Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 10 (1934)
- Issue
- 20 (18.5.1934)
- Date
- 1934-05-18
- Page
- Seite 319 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8804861-8804886--09460-4804409- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײם *91 אריזמ *לזנםער נום. סג (23*) א ג ר ו י ס ע א י ב ע ר א ש 1 נ \ (רר ב8ססש3ר?ן פ?/ ד׳ײסי דזשײק^בס^ן א>ן סדיס קרעס,]) נאלן. אין אי~ מײם װיםן. *י זי שוינס ניו־נישם די שש־םע, ידןןרים *ז זי זינגש אײף בים, שיסש זי רייטער טינו *ע~דע... זי נארפו נישש. םרים קרעםין ה)<ש נעקאנש דר־שש םיש איר העדלעבע־ שםיםע טאדן א נ־ױשע זופע־עיקיז־ינ־ע. *עע־ שא־דןוש זןולן ם•־ אױך נישם האכן די זכיה צ־ הע־ן אםאל אין אינזע־ טעאשע־ * נושע זיננערין. עם איז א,״ך שון די זעלשנששע דע־ש־נזננען, אז א גיטע זינ• נערין זאל נל״כצ־ש-ק ז־ן אױך א שא־נעםע שריששירעדן אין שארםאנן א ש־עכשיקן זין סא־ ר-שפיסן שאנץ. זי םעקונדירט גלענצנד םיט א־ר ■א־טנע־ און וו־זם ארױם נ־ויכן זץ שאר טאדע־נע־ ■לאשטיק. ר־כט־שדעכנדיקע באדעגינגען אץ ש־ל נראציעזק־ט ב־ש אױששירן די קאםשליצירםםע טענץ. און םאר א ■־עכטיקן ״דיש זי שא־םאגט! םיש א־ן װא־ט — אן אקטריםע שאר עקםעדאנש. א שאר. װאם אזא קינםםלער־מאר שי־לם נישש אין צענט־. ז־ װאדםן דעש ־דישן טעאשער סארשאשש טיל ככרד. איך בין איכערצ״גש, אז צענטליקער און טױזנטער ־ק, װאש קוםען ק־נםאד נישש אין ־דישן םעאטע־ און אדדאי נישט אויף סטאטשע, װאלט םאםנד״ז כאזיכט דאם טעאטער, װי ם׳װאלטן אריש- נעשראטן ה״םי דזש״קאכםאן און םר־ש קדעםין. _ הענעך קאן א קזרצע פעסטשטעד^נג מען מאכפ מיר אויםסערקזאב, אז אין דעם ארגאן םון די שמירער, װאס מ׳האט נישט געװאלט ארײננעמען אין פען-קלוב, אין דער .וואכנשרייםט׳, שרײבט' א געוױסער י. ר״ אז אים און די ענלעכע צו אים איז שוין פון לאנג באקאנט, אז אהרן צייט לין איז א .שרײבער םון שונד־ראמאנען אין ״אונזער עקספרעס׳. די דאזיקע .אינפארמאציע׳ טראגט אונטער דער נקמח• דארשטיקער גראסאמאן דער בוקארעשטער ,װאך׳, װעלכע בא־ מערקט צו א נאטיץ פון עפעס אפארדעכטיקן .ארבעטער פון פוילן׳ <װאס שעפט, לויט אלע סימנים, זײנע ידיעות םון דער• זעלבער ,וואכנשריםט׳), אז איר, דער רעדאקציע הייםט עס, איז לחלוטין אוםבאקאנט דער אויבנגעבראכטער ״סאקט׳. עם םירט זיך צװישן מענטשן מיט א מינימום זעלבםט■ װירדע, אז אויף די שקרים און פראװיצירונגען םון דער ״װאכנ- שריפט׳ ענטפערט מען נישט. אויךי איך האב א פלל, נישט צו רעאגירן אויף די אומאויםהערלעכע זלזולים און שקר־בלבולים םון אט דער שםאטע, װעלכע װערט מיט רעכט איגנארירט. בלויז און אויסשליסלעך אין דעם פאל - צוליב דער .װאך׳ - שטעל איך דא םעסט, צום ערשטן מאל און צום לעצטן, אז םיט דער פארסאםונג םון שונד־ראמאנען יהאב איך דעם כבוד און די גע־ װײנהײט זיך נישט צוי פארנעמען', נישט אונםער מײן אײגענעם נאמען און נישט אונטער א פסעמדאנים, נישט אין ,אונזער עיקםפרעם׳ און נישט ערגעץ אנדערש-ויװ. די עלנדע אינטריגע (א פועי-ױצא פון מײן אויסגעקליבן װערן צום פארזיצער פון װארשעװער פען־קלוב), פון װעלכער עס שטאמט אט דער םלײםיק קאלפארטירטער שקר-בלבול, װאס העצערס אוןיהעצערלעך פארנעמעןיזיך - צוליב פערזענלעכע חשבונות - מיט זיין פארשפרייטונג און, אזוי-צו-זאגן, באפעסטי־ קונג איז נאך מיט 4 יאר צוריק גרינדלעך דעמאסקירט און פאר• אורטײלט *געװארן אוייף א זיצונג םון דער װארשעװער םען־ פארװאלטוננ. װארשע, 10 מאי 1934 אה ר ן צײטלין. סין ווי ינוןןנױ■ מיר רעףגירן קײנמןןל נישש *ויף וי!*װיםסויניקע שקרים *ין סיאוסע אויםדרעכמענישן פין דעם נבוהניק אין װעדמדיקן נססל י. ר*<ז*ןרש און ז״ן ,גײסםיקן״ װירדיקן ס־עטעזסע י*נ- קעלע ון> קענן די ,ליס. עיעסנר״. סיאיז *שיס מוקעה םחנזת מייויס ז מיר מ*כן הײנםיקם מ*י *ן *ויםנ*ם *ון נענן, לוים דער נקשה *ין *הרן עײסלין, *ן *רמ •*ר וײן •**•שסעליננ. זינט * לעננערע צ־ט נ*םשר*ל־רן אין װארשע די ווםעריק*־ נע- *רטיםטן ה־םי דש־קאכםאן או; ם־ים ק־עםץ. אין שארלויף שון ד־ לעצשע יא־ן האבן םיר נעהאש די נעדיעננה־ט צו זען * הי*ש כישל *םערי■ קאנער ששארן. אבער נישש *לע שון די אויפן עכט־אםסדיק*־ נער שם־גער איבער רעקלאםירטע אקטי־ א־ן האבן קינםטלס־ .־יש דערשילט ז־ער שארזשירם, און סם ו״*נ*כע. די ם־םםע האבן איכעדגעזאלצן, וח ש*קע לםוף נעבליבן א נאך־םעם. *ן אםתע איבעראשוננ איז שאר אונז דער אוישטריט שון דעם נלענצענדן ■אדל שון עכםן קינםשלער־בלוט דזש־קאבשאן־קרעםץ. חעיקאבםאן - א־ז א שטיק םאדעדנער ריטם. ער שאר־נינם אץ זיך ר עלעסנטן דיםשא—כאדא און שעװאליע; נאר םיט דעם אונ־ סזלשיד, װאם ער איז א םך םוז־קאלישער שאר ז״, און םאנצם ם־ש ןק*ל*שאלעד ט״םםערשאשס; װי איכע־אשש בץ איך נעװסן• אז ייך בין אר־ן אץ טעאםער און דערהערם: דאם ערשטע פאל אין דשן סעאםעד, א נום א־נגעשאילט אדקעםשער. װאם א־ז דאש? צו זען — װאש םען קען םוזיקאלישע האנט נעטט;ס *יז דאך אשתדיק א םחיה *ײקעםםעד, װען א נעניטע םאבן םין א־בער די ־םיננ, אלץ קליננם דיםק־עם. דעד ריטש איז עקזאקט. שינע די־ :יפישע נױאנםן״ און בבזלל—גום באארבעם די םעםעם, טיט ש־נע פונבםאל קאנםאש־קטישע קענן־באװסנונגען. לאםיר זיך נישם נאוץ: אין ײדישן טעאשער איז שוץ דא אזא 1?*־באװער טםח: די ■ידל שאילם די ו־יםע, דעד ם־אםם־טער :••לש די טעדץ און ועל כילם הערשם םעכטיק ד־ ■ויק, װאם ײ־קלאםם אלעםען. און איך װונדער םיך שםענדיק, שארװאם ת־ ע־״ם לויסט נישם ארוים באלד ב־ם ערשםן נוםער. װען איך?1 ־ערחערט דאם עדשט ליד םין דזש־קאבםאן אין דער ״דער ײזײקאנער ליםװאק*, האב איך ערשם שארשםאנען, װסר עם האם תנעבן די טראנששוזיע דעם אדקעםטער. און נישם נאר איך. נאר *י־לי ־עד ■שוטער עולם האם אויך שטארק רעאנירם. דזש־קאב־ ײן סי־ט־אױם די קאםאליצירםטע ריםםען, װאם שראא־רן אשילו •**■עםיאנעלע םענצער. רי •וילישע אדטיםטישע װעלט איז איבעראשט. א באװוםטער יל״ני■'־ םענצער האט םיר נעזאנם: — ״איד װ־םט■ אז אזא יה־שאן איז אויף דער ■וילישער בינע נישםא!* שא־אן א םך םאםענשן אץ זײנע םסנץ, ראם, הנם ז־ נעשעלן אלעפען, אבער :ישש >־ע שארשטײען די קאלאשאלע שװעריקיש שץ דער םסכני־!ז* יי ש. אט, לםשל: אין ,םאשקע שץ םלאבאדקע׳ טאנצם דזשײ־?*מא קלא*נדיק םים די שים דרײ שערםל םאקט װאלצער 'זבייי שים אזא •דעציזקײם, אז םען װעדט ■שוט איבעראשט, םיט ייש ש :־ע םײםםערשאשט ער באהערשט די דאזיקע םעכניק. הער• :קצענט-דינאםיק. ר־־סם'?* ד^ס װןןרט. ׳')־ א נדויםע איבעראשיננ איז דער אוישםריט שון דער ד באייצם אן סרשם־ לירישער שאאראן. שין אן ־ענלעכן דיאאאזאן. די דאזיקע שארםאציע שאוראנען האבן (אשילו בײ די בעםםע אאערע-א־יםאדאנעם) א נײנוננ צו *שי' '1• אויך •אםירט יײע־ אשט, אי די שםיםען דעםאנירן. עםין אבער אינטאנירם םיט דעד ג־עשטעד זיכערקײם, י,'" קיל ניט זיך נישט קײן װאקל אשילו בי די העכםטע שי־ ־ ־ ער **••ערשס רי ד$זיקע ג ^״ ״י' אייך ז״ן װונדערבארע םינקאאירוננ אין אק] ז':' ■ נישם זײן ליד, נאר ע־ אקצענטירט ריטט־ע •'*־ א נדויםע איבעראשיננ איז דער ״!ז'ייקע־ העדלעײער זיננערץ ם־ים קרעםץ. ז־*־'. שםים־םאטסריאל. א זעלםענער ליריי *ישע ש*םש:כ ס-.- *ז