die historische Notiz in Sanh. 17b strengerer Prüfung bedürftig, ha die Einreihung von •'א zwischen גורד und Pumbeditha und Nehardea auffällig ist. Ich kann übrigens nicht recht begreifen, dass כר דגודה (M. Iiosch hasch. 2,3) Babylonien bezeichnet; vgl. ib. תוי״ט und Tosaf. Erub. 19a Stw. zu. — Ausser den in Sanh. genannten Richtern (vgl. Sidon im Mag. f. d. Wiss. d. Judent. 1890, 215 Anm. 3) 8. noch B. bathra 6.7 (99 b): (;)'־nt'* ,;ד״.