Literarishe bleter · 1934-05-18 · 20 (18.5.1934) · p. Seite 311

זײס 311 למ׳ערזןריםע גלעםער ניס. 20 (523) װאם מער מאיאקאװםקי ה?ט זיך דערנענטערט צו די םראלעטארישע מאסן, װאס־מער ם׳האט זיך קריסטאליזירט זײן װעלט־אנשוױנג — אלץ רעאלער איז געװארן זיין סטיל. .רץסםא״ איז געװען סאר א־ם נישש בלויז א פאליטישע שול, נאר אױך א שול סון דיכטונג. דער װערטערב׳ך םון מאיאקאװ־ סקי איז דער װערטערבוך פון הםון. מאיאקאװסקי רעכנט נישט אוים אויםן לעזער פון בורזשואזע סאלאנען, אויםן ראסינירסן אינטעליגענט, נאר מיט כוח פון זײן טאלענט בארעכטילס ער דעם זשארגאן םון דער גאס. די עסטעטן, די פײנשמעקער האבן געשלאגן טרעװןגע, זײ האבן זיך דערשראקן פאר דעם נײעם ריטם. מאיאקאװסקי האט צעשטורמט דעם סימבאלישן פערז, ער האט אונטערנע־ שטראכן די נײע סטרוקטור פון ליד, — זײן אידעישע זײט, זײן אינהאלט! די השפעה פון םאיאקאײסקין איז אריבערגעטראטן װײט איבער די גרעניצן פון ראטנפארבאנד און געװירקט אויף דער דיכטוננ םון גאר דער װעלט. דער שאםונגס־װעג םון מאיאקאװסקין איז געװען א לאנ- גער און שװערער, אבער דערםאר זענען די דערנרײכונגען גע־ װען גרויס. דעראבערט נײע דיכטערישע פאזיציעם, האט ער גענומען א לעבעדיקן, ארגאנישן אנטײל אינם רעװאלוציאנערן קאמף םאר דעם בויען פון א םאציאליסטישער געזעלשאפט. דעריבער הןט דער רעזאנאנס פון דעם שאס, װעלכער האט געמאכט א סוף צים ברויזנדיקן און שאפערישן לעבן, אזוי װײטיקדיק אפ■ נעהילכט. מאיאקאװסקי איז אװעק סון די פאזיציעם פול מיט שאפערישע בוחות. זיין טויט איז געװען א גרויסע אבדה פאר די אלע, װעמען ם׳איז טײער עכסע שײנקײט און איר אנטײל אין קאמך פאר א בעסערן מארגן. אי, װירקלעך — םאיאקאװםקי װײסט דאן נישס םון םידקײט. ע: שרײבט א סענגע לידער, ער םארםאסט א דרײ טויזנט פי;קאסן, א זעקם טויזנם אויםשריםטן. ער םארט ארום איבער פל״ גריקן, װו ער פירט אויף זײנע ■יעסעס, ער רופט אויםן פ■;׳;נט צום קאמף קענן הונגער, םיפום און םאבאטאזש, צום ק;, ײף םאר אױםהױבן דעס טראנםפארט. כדי צו פאפולאריזירן ךי לאזונגען פון טאג פאראפראזירם ער פאפולערע פאלקם־לידער. די צײט םון נעפ לעבט-איבע־ מאיאקאװסקי װי א פערזענלעכע סו זגעדיע. זײנע לידער סון יענער צײט באקומען די הסכמה פ־ן לענינען גופא. זײנע װערק װערן געשפילס אין םיל םעאטערן. ,םיססעריע בוף״ װערט אויםגעפירם אויף דײטש אין ציוק בעת דעם דריםן קאנגרעס סון קאםאינטערן (דורך א. גר׳זנאװםקי). די פאעמע .לענין׳י, און בעיקר די סערזן װעגן ועש םירערם טויט האבן גאר קײן גלײכן נישט. אזא פאטאס ןארםאגן זײ, אזא קראפט און אזא ליריזם! פון דאן אן װערט .־איאקןןװםקי דער ערשטער פראלעטארישער דיכטער, ער רעדא־ נירס ,לעף״, ער ארבעט אין ,פראװדא*, .איזװעסטיא״ און אין ןנדערע צײםשריפםן. דאן האט ער אויך םארעפנטלעכט זײנע אײנדרוקן פון םראנקרײך, שפאניע, פארײניקטע שטאטן און 'סעקםיקע. עם איז םיר א שאד די אלע, װאס קענען נישט יאזעלכע לידער װי ,סאװעטישער פאספארט״, ,צו יעסענין״, ,צו גארקי״, ,א שמועס מיטן פין־אינספעקטאר״ און אנדערע. מאיאקאװסקי האט פארשסאנען, אז זײן װעג צום קאםו־ ניססישן באװוססזײן איז אנדערש װי דער װעג םון א פראלע• םאריער: .דער פראלעטאריער גײט־צו צו דער קאמונע םון אונטן, פון די שאכם-גרובן און סערפ, און איך װארף זיך פון די פאעזיע־הימלען אראפ, װײל איך װײס נישט פון קאםוניזם אן ליבע״. אזוי האט קאמענטירט דער דיכםער די װערטער פון יענץ, אז דער אינטעליגענם קומט צום קאםוניזם דורך די דערגרײכוגגען םון זײן װיסן און זײן ספעציאליטעט י• םשה ש$ל'ם / 77י?גע עטלעכע בריוו בון משה וילבעדפאדב 1920 אין פרילוצקיס ,נײעם פארלאג*. דער דאזיקער אין תוך גענומען נישטיקער ענין פון א פאר צענדלינ דאלאר האט זיך געצױגן עטלעכע יאר און סארשאפט גענוג עגמת-נפש סיי שטיםן און סײ זילבערסארבן. סאר שטיםן זענען די דאלאר געװען א גאר װיכטיקער ענין אין זײן קלאגנדיקן ביודזשעט און פאר זילבערםארבן איז געװען כאראקטעריסטיש דאם .אויסקעמפן״ די .רעכט״ םון נחום שטיף, װי פון אנדערע שרײבער, װאס זענען באעװלהט געװארן םון םארלעגער. אין שטיפס ארכיוז געםינען זיך, חוץ די באיטרעפנדע בריװ םון זילבערםארבן, אויך 3 גרויםע בריװ פון דעמאלטיקן סעקרעטאר פון ליטעראטן־פארײן מ. מענדלסבערג װענן דעם זעלבן ענין. װײטער איז כאראקטעריסטיש אין דעמזעלבן זילבערסארבם בריװ זײן רעאגירן אויף שטיםס שארפן אויסדרוק .לייטישע באנדע״ בנוגע די ארויםגעבער פון דער .ביכער װעלט״. דאס באװייזט זײן דזשענטעלמענישקײט יאין באצױנג צו חברים און מיטארבעטער. זילבערפארב איז בכלל געװען אין דעם פרט זייער עמפינדלעך. אין א צװײטן בריװ, װאם מיר פובליקירן נישט צו־ ליב די אױבנאנגעױיזענע טעמים, איז פאראן זילבערפארבם אן ערקלערונג, סאר װאס ער קען נישט טאן אגעוױםע זאך םאר שטיםן אין דעם מאמענט, הנם ער םארשטײט װי װיכטיק עם איז. און קענען קען ער עם נישט צוליב דעם, װאס ער דארף אגקוםען צו די פרילוצקים, און די פרילוצקים האבן גראד דאן (מאי *192) געהאט א דין־תורה מיט זײערע שותפים םון ,מא״ מענט׳, און ער זילבערםארב איז אײנער םון די ריכטער. מװ סיר ברענגען דא אייניקע בריװ פון םארשטארבענעס משה זילבערםארב - 1 בריוו איז גענומען םון מײן פערזענלעכן אר• ניװ, און די איבעריקע ג-פונם ארכיװ םון נחום שטיף. םון די נריװ זענען געבראכט נאר אויסצוגן, וױיל די אנדערע טײלן בא־ רי־ן צוםיל פרטים אדער נעמען בנוגע לעבעדיקע פערזאנען, אין ס׳איז זײ נישט מעגלעך צו פובליקירן. צוליב דעם יטעם װערן גישט געבראכם נאך א פאר בריװ פון ם. זילבערפארב, װאם געשונען זיך אין שטיסם ארכױיו. מיר האלטן םאר נויטיק צונוגעבן צו די בריװ די װײטער• די;ע באםערקונגען. 1. הארבםט־צייט 1909 האם זיך מ. זילבערםארב געםונען אין מערלינען, א קורארט איןי דער שוױיץ. נאכן םארברענגען ד>;־ט א געװיסע צײט,' האט ער זיך אומגעקערט קײן בערן, װו ע האם צוגעגרײט זײן דאקטאר־דיסערטאציע װעגן דער םאר■ װ,*טיננ פון די יידישע געימײנדעס אין רוסלאנד. דאם בוך איז ד־־ שינען אויף דײםש אין פרעסבורג אין יאר 1911. מיט װאם י ־ האב נאר געקענט, בין איך אים געקויםען צו הילף בייים ז'- לען דעםי ליטערארישן מאטעריאל. 2. אין יאר 1924 אױ מ. זילרערםארב געווען דער םאר- זיעער םון ײדישן ליטעראטן- און זשורנאליסטן־םאראײן אין װארשע. נ־ האט דארט געהאס נענונ צו טאן מיט פראםעםיאנעלע ענינים. צי־ישן זײ, האט ער געהאט צו ערלײדיקן דעם סכםוך, װאס נחום לסיף האם געםירט מיט נח פרילוצקי צוליב האנאראר םאר יײ ביכל ,ײדן און ײדיש׳, װעלכע איז דערשינען נאך אין יאר