Literarishe bleter · 1934-04-27 · 17 (27.4.1934) · p. Seite 266

ליטערןרישע בלעטער נום. 17 מ;^ זײם 266 גראם, איבערהיפן די גאנצע ״סאציאלאגיע׳ און זיך קאנבענט יק אויף ידי פראקטישע פאדערונגען, יװאם וואלםן אויף אזא ־י יסן צוגעננלעכער געװארן צום םארשטאנד םון י די םאסן. היםל:רס פראפאגאנדע-מיניסשער, דער באקאנםער ד׳ר נעבעלם, איז זין מודה, אז ״געװים די נאציאואי״םאציאליםטישע פראפאגאנדע איז ד״ױ מ זייגםרפאר*, זײן םרוי *ון םןכס*ר פרימיטױו, אבער דער געדאנק פון פאלק איז אויך םרימיפױו, אעןער אגיטאציע פאראײנפאכם בפיוון די פראבלעמען, זי פאכם זײ צו צום געדאנק און האריזאנטן פון די 'םאלקםמאםן׳. מיר אבער האבן זיך נישט געקענט דערלויבן צו לאזן זיך אויםן װענ פון ״פאראײנפאכונג׳ םון אונזערע פראבלעמען. מיר װאלטן ואס אויפגענומען װי א דערנידערוננ םון דיי סאסן, װי אויך םון אונ■ זער פראגראם, װען מיר װאלםן װולגאריש םארפלאטשיקט אונזערע טעארעטישע הנחות און גריונד״פרינציפן. דער אמת האם שפעטער באויויזן, אז דער רוב פון יענע מאסן, װאם זענען דערנאך ארײנ־ געטראטן אין אונזער פארטײ, האט נישט דורכגענימען די גאנצע ארכיטעקטור פון אונזער םילגאירנדיקן םעארעטישן בנין, נאו האט זיין גאנצע אויפסערקזאמקייט געלײגט אויף אײנעם םון די גר״ונד-זײין םון דאזיקן בנין, אויף אונזער םאדערונג םון א נא־ ציאנאלן ס ייי ם, און האבן זיך אלײן ״און די גאנצע פאי־ טײ 'באצייבנט מיטן נאמען ״סיײםיסטן׳. —— ערשם דעדישינע/ - י. אפזןטאשוי א טאג איל רעגעבסבךרג אול אליהו בחור עדזיס־^עעב/ דײך די ״?יסעדז}ײשע זג?עסעד" פד״ו 3.20 *■לדן א1*רעס; 7 24 ס51״סכ1ץ2ח0 *•וםז*81 .*1.1, ׳. דאנצי גער אימפרעסאריא װ א ר ש ע האטעל קראקאװסקי ארויסגעװיזן אלם אינטעליגענטע און פעיקע פראפאגאנדיםטן און אגיםאטארן. סיר הזןבן נישט געהאט װאס צו שעמען זיך מים זײ פאר אנדערע״ עלטערע און גרעסערע פארטײען. זײ צו הילף פלעגט פון צײט צו צייט צוםארן קיין מינםק װ. פא■ בריקאנט. און דאך, נישט געקוקט אויף דער אנשטרענ״גונג פון די דער- מאנטע חברים אין משך פון עמלעכע חדשים, האט זיך זיי אײנגעגעבן צוצוציען צו אונזער גרופע נאר אײן אײנציקן ארבעםער -הירשל דעם שטעפער. דער הירשל איז גע־ װען זײער א וװילער בחור און א בא־ װוספזיניקער ארבעטער, אבער װאס קומט ארויס, אז בײ אונז אין ער גיע- װען א בן-יחיד, ״דער אײנציקער פאר- שכײער׳ פון די ארבעטער מאסן! אײיני־ קע האבן זיך געװערטלט און האבן אויף א װיץ נעגעבן הירעלען א צונעמעניש ״הירשל די מאסע״, ם׳הײכט, אז די גאנצע ״מאםע׳ אונזערע באשטייט פון הירשלען. אנדערע האבן געלאכט פון דעם װיץ, אבער געלאכט מיט יאש־ טשערקעם. און נאך א פאקט. זומער 1905 איז צו אונזער גרופע צוגעשטאנן בערל קאצענעלסאן פון באברויםק ד־י משה ז״ינעדפ*רנ צוזישן זיך האבן מיר אים גערופן פאר- *•ן עיטער םין 14 -ןי ^צויגן ״ב ע ר ע ל ע״). דאס איז דער זעלבער ב. קאצענע סאן, װאס האט דערנאך געשפילט די אנגעזעענסטע ראל בײ דער ארגאניזירונג פון דע״ר יידישער אר- בעטער-פארטיי אין פאלעםטינע, װאס צו אירע אנפירער געהערט ער עד־היום. בײ אונז אבער האט זיך אים ״נישט אײנגעגעבן צו ארנאניזירן קײן אײן ארבעטער-קרײזל, צוצוציען כאמש איין ארבעסער. אין קרוםשע גופא האבן מיר געפױט א קרײזל. אבער אויך נישט סיט קיין באזונדעד גרויסן דערפאלג. איבער די אלע פאקטן האט מען געמוזט באצײטנס נישט נאר זיך פארטראכטן, נאר אויך צוטראכטן עפעס אן עצה קעגן זיי. ס׳איז העכסט װארשײנלעך, אז מ׳האט באדארפט זוכן די ביבה אין דער קאמפליצירטקײט פון אונז״ער קאנצעפציע, װאס א ז געװען פאר די מאסן א הארבער טעארעטישער ענין, "א •״ וער לײענען. אין די פארײניקטע שטאטןי פון צפון־אמעריקע ז.־ייען זיך געװײנלעך די װאל־קאםפאניעס ארוס געציילטע פא־ ג־לערע און אקטועלע לאזונגען. די אדעריקאנער פאליטישע פירער 1 . הויפטן, אז די אמעריקאנער מאסן האבן קיין חשק נישט אריינ- צ.לײגן דעם קאפ אין קאמפליצירטע סאציאלע שיטות און פאר- װי^לטע טעארעטישע סיסטעמען. איך וױים נישט, אויף װיפיל״די דאזיקע באהויפטונג איז ריכטיק, איך װיים אבער גאנץ באשטימט, אז די מאסן, װאס האבן געזאלט צושטיין צו אונזער פארטיי, האבן נישט נאר באדארפט באהאװנמ װערן אין דער פראגראם־ מאקסימום און פראגראם-מינימום פון אלע םאציאליםטישע פאר- טײען, נאר אויסער דעם אויך דורננעמען די סיסטעם פון נא- ציאנאלער אויטאנאמיע, נישט פון ק ו ל ט ו ר ע ל ע ר, נאר, ווי מיר פלעגן דאם באצײכענען, פון נאציאנ אל-פאלימישער אויטאנאםיע, װאם האט געפאדערט דעם איבערבוי פון דער מלוכה־ארדנוננ און פון דער אדמיניסטראטיװער מאכט אויף נײע יסודות, ײאם זענען דאן נישט באקאנט געװען אין ערגעץ נישט אין דער וועלט. ועל־כולם האבן נאך די מאסן נעםוזט אויפפאםן דעם אײגנארטיקן אויפבוי־פריאצעס״ פון דעם טעריטאריאלן ,צענטר. פאר מענטשן, וזאס זענען נישט געװוינט צום אבסטראקטן דענקען, איז דאס געװען א שװערער שטיקל ארבעט, װי תופס צו זײן די פראגראם פון די ציוניסטן אדער בונדיסטן אדער אפילו פון די ס־סי פארשטייט זיך, אז ס׳איז געלעגן ביי אינז אין די הענט צו פארבויגן סער װײניק דעט טעארעטישן טײל פון אונזער פרא■