Literarishe bleter · 1934-05-04 · 18 (4.5.1934) · p. Seite 282

ליטעראר־שע בלעטער נום. 8נ (521, זײט 282 איך װײס, אז דו װעםט זןװעקגײן, װען די שסערן אויפן דאך װעלן אויסגײן אין אײגענעם זילבער, און די שװאלבן װעלן װערן װאך. און איך װעל אבארװעסער שסײען פאר דײן בילד אויף דער װאנט און פילן א מאדנע צוקן אין מײן רעכטער האנט. פאר די אויגן װעט בליצן א מעםער. און א פײערל א רויטס, אין װינקל װעט װיגן דאם מזל, אין װיג א קינד א טויטס. אין צימעד װעט פארשמעקן מיט בלויקײס און געװײן — מיט בארװעסע טריט, װאס ױייםן נישט װוהין צו גײן... כ׳האב אין דײן בענקשאפט נישט געגלויבט, איצט גלויב איך אין דיין טויט. זע, װי סיבליצס אין מײנע האר די הארבסט׳לבנה רוים. נאר נײן. דו קענסט די רויםע װונד אין מײנע האר נישט זען. און װי א חורבן װעסטו איצט דורך מײן זכרון גײן. ביז כ׳װעל אמאל אין אזא נאכט דערהערן טונקעלע טריט, און שלײדערן װעל איך מײן געװײן. העי, חבי, נעם מיך מיט. און ס׳װעם דײן שאטן מיטאמאל װערן צוריק געשטאלט, און שטאדבן װעט בײ דײנע פיס די קראנקע פרוי פין װאלד. ײןיהע, 1933 ״ד י ד י י ט ש ע ס ל א 3 א ד ע״ ('6 נײער סאװעםישער ראם&ךי דײטונג. מיט װאקלדיקע טריט האט זיך בלאנאנראװאװ געלאזט גײן אין סאלאן. די אלכסונדיקע לבנה-שטראלן האבן צעטײלט דעם צימער אויף אײז-קריעם. דער דױואן, די פאםעלן אין די ציכן זענען געשטא- נען װי העל-בלויע שטיקער אײז. דער שפיגל האט אפגעשײנט מיט אײז און אונטער אים האט דער פארקעט אויסגעזען װי א נישט פארסרוירענע פאלאנקע. בײ דער פאלאנקע האט שװעי געאטעמט אן ארקטישע חיה. א דאר ײנגעלע, א בארױעס, אין א נאכט העמד, האט זיך ארויפגעקאראבקעט אויף דעם הויך־אויפגעשרויפטן בענקי בײם קלאװיר און מיט עקשנותדיקע פינגערלעך זיך געריסן צו די אויפגעשויבערמע קלאוױשן פון דער גוטהארציק ברומענדיקע־ חיה. די קינדערשע פינגער זענען נאך געװען צו שלאבעריק, זײ זאלן קאנען סאכן קלינגען די מעכטיקע םטרונעם. דער אינםסרי־ מענט ענטפערט כלאחר-ידיק, מים אן האלב מויל אויף דעם ײנ־ געלם ארויםרוף... ׳ װאסילי אלעקסײעװיטש איז צוגעלאפן צו דעם קלאװיר, אראפגעשלעפט אליאשען בײם קאלנער און אים ארײננעטראנן אין קינדער-שטוב אריין׳. ״די דײטשישע סלאבאדע׳ דאם איז דער נאמען פון א שטאט־טײל אין ארכאנגעלסק, װו עס איז געבוירן געװארן און זיך דערצײגן דער הויפט־העלד אליאשע בלאגאנראװאװ. דער נאמען איז א סימבאלישער. סארן מחבר איו דאס א שם הבויי פון יענער זאטער באלעבעסלדיקײט און פארגליווערטן ״בירגעו־ לעכן קאמפארט׳, דעם גײסטיקן און מאטעריעלן, םיט װעלכן זי־ן העלד איליאשע װעט פירן א פארביסענעם קאמף. מיטיאן אויסערגעװיינלעכער קראפט װערט דא געשילדער די מאיעסטעטישע, פארגלױוערטע מעכטיקײט פון דער צפוךנא־ טור און פילדורותדיק פארפעםכיקט צפונדיקער לכבנם־ שטײגער. נישט אן אומגעװענלעכער קראסט װערט דא געגעבי די דערװאכונג פון דער פערזענלעכקײט אין דעם קלײנעם אליא שע. די סביבה, אין װעלכער ער װאקסט אלס קינד, איז םינצ־ טער און משונה. דער מענטש, אויף װעמענס םאמיליען נאמען ער רופט זיך, איז נישט זײן פאטפר. טאמארע פעטראװנע־איי זיך צונויפגעגאנגען מיט א ױנגערימאן, אן ענגלענדער, * װעלכע קומט יעדעם יאר קײן ארכאנגעלםק צוליב האלץ־מםחרים: דע־ דאנישט לאנג אױ אין םאסקװער מלוכה־פארלאג דעושי־ נען א נײער ראמאן ״די דײששע סלאבאדע׳ (אין רוסישו םון לעװ ניטעבורנ. נישט געקוקט דערייףיװאס דער אויטאר איז כמעט א פנים חדשות אין דער רוסישער ליטעראשור, האט דער דאזיקער ראמאן גלײך צוגעצויגן די אויפמערקזאמקײט פון דער רוםישער קריטיק. דער ראמאן איז נעשריבן מיט גרויס טאלענט. דער םטיל איז אפילוי אביסל אן איבערגעלאדענער, צופיל געצאצקעט און מיט א שלל מעטאפארן, דאך איז ער דורכגע־ דרונגען סיט אינערלעכער לאגיק און איינהײטלעכקײט. ניטעבורגס ארט שרײבן דערמאנט שטארק אן לעאניד פאסטערנאקס אופן שרײבן, און די ״דײטשישע סלאבאדע׳ האט א שטיקל קרובה־ שאפט פיט פאסטערנאקס אויטאביאיגראפישעיר דערציילונג. ביי פאסטערנאקן קאן זיך דער העלד קיין ארט נישט געפינען און בלאנדזשעט צװישן מוזיק און פילאזאפיעי, און בײ ניטעבורגן, אין דער ״דײטשישער םלאבאדע׳, פארנעמש דאם ארט פון דער פילא- זאפיע די פאליטיק. ידעיר העלד פין דעם ראמאן קאן זיך קײן עצה נישט גיעבן, װאם ער זאל זײן: א גרויסער ארטיםט אדער א נרויסער באלשעװייק. װען מען הויבט אן לײענען די ״דײטשישע ״םלאבאדע״, די אומעדיקע, טרייכטלאזע קינדהײט פון דעם הויפט-העלד אליאשע בלאגאנראװאװ, סוזסטו זיך דערמאנען אין די ערשטע קאפיטלען פיון סיירינם ראמאן ״די י פארטײדיקונג פון לוזשין׳. די זעלביקע שװערע, דערדריקנדיקע אטמאםפער, די זעלביקע שװייגנדיקע, כםעט־אומבאױוסטזיניקע עקשנות פון דעם קינד צי דערגרײכן דעם סודותדיקן, װײטן ציל... פאראן, למשל, אין דער ״דייםשישער סלאבאדע׳ אזא מין סצענע: צו דעם פארמעגלעכן סוחר בלאגאנראויואװ ברענגט מען צופירן א נײעם קלאװיר. דער קלײנער אליאשע הערט זיך צו מיט פארגאפמקײט צו די סאמעטענע מבנער, װעלכע זיין מוטער ברענגט ארוים פון דעם אינסטרומענט. ס׳איז נאכט. דער סוחר בלאגאנראװאװ זיצט בײ זיך אין קאבינעט, טרינקט טײ מיט ראם, און אייז פארטון אין זײנע עסקנים. ״מימאמאל דערהערט זיך איבערן גאנצן הויז א געדיכםער, שרעקלעכער גערויש. װאסילי אנדרײעװיטש האט זיך צוגעהערט. דער גערויש האט זיך איבערגעחזרט. די פשוטע טענער פון שפענדלערם סאנאטע האבן אומדערװארט באקומען א װאגיקע בא•