Literarishe bleter · 1934-05-11 · 19 (11.5.1934) · p. Seite 300

ליטערארישע בלעטער נום. 19 (522; זײט 300 נאר דײן אויטא־פארשרעט אױף מיץ װאנס, אץ גאלדענעם דינעם באגעט, דערמאנט מיר דיץ דריק אויף םיץ האנט: - ,שרײבט, איר זענט א פאעס׳ איך שרײב, איך דרוק אין זשורנאלן פרײדלאזיקײט. — מיר דאכט: עס װערן נישט פולער די קװאלן, זינט דו האםט די אויגן פארמאכט. ט מאנ■ ד״3 א װארט אזא, א דינס און א שײנם - ליגט אויף מײן צונג װי א שלאס פאר דער ליפ, און זאי איך אים דורך אםאל דורך די צײנער, פארשװינדט עט אזוי װי זאמד דורך א זיפ. דאס װארט איז נישט נײ, נישט זים און נישט ביטער, נאר לויטער און שארף װי א בליצנשניט; איך אן אים אמאל, און מײן הארץ טוט א ציסער, נאר זאגן פאר עמעצן קען איך אים נישט, און דװקא װען גרייט איז דאם אײדעלע אויער, פארטרױט — און אין שפאנונג דער פײנסטער געהער, - פאלן מיר װערםער פארנעפלט װי זוהר, װײזהײט פארשפילטע, װאס טרײסט שוין נישט מער. נאר אמאיי, װען איך קוק אין דײן בוך וױ אין שפיגל, און םון אונטער דײן ליד — דיין פארשניצטע געשטאלם, — פלאטערט ארויס יענס װארט װי א פליגל און ברענגט םיך וװ די דערקענטעניש קװאלט. י י נ ע ד ,...8, 9, סז...״ — האם זי פלוצים דערפילט וױ זי םאלש פונם טיש... — .האלט מיך צו, איך קאן אויף די פיס נישט שטײף — האט זי זיך געבעטן ביי א הויכן פרעמדן מאן. ער איז גע• שטאנען נעבן איר אץ זײער א קלײנעם ענגן צימער, װאס האט פון אלע זײטן געדרענגס אויף זײ מיט הױכע װענט. — ״סאמע — האט זיך דער הויכער סאן צו איר אנגצ בויגן אץ גלײך אין אויער אײנגערוימט — באהאלט מיך, פארשםעל מיך. איך בין דער מערדעי. אױב דו װעסט מיך נישט ראטעװען. בין איך פארפאלן. װער װעט מיך פארשטײי, אויב נישט דו, םאמע״. — ״זון, מײנער - האט זי צו אים גערעדט און ז־ך אלײן געחידושט. זי האט דאך בכלל קײן זון נישם, און װי קומט דען צו איר אזא גרויםער זון? - זון מײנער — האט זי איבערגעחזרט - װי קאן איך דיך, אזא גרויםן, פארשטעלןז װארט, װארט, שטעל זיך דא אונטערן לאמפ״. מיס װאקסנדיקן אומרו און הארץ׳קלאפעניש האט זי פלי• צים דערזען, װי דער הויכער מאן אונטערן לאמפ װערט װי פארשטײנערס. פאמעלעך, זײער פאמעלעך האט זיך זײן קא- אין דער הױך געצויגן און מיט דעם לאמפ זיך צוזאמעננלגאכ דאס בלאסע פנים האט זיך אין דעם לעספל פארװןןנדלט. אין דער וזײסער זומער׳הוט איז אבאזשור געװארן, — זײן גאנצ־- װי ביטער און פינסטער איר איז: זי האט דאך קײן ברוים נישט צו זאט. דאם קלײדל א ריס אויף א ריס. ״א שמאטע פאר יעדן ״סאלדאט״. איר לעבן — א װיסטס, א קאלטם, פארסמם איז איר בלוט און איר םארך; איר הארץ איז געביםן פון פאנטער, און אפט פץ א צדיק א - פארך. נאר פאראן א שעה, װען אין הארצן גײט אויף דעם דיכטערס געבעס, װי א ליכם פאר דעפ אײגענעם פרצוף, א װאנט פאר דעפ פאלשן עסטעם אס פון יענעם געבעט אין דער פינססער וױ א בליץ אין א פינסטערן װאלד, — איז געבליבן בײ מיר א פארקריצטער פארטרעס פון דיץ ריזנגעשטאלט. דײן קאפ אין הערמעטישן טרויער, געשטעל פון א שטאלצן סעניאר, נאר אין דיכטונג - מייסטער און בויער, דער עמום־באדלער פון מײן דור. מײן פעדער װאלט איך לאנג שוין צעבראכן. — װאס קען איך דען זאגן נאך דיר? איך שעם זיך אמאל פאר מײן שכן צו װייזן מיין ליד אויף פאפיר. עיס? סײזי? / 111, מ ״— אױב דו װעסט איצט אויך נישט באשרײבן, װאם עס האט זיך געטראפן מיט מיר, ביםטו פשוט קײן שרײבערץ נישם״, — טענהט מיט מיר יעדעס מאל מיין חברטע, װען איר לעבן װערט אויפסנײ און װידער פארדרײט אין אן אומרויקן קנויל. אזוי האט זי אויך איצט אנגעהויבן, בשעת איך בין גע׳ זעסן בײ איר בעט, אין קראנקן׳הויז. אין דער קלײנער הויפט׳שטאט פון דער קליינער מדינה (מיט די ברײטע השגות אבער פון גרוים׳שסאט און װעלט׳ מדינה), װו מיר האבן בײדע צו יענער צייט געװױנט, האט זיך דעמאלט, אומדערװארט און וױ פון הימל אראפ, א פא׳ ליטישער מארד געטראפן. צו די אויפגערודערטע געפילן פון צער און אויפרעגונג האט זיך בײ איר, בײ מײן חברטע, נאך א שטילער פארדראס צוגעמישט, װאס גראד דעםאלט האט מען זי באדארפם אװעקטראגן אויף די הענט אין א פרױען׳קליניק. אבער װען זי איז שוין נעלעגן אויפן אפעראציע׳טיש (אזוי האט זי מיר דערצײלט, בשעת איך בין ביי איר בעט אין קראנקן׳הויז געזעסן), איז א חוץ א װילדן װײטיק גאר־ גארנישט פארבליבן. נישט אין קאפ, נישט אין הארץ און אויף דער גאנצער גארער װעלס נישט. םען האט איר אינמיטן נאר׳ קאז גענעבן. און װען מיטן לעצטן אפשטארבנדיקן װײטיק׳אטעם האט זיך צו איר, װי א פרעמדער, איר אײגענעד קול דערטראנן