Literarishe bleter · 1934-05-18 · 20 (18.5.1934) · p. Seite 320

ליםערארישע בלענחנר נים. 20 525 זײט 320 םאוועט־שער ל״טעו־אטור ביבליאםעק טאדםאגט שוין איעט, עטלעבע יןןר נןיך איד ני־נחן• עאדייטנדיקע םאטעדיאק צי דער נעשיכטע טונם ״דישן -'-**ע• אין נאי- דעד װעלם זי־ם זײן אנטשטיין נניז אויף היינט־גז־נז׳ז:. _ ״הלים םאמגין״ - אילוםטרירטע אויםגאבע דער רוסישעד םאװעטישער םארלאנ ,םאװעםםקאיא לישעלן. טירא״ לאזט איצם ארוים םאקםים גארקים לעזנט װעדק .קיז םאטנץ׳ ואץ דדיי בענדער) םיט אילוםםראציעם טין קיקדיניקען• בם״ה װעלן זיין 48 בילדער, טון זיי 12 טארביקע. די ן- כעד װעדן אדויםנענעבן צום שרייבער-צוזאטענטאר. — ליטעראטורני הריטיה״ אונטער דעם נאםען ,ליטעראטורני קדיםיק׳ דערשיינט וק םאסקװע דודך דעם טארלאנ ,םאװעםםקאיא ליםעדאטודא׳ א נ— םער חודשיזשודנאל (אין רוםיש) געװידםעם דער םעאריע אין נד שיכטע טון ליטעדאטור, קריטיק און רעצענזיעם. — דער זזזו־נן• װערט ארויםגענעבן דורך דער רעד. קאלעניע: אי. גראנםקי, נ דינאםאװ, ק. זעלינםקי, ב. אילעש, װ. קירטאטין, װ. קירשאן, *. לעבעדעװ, ם. ראזנטאל, א. סעדאטיםאװים*, װ. םוטירץ, יע. יד יעװיטש, ט. ױדין. אין דעם לעצטן עדשט׳דערשינענעם בוך דןנן םיר זייעד־אינטעיעםאנטע ארבעטן װענן דעאליזם טון נאנאל, £לן' בער און דער בורזשואזער רעאליזם, װענן דעם דראםאםישן עמ טון קירשאן, װענן דעם גדוזינישן שדייבער דזשאװאכישילי, ר*ו דעם טראבלעם טץ אינטע־לענענץ אין די װערק טון ױ. אליןמ און נאך, און נאך טיל אדםיקלען און רעצענזיעם װענן אקשיז״ז ליטעראטור-טראנן און װעגן ניי״דערשינענע ביכער אץ טארבאנר. — ״ליטעראטורנאיא גאזעטא״ די םטעציעלע ליטעראטור־צייטוננ אץ םאםקװע, ,ליםע־•*־. :איא נאזעטא• דערשיינם יעדן צװייטן טאנ און אנםהאלם אן א פז־ םאטעדיאל װעגן דיטעראטור, טעאטער, קינא אץ ראםנטארבאנד. ־ אין יערן נוםער קוטען אויך בריװ, םיינוננען טון ליענער. ־ י דער צײםוננ װערן נעדרוקם טאלעםישע ארטיקלען און קאדיקאניק אויםשטעלונג פץ םאװעטישן בוך צו דעם אלםאדבאנדישן צוזאטענטאד טון די םאדענדזז שר״בער װערם א״ן םאםקװע געגרײם א נראנדיעזע אויםשטערינג ון דער םאדעטישער לייםעראטור םאר די לעצטע 15 יאר. עז יי אויםנעטײלט נעװאיץ א םטעציעלער אויםש.ועלונג־קאטים׳״ יז װעלכן עם זענען ארײן שריבער, קריטיקער, דדאםאםורנן, טא־ראני טועײ, קינסטלער, קינא־אדבעטעד, ראדיא.טוער א. א. די *•י]דנו איבעד דער ארבעט איז איבערנענעבן דעם סעקרעטאריאט ■ון ןרני קאםיטעט. דער קינםטלערישעד אנטירער םץ דער אויםשטעייוננ יי באשטיםם דער באװוםטער ידישער קינםטלעד א. ליםיצקי (־עײד האט, אנב, נעטאלן די בילדער צו םאני לײבם ״ײננל ציננל :װיזי און צו ״חד־נדיא״). דער נאנצער םאםעריאל װעם אויםנעםםעײ װערן לויט נעשיבטלעך״כראנאלאנישן םדר. די הויטםיעטי *ן י1 דער םאציאליםםישעד בוױנג אין ראטנטארבאנד װעט נענוינננן י* אויםררוק אין די אטטײק: אקםאבער אץ דער בירנעסקרײ, י*' ערשטעד עטאט םון נננ■; ד' יאח 1926—1929; דער ן-עםע' טינםיאד. א באזונדערע אױטםערקזאטקײם װעט געשענקם װע ץ ײי םאװעטישער ליטעראםור, װעלכעד איז נעשאטן נעװארן א'י:ן ־8' םץ דער היסטארישער באשטיםוננ טון דעם צ. ק. םון דעי ײי** םונם 23־טן אטדיל 1932. — עם;זענען אויך אויםנעםילם;עײי1 םטעציעלע קאנםולםאנטן םאר יעק נעבים באזונדער,, ־*■ טיי'? טיק, דראםאםו-ניע, טאעזיע, װיםנשאטטלעך״טעכנישע לים. ־•*ייי טאדםײדיקוננם״ליםעראטוד, טראלעטארישע ליטעראטור א. *• יי• אלע װערה פרן װל. מאיאהאװםקי דער םלוכה״טארלאנ אץ םאםקװע נרײט די ערשםע אויםנא־ בע םון אלע םאיאקאװסקים װעדק. עם איז איצט נעװארן 4 יאר, זינם םאיאקאװםקי האט זיך נענוםען דאם לעבן. און די נאנצע צײט האט נעדויערט ביז עם האט זיך אײנגענעבן צינויטצוקלײבן אלץ, װאס דער ד־בםער האט אננעשדיבן, רעדאקטידן עם און צונעבן די נויטיקע באםערקוננען. די אױםגאבע איז אױםנערעבנם אויף 13 בענדער, דער 13״טער באנד װעט אנטהאלםן צונאבן און באםער- קוננען. א בטעציעלן אינטע-עם װעט טא־שטעלן דער ערשטער באנד, װאם נעטט ארײן װײניק־באקאנטע לידער און ארטיקלען טונם דיכםער, געשריבן ״'! ד' '?יק 1912־־1917. אין ״קינא־זשורנאל• אין די יארן 1913—1915 האט םאיאקאװםקי טארעטנטלעכע 21 ארטיק״ לען, קײן אײנער טץ די ארםיקלען איז ביז אהעד נישט א־בערגע־ דרוקט געװארן. אץ אט דעם באנד װעלן אויך ארײן א רײ בריװ און םאניטעםטן װענן סוטוריזם, נעשריבן דורך םאיאקאװםקץ אין די ערשםע '8ח טון זײן ליםע-ארישע- טעטיקײט. — א־צט װערט נע־ ארבעט זײעײ טיל, אז די אייםגאבע זאל װאם־גיכעד דערשײנען. — אלפארבאנדישער שרײבער־צוזאמענפאר - אין סעפטעמבער עם איז שוין ענדנילטיק באשטיםט נעװארן, אז דער אלטאר• באנדיסער צוזאםענטאד טון די םאװעטיסע שדײבער װעט טארקוםען םעסטעםבער הײ-יאר. ־־ צװישן די װיכטיקסטע םארטראנן אױסן צוזאםענםאר: דער קאםף טאר דער ה־יכער אידעיש־קינםטלערישער קװאליםעם סון דער ליטעראטורן טיטע און אלזײטיקע טארסוננ טון דער קאנקרעטער װירקלעבקײט סון םאציאליםטישן בויען! אנטװיק״ לוננ םון דער באלשעװיםם־שעד אלײן־קריטיק אויסן םםך םון קאנ־ קרעטן טאנאנרערקלײבן װערק םץ קינםטלערישן סאםןי, דער שאר־ סער קאםף קענן די אלע אנטסלעקוננען טון סדינציסלאזע גרוסירוננען.- נײע ביכער פון ױנגע שרײבער דער םלובה־םאדלאנ אץ טאםקװע האם אדױםנעלאזט סינף נײע ביכער סון אנטאנגער, װאס זענען צונענרײט נעװארן דורך דער •ד־םעראטור-קאנסולטאציע טונם םארלאנ. עס זענען װערק טון םו״ םאטאװ, װלאםאװ, םארנאלים, קירעעװ, םאיאײאװ, — דעדצײלוננען און ראטאנען. די אויםארן זענען ארבעטער, װעלבע האבן אננעהויבן זײער שאםונג״װענ םון ארבקאראשע נאטיצן און צײטוננם״בא-יבטן. טאר די לעצטע צװײ יאר האבן זײ נעארבעט אונטער דער אויס־ זיבט סץ דער ליט.־קאנםולםאציע טונם סארלאנ. דער רעזודטאט םץ דער םטודיע זענען אט די ביכער. װעלכע ניבן זיך אס םיט נײעד טעםאטיק און טיט דער לעבעדיקער שילדערוננ סון טאקטן און נעשעענישן. — 150 יאר פון דער ביבליאטעק פון תסישער דראמע דעם 15־םן אס־יל האט דער לעניננראדער אקאדעםישעד םעאטער נעסײערם דעם 150-טן יארטאנ וינט דער נרינדוננ טון דער צענטראלער ביבליאטעק סון דער דוםישער דראםע, װאם איז ארנאניזירט נעװארן אץ 1784 דורך אײנעם םון די אקטיארן אץ טעאטער-טועד אי. דםיטדעװםקי. ב״ הײנטיקן טאנ איז די ביבליא״ טעק אײנע םץ די גרעםטע אוצרות םון םארשידנערל״ אויםנאבעם און םאנוםקריסשן צו דער געשיכםע טון טעאטער אץ דדאםאטורניע, טעקםטן םץ סיעכעם און םאטעדיאלן צו םעאטראלע אויטטירוננעי. צו דעם ױביל״ םון אט דער ביבליאםעק װערט ארויםגעגעבן א כסעציעילער זאםלבוך, געװידםעט דעם אנדענק סון אי. דםיטרעװםקי אץ דעד נעשיבטע םון דער ביבליאםעק. - בײ דער נעלעננהײט דארף טען צוגעבן, אז אזא םין ביבל־א• טעק איז זינט עטלעבע יאר ארנאניזירט דורך דעם ײװא אין װילנע בי דעם םעאםער־סוזײ א. נ. םון א. ר. קאפינםקי. ־ די טעאטער•