Literarishe bleter · 1934-05-18 · 20 (18.5.1934) · p. Seite 313

זײס 313 ל ערארישע *לעטער גימ. 20 (523) זןגט מען איט ןןן ערך בזה הלשון: קײן אמעריקע טןרסםו נישם םארן, אין קובא ודארם אויף דיר ארבעטסלאזיקײט און הוננער, אין מעקסיקע איז אומרויק, אין קןןנאדע םאדערט זיך ערד־אר• בעטער, דאס אײגענע אין בראזיליע, קײן ארגענמינע רןןטן מיר דיר גישט * בו םארן וכו/ הערט זיך אוים דער אומגליקלעכער עםיגראנט, אויף װעלכן ס׳רײסט דאס הארץ, אלע גוטע עבווז, אבער ער װאלם א בעלן געװען, מען זאל אים געבן נאך אײן עבה: װאם םוט מעןז םונױאנען זאל ער לעבןי הײנט םרעג איך דיר, בוליב װאס טויטש איך זיך קאס אין װאנט אין .ארט׳ און אין ,היאם׳, אין שול״ארגאניזאציע, אין סארלאג וכו׳,' אז מען שטײט םאר א טויבער װאנט ז... כ׳װעל, דוכט זיך מיר, אװעקױארפן די דאזיקע ,קראכא• בארסטװא׳, און כ׳װעל מיר נעמען לײענען ביכער, נאך װעלכע איך בענק זײער שטארק. וײ מיר געװנט, גרים רבורהן מיט די קינדער משה 4. װעגן ײװ>ן א. א. װארשע, 16 מערץ 1925. ליבער נחום: איך האב באקומען דײן בריװ און האב גע־ םירט אונםערהאנדלונגען מיט יאטשקאװסקי־פארלאג. געדונגען זיך וײ םאר אן אקס ןװייטער גייט א לאנגע באשרײבונג םון די באדינגונגען אין מזומן און מיט װעקסלען). ...אט ערשט האט מיר בעהאם איבערגעגעבן דיין בריװ װעגן דעם ,אקאדעמישן אינסטיםיט׳. דעם׳ אמת געזאגם, האב איך ביז איצט קײן צייט נישט נעהאט וועגן דעם א קלער צו טאן. איך האב מורא, אז אויך די צ. י. ש. א. װעם דערצו נישט האבן איצט יקײן צײט. מיר שטײען ערב *א שול־צװאמענסאר, װעלכער דארף םארקומען פםח-צײט. איז מען דא םארװארסן סיט ארבעט. צו דײן'פראיעקם מוז סען האבן א םרייערן קאפ און גערויסערע צייט. איבעריקנם װעל איך זיך נאך דורכרעדן מיט די חברים פון צי י. ש. א. און קולטור-ליגע. י דײן מ. זילבערפארב סידרוקם דך אק די צ(?ײםע װ$ך דסרשײגם: ׳. ד. גאדדשט״ן צחאמענבחך אדער איבערבױ רזןמאן אין 2 בענדער (4 טײלף דאס װערק האלט איבער 1200 זײטן מד״ו ברוױ 15 ג־רדן מ. גדאסמאן קאדל מארקס ביאגראפישער רןןמאן *ן *יזײסיק* מיײזיינג םינס י**ן םין ד*ס נ*ני*ין דענקעי וװן גרויםן ק*ספ*ױ *ין יײן סביבה (׳ננגעיס, י*ס*י, **קינין *ין הײנ*) *יד זײן סןנ־ס*גי*כן י*נן, ם*מייי*, קר*נקהײם, *ימגייקן, ק*ססן, ם*נרי*ר־ר*וי*ײ*י*, 1 *ינס*רנ**י*נ*י *ין •*ייז*ר ק*מינ*. 290 זײטן. גרויסער םארמאט, פראכס-אויםגאבע, 3 אומ■ באקאנטע בילדער פון מארקסן. - ■■ — פד״ו 6 וד. די, װעלכע באשטעלן גלײך, באקומען דאס בוך םאר ס5 4 גילדן אויף נאכנאמע װערט נישט געשיקט. 19.731 ,0 .א .ק ,ו(ס8תווססח!)ועו&ס גל יען, אבער זײן םארשםײער שלעפט אפ די זיצונג םון םאג אײף םאג וװײםער גייען א רײ זאצן װענן רעפרעסיעם, װעלכע םיר לאזן דורךו. וואם איז שײך דײן ליבהארציקער באםערקונג װעגן דער . יםישער באנדע׳, איז פון זײער זײט אװדאי אן עװלה, װאם זײ שיקן דיר נישם צו די .ביכער־װעלט׳. אבער דײן באםער־ ק.י:נ איז אויך מער וױ נישט געלונגען. יעדנםאלם איז וי נישט ס קםיש, װען דו שרײבםט עם מיר װיסנדיק, אז זײ זײנען מײנע חברים, םיט װעלכע איך שעס מיך גאר נישט. איך האלט, אז פ>.ר דער ײדישער קולםור האט די .לײטישע באנדע׳ אזוי סיל ם־־דינסםן, װי נסתר און אנדערער בטלנים, װאם וױיסן נאר צו י-׳שמוצן די, װאם טוען יא עפעם. איך קלײב זיך קײן בערלין ארום דעם 25 מערץ, װעלן מיר זיך שוין דורכשמועסן. זײ םיר געזונם. איך גרים דיר םרײנטלעך און קוש דבורהן מיט די קינדערלעך. דײן משה. מימװאך, 8 אפריל 1924. ליבער נחום: היינם האט פרילוצקי ענדלעך אפנעגעבן פאר דיר 20 דאלאר... די 20 דאלאר װעט דיר איבערגעבן ח׳ מענדעלסבערג. אױסערדעם האם דײן םאטע ארײנגעטראנן צו םײן שװער אין ראװנע 15 דאלאר םאר דיר.״ זײ םיר געזונם:• שרײב מיר װאם מאכסטו אין געזונט. דײן םשה. <. ס. הײנט איז שוין ארױםידער םילאלאגישער זשור• נאל. דיין ארםיקל גײט אויםן ערשטן ארם ודיטריך םון בערן. ײדישקײם און װעלםלעכקײט אין דעריאלטער ײדישער ליםע־ יאטורו. װארשע, 6 יוני 1924. ליבער נחום.י דער ליטעראטן-סארײן האט אויפגעמאנט ראנאראר םאר דײן ארטיקל אין .פנקם׳ */<7 דאלאר. דאס געלם נעםינם זיך בײ מיר. בײ א געלעגנהייט װעל איך עס דיר אי• בערשיקן. זײ געזונט און שטארק און נרים דבורהן מיט די קינ־ דערלעך. דײן ס. זילבערםארב. 3. װעגן געזעלשאפםלעכע ענינים װארשע, 30 ױני 1924. ליבער נחום! איך נוץ אוים די געלעגנהײט און שיק דיר דעס געבעטענעם ,םונם יריד׳ ושלום עליכמם, װאם די קולטור• רינע האם ארויםנעגעבןו. יעת-עתה דעם ערשטן באנד. דער צװײםער דארף דערשײנען אין א װאך ארום. זאל איך אים דיר שיקןז געבונדן אדער נישט געבונדןי ױײנרײכן האב איך נאך נישט געשריבן. איך בין נאך דצרצו נישט געקודיען. איך בין זײער פארטראגן מיטםארשידענע דאנות און צרות (ם׳םארשטײם זיך, אז נישט מיט פערזענלעכעי. אין .ארט׳ זענען די געשעפטן, וױ דו װײםט, נישט םוינלדיק, אין םארלאג ק׳ל לײזם מען קײן געלט נישט צוליב דעם אוי־ :ערסם שװערן קריזיס, װאם הערשט אין לאנד, און אז דער פארלאג לײזם נישט, איז נישם נום, װארום חובות מוז סען דאך צאין... אין דער שול־ארגאניזאציע האט מען שוין א פאר מאנאטן קײן געהאלם נישם געצאלט. די לערערם צעלויםן ױך און איך דאב םורא, אז װען מיר װעלן אין הארבםט <דעם נײעם שול• יאר) אנהויבן צײלן אונוערע שעםעלעך, ױעלן א םך םעלן... *ײדן דרײען זיך דא ארום אן פרנםה און א שטאך ארבעט. זי:כ ס׳האט זיך דא אײנגעשטעלט א םעםטע װאליוטע, האט זיך א :עשטעלם די מנחם־מענדלשע װינט־מיל. װאלטן די אלע ײ־דיס און ארבעטסלאזע געלאםן איבער םדברױתיאון ימים. איז לבער נישם םאראן װו אהין צו עםיגרירן. אלע טויערן זענען ניא־סאכט. אין ,היאם׳ םירן מיר איצט א פאליטיק םון אפצוהאלטן " עמינראציע קײן ארגענטינע, װײל מען האט געגעבן אנצו• העין, אז אויב ם׳װעם זיך אהינצו א לאז טאן א גרױםע כװאליע, ייגט מען דורכםירן אן אימינראציע-ביל. זײ נױטיקן זיך נישט י׳ין שטאםישער עמיגראציע, זײ דארםן האבן ערד־ארבעטער. װו יןולן סיר זײ נעםען? איז אט, אז ס׳קוםט א ײד אין ,היאס׳■