Literarishe bleter · 1934-05-11 · 19 (11.5.1934) · p. Seite 305

זײס 5סג ויסער ־רישפ בלעסער נזמ. 9ז (522^ י. געדשטײנם כאד ״ועװיזאר״־אויפיװנג איז םלןאלא-טשאטער עם שייין: *. םזמנערג, ח. גןםיינ, ש. ײריע, ח. נרווקווזע׳ מ. גןןרנםזש, ד. שנרמ*ן, י. וויניוננםסזש, מ. נ*זשיק. *. ײסיםשטנט, רחי הןינער, ה• ה*רם, ם. גארנןזש, י• װינער. — רעזשי ווון ווויפירונג — םין *. םןמנערג. — אזא קלאסיש מערק מוז מען אויסירן װי-ס׳דארף-צו-זײן, צוגעגרײט, באטראכט און נישט אזוי אײליק און אויף אײן םוס סאר אן אונטערשיד פון דעם איצטיקן ״רעמיזאר׳ מיט דעם אמאליקן אין ״צענטראל׳-טעאטער, װו דערזעלבער א. סאמבערג האט געשפילט די זעלבע ראלע: דארםן מיר מיט אונזער טעאטער אלץ גײן אויף צוריק, און דארפן מיר כסדר בענקען נאך די אםאליקע ״נוטע׳ יארן, - אזש ביז מוראנאװ, זכרונו לברכה?... אװדאי איז סאמבערג גוט אין פיל ערמער, עס זענען אויך נישט שלעכט אנדערע אקטיארן <הארט, באזשיקז, אבער ״רעװיזאר׳ פארלאנגט דורכויס־נוטע אקטיארן, אנםאמבל־שפיל, סטיל, כא- ראקטער. און װאס איז עס פאר אן אײנפאל צו געבן שפילן כלעסטאקאװן רחל האלצער? עס איז געװען קאמיש: די גאנצע צײט האט זי דאך נעהאלטן אין אײן טראכטן וזי מען האלט די הצנט אין די טאשן, װי רעדט מען מענעריש, װי ארויסלײגן א פוס אויף א םום. האט זי ׳דען געהאט צייט צו שפילן כלעסטאקאװ, אװעקצולאזן זיך אין די פאנטאסטישע װעלטן, װערן פארכאפט פון אײגענע גוזמאות, נארן זיך און נארן יענעם? ערטצרװייז האט מען געהאט די פארשטעלונג, װי מען זיצט אין א גימנאזיע. זאל, און א שילער, איבערגעטון פאר א גרויםן, מיט לאנגע הויזן, באמיט זיך צו שפילן א מאן, מיט א דיקער מענער־ שטים. - צו-װאס אזעלכע עקספערימצנטן? די אומנארמאלקייט אין אונזער טצאטער־לצבן עסט זיך אײן אין אונזער טצאטער-ארגאנױם. צו װאס קאן עס דערפירן? און א. סאמבערג איו דאך װצרט אן אנדער טצאטצר, מים אן אנדער טעאטצר-סביכה ׳. און אזויאויך די איבעריקצ פאר אקטיארן, און טאקע די טאלענטפולע רחל האלצער אויך ל קװא װאדיס, ײדיש טעאטער? : נ■ ם. א בד־וו אין דעדאקצ־ע צז דעד רעדאקציע •ליטערא־ישע בלעטע־', רארשע. '־ער חש־בער ם־־״-ט רעדאקמוןר! ם-ר בעטן א־ך ז־ן אזר- טר־נטלעך אין ון■:ע8ן אן ארט פא־ ד< פוןר שודות. ד- אקטיארן עלם-ח־אז-א האבן ערב דע־ ■־עט-ע פון דער ״רילנער טרוספ׳ א-ן לאנדאן נעםאבט א ■־ור, שפנטלעך, דורך דער לאנדאנער ■־עםע, א־ונ6ערר־םן דעם אניען טין דער ״װילנער טרואעי׳ און צינישט םאבן אירע ל־םטוננען סאר די לעצםע יארן. די םארראלטונג סון ״דישן א־םיםטן־םאר״ן אין ■וילן םאר״ אורם־לט װי אםשארעסטן איא אוםדערלאיבא־ע האנדלוננ. די אקטיארן עלםיה־אזרא אױ נעלונגפן אויםם־דן א םיט רעבט ■ארדינטע וןרנאניזאציאנעלע שטראף, נאר אדאנק דעם, ראס ז־ זע־ נען בשעת• אויטאםאטיש אי־םגעשלאםן נעװןןרן םין אונזער סאד־ן. םאר דער םורראלטוננ םון ־ד. א־טיטטן־םאר״ן אין ■וילן ם$קס ברץ הערש ה$רם םא־זיצער םעק־עטא־ װארשע, ד. 30־טן אאריל 1934. ו' נז־ ג- •ער נעזעלשאםם ^ײנ־ םון דער רעאל- ״*:*יי.נ' אין װילנפ יך םיס 2 יאר נעגרינדעט א ,אלקב באר אונטער רער ,ן—.. םונם אין װילנע 4>ן*ולע־ן לערער . ףע• רעאל-ניםנאייע, דק*--שן רעצענזענם; די-ינענם םון ניויטן ב־ דעם ונעזעזע■;ן) — װי שװער דאס צי יאגן!ו ״דישן ךע-סעטינאר—עקב נו־שט״ן, אין םשך ןץ אט די 2 יאר םון ז״ן;--בבענץהאםדעדבאר :ןהום 4 עםנםלעבע אוינו• ייםן, םון װעלכע 2 זענען דסנעםאלן, א־נער נאכן ןדע־ן, די לעצטע צ־ט. דידעי חאבן םיר 2 נרויםע םאלקם-בארן אין װילנע: דעם לבינ־באד אונטעד דעד אנםירוננ םון א. םליע■ און דעם בא־ םון . נע־סט״ן — אנשטאט דעם םאריוירענעם םעםינאד־באר, װאם -ןם נעהאם אין װילנע (םען קאן זאנן אין •וילן, װ״ל דער לערער־ :עב-נא- אױ געװען א טין קיבוץ-נלױח) א נרויסן שם. דער באר נע־שט־ן באסט״ם םון א 70—80 םאן, אביטוייפנטן פץ דער ג ע ר ש ס ײ ן;!ו־יניםנאזיע און ארבעטפר, אין ז־נע לעצטע 2 קאנצע־טן האבן;די־. נעזאנט, אז פס אנטריקלט זיך םאר אינזערע אוינן נאך א ׳:ט־קע ־דישע קולםור־םאזיציע. ראם םאר א באד־טונג דאט האט אינזע־ע שװערע און קלאנע־יקע באדיננוננפן — אױ א־בעדיק זאנן. עס ם.יז נאר באזונדערם אינטערגעשטראכן ייעח די ליב• *פש אין זארגעזד-ק־ט, םים װעלבער נערשט־נם באר א־בעט, ׳עפ־אייף און ם-רם אויט ם״ דעם קאנצערט נוםא, ם־ די אוי־ דיעבע צונר״םונג םון דעם ■־אנראם, װאם באשט־ט םון םאםע : לידע־ און םאטיװן: די םע־ה־ט םון די געװנגענע םאטיזן ־:יעלסאן־בארטאלדים ״יעגערליר׳, א. נרעטשאנ־נאװם ״ראבםל׳,;אנםסקיס ״איך נ־ אים אן אוםעטיקער״, א. אדבאננעלסקים ״די אויך זאכן םון םילם זיך — גט׳זעבטערי, טש־קאװסקים ״םאלאװ״' א, אנד.) אױ םםעציעל ו־ נע-שט־נט כאר איבערנפזעצט געזא־ן (ם׳רוכ רורך ש. קאהאן, ■"■'1 — עלםערע — דורך ב. סאראבסקי) אין יעדן םון די "״עפי־טע לידער. צװישן װעלבע עט נעםינען זיך יי. ■־ץ, אבדהם ר־זען, םאלקט־םאטיװן א. אנד. ח יע־ םאכםענישער, געשטאקפולער אויסםירוננ - אויך די צװ״־ •ייקע פיעטעט צו םוזיק — און צים ־דישן װאדט. א באװנדע־ע <ס א־ז די נעדריקטע ■ראנדאס, אין װעלבער עט נעםינען זיך ז־־זױיקע אייםםירלעכע נאטיצן װענן יעדן טעקםט, זין םחבר ״ '־; ־אםםאזיםאר. דאם איז אן איםנעהויער-װיכםיקער אויטטי, ײ *ז" ־א־ום םא־שםר״ם םען םיזיקאלישע קולםוד און םוז־קאדישן ':1 *־ דן דעם על־םי״רוב אוםבאהאזנטן צוהערער-עולם. חיץ דעם צי די ■־אנראטען צונענעבן ביבעלעך םים געדרוקםע םעקםטן יו יי ״־עי, בדי רער ציהעדער זאל קענען אל״ן איבע־ל־ענען, '׳= ניל־סט. יע־ נערשט״ן־כאר האם לנבי פאראיארן געמאבם א נרויםן אין האם ז־עד שטא־ק אויםנעניםען ב״ם װילנעד עולם. נ דער נעלעננהיט איי בדאי, צו דערםאנען, אז די נעזעל״ 1״ײ <ז־״נש םון דער רעאל־ניםנאזיע׳ אין װילנע, צו װעלבער דע־ ■•־ נעזנ־ט םידש א לעבעדיקע, באטש נישם ק״ן בר״טיםא•־ י״1-", קילםור-ארבעם אינשער דעד אנםירוננ םין איר רירעװדיקן ״צ־ ־רישער קילםור םר־ איבערגענעבענעם םארזיצער, ד. •לאנםקי. יי סען ניט־איבער, װעט דער כאר םון י. גערשט־ן 1נז־ענן די נאנםםםע װאכן םים א קאנצערם אין װילנער ראדיא. *־/;*■*אז־