Literarishe bleter · 1934-04-13 · 15 (13.4.1934) · p. Seite 229

זײט 229 ריטערארישע בלעטער נום. 15 (518) די ארגאניזירטע ײדישע ארבעטערשאםט, װאם אין איר מאיאריטעט מאכט זי ערשט איצטער דעם ערשטן שריט אויף דעם װעג םון אלגעמײנער פאלקם-סאליטיק, (.בל-ישראל׳ פא■ ליטיק, לויט דעם אלטן פאליטישן ,זשארגאן״), איז נאך נאר אן אפרוחל אין אלגעמײן־נאציאנאלע ענינים. זיכער װעס זי שסיין םאר דעםזעלב־קן פראבלעם, װאס איז געשטאנען םאר יעדער ארבעטער-פארטײ, װאס האט זיך נאר־װאס ארױסגעפיקט פון דעם אײ, װי א באזונדערע, נאציאנאל-געשטאלטיקע קראפט. איך גלויב אבער, אז אויך אונזער ארגאניזירטע ארבע■ טער־באװעגינג, קױם איז זי באמת ארױף אויף דעם װעג םץ א באזונדערער, נאציאנאל־געשטאלטיקער קראפט, װעט זיך שנעל באפרײען פון איד קינדערשן שכל. אויב אויך די קאמוניסטן גײען אין די פארלאמענטן פון זײערע פעלקער, װו עס װערט געארבעט אױף דער ,כל ה׳םאלק״ פאליטיק, םארװאס זאל אפילו די ראדיקאלסטע ארגאניזאציע םון אונזער ארבעטער-קלאס נ י ש ט ט א ר ן ג ײ ן א י ן א ײ ד י ש ן פ א ר ל א מ ע נ ט, װו זי זאל קעמפן, או די ,פל ישראל״-םראבלעמען זאלן פארענטפערט װערן אין איר זין? די ארגאניזירטע ײדישע ארבעטער זענען אונזערע גרע■ סערע ברידער און די עלטערע ברידער אין אלע טעםיקײמן פון דער אלגעמײנער ארבעטער׳באװעגונג. אבער אין דער ײדישער טעטיקײט זענען זײ די ײנגערע ברידער. מיר זענען די עלטערע, װײל מיר זענען א םך פריער ארױף אויף דעם װעג פון דער ײדישער ארבעטער-פאליטיק, מיט דעם קלארן באװרםסזײן, אז מיר זענען נישט נאר א טײל נון דעם אל- װעלטלעכן פראלעטאריאט, נאר אויך א טײל פץ דעם ײדישן פאלק, װאס אין זײן לעבן מיזן מיר אויסקעמפן דעם טרױכף םון די םאציאליסטישע אידעאלן. די ארגאניזירטע ארבעטער אונזערע, מיט דער .אמאלנא• מײטעד״ און דער ,אינטערנעשאנאל״ בראש, האבן ערשם איצ• טער געמאכט דעם ערשטן שריט אױף דעם װענ צו זיך, צו דעם אײגענעם ײדישן םהות. מיר קאנען זיך נישט לאזן םירן םון זײ אויף אט דעם װענ. םיר דארפן אבער אויך געדענקען, אז עס איז נישט אזוי גרינג םאר אן ארבעטערשאפט, װאס האט ערשט א־צטער געמאכט דעם ערשטן שריט, דורכצולױפן יענעם מהלך-װעג, װעלכן מיר האבן דורכנעקעמפט אין א משך פון צענדליקער יארן. ב ע ל - ד מ י ו ן 2) בעל־דמיון. דער ״פנקם׳. זשורנאל ,ײדישע װעלט׳, װילנע 1914, פעברואר - ז. 260-247; םצרץ - ז. 110-95. ם׳איז א קריטישע ארבעט װעגן דעם זאמדבוך. דער 6־טער קאפיטל איז א געשיכטלעכע עקםקורסיע װעגן דער םראגע, צי האבן ײדן אין איקראינע ודרום־רוסלאנד) גערעדט סלאוױש אין 16-15־טן יארהונדערט. שטיף צעשטערט די דאזיקע לעגענדע. 3> בעל דמױן. ,א בוך װעגן ײדיש׳. זשורנאל .דאם נײע לעבן׳, נױ-יארק, אפריל 1923, ז. 57-49. די ארבעט איז פריער געװען געדרוקט אין דעס ביבליא־ גראפישן זשורנאל ״ביכער-װעלט׳ נום. 6, װארשע, נאװעמבער- דעצעמבער 1922, אונטער דעם נאמען ״אן אומזיסטער איבער• שרעק׳. ם׳איז א קריטישע איבעט װענן דעם בוך פון בן־צױן רובשטײן. ״די אנסשטײוננ און די אנטװיקלונג פון דער ײדישער שפראך׳. 4) בעל.דמױן. ״דער אנהויב פון ײדיש״. זשורנאל ״צוקונפט׳, נױ״יארק, םעברואר 1924, ז״. 130-125. פײער דאס טעפל צרהדיק בארשטש, האט ער אלײן נישט גע■ וװסט, אויף װעלכער װעלט ער איז. װאם איז דער נײער ״אר• בעטער׳קאםיטעט פאר ײדישע ענינים׳, פאר װעלכן ער האט אװי ענערגיש נעארבעט און װעלכער דארף אױסארבעטן .די פעםטע פאליסי אין אלע װיכטיקע פראגן פון דעם ײדישן לעבן״. אױב נישט אן ארגאניזאציע פאר פל־ישראל׳פאליטיק םון אן ארבעטער־שטאנדפונקס? קוקט נאכאמאל דורך אלע פראבלעמען. װאם דער קאמיטעס דארף אװעקשטעלען םאר דער ארבעטער• סאפס. פון די זעקס אנגעמערקטע פראבלעמען זענען בלויז צװײ רײן-ארבעטערישע, װאס װילן םארענטפערט װערן נאר פאר דער ארבעטערשאפט: דער אויפבוי פון דער םאציאליםטישער פאלקס• קזלסור און דער אלװעלסלעכער ײדישער ארבעטער־קאנגרעס. די אנדערע פיר (די ״ברענענדיקכטע״!) — דאם פראבלעם פון עס-גראציע און אימיגראציע (אהער גײט אויך ארײן די ארץ• יטראל פראגע!) די סאציאל-עקאנאמישע רעקאנסטרוקציע, דער קאמף פאר נלײכבארעכטיקונג און דער אלװעלטלעכער ײדישער קאנגרעם (נישט נאר ארבעטער־קאנגרעם!) - װאם זעגען זײ דען אלע, אויב נישם פראבלעמען פון דעם כל־ישראל׳פאליטיק, װאם דארפן פארענטפערט װערן םון אן ארבעטער׳שטאנדפונקטי מען האט קײן רעכט נישט צו רעדן װעגן דעם אונטער• שיד פון ארבעטער־באװעגונג און פל׳ישראל־פאליטיק. דער אר• בעטער׳קאמיטעט דארף אויסארבעטן זײן אײגענע שטעלונג גראד און בפירוש אין דער כל־ישראל-פאליטיק. מען האט אבער זי• בער א רעכט צו רעדן װעגן דעם אונטערשיד פון ארבעטער• ארנאניזאציעס און כל׳ישראל ארגאניזאציעם וװי צ. ב. דער ײדישער קאנגרעם). מען האט אויך זיכער א רעכט צו פאר■ טײדיקן דעם שטאנדפונקט, אז קײן ארבעטעסארגאניזאציע זאל זיך נישט באטײליקן אין א כל׳ישראל׳ארגאניזאציע. דאס איז זײער אן ערנםםער און װאגיקער שטאנדפונקט, אין װעלכן די ײדישע ארבעטערשאפט װעט זיך דארפן פאנאנדערקלײבן. דאס איז דערזעלביקער שסאנדפונקט, װאס האט אמאל, אין דער ױגנטלעכער צײם פון דער ארבעטער־באװעגונג, נעהערשט בײ די ראדיקאלע ארבעטער׳פארטײען פון דער װעלם, װאס האבן נעפאדערט, אז די ארבעטער זאלן נישט גײן אין די פארלא• סענטן פון זײערע פעלקער און נישט זיצן ביי אײן טיש מיט די פארטרעטער פון דער בורזשואזיע, און נישם ארײנמישן זיך מיט זײ אינאײנעם אין די פראבלעמען פון .כל ה׳פאלק פאליטיק״. (המשךו פונדעםםװעגן האט שױן שטיף צו יענער צײט (1926) גע• קענט אנװײזן אויף זײנע 17 פילאלאגישע און געשיכטלעכע אר• נ:!ט4 װאס זענען געװען געדרוקט, אויםגעזעצט אדער האלב פאדטיק. פון די דאזיקע 17 ארבעטן איז ער געװען אימשטאנד ײ1 נצדיוקטע אדער אויסגעזעצטע ארבעטן אײיסצושיקן, גלײכ• ג"ט'ק מיט דער לעבנם-באשרײבונג, צו דעם ײדאפ-ײל בײם 5א״קאסבילד אין כארקאװ. דאט זענען געװען פאלגנדע װערק. 1) בעל־דמױן. ״ד׳ר מ. פינעם, די געשיכטע סון דער יידי־ שעי ליטעראטור׳. זאמלבוך ״פנקם*, װילנע 1913, ז. 348-313. דאס איז א קריטישע ארבעט װעגן ד׳ר פינעסעם בוך און ײעגן דעד אלט;ר ײדישער ליטעראםור בכלל. שטיף האט דא 5עײיזן די פרינציפן און די מעטאדע װי אזוי עס דארף געשריבין ווער1 די געשיכטע פון דער ײדישער ליטעראטור, דערהױפט םון יעם אלטן פעריאד. מ־כד׳ ש$ל'ם / (7י?גע 1 ח ו □ ש ט י ר -